RIS321954 Bijlage adviesrapport

Dubbelklik hier en voeg een foto in. Vergroten: klik op een hoek en sleep. Verschuiven: klik met de rechtermuisknop op Bijsnijden Rapport

Voorstel voor pilots Voorstel voor pilots als alternatief voor raamsekswerk Gemeente Den Haag 20 maart 2025

Inhoudsopgave 1

INLEIDING

3

1.1

De opdracht

3

1.2

Achtergrond

3

1.3

Verantwoording gevolgde werkwijze

3

1.4

Leeswijzer

4

2

BEVINDINGEN EN INZICHTEN

5

2.1

Sekswerkers

5

2.2

Exploitanten

5

2.3

Klanten

6

2.4

Buurtbewoners

6

3

ANALYSE EN CRITERIA

9

3.1

Definitie van een pilot

9

3.2

Uitgangspunten

9

3.3

Geopperde ideeën en wensen

9

3.4

Overeenkomsten en verschillen tussen stakeholders

10

3.5

Criteria en randvoorwaarden

10

4

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

12

4.1

Pilot 1: Kamer per uur

12

4.2

Pilot 2: Samenwerken vanuit één gezamenlijk te delen locatie

12

4.3

Pilot 3: Digitaal contact leggen met de klant

12

5

GLOBAAL UITVOERINGSPLAN PILOTS SEKSWERK

13

5.1

Doel van de pilots

13

5.2

Projectteam gemeente

13

5.3

Monitoring en rapportage

14

5.4

Fasering

15

BIJLAGE 1 KAMER PER UUR

17

BIJLAGE 2 SAMENWERKEN VANUIT ÉÉN GEZAMENLIJK TE DELEN LOCATIE

19

BIJLAGE 3 DIGITAAL CONTACT LEGGEN MET DE KLANT

21

BIJLAGE 4 ONDERBOUWING INSCHATTING BUDGET VOOR PILOTS

23

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

1

BIJLAGE 5 OVERZICHT RESPONDENTEN

24

BIJLAGE 6 OVERZICHT BELEID EN UITWERKING BIJ ANDERE GEMEENTES

25

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

2

1

Inleiding

1.1

De opdracht

De gemeente Den Haag wil onderzoeken welke vormen van sekswerk kunnen dienen als alternatieven voor raamsekswerk in de Geleenstraat en de Doubletstraat. Zij heeft RadarAdvies gevraagd met voorstellen voor pilots te komen. Een pilot is een experiment voor een bepaalde duur met andere vormen van sekswerk dan nu in Den Haag (vergund) worden aangeboden. Zo kan worden bekeken of de betreffende vorm daadwerkelijk een goed alternatief voor het raamsekswerk biedt. Het doel daarbij is om te onderzoeken of het sekswerk in de raamstraten gedeeltelijk kan worden omgevormd, waarbij gezonde en veilige werkplekken voor sekswerkers voorop staan. Dit is opgenomen in de Commissiebrief Toekomstraamsekswerk (RIS318710). Daarom gaan we met de relevante stakeholders, waaronder de sekswerkers, exploitanten, omwonenden, zorginstanties zoals SHOP/Spot46 en het HEIT in gesprek. Centraal staat daarbij de vraag welke vormen van sekswerk worden gezien als alternatieven voor het raamsekswerk in Den Haag. In de nota is aangegeven om te bekijken of de alternatieven die uit het onderzoek komen, geschikt zijn om gedurende drie tot vier jaar als één of meerdere pilots vorm te geven1.

De pilots moeten van de alternatieven de wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid inzichtelijk maken, en ook zaken als draagvlak en de mate waarin deze passen bij vigerende wet- en regelgeving en lopende plannen voor stedelijke ontwikkeling.

1.2

Achtergrond

Aanleiding voor de opdracht vormt dat in het coalitieakkoord ‘Haags akkoord 2023-2026’ is aangegeven dat gewerkt gaat worden aan alternatieven voor het raamsekswerk. In de Commissiebrief van 26 april 20242 is aangekondigd dat de gemeente aan de hand van pilots alternatieven voor het raamsekswerk in Den Haag wil onderzoeken. Door de Raad zijn in dit kader de volgende moties aangenomen: motie Randvoorwaarden pilots3, motie Vergund thuiswerk in de seksbranche4, motie Stimuleer innovatieve bedrijven5 en motie Haalbaarheidsstudie particulier initiatief Geleenstraat6.

1.3

Verantwoording gevolgde werkwijze

RadarAdvies doet in dit rapport het voorstel drie pilots uit te voeren op basis van een reeks gesprekken met betrokken actoren, te weten sekswerkers en hun belangenorganisaties, exploitanten en ambtelijk betrokkenen. De gesprekken zijn gevoerd in de periode van oktober 2024 tot en met januari 2025. Bijlage 4 bevat een overzicht van onze respondenten. Op verzoek van de opdrachtgever hebben we contact gezocht met sekswerkers, exploitanten, organisaties SHOP en de Haven alsmede klanten en buurtbewoners.

1 De intentie is om voor het einde van deze coalitieperiode met enige resultaten te komen. 2 Gemeente Den Haag. Commissiebrief procesvoorstel toekomst raamsekswerk. Geraadpleegd op 09-01-2025 via

RIS318710+Commissiebrief+procesvoorstel+toekomst+raamsekswerk 3

Gemeente Den Haag. Motie randvoorwaarden pilots. Geraadpleegd op 09-01-2025, via: https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14312800/1

4

Gemeente Den Haag. Motie vergund thuiswerk in de seksbranche. Geraadpleegd op 09-01-2025, via:

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14312792/1#search=%22vergund%20thuiswerk%22 5

Gemeente Den Haag. Motie stimuleer innovatieve bedrijven. Geraadpleegd op 09-01-2025, via:

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14312802/1#search=%22stimuleer%20innovatie%20bedrijfsvoering%22 6

Gemeente Den Haag. Motie haalbaarheidsstudie particulier initiatief Geleenstraat. Geraadpleegd op 09-01-2025, via:

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14312795/1#search=%22particulier%20initiatief%20geleenstraat%22

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

3

Onze uitgangspunten in de gesprekken was het creëren van sociale veiligheid, omdat een deel van de sekswerkers zich in kwetsbare posities bevindt, zowel op sociaal als juridisch vlak. Ze worden regelmatig geconfronteerd met stigmatisering, misverstanden en wantrouwen vanuit overheidsinstanties en andere betrokken partijen. In de afgelopen jaren is het vertrouwen van een deel van de sekswerkers in de landelijke overheid verder gedaald, zoals blijkt uit verschillende onderzoeken en ons is verteld tijdens gesprekken met sekswerkers.7 8 Radar heeft opdracht gekregen om te onderzoeken of het sekswerk in de raamstraten gedeeltelijk kan worden omgevormd, waarbij gezonde en veilige werkplekken voor sekswerkers voorop staan. Naast gesprekken hebben we informatie gehaald uit onderzoek bij andere gemeentes. Bijlage 5 ‘Overzicht beleid en uitwerking bij andere gemeentes’ biedt een overzicht van de door ons bestudeerde werkwijzen en regelgeving in andere gemeentes. Uit onze gesprekken met betrokkenen en bureauonderzoek hebben we een groslijst met ideeën voor pilots gedestilleerd die we met de gemeente op ambtelijk niveau hebben doorgenomen. De groslijst is teruggebracht tot een definitieve set van 3 mogelijke pilots. De pilots zijn uitgeschreven waarbij we per pilot naast het doel en de opzet ook hebben aangegeven wat de kansen, risico’s en randvoorwaarden zijn.

