RIS321843 Bijlage 1 Uitvoeringsagenda Toekomstbestendig Bouwen

Uitvoeringsagenda Toekomstbestendig Bouwen 2025 – 2030 1. Inleiding De Stedelijke Beleidsvisie Toekomstbestendig Bouwen Den Haag 2025-2035 legt de ambities en eisen voor het bouwen in Den Haag vast. We hebben hierin de keuze gemaakt om op de volgende drie thema’s te sturen: 1. 2. 3.

Reductie van materiaalgebonden CO2-uitstoot (Paris Proof bouwen); Klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen; Schoon en emissieloos bouwen.

De komende jaren gaan we met behulp van deze uitvoeringsagenda samen met de sector werken aan het verwezenlijken van deze ambities. Zowel intern als extern zijn er actielijnen opgesteld. Tabel 1 geeft hiervan een overzicht. Per thema wordt hieronder weergegeven welke acties we in concrete gaan inzetten. Vervolgens komt aan de orde welke maatregelen we binnen de gemeentelijke organisatie moeten nemen om de ambities betekenis te geven. Tabel 1 – Acties per ambitie en doelstelling toekomstbestendig bouwen (TB)

Onderdeel

Planning

Paris Proof Bouwen Voorbereiding Convenant Toekomstbestendig Bouwen in Den Haag

Juni 2025 (Provada)

Faciliteren Atelier Toekomstbestendig Bouwen

Vanaf juni 2025

Verkenning Subsidie Toekomstbestendig Bouwen, in relatie met brede herziening leges Onderzoek naar Fonds Toekomstbestendig Bouwen

April 2025 Mei 2025

Klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen Toepassing puntensysteem in projectontwikkeling

Doorlopend

Schoon en emissieloos bouwen Voorbereiding Convenant Schoon en emissieloos bouwen in Den Haag

Mei 2025

Plan opstellen voor realisatie Circulaire Bouwubs en Laadinfra

Tweede helft 2025

Communicatie Inspiratiegids TB

Publicatie in juni 2025

Verbetering Websites

Juni 2025

Interne communicatie

Doorlopend

Verankeren in werkprocessen en beleidsstukken Aanpassen werkprocessen (binnen huidige formatie)

Mei 2025, daarna doorlopend

Toetsing op ambities Toekomstbestendig Bouwen door de Adviescommissie Omgevingskwaliteiten en Cultureel Erfgoed en de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) City Deal Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling

Nader te bepalen Vanaf juni doorlopend

Monitoring Opzetten en implementeren systeem monitoring TB

Juni (opzet klaar), doorlopend

Bovenstaand acties kunnen worden uitgevoerd voor het bedrag van € 300.000 waarvoor dekking is gevonden bij programma 3 (Duurzaamheid). De verschillende acties worden hieronder kort toegelicht.

1/4

2. Paris Proof Bouwen 2.1 Convenant Toekomstbestendig Bouwen in Den Haag Samen met de sector werken we toe naar een Klimaatdeal Toekomstbestendig Bouwen in Den Haag als uitwerking van het Haags Klimaatakkoord. Doel van de deal is om zo veel mogelijk partijen te committeren aan het Paris Proof bouwen. We gaan samen met ontwikkelaars, investeerders, woningbouwcorporaties en andere publieke opdrachtgevers als het RVB een routekaart opstellen om ervoor te zorgen dat de woningen utiliteitsbouw binnen het CO2-budget van het Klimaatakkoord van Parijs blijft. Met de ondertekening van de deal gaan de ondertekenaars een langdurige verbinding aan. Ondertekenaars spreken af: -

Zich in te spannen om Paris Proof te bouwen door te kiezen voor een lagere materiaalgebonden CO 2uitstoot en een hogere materiaalgebonden CO2-opslag; Waar mogelijk de taal van Het Nieuwe Normaal te hanteren voor circulair bouwen; Gegevens over materiaalgebonden CO2-uitstoot en hogere materiaalgebonden CO2-opslag met elkaar en de gemeente te delen; Best practices en (gedeeltelijke) mislukkingen met elkaar te delen.

Ondertekening van het convenant zal plaatsvinden tijdens de Provada in juni 2025.

2.2 Meerjarige Prestatieafspraken met de woningcorporaties Binnenkort worden Meerjarige Prestatieafspraken gemaakt met de woningbouwcorporaties die in Den Haag actief zijn. De ambities voor Toekomstbestendig Bouwen zullen hierin worden meegenomen en samen met de corporaties worden uitgewerkt tot realistische afspraken. In overleg met en steun van de provincie zal een aanbod worden uitgewerkt om corporaties op het gebied van biobased en circulair bouwen met kennis te ondersteunen.

