RIS321836 Invulling relatie lbo's

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10870405 RIS321836 Contactpersoon

Mara van Dijk Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

14 april 2025

mara.vandijk@denhaag.nl

Onderwerp

Invulling relatie lbo's

Geachte voorzitter, In deze commissiebrief geeft het college graag duiding en toelichting op hoe de gemeente momenteel de relatie met de levensbeschouwelijke organisaties vormgeeft binnen de kaders van het coalitieakkoord 2023-2026. Den Haag telt meer dan 250 levensbeschouwelijke organisaties (lbo's); ruim 50 moskeeën, 60 migrantenkerken, hindoeïstische en boeddhistische tempels, 3 synagogen, humanistische organisaties en ruim 100 christelijke kerken. Deze organisaties vervullen een belangrijke maatschappelijke rol. Zij zijn over het algemeen goed georganiseerd en beschikken vaak over sterke netwerken, waarmee zij hun geloofsgenoten bereiken en ondersteunen. Vrijwilligers van deze organisaties leveren een grote bijdrage door heel de stad. Deze organisaties zetten zich vanuit hun levensbeschouwing voor de samenleving in. Dat komt ten gunste van de stad en de gemeente. Hun bijdrage op maatschappelijk vlak is van grote waarde. Ze bouwen aan een betrokken en verbonden Den Haag. De lbo’s zijn betrokken bij thema’s en activiteiten waarmee ze de gemeente deels ontlasten en waarbij ze de al bestaande activiteiten van de gemeente versterken. Bijvoorbeeld in het bieden van een sociaal vangnet en ouderzorg, en in het tegengaan van armoede en eenzaamheid. Er is op deze manier een effectief partnerschap ontstaan.

Het uitgangspunt van het college is dan ook om haar waardering voor deze betrokkenheid te laten blijken en actief te zoeken naar manieren om deze te ondersteunen. De levensbeschouwelijke organisaties beschikken vaak over sterke netwerken, waarmee zij hun geloofsgenoten bereiken en ondersteunen. Door samen te werken met de gemeente en maatschappelijke organisaties, kunnen zij de ondersteuning aan hun gemeenschappen versterken. In de samenwerking met de lbo's ziet het college het als essentieel om niet alleen een beroep op de lbo's te doen, bijvoorbeeld in het meedenken op thema's als vaccinaties, armoede en geweld, maar ook om een constante bewustheid te behouden rondom gelijkwaardigheid en wederkerigheid in de relatie, en hierin actieve betrokkenheid te tonen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10870405

Om deze gelijkwaardigheid en samenwerking te verstevigen, heeft de gemeente de afgelopen periode stappen gezet op de volgende thema's: Samenwerking op het gebied van veiligheid & maatschappelijke ontwikkelingen. Investering in samenwerkingen door ontmoetingen, dialoog en verbinding. Facilitering en professionalisering van interreligieuze samenwerking. Ambtelijke professionalisering en versteviging in relatie tot de lbo's. Verkenning van facilitering van een migrantenkerkverzamelgebouw en andere huisvestingsvragen. Veiligheid & maatschappelijke ontwikkelingen De maatschappelijke en (geo-)politieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren laten toenemende polarisatie in de samenleving zien. Deze toename is één van de uitdagingen van de komende jaren en vraagt om aandacht, verbinding en het bewaken van de menselijke maat, om het welzijn van de diverse gemeenschappen en daarmee de burgers van Den Haag te bevorderen. De levensbeschouwelijke en religieuze gemeenschappen spelen een belangrijke rol in de sociale cohesie van de stad. Door het aanbieden van fysieke ruimtes, zoals gebedshuizen, en het organiseren van activiteiten en bijeenkomsten, dragen zij bij aan het signaleren en ondersteunen van maatschappelijke behoeften.