Van iedere maatregel, die wij door middel van de pilots willen testen, hebben wij bovendien ex ante de verwachte wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid getoetst. Daarnaast heeft onder andere SHOP in een ingezonden brief verschillende extra randvoorwaarden genoemd voor succesvolle pilots zoals bestaanszekerheid, terugkeergarantie in de raamstraten, eigen regie van sekswerkers op privacygevoelige informatie en het actief betrekken van sekswerkers. Deze extra randvoorwaarden zijn verwerkt in de aangenomen motie ‘Randvoorwaarden pilots’ van 20 juni 2024. De uiteindelijke lijst met beredeneerde pilotvoorstellen vindt u als bijlage bij deze rapportage. Daaronder toegevoegd vindt u een inschatting van de kosten.

1.4

Leeswijzer

Deze rapportage is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 bevat een beknopt overzicht van onze bevindingen en inzichten. Hoofdstuk 3 bevat een analyse van onze bevindingen op grond waarvan wij criteria formuleren waar de pilots aan moeten voldoen. Hoofdstuk 4 bevat onze conclusies en aanbevelingen, en gaat in op de pilots die wij zinvol en kansrijk achten alsook de randvoorwaarden om deze succesvol uit te voeren.

7 S. Jillink (2023). Masterscriptie: stoorzender, slachtoffer of sekswerker. Via: Stoorzender, slachtoffer of sekswerker - Masterscriptie Saskia Jilink.pdf 8 KRO-NCRV Pointer (2023). Kritiek op beleid rondom sekswerk. Geraadpleegd op 09-01-2025, via: Kritiek op beleid rondom sekswerk: ‘De positie van sekswerkers

is er niet beter op geworden’ | KRO-NCRV

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

4

2

Bevindingen en inzichten

In dit hoofdstuk bieden wij een beknopt overzicht van de bevindingen en inzichten die wij hebben opgedaan uit de gesprekken met betrokkenen en onze documentanalyse.

2.1

Sekswerkers

De ramen hebben een belangrijke functie voor de raamsekswerkers. De functie van de ramen, zoals het nu is, wordt als een belangrijke manier gezien om contact te leggen met klanten. Het voelt als een veilige manier om te werven en ook wordt er veiligheid ervaren door het contact dat sekswerkers onderling met elkaar hebben. Het digitaal werven van klanten, door sekswerkers, wordt minder als een alternatief gezien omdat op bekende websites sekswerk onvergund wordt aangeboden. Zij ervaren het raamsekswerk als een veilige omgeving omdat zij de klant fysiek zien. Er wordt verteld dat online contact daarom minder veilig voelt. Sekswerkers, zowel ervaren als nieuwe, waarderen de vaste werkplek en de geboden veiligheid van raamsekswerk. De sekswerkers ervaren dat hun inkomen is verminderd door veranderde openingstijden; vroeger konden sekswerkers 24 uur per dag werken, maar nu sluiten de ramen om 2.00 uur. De hoge huurprijzen van ramen veroorzaken financiële stress en concurrentie onder sekswerkers, wat leidt tot lagere prijzen en risicovolle praktijken zoals seks zonder condoom. De huurprijzen zijn moeilijk terug te verdienen waardoor veel sekswerkers niet de ruimte hebben om over alternatieven na te denken, blijkt uit persoonlijke gesprekken met sekswerkers.

Een aantal exploitanten scheldt de huur voor vier dagen per maand kwijt, maar dit blijkt niet voldoende voor sekswerkers om de huur van kamers te kunnen betalen. Sekswerkers in raamstraten en clubs moeten aan diverse eisen voldoen en ervaren ongelijke behandeling en veel regels en richtlijnen. Er zijn diverse wensen geuit voor verbetering van de werkplekken. De sekswerkers voelen zich gestigmatiseerd door zowel het publiek in de straten als instellingen als de overheid en banken. Meer aandacht voor de rechten van sekswerkers in beroepsmatige uitoefening is gewenst. Meer voorlichting over de rechten van sekswerkers in beroepsmatige uitoefening is gewenst. Veel sekswerkers hebben een migratieachtergrond en sommige leven en werken ambulant (zij wisselen van werk- en woonplaats), zodat zij niet voldoende op de hoogte zijn van (administratieve) plichten. De vraag om meer begeleiding wordt door sommige exploitanten onderschreven. Sekswerkers willen wel gezamenlijk op andere locaties werken zoals vanuit woningen. Deze willen ze graag delen. Zij zien als voordeel hiervan dat ze niet vanuit het eigen woonadres werken en hun privéadres onbekend blijft voor de klanten. De bevraagde raamsekswerkers vertelden al langer op de huidige locatie (Doubletstraat en Geleenstraat) te werken en daar graag te blijven.

2.2

Exploitanten

De exploitanten lijken als groep niet te bestaan. Zij zijn niet verenigd in een gezamenlijk verbond terwijl daar in het verleden wel pogingen toe zijn ondernomen. We hebben daarom met zes exploitanten individuele gesprekken gevoerd. Een vraag naar de behoefte om gezamenlijk te overleggen en te verenigen werd niet door iedereen positief omarmd. Er werd veel verteld over regels, verplichtingen, toezicht en door de gemeente gevraagde vergoedingen voor vergunningen. Wel werd gesteld dat door het toezicht een veilige werkomgeving werd ervaren. Door één exploitant werd positief gesproken over het verplaatsen van het sekswerk naar een andere locatie omdat daar, in tegenstelling tot de raamstraten, ruimte zou zijn om de faciliteiten voor sekswerkers te verbeteren; wel onder voorwaarde dat de exploitanten dan eigenaar zouden zijn en geen onderhuurder. Een andere exploitant heeft een plan en locatie laten

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

5

zien. Exploitanten willen meewerken aan pilots. Ook voor hen, als ondernemer, geldt de bestaanszekerheidsvraag. Compensatie voor inkomstenderving is daarom gewenst. Exploitanten missen een duidelijk toekomstbeleid vanuit de gemeente. Een nieuwe raad en nieuw college leidt tot nieuw onderzoek maar niet tot besluiten. Zij ervaren dat de vergunningskosten erg hoog zijn en er veel verplichtingen zijn. Suggesties voor verbetering die door de exploitanten zijn gedaan: -

De Geleenstraat afsluiten aan de Scheldestraatkant; Plantenbakken in de Geleenstraat geven overlast en worden niet onderhouden; Het urinoir in de Doubletstraat werkt niet naar behoren en is onhygiënisch; Het pand op de hoek van de Doubletstraat kan benut worden voor een koffieplek voor boa’s of andere handhavers fijn als dit aansluit bij de openingstijden van de ramen; - Kijk kritisch naar de haalbaarheid van het plan voor de Geleenstraat en voor een andere locatie voor de Doubletstraat.

2.3

Klanten

Het beeld van bezoekers in de straten is gevarieerd, ondanks dat het vooral mannen zijn. Ook vrouwen blijken volgens exploitanten van diensten van de sekswerkers gebruik te maken. Wij hebben gesproken met (potentiële) mannelijke klanten bestaande uit terugkerende bezoekers, jongeren en mensen die voor het eerst op straat sekswerkers bezoeken. Klanten geven verschillende motivaties voor hun bezoek aan de straat: eenzaamheid, geen ramen in Rotterdam dus daarom uitwijken naar Den Haag en een vaste sekswerker die ze willen bezoeken. Terugkerende klanten geven aan dat ze de voorkeur geven aan deze manier van contact, vanwege de volgende redenen: - Het idee om zomaar ergens naar binnen te stappen, zonder te weten wie er is, vinden ze eng. - Foto's op internet geven volgens hen een te onpersoonlijk beeld. In de straat kunnen ze eerst zien of ze een klik hebben met iemand. - Websites worden soms wel gebruikt, maar de ramen hebben hun voorkeur, vooral voor bezoekers die speciaal naar Den Haag komen, vanwege de aantrekkingskracht van raamsekswerk. - Beide straten trekken duidelijk een eigen publiek.

