RIS322199 Beantwoording SV Slag om Ypenburg

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

1 juli 2025 Ons kenmerk Onderwerp

BSD/10915086 RIS322199

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Van Basten Batenburg, luidend: luidend: ‘Slag om Ypenburg’

Het raadslid mevrouw Van Basten Batenburg heeft op 10 mei 2025 een brief met daarin tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 10 mei 1940, precies 85 jaar geleden, viel Nazi-Duitsland Nederland aan. Een belangrijk onderdeel van de Duitse invasie was de eerste grootschalige luchtlandingsaanval in de militaire geschiedenis, gericht op de vliegvelden Valkenburg, Ockenburg en Ypenburg. Deze aanval, de Slag om de Residentie, was erop gericht om Den Haag als regeringscentrum te veroveren en koningin, regering en legerleiding gevangen te nemen, om daarmee Nederland te dwingen tot een bliksemsnelle overgave. Maar in de slag om Ypenburg wisten Nederlandse militairen te voorkomen dat Duitse troepen via het vliegveld de hofstad konden veroveren. Ze openden de tegenaanval en namen het vliegveld terug in. Jaarlijks vindt op 10 mei een herdenking plaats bij het monument aan het ILSY-plantsoen. In Ypenburg herinneren onder andere straatnamen aan gesneuvelde militairen. Ook zet de Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg (HVBY) zich actief in om deze geschiedenis levend te houden, bijvoorbeeld via educatieve projecten met basisscholen en thematische wandelroutes door de wijk. 1.

Is het college bekend met de activiteiten van de Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg, zoals de educatieve projecten met twee basisscholen in de wijk?

Ja, het college is bekend met de activiteiten van de Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg, waaronder de educatieve projecten die worden uitgevoerd in samenwerking met twee basisscholen binnen de wijk. Vanuit het stadsdeel bestaat een goed en constructief contact met de genoemde vereniging, dat van wederzijds belang is voor het behoud en de versterking van het historische bewustzijn binnen de gemeenschap. Eveneens onderhoudt het stadsdeel een zorgvuldig en positief contact met de betrokken basisscholen. Het stadsdeel waardeert het initiatief van de Historische Vereniging ten zeerste en erkent de belangrijke rol die deze educatieve projecten spelen in het bevorderen van kennis en betrokkenheid van de jongere generatie bij de geschiedenis van Ypenburg.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10915086

Het college onderschrijft het belang van deze samenwerkingsverbanden en zal deze blijven ondersteunen en stimuleren om de historische herinnering en het gemeenschapsgevoel binnen de wijk duurzaam te verankeren. De Haagse VVD is van mening dat deze geschiedenis nog meer zichtbaar en beleefbaar kan en moet worden gemaakt, juist in Ypenburg zelf, waar de gebeurtenissen plaatsvonden en waar veel (jonge) inwoners wonen die de achtergrond van hun eigen wijk onvoldoende kennen. 2.

Deelt het college de opvatting dat het belangrijk is om het verhaal van de Slag om Ypenburg nog nadrukkelijker te verankeren in Ypenburg, juist ook voor jongere generaties?

3.

Is het college bereid om volgend jaar, in aanloop naar de herdenking op 10 mei 2026, samen met scholen en erfgoedorganisaties te verkennen hoe er meer educatieve projecten op basisscholen in Ypenburg kunnen worden opgestart?

Antwoord op vraag 2 en 3: Het college deelt de opvatting dat kennis van de lokale geschiedenis van groot belang is. Door deze geschiedenis zichtbaar en beleefbaar te maken, ontstaat meer bewustwording van de betekenis van vrijheid en democratie. Juist voor jongere generaties, die vaak minder bekend zijn met deze gebeurtenissen, is het waardevol om te begrijpen wat zich in hun eigen leefomgeving heeft afgespeeld. Dit versterkt zowel de betrokkenheid bij de wijk als het historisch besef. Het college is altijd bereid om met initiatiefnemers te verkennen welke mogelijkheden er zijn om aan te haken op reeds bestaande initiatieven. Om de herinnering aan de Slag om Ypenburg structureel levend te houden, zijn er al mooie stappen gezet, zoals het plaatsen van tegels met QR-codes in straten die vernoemd zijn naar omgekomen militairen. De Haagse VVD vindt dit een waardevol initiatief dat de geschiedenis op een toegankelijke manier zichtbaar maakt in de wijk. Tegelijkertijd ziet de Haagse VVD nog verdere kansen om het verhaal van Ypenburg nog breder onder de aandacht te brengen. Het standbeeld Garderegiment Grenadiers en Jagers op het Böttgerwater, bijvoorbeeld, zou met kleine aanpassingen zoals een sierhekje, een bloemenperkje en mooie, diffuse aanlichting gedurende het hele jaar en ook ‘s avonds tot zijn recht kunnen komen. 4.

