RIS322170 Bijlage Onderzoek Ov Kansrijkheid in Vroondaal

Onderwerp

Onderzoek kansrijkheid openbaar vervoer in Vroondaal

Samenvatting Op 8 mei 2025 heeft de gemeenteraad de motie ‘Onderzoek OV-behoeften in Vroondaal’ (RIS322170) aangenomen. Het college is gevraagd te onderzoeken welke vormen van openbaar vervoer in de wijk Vroondaal het meest kansrijk zijn. Hierbij is gekeken naar regulier busvervoer, vraaggestuurd vervoer en verbeterde ketenmobiliteit. De kansrijkheid is afgewogen aan de hand van drie factoren: Realiseerbaarheid, verwacht reizigersgebruik en kosten. Uit het onderzoek blijkt dat de weginrichting het niet mogelijk maakt om in de wijk een reguliere buslijn te laten rijden. Vraaggestuurd vervoer in de wijk is mogelijk, maar vraagt om aanvullende bekostiging tussen de € 400.000 en € 700.000 om de exploitatiekosten te dekken. We zien wel dat er kansen liggen om bij de ov-haltes het aantal fietsparkeerplekken uit te breiden. Vroondaal: goed bereikbaar met de auto, openbaar vervoer op afstand Vroondaal is een wijk in Den Haag, bestaande uit vier gebieden: Zuid, Vroonvaart, Hofstedepark en Westmadepark. Het recreatiegebied Park Madestein, met natuur en water, scheidt het noordelijke en zuidelijke deel van de wijk. De wijk ligt langs de N211, die aansluit op de A4, waardoor Vroondaal goed bereikbaar is met de auto. Het openbaar vervoer ligt echter op afstand.

Voor het merendeel van de bewoners bevinden bushaltes zich op meer dan 500 meter van hun woning; in sommige gevallen is de loopafstand zelfs 2 kilometer. De dichtstbijzijnde OV-lijnen en haltes zijn: - R-net buslijn 456: haltes De Uithof en Paul Capteijnlaan. Rijdt in de spits 6 keer per uur, in de daluren 4 keer per uur. - EBS-buslijn 31: haltes Parnassia en Ockenrode. Rijdt in de spits 4 keer per uur, in de daluren 2 keer per uur. - Tramlijn 2: halte Kraayensteinlaan. Rijdt in de spits 12 keer per uur, in de daluren 5 keer per uur. - Tramlijn 4: halte De Uithof. Rijdt in zowel spits als daluren 6 keer per uur. In figuur 1 wordt de ov-bereikbaarheid van de wijk t.o.v. de bushaltes De Uithof en Paul Capteijnlaan weergegeven. De groene vlekken op de kaart, zijn de delen van de wijk die op 500m loopafstand van een bushalte liggen

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10985304

Figuur 1 Naar welke criteria kijken we om te bepalen of een halte kansrijk is? Om te beoordelen of een halte kansrijk is, kijken we naar drie criteria: realiseerbaarheid, verwacht reizigersgebruik en kosten. - Realiseerbaarheid: We onderzoeken of de infrastructuur geschikt is voor openbaar vervoer. Kan het voertuig over de wegen rijden? Kunnen de voertuigen elkaar passeren? Zijn de bochten haalbaar? Daarnaast kijken we of de route logisch in het netwerk past. - Verwacht reizigersgebruik: Hoeveel reizigers verwachten we? Hoe hoger het gebruik, hoe beter de kostendekkingsgraad en hoe goedkoper het aanbieden van OV. We kijken niet alleen naar de bewoners van Vroondaal, maar ook naar de impact op doorgaande reizigers, bijvoorbeeld omdat ze langer in de bus zitten. - Kosten: Wat kost het om een bus te laten rijden? Zowel regulier OV als vraaggestuurd vervoer kent vaste kosten (voertuigen, personeel) en variabele kosten (brandstof). De kosten hangen af van hoe de route in het netwerk past. Kan de bus worden gereden met de huidige vloot en personeel, dan blijven de kosten laag. Moeten er extra voertuigen worden aangeschaft en personeel worden aangenomen, dan stijgen de kosten. Twee opties zijn verkend: een reguliere bus en vraaggestuurd vervoer We hebben zowel regulier openbaar vervoer als vraaggestuurd vervoer verkend voor dit onderzoek.