2.4

Buurtbewoners

2.4.1. Geleenstraat Gesprekken met buurtbewoners over de Geleenstraat en omgeving leverden uiteenlopende meningen op. In de gesprekken die we hebben gevoerd door aan te bellen bij huizen rondom de straat kwam naar voren dat de meeste bewoners geen overlast van de Geleenstraat ervaren. Dit betreft vooral de flatbewoners aan de Scheldestraat. Zij ervaren weinig overlast. Wel werd gezegd dat een aantal inbraken in de flat op de Scheldestraat voor een gevoel van onveiligheid heeft gezorgd en dat ze overlast ervaren van de nabijgelegen daklozenopvang en cafés. Bij de informatieavond Rivierenbuurt van 26 november 2024 waren veel bewoners uitgesproken over de grote mate van overlast die zij ervaren. Het gaat dan om (net als bij Doubletstraat): bezoekers (en daklozen en drugsdealers die in de directe omgeving aanwezig zijn,) veroorzaken overlast in de vorm van stoer gedrag, harde muziek, dronkenschap en het achterlaten van afval. Verder ervaren ze ook veel overlast door hoge parkeerdruk (bewoners durven auto niet te verplaatsen omdat ze lastig een nieuwe parkeerplek kunnen vinden) en foutparkeerders. Bij doorvragen, over alternatieven voor raamsekswerk, geeft men aan dat raamsekswerk zeker een belangrijk beroep is dat bijdraagt aan minder seksueel geweld.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

6

Leden van de groep Overlast Geleenstraat en een enkele bewoner van de flat geven wel aan overlast te ervaren van de straat. Hierbij noemen ze met name de vieze urinoirs, afval op straat, mensen die in portieken rondhangen, dealers, dronken uitgaanspubliek en mannen die rondhangen zonder gebruik te maken van diensten. Daarnaast zijn er zorgen over parkeeroverlast door verschillen in parkeertarieven, geluidsoverlast van auto's en schadelijke uitstoot. De overlast lijkt met name in de avonduren aanwezig te zijn. Soms wordt er ook te hard gereden. Men ervaart geen vooruitgang in het onderhoud van de buurt, terwijl er rond het Leeghwaterplein veel wordt geïnvesteerd. Sommige buurtbewoners gebruiken woorden als “minderwaardig” als ze over sekswerkers praten en “aandachts- verslaafden” als ze het over klanten hebben. Ook vinden ze educatie rondom sekswerk niet kunnen en beweren ze dat betalen voor seks ongezond is. Hoewel er zorgen zijn over de buurt, zijn de meningen verdeeld. Sommige bewoners zien de straat als een gegeven waar ze al heel lang mee leven, terwijl anderen zich onveilig voelen en het sekswerk graag zien verdwijnen. Echter, de factoren waardoor buurtbewoners zich onveilig voelen lijken niet alleen door de straat met raamsekswerkers veroorzaakt te worden. Een aantal bewoners wil graag vooruitgang en een upgrade voor de buurt. Wensen van buurtbewoners: • • • • •

Smallere straten nodigen niet uit tot hard rijden, daarom graag versmalling of drempels. Hogere parkeertarieven voor bezoekers of de verplichting om in de parkeergarage te parkeren. Parkeervergunningsstelsel voor alleen bewoners. Duidelijkheid over de toekomst van het raamsekswerk. Investeer in de leefbaarheid. Stilstand is achteruitgang.

2.4.1. Doubletstraat Tijdens een bijeenkomst, 19 september 2024, over de leefomgeving Doubletstraat en een gesprek met buurtbewoners op 21 januari 2025 uitten bewoners de wens om de Doubletstraat zo snel mogelijk te sluiten of te verplaatsen, maar dit bleek voorlopig niet haalbaar. De focus ligt nu op het beheersbaar houden van de leefomgeving in het hele gebied. Bewoners geven aan dat bezoekers van de Doubletstraat (en daklozen en drugsdealers die in de directe omgeving aanwezig zijn,) overlast veroorzaken in de vorm van stoer gedrag, harde muziek, dronkenschap, het achterlaten van afval en ongewenste benaderingen van bewoners, vooral vrouwen. Ook geven bewoners aan dat auto's vaak hard langs komen rijden, wat na 20:00 uur voor de meeste overlast zorgt, en dat een avondwinkel in de buurt alcohol verkoopt aan jongeren. De € 50-parkeermaatregel heeft een positief effect, maar bezoekers rouleren soms in auto's om kosten te besparen. De meldingsbereidheid is laag omdat incidenten snel gebeuren en overlastgevers vaak al weg zijn voordat de politie arriveert. Wensen van buurtbewoners: • Meer handhaving na 23:00 uur, parkeeracties vanaf 20:00 uur, en het verhogen van de frequentie van scanauto's. • Een politiepost in het oude HEIT-pand en vrijgave van laadplekken voor elektrische auto's na 22:00 uur om de parkeerdruk te verminderen.

Architect Bob-Willem van Hooft Eén van de buurtbewoners is architect Bob-Willem van Hooft. Hij heeft een plan gemaakt voor de RivierenbuurtGeleenstraat omdat hij daar zelf woonachtig is. Hiervoor heeft hij contact gezocht met bewoners, sekswerkers en exploitanten. Het plan omvat omvorming Geleenstraat met toevoeging woningen, horeca, bedrijfsruimte en behoud raamsekswerk. Geleenstraat wordt dan deels afgesloten en overkapt. Er is een motie over een haalbaarheidsstudie

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

7

aangenomen in juni 20249. Over dit plan is de buurt verdeeld omdat een aantal mensen blijft vasthouden aan het verdwijnen van raamsekswerk.

Plan Doubistreet in opdracht van Terpsma B.V. Met één van de exploitanten uit de Doubletstraat is een bezoek gebracht aan een alternatieve locatie aan het Trekvlietplein te Den Haag. Er is een ontwerpvoorstel, genaamd Doubistreet, als alternatief voor de raamprostitutie Doubletstraat aan het Trekvlietplein overhandigd. In dit ontwerp is rekening gehouden met het ruimte bieden aan activiteiten van andere doelgroepen. Het zou ruimte kunnen bieden voor (studenten)huisvesting. Dit ontwerp dateert van 13 februari 2013. Wij hebben in het Haagse Raadsinformatiesysteem (RIS) hier geen bestuurlijke stukken over kunnen vinden.

9 Gemeente Den Haag. Motie haalbaarheidsstudie particulier initiatief Geleenstraat. Geraadpleegd op 09-01-2025, via:

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14312795/1#search=%22particulier%20initiatief%20geleenstraat%22

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

8

3

Analyse en criteria

In dit hoofdstuk benoemen we de bevindingen, rode draden en verbanden die we onderling zien, alsook tegenstellingen/onderdelen waarop belangen schuren en/of waar wensen/verwachtingen van stakeholders botsen met de uitgangspunten van de gemeente.

3.1

Definitie van een pilot

Een pilot is een experiment voor een bepaalde duur met andere vormen van sekswerk dan nu in Den Haag (vergund) worden aangeboden. Zo kan worden bekeken of de betreffende vorm daadwerkelijk een goed alternatief voor het raamsekswerk biedt. Het doel daarbij is om te onderzoeken of het sekswerk in de raamstraten gedeeltelijk kan worden omgevormd, waarbij gezonde en veilige werkplekken voor sekswerkers voorop staan.

3.2

Uitgangspunten

We beginnen onze analyse van bevindingen met de uitgangspunten die door de gemeente zijn bepaald met betrekking tot doel, opzet en reikwijdte van de beoogde pilots. Genoemd zijn, als uitwerking van de criteria wenselijkheid, haalbaarheid en draagvlak en uit de motie de volgende randvoorwaarden zoals bestaanszekerheid, terugkeergarantie in de raamstraten, eigen regie van sekswerkers op privacygevoelige informatie en het actief betrekken van sekswerkers. Deze extra randvoorwaarden zijn verwerkt in de aangenomen motie ‘Randvoorwaarden Pilots’ van 20 juni 2024.