Deze inspanningen versterken de sociale netwerken en leveren een bijdrage aan sociale stabiliteit en gemeenschapszin in de stad, en daarmee aan de veiligheid in brede zin. De diversiteit in religieuze en culturele achtergronden van de verschillende gemeenschappen in de stad, maakt echter dat geopolitieke gebeurtenissen direct invloed kunnen hebben op het welzijn en het ervaren van veiligheid en rust in Den Haag. Zo hebben we ons het afgelopen jaar als stad geconfronteerd gezien met de gevolgen van polarisatie, extremisme en geopolitieke onrust. De gemeente kan geopolitieke situaties niet oplossen. De gemeente kan wel een belangrijke rol spelen in het tegengaan van het doorsijpelen van onrust tussen de kieren van de stad, door onder andere nauw in contact te staan met de gemeenschappen, gesprekken te voeren, dialogen op gang te brengen en een luisterend oor te bieden. Religieuze en culturele gemeenschappen worden hierin gezien als belangrijke graadmeters en gesprekspartners. Om dit te bewerkstelligen, is een goede relatie tussen de gemeente en de verschillende lbo's cruciaal. De gemeente als neutrale verbinder tussen de verschillende gemeenschappen, maakt ook dat gemeenschappen die elkaar zelf niet zullen opzoeken, toch met elkaar in contact komen.

Bekend maakt bemind en in het gepolariseerde landschap van vandaag, is elkaar kennen de meest directe vorm van preventie van polarisatie. De gemeente Den Haag borduurt daarmee voort op een rijke historie in het samenwerken met lbo’s. Door de jaren heen heeft Den Haag bewezen dat sterke partnerschappen met lbo’s helpen een inclusieve en veerkrachtige stad te bevorderen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10870405

Ontmoeting, dialoog & verbinding De gemeente investeert dus in het bouwen van samenwerkingen en vertrouwensrelaties met de religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen, gebaseerd op erkenning en ondersteuning, wat ruimte opent voor dialoog, ontmoeting en verbinding. Een belangrijk onderdeel hiervan, zoals omsloten in de nota ‘Inclusief Samenleven: allemaal anders, iedereen Haags’ (RIS318932), is het bevorderen van gelijke kansen, het bestrijden van discriminatie en het omarmen van diversiteit. Om sociale cohesie te versterken, stimuleert en faciliteert de gemeente ontmoetingen en intercultureel bewustzijn. Dit gebeurt onder andere door periodieke gesprekken en ontmoetingen met vertegenwoordigers van religieuze en maatschappelijke instellingen. Zo blijft de gemeente structureel in gesprek over maatschappelijke thema’s en speelt in op landelijke ontwikkelingen. Doel is onderling begrip te vergroten, spanningen vroegtijdig te signaleren en initiatieven te stimuleren die verbinding versterken. Ontmoetingsbijeenkomsten die verbinden, waar waarden samenkomen. Zo zijn er de afgelopen periode (2024-2025) ontmoetingsbijeenkomsten geweest met de lbo's rondom thema's als huwelijksdwang, eergerelateerd geweld en vrouwelijke genitale verminking.

Naar aanleiding van deze bijeenkomst, wordt er nu jaarlijks een training Meldcode Huiselijk Geweld aangeboden door de GGD aan de levensbeschouwelijke gemeenschappen. Ook zijn er bijeenkomsten geweest rondom het thema geldzorgen en armoede, en rondom opgroeien in de huidige tijdsgeest. Daarnaast worden er regelmatig ambtelijke en bestuurlijke werkbezoeken gedaan, om de vertrouwensrelatie te bestendigen, de dialoog te versterken en kennis op te halen. Ook zet het college actief in op het vinden van en het bereikbaar zijn voor gemeenschappen die wellicht tot nu toe niet in contact zijn geweest met de gemeente. Ook wordt er op stadsdeel- en wijkniveau actief ingezet op het stimuleren van interreligieuze en culturele initiatieven, zoals Interreligieus Beraad Segbroek, Multicultureel Ontmoetingscentrum MOC Schilderswijk, en Divers Den Haag. Al decennialang faciliteert de gemeente Den Haag de jaarlijkse interreligieuze Prinsjesdagviering, een traditie die diep geworteld is in de Haagse geschiedenis. Deze viering brengt Hagenaars, de overheid en maatschappelijke en levensbeschouwelijke organisaties samen, door middel van dialoog en betrokkenheid. Er is afgelopen jaar ook een locatieverkenning uitgevoerd binnen de stadgrenzen van Den Haag voor een particuliere islamitische begraafplaats.