Optie 1: Regulier openbaar vervoer We hebben onderzocht of bestaande buslijnen, zoals lijn 31 en lijn 456, via Vroondaal kunnen rijden. Op basis van de drie factoren zien we het volgende: - Realiseerbaarheid: De wijk Vroondaal is ingericht met erftoegangswegen. Deze wegen zijn niet geschikt voor een 12 meter lange bus. Er is geen doorgaande route, bochten zijn krap en wegen te smal om bussen elkaar te laten passeren. Zonder grote infrastructurele aanpassingen, die de leefbaarheid en verkeersveiligheid negatief beïnvloeden, kan hier geen

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10985304

-

-

reguliere bus rijden. De dichtstbijzijnde wegen waar de bus goed overheen kan rijden zijn de Monsterseweg en de N211. Hier rijden nu lijn 31 en 456. Verwacht reizigersgebruik: Op basis van HTM-data is gekeken naar het aantal potentiële reizigers. In Vroondaal en Ockenburgh wonen samen ruim 9.000 inwoners. Het autobezit is hoog en de leeftijdsopbouw relatief jong. Naar verwachting gebruikt 6% van de inwoners het openbaar vervoer voor verplaatsingen. Dat komt neer op circa 588 potentiële reizigers per werkdag. Het omrijden van lijn 31 of 456 kan leiden tot reizigersverlies. Lijn 456 is een drukke R-netlijn die het Westland verbindt met Den Haag Zuidwest. Een omleiding verlengt de reistijd en kost daarmee reizigers op de hele lijn. Kosten: Door de infrastructurele beperkingen is een exacte kosteninschatting niet mogelijk. Wel is duidelijk dat omrijden van lijnen 31 en 456 leidt tot hogere kosten, reistijdverlies en mogelijk extra voertuigen en personeel om dezelfde frequentie te behouden. Dit geldt ook voor een eventuele routewijziging van lijn 21. Er is aanvullende subsidie nodig als de wijk met een reguliere bus ontsloten moet worden.

Optie 2: Vraaggestuurd vervoer Vraaggestuurd vervoer, zoals de Haagse Hopper, werkt met kleinere voertuigen (bijvoorbeeld 9persoonsbusjes) die op afroep rijden. Reizigers reserveren een rit en worden vanaf haltes in de wijk naar OV-knooppunten gebracht, waar zij kunnen overstappen op regulier OV. - Realiseerbaarheid: De infrastructuur in Vroondaal is geschikt voor kleinere voertuigen. Deze variant is uitvoerbaar. - Verwacht reizigersgebruik: Het gebruik ligt lager dan bij een reguliere bus: circa 1% van de inwoners, oftewel ongeveer 98 reizigers per dag. Het leidt niet tot reizigersverlies op bestaande lijnen. - Kosten: De kosten zijn beter in te schatten, omdat het systeem losstaat van het reguliere OVnetwerk. De jaarlijkse kosten liggen tussen €400.000 en €700.000, afhankelijk van frequentie, tijden en aantal voertuigen. De opbrengsten worden geraamd op €35.000 tot €50.000 per jaar. Deze vorm van vervoer vraagt dus om aanvullende bekostiging om de exploitatiekosten te dekken. Dit zit niet in de exploitatiesubsidie van de MRDH aan EBS en/of HTM. Het is mogelijk dat deze vorm subsidie kan ontvangen vanuit het MRDH programma Mmmove!!, maar momenteel kan nog niet bepaald worden of het voldoet aan de voorwaarden, welke vorm deze subsidie krijgt, en of er budget binnen het programma beschikbaar is. Dit zijn inschattingen.

Deze kunnen afwijken, omdat Vroondaal een andere bevolkingssamenstelling heeft dan vergelijkbare gebieden. De wijk bestaat vooral uit gezinnen, terwijl vraaggestuurd vervoer meestal wordt ingezet in wijken met veel oudere inwoners. Alternatieven: inzet van deelmobiliteit en fietsparkeerplekken bij haltes De ligging en inrichting van Vroondaal maakt het lastig om goed openbaar vervoer aan te bieden. Daarom hebben we ook gekeken naar alternatieven die de stad kan realiseren. Twee opties zijn onderzocht: fietsparkeervoorzieningen bij haltes en ketenmobiliteit met deelvervoer. Optie 1: Fietsparkeervoorzieningen De loopafstand naar de ov-haltes vanuit Westmadepark en Hofstedepark is vaak meer dan 500 meter, wat het onaantrekkelijk maakt om gebruik te maken van het openbaar vervoer. Het openbaar vervoer vanaf nabijgelegen haltes heeft een hoge frequentie, waardoor fietsen naar een halte aantrekkelijk kan zijn, mits er goede, veilige en droge stallingsmogelijkheden zijn. Bushaltes De Uithof en Paul Captijnlaan Momenteel zijn hier onvoldoende goede fietsparkeerplaatsen. Bij De Uithof zijn wel