3.3

Geopperde ideeën en wensen

Sekswerkers geven aan op dit moment meer klanten nodig te hebben om rond te kunnen komen en stellen zich veilig te voelen in een omgeving waar ook andere sekswerkers werken. Zij zijn niet heel verandergezind omdat zij afhankelijk zijn van het raamwerk en dit voor hen nu goed werkt. Sekswerkers hebben aangegeven zich zorgen te maken over het eventuele sluiten van de raamstraten. Daarnaast voelt het voor hen als een risico om mee te werken aan een pilot, want is daarna wel weer een raam beschikbaar? Door de afname van klanten zou het voor verschillende sekswerkers wenselijk zijn om korter een werkruimte te kunnen huren. De vraag of ze anders zouden willen werken wordt door sommige sekswerkers met thuis of een andere gezamenlijke (thuis)werkplek beantwoord. Het digitaal werven van klanten wordt als spannend ervaren, omdat men achter het raam zicht heeft op de klant en verschillende sekswerkers ervaring hebben met ‘nepklanten’ die niet op komen dagen of vervelende berichten sturen. Andere sekswerkers dan raamsekswerkers vertelden wel online klanten te werven waardoor we wel mogelijkheden zien om dit als optie mee te nemen in pilotvorm. Sommige sekswerkers zouden wel in een club willen werken maar stellen dat de verdiensten te laag zijn en ze autonomie kwijtraken.

Escort is een optie waar niet positief op wordt gereageerd omdat men zich niet altijd veilig voelt bij een bezoek aan iemand thuis of in een hotel. Door sekswerkers wordt de gemeente gezien als een actor die controle uitoefent op de veiligheid en daarom willen sommige sekswerkers ook werken op een werkplek waar de gemeente de exploitant is. De functie van het raam blijft belangrijk; samen met anderen op één plek werken, zicht op de klant en flexibiliteit in het huren van de werkplek zijn geopperde wensen. Andere vormen van sekswerk zoals werken voor een webcam vond geen gehoor. Dit zou wel passen bij de motie ‘Stimuleer innovatieve bedrijfsvoering’. Gebrek aan informatie hoe dit in te richten kan ook een reden zijn dat hier weinig animo voor is.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

9

Conclusie: kamerhuur per uur, digitaal werven en een vorm van (gezamenlijk) thuiswerken zijn haalbare ideeën voor een pilot. Thuiswerken sluit aan bij de motie ‘Vergund thuiswerk in de seksbranche’. Andere vormen van sekswerk kunnen nog onderzocht worden maar vormen geen uitgangspunt voor een pilot. Exploitanten hebben verteld dat er veel clubs verdwijnen in Nederland omdat de inkomsten te laag zijn. De gemeente stelt dat ontmoetingen in een hotel niet zijn toegestaan binnen het huidige beleid. De gemeente als exploitant zoals voorgesteld wordt, past niet binnen de huidige regelgeving. Exploitanten staan niet negatief tegenover een andere locatie. Dit kan niet als pilot worden ingericht maar een haalbaarheidsonderzoek past wel bij de motie ‘Haalbaarheidsstudie particulier initiatief Geleenstraat’. Ditzelfde zou dan moeten gelden voor een haalbaarheidsonderzoek naar het plan ‘Doubistreet’ als alternatief voor de Doubletstraat. De exploitanten laten ook weten tegen steeds hogere legeskosten aan te lopen en meer regels en richtlijnen opgelegd te krijgen. Voor hen is het van belang dat de gemeente kritisch naar de gevraagde kosten kijkt en wat er door de gemeente aan regels en richtlijnen wordt opgelegd. Alle belanghebbenden stellen dat er behoefte is aan duidelijkheid. Zij vragen de gemeente de verantwoordelijkheid te nemen een duidelijke toekomstvisie te ontwikkelen.

3.4

Overeenkomsten en verschillen tussen stakeholders

Bewoners hebben veel invloed doordat zij de gang naar de politiek goed kennen en zich weten te organiseren. Hun verwachtingen zijn enerzijds het verplaatsen of stopzetten van het raamsekswerk op de huidige locaties of anderzijds aanpassingen die de leefbaarheid verhogen. Exploitanten zijn niet verenigd in een vertegenwoordiging of samenwerkingsverband. Zij zijn bereid om mee te werken aan pilots maar verwachten vooral duidelijkheid over de toekomst van de beide straten. Regelgeving en legeskosten leggen een zware druk op de exploitant en de vraag hoe rendabel de investering blijft, vormt een belangrijke factor voor de toekomst. Dit is een zeer relevant vraagstuk omdat het invloed heeft op de investering die men zal willen doen. Sekswerkers maken zich zorgen over het voortbestaan van de straten en willen zekerheid dat hun werkplek niet verdwijnt. Dit maakt dat ze niet heel erg positief staan tegenover veranderingen omdat dit voor hen onzekerheid met zich meebrengt. Dit is voor het creëren van draagvlak een relevant gegeven. Klanten geven soms aan meer dan seks te zoeken maar wel graag live de sekswerkers te willen zien alvorens een keus te maken. Ook geeft het zien van de sekswerker hun een veilig gevoel. Men is bereid te reizen om een plek als deze te bezoeken. Het geheel verdwijnen van de raamfunctie wordt door de klanten als een gemis ervaren.

3.5

Criteria en randvoorwaarden

Op basis van uitgangspunten zoals bij aanvang van onze opdracht geformuleerd, aangevuld met onze interpretatie in bovenstaande paragrafen van de bevindingen, komen we tot een set criteria aan de hand waarvan we pilots kunnen wegen. We volgen de criteria uit de Commissiebrief van 26 april 2024 zijnde: • Wenselijkheid • Haalbaarheid • Veiligheid

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

10

Uit de motie ‘Randvoorwaarden Pilots’ van 20 juni 202410 de volgende criteria: • Bestaanszekerheid • Terugkeergarantie in de raamstraten • Eigen regie van sekswerkers op privacygevoelige informatie • Het actief betrekken van sekswerkers De mate waarin deze passen bij vigerende wet- en regelgeving en lopende plannen voor stedelijke ontwikkeling. Daarnaast leggen we een connectie met beleid in andere gemeentes voor zover we dat hebben kunnen ophalen. Niet meegenomen wordt het volgende belangrijke punt: - Er is geen raadsbesluit genomen over sluiten of verhuizen, ook niet in de toekomst. Criteria en randvoorwaarden Wenselijkheid

De mate waarin bestaande problematiek er effectief/adequaat mee wordt opgelost, maar zegt ook iets over de urgentie van het betreffende probleem.

Haalbaarheid

Het vraagstuk of de kosten/baten in balans, er middelen ter dekking van kosten zijn en of het kan binnen bestaande/komende wet-/regelgeving en omgevingsruimtelijke plannen en zo nee, of die kunnen worden aangepast/omzeild.

Veiligheid

Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van beschermende maatregelen tegen deze potentiële oorzaken.

Bestaanszekerheid

De mate waarin sekswerkers en exploitanten hun bestaanszekerheid gegarandeerd zien worden. Meewerken aan pilots mag niet tot omzetverlies leiden.

Terugkeergarantie in de raamstraten

Pilots leiden niet tot sluiting van ramen in straten.

Eigen regie sekswerkers op privacygevoelige informatie

Privacywetgeving dient gehandhaafd te worden. Er worden geen gegevens gebruikt.

Actief betrekken van sekswerkers

Sekswerkers zien zelf het voordeel in om mee te werken aan een pilot.