Is het college bereid om in overleg met de bewonersorganisatie en erfgoedorganisaties het standbeeld Garderegiment Grenadiers en Jagers op het Böttgerwater nog beter tot zijn recht te laten komen door het monument gepast aan te lichten en de plek extra te markeren?

5.

Is het college bereid om bijvoorbeeld ook in het winkelcentrum, waar veel wijkbewoners komen, in de openbare ruimte op aantrekkelijke wijze aandacht te besteden aan de Slag om Ypenburg?

6.

Is het college bereid om samen met de bewonersorganisatie en erfgoedorganisaties in Ypenburg een overleg te organiseren waarin wordt verkend welke aanvullende initiatieven mogelijk zijn om de herinnering aan de Slag om Ypenburg te versterken, en hoe bestaande kennis en projecten geborgd kunnen worden voor de toekomst?

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10915086

Antwoord op vraag 4, 5 en 6: Tijdens een recent bezoek van de burgemeester in de buurt is de wens uitgesproken door de omgeving om het standbeeld zichtbaarder te maken. Het monument Garderegiment Grenadiers en Jagers op het Böttgerwater is een robuust beeldwerk op een sokkel van ruw beton in een open landschap met open vlakken en lange lijnen. Het toevoegen van een sierhekje en bloemenperkje is niet passend. Het extra markeren van het monument vraagt een landschappelijk ontwerp en aandacht voor de uitvoering. Daar zijn kosten mee gemoeid die niet zijn voorzien in de begroting. Het college is bereid om initiatiefnemers in contact te brengen met winkeliersvereniging Ypenburg en de vastgoedbeheerder van het winkelcentrum om te verkennen hoe zij tegenover dit initiatief staan en in hoeverre dit binnen de context van het winkelcentrum past. Wij zijn uiteraard bereid om een overleg tussen de bewonersorganisatie en erfgoedorganisaties te faciliteren om samen naar invulling en eventuele aanvullende initiatieven te kijken. Echter moet wel vooraf worden aangegeven dat voor mogelijke aanvullende initiatieven momenteel geen financiële middelen gereserveerd zijn. De Slag om de Residentie is een belangrijk onderdeel van de Haagse geschiedenis. Helaas is er maar beperkte aandacht voor deze gebeurtenissen in de eerste dagen van de oorlog.

De Haagse VVD wil dit stukje Haagse geschiedenis meer aandacht geven, zodat meer Hagenaars bekend kunnen raken met de bijzonder heldhaftige strijd die in mei 1940 gevoerd werd op Ypenburg. 7.

Deelt het college de opvatting dat de Slag om de Residentie, en in het bijzonder de gebeurtenissen bij vliegveld Ypenburg, stadsbreed meer aandacht verdient?

8.

Is het college bereid om jaarlijks extra en breder aandacht te besteden aan de Slag om Ypenburg, bijvoorbeeld via lezingen, tentoonstellingen in bibliotheken, het Atrium en andere openbaar toegankelijke ruimtes?

9.

Welke mogelijkheden ziet het college om deze bijzondere geschiedenis digitaal op een aantrekkelijke manier breder onder de aandacht te brengen, zodat deze beter vindbaar en beleefbaar wordt voor een breed publiek?

10. Is het college bereid om nieuwe initiatieven te bespreken met Haagse erfgoedorganisaties en hen daarbij ook de kans te geven extra acties aan te dragen met als doel om de herinnering aan de Slag om de Residentie te versterken? Antwoord op vraag 7 tot en met 10: Het college vindt dat het herdenken van de ontberingen tijdens de bezetting in Tweede Wereldoorlog en het vieren van onze vrijheid bijzondere aandacht verdient. De gebeurtenissen van mei 1940, zoals de Slag om Ypenburg, vallen hier zeker ook onder. Overigens is recent is in een tentoonstelling in het Atrium rondom Den Haag in de tijd van de bezetting ook aandacht besteed aan de Slag om Ypenburg. Ook organiseert het college jaarlijks samen met het ministerie van Defensie het ‘Slag om de residentieconcert' in Amare dat vrij toegankelijk is voor de Haagse inwoners. Tijdens dit concert wordt ook stilgestaan bij gebeurtenissen begin mei 1940.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10915086

Het college is altijd bereid om met initiatiefnemers van dergelijke evenementen mee te denken en waar mogelijk te faciliteren. Zo zal het college na gaan welke mogelijkheden er zijn om de Slag om Ypenburg zichtbaar, vindbaar en beleefbaar kan worden gemaakt in de stad. Echter moet ook gemeld worden dat er voor er momenteel geen financiële middelen gereserveerd voor uitvoering van eventuele plannen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4