2.3. Bieden van faciliteiten We gaan faciliteiten realiseren om het Paris Proof bouwen te ondersteunen. Het gaat om een aantal maatregelen die tijdens het komende jaar uitgewerkt zullen worden:

a. Onderzoek naar Subsidie Paris Proof Bouwen We gaan onderzoeken of initiatiefnemers die binnen de grenswaarden blijven voor Paris Proof bouwen, hoog scoren voor het Puntensysteem Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen of zich committeren aan het basisniveau van de Routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen, in aanmerking kunnen komen voor subsidie. We onderzoeken de vormgeving en de financiële consequenties. We bezien dit in relatie met de bredere herziening van de leges. b. Onderzoek naar een Fonds Toekomstbestendig Bouwen We onderzoeken of het mogelijk is om een Fonds op te richten voor gunstige financiering van projecten die goed scoren op CO2-reductie, natuurinclusiviteit en klimaatadaptatie. We gaan allereerst beter inzichtelijk maken wat de waarde is van toekomstbestendig bouwen, denk aan: -

De waarde van vermeden CO2- en NOx-uitstoot; De gezondheidswinst van extra groen in kaart brengen; De restwaarde van materialen in circulair ontworpen gebouwen bepalen; Toekomstige besparingen (op bijvoorbeeld riolering) door klimaatadaptieve maatregelen.

In het verlengde hiervan gaan we onderzoeken hoe deze meerwaarde van toekomstbestendig bouwen ten goede kan komen aan de partijen die investeringsbeslissingen moeten nemen (bijv. in de vorm van lenen tegen gunstige voorwaarden). Uiteraard dient de financiële en juridische haalbaarheid van een mogelijk fonds zorgvuldig te worden getoetst.

2/4

c. Kennisatelier Toekomstbestendig Bouwen We gaan, in navolging van het Utrechtse Merwedelab, een Kennisatelier Toekomstbestendig Bouwen faciliteren waarbinnen ontwikkelaars, corporaties, aannemers, kennisinstellingen en de gemeente kennis en ervaringen kunnen delen. Hierbij betrekken we uiteraard de ervaringen met Toekomstbestendig Bouwen in de andere G4-Gemeenten.

3. Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen Veel maatregelen die bouwers kunnen nemen, hebben vaak gunstige effecten voor zowel de natuur als de klimaatbestendigheid. Meer bomen, een extra groenstrook, een groen dak met een voldoende dikke substraatlaag en ecologische oevers zijn niet alleen goed voor de biodiversiteit, maar kunnen ook zorgen voor waterberging en het tegengaan van hittestress. Om deze reden heeft de gemeente in navolging van de gemeente Arnhem en in overleg met de Provincie Zuid-Holland en meerdere andere gemeenten een nieuw puntensysteem ontwikkeld dat beide doelstellingen combineert. Met het Puntensysteem Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen kunnen marktpartijen zelf keuzes maken hoe zij nieuwe gebouwen natuurinclusief en klimaatadaptief maken. Botsproeven hebben aangetoond dat in vrijwel alle projecten de normen haalbaar zijn. Het groen/blauw percentage op kavelniveau legt de ambitie per planontwikkeling neer. De scope van het puntensysteem kan in sommige gevallen deels buiten de ontwikkelkavel vallen. Maatwerk kan nodig zijn indien er in de directe omgeving tegelijkertijd én in samenhang met de kavelontwikkeling (semi)openbare ruimte wordt ingericht. Deze (semi)openbare ruimte dient wel een sterke link te hebben met de planontwikkeling.

Belangrijk om hierbij te realiseren is dat dit puntensysteem specifiek niet is ontwikkeld voor de openbare ruimte en hiervoor geen realistische/wenselijke ambitie kan neerleggen. Ook dienen er aanvullende afspraken gemaakt te worden voor (aanleg)kosten en onderhoud bij afwijking. Aangezien natuurinclusiviteit en klimaatadaptiviteit geen oogmerk zijn van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), heeft de gemeente binnen het kader van de Omgevingswet ruimte om hier regels voor op te stellen. Er is gekozen om hiervoor het gebruik van het puntensysteem natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen verplicht te stellen. Hiermee blijft de ontwerpvrijheid en keuze voor maatregelen bij de marktpartijen. Per gebied kan al naar gelang de lokale situatie worden gekozen voor een lager of hoger ambitieniveau (Brons, Zilver of Goud). Aan de verplichting voor het Punensysteem kan invulling worden gegeven door het opnemen van open normen als beleidsregel in het omgevingsplan. Het Puntensysteem voor Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen wordt met de Stedelijke Beleidsvisie Toekomstbestendig Bouwen vastgesteld en ingevoerd.