Wet- en regelgeving

Wet- en regelgevingsvragen worden afgestemd met gemeente Den Haag.

Stedelijke ontwikkelingsplannen

Ontwikkelingsplannen zijn niet gedeeld in het kader van dit onderzoek en worden daarom buiten beschouwing gelaten voor dit onderzoek.

10 Gemeente Den Haag. Motie randvoorwaarden pilots. Geraadpleegd op 09-01-2025, via: https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14312800/1

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

11

4

Conclusies en aanbevelingen

De volgende pilots voldoen aan de criteria, waarbij we borgen dat voor deze pilots ook de randvoorwaarden op orde zijn of worden gebracht.

4.1

Pilot 1: Kamer per uur

Kamerverhuur per uur in plaats van meerdere uren verplichte aanwezigheid achter het raam. Met deze pilot wordt tegemoet gekomen aan de wens de raamfunctie minder te benutten. Deze vorm is vooral geschikt voor sekswerkers met vaste klanten of sekswerkers die nu vanuit huis werken en op een andere manier dan via het raam contact leggen met de klant. De exploitant stelt een kamer beschikbaar, waarbij men werkt met een hotelboekingssysteem, zorgt voor schoonmaak en stelt deze ruimte beschikbaar aan meerdere sekswerkers. Deze sekswerkers werken binnen de huidige regelgeving zodat alle activiteiten vergund zijn. Door de inzet van deze pilot kunnen ook sekswerkers die nu geen raamplek bezetten, maar wel een ruimte zoeken, meedoen.

4.2

Pilot 2: Samenwerken vanuit één gezamenlijk te delen locatie

De mogelijkheid om vanuit huis, dan wel een andere locatie dan het eigen woonverblijf, te werken kan interessant zijn als meerdere sekswerkers willen samenwerken. De mogelijkheid een locatie te delen werd als positief gezien. Deze pilot behoeft wel verdere uitwerking omdat de vraag is of de sekswerkers die het voorstelden zelf de regelgeving goed kennen. Binnen de wet- en regelgeving is dit mogelijk als in elk geval één sekswerker (tevens) als exploitant gaat functioneren. Deze sekswerker kan alleen niet op hetzelfde moment zowel exploitant zijn als sekswerk verrichten omdat er dan geen toezicht meer is tijdens het verrichten van het sekswerk. Als een groep sekswerkers wil samenwerken en ook allemaal sekswerk wil verrichten, moeten er vanuit de huidige regelgeving dus minimaal twee exploitanten zijn (dan wel een exploitant en een beheerder). Als de ene aan het werk is, moet de ander exploitant (of beheerder) zijn. Dit i.v.m. de eis uit de APV dat er tijdens openingstijden een exploitant of beheerder aanwezig moet zijn die toezicht houdt. Thuiswerkpilot: het echte thuiswerken zoals dat in een aantal gemeenten is toegestaan, is het werken door één sekswerker vanuit zijn of haar woning (waar de sekswerker staat ingeschreven). Met andere sekswerkers kan dus niet vanuit de woning van een sekswerker gewerkt worden onder de definitie van thuiswerken.

Deze situatie is vergelijkbaar met een reguliere seksinrichting, waarvoor op grond van de APV – ter bestrijding van misstanden – een strenge regulering geldt. Seksinrichtingen kunnen alleen gevestigd worden op een locatie waar het omgevingsplan een seksinrichting toestaat. Op dit moment geen locaties zijn buiten de bestaande seksinrichtingen waar een dergelijke groep sekswerkers zich (met exploitant) kan vestigen. De gemeente is wel bereid hieraan mee te werken, maar het zijn vaak tijdrovende procedures. Voor de pilot zal er dus gebruik moeten worden gemaakt van een bestaande locatie met seksbestemming oftewel in een club.

4.3

Pilot 3: Digitaal contact leggen met de klant

Het opzetten van een website voor klantcontact vermindert de functie van het raam om contact te leggen. Er bestaan al websites waarop sekswerkers adverteren om klanten te werven. De mogelijkheid is al beproefd. Voor de pilot zou een website waarop duidelijk is welke sekswerker op welk moment beschikbaar is of wil zijn, aangevuld met een chatfunctie of app, een betere oplossing zijn omdat dan monitoring en het aantal bezoekers kan worden vastgelegd. Waarbij wordt opgemerkt dat de gemeente geen persoonsgegevens van sekswerkers mag verwerken en daardoor niet op kan treden als beheerder van deze site. Beter passend is een exploitant.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

12

5

Globaal uitvoeringsplan pilots sekswerk

5.1

Doel van de pilots

De gemeente Den Haag gaat alternatieven voor raamsekswerk in de Geleenstraat en de Doubletstraat onderzoeken. Het doel is om te achterhalen of het sekswerk in de raamstraten gedeeltelijk kan worden omgevormd, waarbij gezonde en veilige werkplekken voor sekswerkers voorop staan. Drie pilots moeten de wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid van alternatieven inzichtelijk maken, en ook zaken als draagvlak en de mate waarin deze passen binnen vigerende wet- en regelgeving en lopende plannen voor stedelijke ontwikkeling. Het gaat om: 1. 2. 3.

Pilot 1: Kamer per uur Pilot 2: Samenwerken vanuit één gezamenlijk te delen locatie Pilot 3: Digitaal contact tussen klant en sekswerker

Samen leren en ontwikkelen De benadering die we in de pilots volgen is die van samen leren en ontwikkelen. In de pilots beproeven gemeente, exploitanten en sekswerkers hoe andere vormen van sekswerk in de praktijk uitpakken door in de voorbereiding en uitvoering gezamenlijk op te trekken. Zij kennen elkaars visie, ambitie en positie, hebben heldere afspraken gemaakt over de verdeling van taken, rollen en verantwoordelijkheden, en er is een door iedereen onderschreven planning met werkzaamheden en beoogde resultaten. OCW, SHOP, HEIT en de Radar-projectleider werken samen in een projectteam. Contact met de sekswerkers en exploitanten verloopt apart. De benadering die we in de pilots voorstellen is die van samen leren en ontwikkelen. In de pilots beproeven gemeente, exploitanten en sekswerkers hoe andere vormen van sekswerk in de praktijk uitpakken door in de voorbereiding en uitvoering gezamenlijk op te trekken. Zij kennen elkaars visie, ambitie en positie, hebben heldere afspraken gemaakt over de verdeling van taken, rollen en verantwoordelijkheden, en er is een door iedereen onderschreven planning met werkzaamheden en beoogde resultaten. In fase 1, de voorbereidingsfase, worden de wensen, vereisten en randvoorwaarden van de pilots uitgewerkt en vastgesteld.

Hierbij worden ook de criteria waarmee de pilots worden gemonitord, operationeel (meetbaar) worden gemaakt en geëvalueerd uitgewerkt. Uitgangspunt is dat we in de pilots experimenteren met nieuwe werkwijzen en dus te maken kunnen krijgen met situaties die we niet op voorhand kunnen voorzien. In die gevallen treden we met elkaar in overleg om tot een tijdelijk werkbare oplossing te komen, een work-around gedurende de (verdere) looptijd van de pilot die door alle pilotpartners wordt gedragen. Bijvoorbeeld een tijdelijke ontheffing van vigerende wet- en regelgeving in combinatie met afspraken over tijdelijke extra waarborgen om de veiligheid van het werk te garanderen. Gedurende de pilots monitoren we of de eventuele work-arounds goed uitpakken, en in de eindrapportage adviseren we om de work-arounds structureel te maken door aanpassing van regelgeving óf we concluderen dat er toch andere oplossingen moeten komen. Aan de samenwerking ligt een samenwerkingsovereenkomst ten grondslag waarin een en ander zal worden vastgelegd. Deze overeenkomst vormt het resultaat van de pilotfase 1.