Hier zijn twee potentieel kansrijke locaties in stadsdeel Leidschenveen-Ypenburg uit naar voren gekomen, die nader onderzocht worden op haalbaarheid. De locatie in de Vlietzone gaat mee met Proces Gebiedsvisie Haagse Vlietzone gemeente Den Haag (RIS320644). Ook is de Stand van zaken locatiezoektocht islamitische begraafplaats gemeente Den Haag (RIS320652) met de raad gedeeld. Interreligieuze samenwerking Naast dat er regelmatig ontmoetingsactiviteiten plaatsvinden, zijn er inmiddels, in navolging van het met u gedeelde rapport (RIS316087) 'Geloven in samenspraak' van het Verwey-Jonker Instituut, structurele interreligieuze bijeenkomsten over het gezamenlijk aanpakken van lokale maatschappelijke vraagstukken, zoals armoede, eenzaamheid en overlast op straat. Gezien de vaak beperkte middelen en menskracht van lbo's, komt de meerwaarde in samenwerking op sociaal-maatschappelijk vlak het sterkst naar voren. De gemeente waardeert de initiatieven die door lbo’s georganiseerd worden. Vanwege hun netwerk in de stad, weten zij wat er leeft en daardoor kunnen zij activiteiten ondernemen die aansluiten bij de behoeften van de doelgroep. Hiernaast spelen zij een belangrijke rol tussen de gemeenschap en de gemeente.

Door het stimuleren van deze initiatieven, draagt de gemeente bij aan een constructieve en duurzame interreligieuze samenwerking in Den Haag, gericht op het gezamenlijk aanpakken van maatschappelijke uitdagingen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10870405

Ook is er door de gemeente de mogelijkheid gegeven aan de lbo's om zelf een website op te richten en in te vullen: ‘believetogether.nl’. Het uitgangspunt van deze website is, dat alle geïnteresseerde lbo's zichzelf hierop kunnen voorstellen en elkaar zo onderling weten te vinden, bijvoorbeeld voor gezamenlijke vieringen en activiteiten. Maar ook beoogt de website allerlei praktische vragen op te vangen, zoals rondom huisvesting en subsidie. De lbo’s willen zich op deze manier ook graag kenbaar maken aan nieuwe inwoners van Den Haag, die op zoek zijn naar een vertegenwoordiging van hun eigen kerk om hun geloof te kunnen vieren. De gemeente speelt geen inhoudelijke rol in de invulling van de website. Ambtelijke professionalisering Hiernaast is er intern ook een slag gemaakt om de ambtelijke kant van de relaties met de lbo's te verstevigen en te professionaliseren. Het Haags akkoord 2023-2026 stelt: “We stellen een gemeentelijke contactpersoon aan voor levensbeschouwelijke organisaties en ondersteunen het initiatief voor een verzamelgebouw migrantenkerkgroeperingen.” Dit wordt ondersteund door meerdere onderzoeken en informele gesprekken, die de wenselijkheid van één aanspreekpunt vanuit de gemeente voor de lbo’s onderstrepen. De contactpersoon is per 1 mei 2024 gestart.

Vertegenwoordigers van lbo’s kunnen de contactgegevens vinden via de contactpagina van de gemeentelijke website (Contact met de gemeente - Den Haag). De vragen die bij de contactpersoon binnenkomen, gaan over de volle breedte, bijvoorbeeld over subsidies, bereikbaarheid rondom locaties, parkeerproblemen, disputen en misverstanden, kapvergunningen, de zoektocht naar nieuwe- of uitbreiding van locaties, etc. Gezien de diversiteit en complexiteit aan vragen, is de afgelopen periode actief de samenwerking gezocht en geïntensiveerd met verschillende gemeentelijke afdelingen. De contactpersoon slaat regelmatig een interne brug om de vraag beantwoord te krijgen. De contactpersoon is hiernaast intern te benaderen als adviseur religie en levensbeschouwing voor alle beleidscollega's. Omwille van efficiëntie, professionaliteit en transparantie, wordt het gemeentelijke netwerk van religieuze en levensbeschouwelijke organisaties vastgelegd met NAW-gegevens. Dit is inclusief de met hen gemaakte afspraken, zodat alle gemeentelijke betrokkenen toegang hebben tot dezelfde informatie. Migrantenkerkverzamelgebouw Zoals gezegd spreekt Het Haags akkoord 2023-2026, naast het aanstellen van een gemeentelijke contactpersoon voor levensbeschouwelijke organisaties, ook over de ondersteuning van het initiatief voor een verzamelgebouw migrantenkerkgroeperingen.

In Q2 informeer ik u graag over het ruimtevraagstuk en over de vorderingen omtrent het migrantenkerkverzamelgebouw. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

4/4