4. Schoon en Emissieloos Bouwen in Den Haag In de gemeentelijke stikstofaanpak wordt ingezet op de beperking van NOx-emissies als gevolg van bouwprocessen. Dit is ook essentieel om de voortgang van de bouwopgave mogelijk te maken. We willen dit gaan ondersteunen door afspraken te maken met de sector en het aanbieden van faciliteiten als laadinfra en bouwhubs.

4.1 Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen in Den Haag In de gemeentelijke stikstofaanpak wordt ingezet op de beperking van NOx-emissies als gevolg van bouwprocessen. In nauwe samenwerking met Bouwend Nederland gaan we in de eerste helft van 2025 een convenant afsluiten met aannemers. Ondertekenaars onderschrijven de nationale Routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen op het basisniveau. De gemeente wil dit ondersteunen door het bieden van faciliteiten als laadinfra en bouwhublocaties. Uiteraard laat de gemeente bij haar eigen opdrachten het goede voorbeeld zien. We hebben het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen in 2023 ondertekend op het ambitieuze niveau (RIS316901) en geïmplementeerd in onze eigen opdrachten.

4.2 Plan voor uitstellen voor Laadinfra en bouwhubs We gaan onderzoeken hoe we laadfaciliteiten voor bouwmaterieel en bouwhubs op tijdelijke locaties en op locaties in de regio kunnen realiseren, teneinde het schoon en emissieloos bouwen mogelijk te maken, de luchtkwaliteit te verbeteren en overlast door bouwverkeer te verminderen. 3/4

5. Communicatie Als gemeente dienen we de communicatie te verbeteren richting de sector welke ambities en eisen de gemeente heeft op het gebied van toekomstbestendig bouwen. Er dient onder andere een landingspagina te komen op de gemeentelijke website waar ontwikkelaars, woningbouwcorporaties, aannemers en anderen op een overzichtelijke manier informatie kunnen vinden. Hiernaast zal een inspiratiegids worden opgesteld. Ook de interne communicatie over de ambities op het gebied van toekomstbestendig bouwen dient te worden verbeterd.

6. Verankeren in beleid en werkprocessen Waar de gemeente ambities formuleert voor de markt, zullen we zelf ook de zaakjes op orde moeten hebben. Dit geldt voor het beleid dat uiteraard geen tegenstrijdigheden mag bevatten, maar vooral voor onze interne processen.

6.1 Beleidsharmonisatie Uiteraard dient het beleid van de gemeente consistent te zijn. De Stedelijke beleidsvisie Toekomstbestendig Bouwen Den Haag 2025-2035 is de basis voor het beleid op het gebied van duurzaam bouwen. Dit betekent dat duurzaamheidsbepalingen in andere beleidsstukken zoals het hoogbouwbeleid, het welstandsbeleid, en het grondbeleid naar het toekomstbestendig bouwen beleid verwijzen. De Stedelijke Beleidsvisie Toekomstbestendig Bouwen heeft vooral betrekking op nieuw te bouwen woningen en utiliteitsgebouwen. Het zal aangevuld worden met beleid voor bestaande bouw, zoals het Sloopkader en beleid voor Optoppen. De ambities uit de Stedelijke Beleidsvisie Toekomstbestendig Bouwen krijgen hun plek in de planproducten die voortkomen uit de Omgevingsvisie, denk aan toekomstige gebiedsvisies, programma’s en het omgevingsplan.

6.2. Toetsing door de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultureel Erfgoed en de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) Waar de gemeente ambities heeft en eisen stelt op het gebied van toekomstbestendigheid van gebouwen en de openbare ruimte, ligt het voor de hand dat de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultureel Erfgoed en de Adviescommissie Openbare Ruimte ook gaan toetsen op de ambities op het gebied van toekomstbestendigheid zoals deze zijn vastgelegd in de bouwenvelop. Het is mogelijk dat beide commissies in de toekomst opgaan in de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultureel Erfgoed.

6.3. City Deal Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling Vanuit het rijk worden er ervaringen en informatie gedeeld met grote steden (waaronder Den Haag) op het gebied van toekomstbestendige gebiedsontwikkeling.

7. Monitoring We gaan de uitvoering en de effecten van de Stedelijke Beleidsvisie Toekomstbestendig Bouwen de komende jaren monitoren. Dit is nodig om te bepalen of de doelstellingen die uitgewerkt worden in de routekaarten voor Paris Proof bouwen en voor Schoon en Emissieloos bouwen en die worden vastgelegd in het Puntensysteem Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen in de praktijk ook worden gehaald. Ook wordt bepaald of het beleid voor toekomstbestendig bouwen al dan niet aanscherping behoeft.

4/4