5.2

Projectteam gemeente

Vanuit de gemeente worden de pilots begeleid door een projectteam dat bestaat uit: - Projectleider gemeente Den Haag - Beleidsambtenaar OCW - Beleidsambtenaar bestuursdienst veiligheid - Medewerker Heit - Medewerker SHOP - Procesbegeleider Radar

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

13

5.3

Monitoring en rapportage

De onderzoeker vanuit Radar neemt de monitoring en eindrapportage ter hand. - Monitoring en rapportage gebeurt aan de hand van resultaat- en effectindicatoren en de mate van bestaanszekerheid hierbij voor de sekswerkers. - Per pilot worden deze indicatoren met betrokken partners vooraf SMART vastgesteld. - De tentatieve indicatoren vindt u in de bijlagen met de beschrijvingen per pilot. - In de eindrapportage worden conclusies getrokken over de wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid van de beproefde alternatieven en aanbevelingen gedaan met betrekking tot borging en continuering (of: stopzetting en herbezinning).

Doorlooptijd De pilots worden uitgevoerd in de periode van een jaar, van Q2 2025 tot en met Q1 2026 en resulteren in een eindrapportage met conclusies en aanbevelingen. Globaal ziet de fasering er als volgt uit. Fase

Q2 2025

Q3 2025

Q4 2025

Q1 2026

Voorbereiding 1. Implementatie 2. Uitvoering 3. Oplevering

Communicatie Gedurende de looptijd van de pilots informeert de gemeente de direct en indirect betrokkenen over de uitvoering van de pilots en de inzichten die daarmee worden opgedaan. Onder direct en indirect betrokkenen vallen in ieder geval omwonenden en ondernemers in (de directe omgeving van) beide straten; eerstelijnsprofessionals zoals politie en hulpverleners die een taak vervullen in de uitvoering van het Haagse sekswerkbeleid, exploitanten, sekswerkers en hun klanten, de Raad, de media en de bredere samenleving.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

14

5.4

Fasering

Voorbereiding Periode

Q2 2025

Beoogd resultaat

• Projectovereenkomst met sekswerkers en exploitant en pilots zijn voorbereid

Wat gaan we doen Na besluitvorming in de Raad gaan we zo snel mogelijk van start. We gaan met de betrokken exploitanten en sekswerkers om tafel om ieder van de pilots door te spreken, en voorbereidingen te treffen om deze tot uitvoering te brengen. Per pilot kijken we naar in ieder geval: - Benodigde technische aanpassingen - Werkafspraken tussen exploitanten en sekswerkers - Afspraken met betrekking tot tijdelijke ontheffingen, vergunningen - Afspraken over de wijze van onderling overleg - Afspraken over monitoring op de voortgang (welke indicatoren worden gehanteerd) - Risicobeheersmaatregelen en conflictbeheersing (hoe om te gaan met tegenvallers, botsende belangen of tegengestelde opvattingen) - Planning van voorbereidende werkzaamheden (fase 2) - Benodigde middelen, waarbij we onderscheiden: •

Eenmalige projectkosten (inclusief mogelijke dekking door gemeente)

•

Reguliere lasten (inclusief begroting dekking door reguliere exploitatie)

Beoogd resultaat fase 1 (Werk)afspraken worden vastgelegd in een projectovereenkomst. Fase 1

Implementatie

Periode

Q3 2025

Beoogd resultaat

• Pilot 1: operationeel • Pilot 2: operationeel • Pilot 3: ontwerpvoorstel

Wat gaan we doen - De exploitanten treffen technische voorbereidingen voor ieder van de drie pilots - De projectmanager draagt zorg voor een ontwikkelproces waarbij gezamenlijk met de betrokken partijen een website/online tool voor sekswerker/klantcontact wordt vormgegeven. Hierbij worden ook afspraken gemaakt over het beheer van deze website/online tool. De gemeente Den Haag kan die niet op zich nemen. - De gemeente draagt zorg voor dekking van de eenmalige projectkosten en overige randvoorwaarden (vergunningen, ontheffingen, communicatie).

Beoogd resultaat fase 1

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

15

- Pilot 1: Voor sekswerkers is de mogelijkheid gecreëerd om gebruik te maken van een kamer per uur, waarbij zij in overleg met klanten vooraf een tijdsblok reserveren. Zij zijn hierover geïnformeerd. De exploitant heeft daartoe onder andere een werkproces en rooster opgesteld. - Pilot 2: Er is een locatie ingericht waar meerdere sekswerkers gelijktijdig gebruik van kunnen maken inclusief bijpassend werkproces en rooster. Sekswerkers en klanten zijn hierover geïnformeerd. - Pilot 3: Er is een ontwerpvoorstel voor een website en/of contact-app beschikbaar. - De alternatieve voorzieningen zijn goedgekeurd door de gemeente. Fase 2

Uitvoering

Periode

Q3 2025 – Q4 2025

Beoogd resultaat

• Pilots uitgevoerd • Onderzoek naar wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid van alternatieven uitgevoerd

Wat gaan we doen - De alternatieve voorzieningen zijn in gebruik. - De voorzieningen worden onder de aandacht gebracht van zowel de sekswerkers als klanten, zodat zij worden aangemoedigd in hun contact van deze voorzieningen gebruik te maken. - Gedurende de uitvoeringsfase monitoren we gebruik van de voorzieningen aan de hand van de vooraf bepaalde indicatoren. We onderzoeken ervaringen van exploitanten, sekswerkers, klanten en gemeente Beoogd resultaat fase 2 - Bevindingen en tentatieve conclusies uit het onderzoek naar de wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid van alternatieven. Fase 3

Oplevering

Periode

Q1 2026

Beoogd resultaat

• Evaluatie • Definitieve rapportage inclusief conclusies en aanbevelingen

Wat gaan we doen - We leggen de bevindingen van het onderzoek naar de pilots ambtelijk voor aan de gemeente om gezamenlijk tot een analyse te komen van de wenselijkheid, haalbaarheid en veiligheid van de geteste alternatieven. - We komen tot conclusies en doen aanbevelingen die betrekking hebben op continuering, aanpassing of stopzetting van de met de pilots beproefde werkwijzen. - We betrekken daarbij óók de wijze waarop de relaties tussen betrokken actoren (gemeente, exploitanten, sekswerkers, klanten, omwonenden, ondernemers) zich tijdens de pilotperiode hebben ontwikkeld. Beoogd resultaat - Eindrapportage op grond waarvan het College en de Raad beredeneerde keuzes kunnen maken die betrekking hebben op de in de pilots beproefde werkwijzen.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

16

Bijlage 1 Kamer per uur Pilot 1

Kamer per uur

Doel van de pilot

• Kamerverhuur per uur vermindert de inzet van het raam als contactfunctie en geeft ook sekswerkers die nu niet achter het raam werken de mogelijkheid een ruimte te huren. Met deze pilot kunnen we meten hoe succesvol de verhuur is binnen de raamsekswerkers en welke andere sekswerkers er gebruik van willen maken. Sekswerkers die nu onvergund werken en minder achter het raam willen werken krijgen hiermee ook de kans vergund te gaan werken.

Opzet van de pilot

• Kamerverhuur per uur betreft een ruimte zonder de raamfunctie. • Een exploitant stelt een ruimte beschikbaar en voegt deze toe in het hotelboekingssysteem waar al mee wordt gewerkt. • De ruimte moet nog operationeel worden gemaakt en sekswerkers zullen een intake bij de exploitant krijgen. • We meten hoe hoog de bezetting van de kamer is en hoeveel verschillende sekswerkers er gebruik van maken. • Er moet duidelijk gecommuniceerd worden wat de voorwaarden zijn; we delen de bevindingen ook met de klankbordgroep van SHOP, in de verwachting dat dit een aanzuigende werking kan hebben en evalueren de pilot met de exploitant en de gebruikers.