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10985304

stallingsmogelijkheden, maar deze liggen ongunstig ten opzichte van de halte en worden daardoor weinig gebruikt. De halte Paul Captijnlaan heeft vijf plaatsen per zijde. Uitbreiding van deze voorzieningen zou ketenmobiliteit aanzienlijk verbeteren. Op basis van een eerste schouw lijkt er voldoende ruimte om uit te breiden, al valt de halte in Poeldijk buiten het grondgebied van Den Haag. Tramhaltes De Uithof en Den Haag Kraayenstein Beide haltes zijn belangrijke knooppunten met verbindingen naar het centrum van Den Haag. Met name Kraayenstein is aantrekkelijk door de gemakkelijke route via de brug over de Lozerlaan. De huidige voorzieningen zijn vol. Uitbreiding is wenselijk, maar ruimtelijk complexer. Optie 2: Deelmobiliteit bij de haltes Deelmobiliteit kan mogelijk verbindingen faciliteren tussen verschillende locaties in de wijk en de dichtstbijzijnde OV-haltes, zodat voor- en natransport beter wordt geregeld. Dit maakt het makkelijker om de haltes te bereiken, waardoor de verbinding met het ov beter wordt. In Den Haag bieden Donkey Republic (deelfietsen) en Check en Felyx (deelscooters) deelmobiliteit aan. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn deze partijen benaderd om te beoordelen of Vroondaal geschikt is voor uitbreiding van hun servicegebied. Hieruit blijkt het volgende: - Donkey Republic geeft aan dat nader onderzoek nodig is.

- Check en Felyx verwachten onvoldoende klanten. Uitbreiding naar een gebied met lage vraag zou leiden tot minder scooters op drukkere locaties in de stad. - HTM meldt dat in het verleden deelfietsen in Vroondaal zijn aangeboden, maar het gebruik viel tegen omdat veel bewoners hun eigen fiets hebben. Deelauto’s zijn hierbij buiten beschouwing gelaten, omdat het onderzoek zich primair richt op OV. Daarom ligt de focus op deelmodaliteiten die door een brede groep bewoners gebruikt kunnen worden, waaronder bijvoorbeeld jongeren in de wijk. Conclusies Op basis van de verzamelde gegevens kunnen we het volgende concluderen:

-

De situatie: Als we naar de uitkomsten van het onderzoek kijken, concluderen we dat de wijk helaas niet goed bereikbaar is met het openbaar vervoer. Alleen Vroondaal Zuid ligt op loopafstand van de bushaltes van lijn 456.

-

Regulier busvervoer: De weginrichting maakt het niet mogelijk om in de wijk een reguliere buslijn te laten rijden. Naar verwachting maken 588 reizigers gebruik van het openbaar vervoer wanneer dit op loopafstand ligt. Vraaggestuurd vervoer: Een vraaggestuurd openbaar vervoersysteem kan wel gebruik maken van de infrastructuur in de wijk. Het verwachtte aantal reizigers ligt op 98 reizigers per dag. De jaarlijkse kosten liggen tussen €400.000 en €700.000, afhankelijk van frequentie, tijden en aantal voertuigen. Er is geen budget beschikbaar bij MRDH of bij ons zelf om hier een vraaggestuurd vervoersysteem in te zetten. Fietsparkeervoorzieningen: Er liggen kansen om bij de ov-haltes het aantal fietsparkeerplekken uit te breiden. Er is ruimte bij de bushaltes. De tramhaltes hebben fietsparkeerplekken. Deze zijn wel vol en zijn complex om uit te voeren.

-

-

Dit onderzoek geeft een beeld van de huidige bereikbaarheid en de mogelijkheden die er zijn. De inzichten vormen een belangrijke basis om de situatie te begrijpen en eventuele vervolgstappen af te wegen.

4/4