Betrokken actoren

• Exploitant stelt de ruimte beschikbaar. • Sekswerkers nemen uit eigen wens deel aan de pilot. • Het Heit kan toezicht houden • Gemeente kan handhaven

Doorlooptijd

• Q2 2025 tem Q1 2026

Criteria Wenselijkheid

• Door deze pilot wordt het raam niet als contactmiddel gebruikt.

Haalbaarheid

• Er komt een extra ruimte beschikbaar wat voor alle actoren meer inkomsten kan generen. • Er is sprake van een uitbreiding van het aantal werkplekken en daarmee van strijdigheid met het omgevingsplan. Er moet dus worden afgeweken van het omgevingsplan. Gemeente werkt dit verder uit.

Veiligheid

• Exploitant en sekswerker willen hieraan meewerken; klanten zijn hierop niet bevraagd. • HEIT stelt pilots prima te vinden mits de toezichthouderrol kan worden uitgevoerd.

Bestaanszekerheid

• Deze pilot voldoet aan deze voorwaarde omdat er geen werk wordt afgenomen.

Terugkeergarantie

• Deze pilot vindt plaats in de straat zelf en daardoor is deze vraag niet van toepassing. Er komt een extra ruimte bij.

Regie sekswerkers over privacygevoelige informatie

• Er vindt geen wijziging plaats in de vastlegging van gegevens.

Actief betrekken van sekswerkers

• Sekswerkers betrokken bij de klankbordgroep van SHOP hebben aangegeven aan deze pilot te willen meewerken.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

17

Wet- en regelgeving en stedelijke ontwikkeling

• Wet- en regelgeving hoeft niet te worden aangepast. De pilot heeft geen effect op stedelijke ontwikkeling. • Als er een extra sekswerk-plek wordt gecreëerd leidt dat tot strijd met het bestemmingsplan. Dat heeft namelijk een inventarislijst met het exacte aantal ramen en werkplekken en uitbreiding is niet toegestaan. Om de pilot te laten slagen is het dus nodig dat hiervan mag worden afgeweken.

Beleid andere gemeente

• Binnen gemeente Amsterdam loopt een pilot met kamerverhuur en binnen gemeente Gent wordt een ‘Hotel met kortdurende kamerverhuur’ geëxploiteerd.

Organisatie Kritische succesfactoren

• Inkomsten en bezetting van de ruimte geven het succes van deze pilot aan.

Risico’s

• Meewerkenden willen toch niet meer meewerken of zijn niet meer beschikbaar.

Randvoorwaarden

• Toelating van sekswerkers die nu niet in de raamstraat werken kan weerstand genereren. Voor deze toelating en de beschikbaarheid moeten heldere afspraken worden gemaakt.

Kosten

• Inrichtingskosten van de kamer en hotelboekingssysteem.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

18

Bijlage 2 Samenwerken vanuit één gezamenlijk te delen locatie Pilot 2

Samenwerken vanuit één gezamenlijk te delen locatie

Doel van de pilot

• Het mogelijk maken dat sekswerkers in een samenwerkingsverband sekswerk verrichten. Het genereert een andere vorm van sekswerk waardoor de functie van het raam wordt verminderd en kan onvergund werk tot vergund werk maken.

Opzet van de pilot

• Beschikbare ruimte kan door meerdere sekswerkers worden gebruikt. • Een vereiste is dat één aangemerkt persoon als exploitant fungeert, een ruimte beschikbaar stelt en afspraken maakt over de samenwerking. • De ruimte moet nog operationeel worden gemaakt en meewerkenden zullen een intake bij de exploitant krijgen. • We meten hoe hoog de bezetting van de ruimte is en hoeveel verschillende sekswerkers er gebruik van maken. • Er moet duidelijk gecommuniceerd worden wat de voorwaarden zijn, we delen de bevindingen ook met de klankbordgroep van SHOP, in de verwachting dat dit een aanzuigende werking kan hebben en evalueren de pilot met de exploitant en de gebruikers.

Betrokken actoren

• Sekswerker of exploitant stelt de ruimte beschikbaar. • Sekswerkers nemen uit eigen wens deel aan de pilot. • Het Heit kan toezicht houden • Gemeente kan handhaven

Doorlooptijd

• Q2 2025 tem Q1 2026

Criteria Wenselijkheid

• Door deze pilot fungeert het raam niet als contactmiddel.

Haalbaarheid

• Er komt een extra ruimte beschikbaar wat voor alle actoren meer inkomsten kan generen. •

Veiligheid

Er is sprake van een uitbreiding van het aantal werkplekken en daarmee van strijdigheid met het omgevingsplan. Er moet dus worden afgeweken van het omgevingsplan. Dit is niet het geval als de pilot plaatsvindt binnen een bestaande club.

• Sekswerkers willen hieraan meewerken, Klanten zijn hierop niet bevraagd. • Voor exploitanten betekent dit concurrentie die nu al wel bestaat maar gelegaliseerd wordt voor deze pilot. • HEIT stelt pilots prima te vinden mits de toezichthouderrol kan worden uitgevoerd.

Bestaanszekerheid

• Deze pilot voldoet aan deze voorwaarde omdat er geen werk wordt afgenomen.

Terugkeergarantie

• Deze pilot vindt niet plaats in de straat zelf en daardoor moet de garantie worden afgegeven dat men ook van de raamstraatwerkplekken gebruik kan blijven maken.

Regie sekswerkers over privacygevoelige informatie

• Er vindt geen wijziging plaats in de vastlegging van gegevens.

Actief betrekken van sekswerkers

• Sekswerkers die betrokken zijn bij de klankbordgroep van SHOP hebben aangegeven aan deze pilot mee te willen werken.

Wet- en regelgeving en stedelijke ontwikkeling

• Wet- en regelgeving hoeft niet te worden aangepast. De pilot heeft geen effect op stedelijke ontwikkeling.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

19

Beleid andere gemeente

• Veel gemeentes hebben beleid opgesteld. Gemeente Hilversum heeft ruimhartig thuiswerkbeleid opgesteld.

Organisatie Kritische succesfactoren

• Inkomsten en bezetting van de ruimte geven het succes van deze pilot aan.

Risico’s

• Meewerkenden willen toch niet meer meewerken of zijn niet meer beschikbaar. Ook is het mogelijk dat zij de regelgeving niet overzien. • Er is geen ruimte beschikbaar. • Buurt werkt niet mee. • Woningcorporatie werkt niet mee. • Past niet binnen beleid of regelgeving.

Randvoorwaarden

• Toelating van sekswerkers die nu niet in de raamstraat werken kan weerstand genereren. Ook betreft het aanpassing van de regelgeving en kan het overlast veroorzaken. Voor deze toelating en de beschikbaarheid moeten heldere afspraken worden gemaakt.

Kosten

• Inrichtingskosten van de kamer en wellicht een boekingssysteem.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

20

Bijlage 3 Digitaal contact leggen met de klant Pilot 3

Digitaal contact leggen met de klant

Doel van de pilot

• Deze pilot genereert data over de mogelijkheid om op een andere manier contact te leggen met de klant, waardoor de functie van het raam wordt verminderd door het opzetten van een website met de mogelijkheid digitaal een afspraak te maken.

Opzet van de pilot

• Een website per straat opzetten specifiek voor de raamstraten met vrijwillige aanmelding van sekswerkers die hierop willen adverteren. Aansluiting bij bestaande websites genereert geen eigen data. • We meten hoe hoog de animo is om te adverteren door sekswerkers en de daadwerkelijke boekingen. • Mooie combinatie kunnen vormen met pilot kamer per uur. • Er moet duidelijk gecommuniceerd worden wat de voorwaarden zijn, we delen de bevindingen ook met de klankbordgroep van SHOP, in de verwachting dat dit een aanzuigende werking kan hebben en evalueren de pilot met de exploitant en de gebruikers.

Betrokken actoren

• Sekswerkers nemen uit eigen wens deel aan de pilot. • Het Heit kan toezicht houden • Gemeente kan handhaven

Doorlooptijd

• Q2 2025 tem Q1 2026

Criteria Wenselijkheid

• Door deze pilot is er contact zonder de inzet van het raam.

Haalbaarheid

• Er komt een mogelijkheid om klanten te werven wat voor alle deelnemers meer inkomsten kan generen. • Dit past binnen de bestaande wet- en regelgeving en vraagt geen omgevingsruimtelijke aanpassingen.

Veiligheid

• Sekswerkers willen hieraan meewerken als veiligheid geborgd is, Klanten zijn hierop niet bevraagd. • HEIT stelt pilots prima te vinden mits de toezichthouderrol kan worden uitgevoerd.

Bestaanszekerheid

• Deze pilot voldoet aan deze voorwaarde omdat er geen werk wordt afgenomen.

Terugkeergarantie

• Deze pilot vindt plaats in de straat zelf en daardoor is deze vraag niet van toepassing.

Regie sekswerkers over privacygevoelige informatie

• Er vindt geen wijziging plaats in de vastlegging van gegevens. Wel moet goed overlegd worden welke gegevens op de site komen te staan.

Actief betrekken van sekswerkers

• Sekswerkers betrokken bij de klankbordgroep van SHOP hebben aangegeven onder voorwaarden aan deze pilot mee te willen werken.

Wet- en regelgeving en stedelijke ontwikkeling

• Wet- en regelgeving hoeft niet te worden aangepast. De pilot heeft geen effect op stedelijke ontwikkeling.

Beleid andere gemeente

• Binnen gemeente Leeuwarden wordt door exploitanten met sites gewerkt omdat de raamprostitutie daar inpandig is gemaakt.

Organisatie Kritische succesfactoren

• Inkomsten en bezetting van de ruimte geven het succes van deze pilot aan.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

21

Risico’s

• Meewerkenden willen toch niet meer meewerken of zijn niet meer beschikbaar. Ook is het mogelijk dat zij de regelgeving niet overzien of hun privacy niet willen opgeven door te adverteren op een site.

Randvoorwaarden

• Toelating van sekswerkers die nu niet in de raamstraat werken kan weerstand genereren. Als we de combinatie maken met kamerhuur per uur werken ook zij vergund, anders moet regelgeving worden aangepast. • Sekswerkers voelen zich onveilig als ze hun gegevens online plaatsen. De manier waarop dit gedaan wordt moet goed met hen worden overlegd. • Moet passen binnen de regelgeving of een tijdelijke aanpassing doorvoeren.

Kosten

• Inrichtingskosten van site.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

22

Bijlage 4 Onderbouwing inschatting budget voor pilots

Onderbouwing inschatting budget voor pilots Pilot 1 Kamer per uur Inrichtingskosten Vergoeding exploitant Vergoeding sekswerkers

€ 1.000,00 € 2.500,00 € 3.000,00

Totaal

€ 6.500,00

Pilot 2 Thuiswerken of werken vanuit één gezamenlijk te delen locatie Inrichtingskosten Vergoeding exploitant Vergoeding sekswerkers

€ 1.000,00 € 2.500,00 € 3.000,00

Totaal

€ 6.500,00

Pilot 3 Digitaal contact leggen met de klant Bouwen en beheren website Vergoeding sekswerkers adverteren op bestaande website

€ 10.000,00 € 3.000,00 € 13.000,00

Totaal Inschatting totaalbudget voor 3 pilots

€ 26.000,00

Extra kosten voor hosten van zes klankbordgroepen via SHOP Vergoeding sekswerkers Locatiekosten Kosten tolk

10 sekswerkers

€ 3.000,00 € 1.200,00 € 3.000,00

Totaal

€ 7.200,00

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

23

Bijlage 5 Overzicht respondenten In de periode oktober 2024 tot en met januari 2025 hebben we contact gezocht met de volgende organisaties en personen. Organisaties met wie we contact hebben gezocht • SHOP • Klankbordgroep via SHOP • De Haven • Groep Overlast Geleenstraat • Spinozahuis • Bewonersgroep rondom de Doubletstraat • Medewerkers gemeente Den Haag • HEIT (Haags Economisch Interventie Team) is bevraagd over hun ideeën voor pilots Personen met wie we contact hebben gezocht • Sekswerkers • Exploitanten • Klanten • Buurtbewoners Rivierenbuurt • Architect Bob-Willem van Hooft • Medewerkster Spinozahuis • Wijkmanagers gemeente Den Haag

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

24

Bijlage 6 Overzicht beleid en uitwerking bij andere gemeentes Nijmegen In Nijmegen is thuiswerk toegestaan zonder vergunning als het niet bedrijfsmatig is, en zelfstandig escortwerk is toegestaan via een escortbedrijf. Straatwerk is beperkt tot bepaalde tijden en plekken, en er is een tippelzone met registratieplicht om overlast te beperken en veiligheid te bieden. Rotterdam In Rotterdam zijn er vergunde seksbedrijven zoals clubs en escortbureaus. Thuiswerk is toegestaan zonder vergunning onder bepaalde voorwaarden, en zelfstandig escortwerk vereist een vergunning. Het opting-in systeem bij exploitanten laat sekswerkers werken zonder loondienst of zelfstandigheid, waarbij exploitanten belasting en premies betalen. Hilversum Hilversum heeft een maximum van zes seksinrichtingen met vergunningen die vijf jaar geldig zijn. Thuiswerken is toegestaan zonder vergunning als aan de voorwaarden van een aan-huis-verbonden beroep wordt voldaan. Tilburg In Tilburg is thuiswerk toegestaan zonder vergunning als het niet bedrijfsmatig is, en zelfstandig escortwerk is toegestaan via een escortbedrijf. Raamsekswerk en straatwerk zijn niet toegestaan. Tilburg werkt samen met sekswerkers en organisaties om criminaliteit en mensenhandel te voorkomen en is aangesloten bij de Sekswerk Alliantie Destigmatisering (SWAD).

In Tilburg zijn de regels voor thuiswerk als sekswerker vastgelegd in het bestemmingsplan. Thuiswerk moet plaatsvinden in de eigen woning, waarbij de sekswerker op dat adres ingeschreven moet staan. Klantenwerving gebeurt informeel, online adverteren is toegestaan en het mag niet zichtbaar zijn dat er sekswerk plaatsvindt. De inkomsten moeten volledig naar de sekswerker gaan en er mag geen overlast zijn. Als niet aan deze eisen wordt voldaan, wordt het beschouwd als een seksinrichting en gelden strengere vestigingseisen. Bij overtreding kan de gemeente een dwangsom opleggen. Leeuwarden Leeuwarden biedt raamsekswerk inpandig aan, gecentreerd aan een grachtje bij het oude centrum genaamd “Weaze”. Amsterdam Amsterdam onderzoekt de mogelijkheid om al het raamsekswerk op een andere centrale, inpandige locatie onder te brengen. Hier wil men ook andere faciliteiten aanbieden om een erotisch centrum te creëren. In Amsterdam loopt een pilot met kamerverhuur per uur. Antwerpen Sekswerk is in België gedecriminaliseerd. Daarnaast is er in december nieuwe wetgeving van kracht geworden om sekswerkers in loondienst specifieke rechten te geven. Gent Sekswerk is in België gedecriminaliseerd. In Gent wordt er ook gewerkt vanuit een LOVE-hotel met kamers voor korte duur.

20 maart 2025 / Voorstel voor pilots / Gemeente Den Haag

25