RIS321814 ZuidWestlandcorridor maatregelen en vervolgstappen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10833005 RIS321814 Contactpersoon

Stefan Talen Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

9 april 2025

stefan.talen@denhaag.nl

Onderwerp

ZuidWestlandcorridor maatregelen en vervolgstappen

Geachte voorzitter, De opgaven in de stad Den Haag en de regio zijn groot. De stad groeit de komende jaren met 100.000 inwoners. We moeten zo’n 50.000 woningen bouwen, bedrijven willen zich vestigen. De groei van de stad zorgt er voor dat meer mensen naar school of werk moeten en de mobiliteit groeit. Als stad moeten we deze groei opvangen, met onder andere openbaar vervoer. De ZuidWestlandcorridor, onderdeel van de Schaalsprong OV, zorgt ervoor dat inwoners makkelijker naar school of werk kunnen. Dit bereiken we door te werken aan beter ov in Den Haag Zuidwest en te zorgen voor goede connecties naar banen in het Westland, Delft of Rijswijk. We hebben u eind 2022 geïnformeerd over de ZuidWestlandcorridor (RIS314022). Voor het deel Zuidwest-Westland-Rotterdam zijn verschillende opties zoals metro, tram en bus onderzocht. Dit heeft geleid tot een voorkeursvariant die het beste aansluit op de ontwikkelingen in het gebied, namelijk een tracé met een Bus Rapid Transit (BRT) systeem. Dit is een snelle en comfortabele busverbinding op een zoveel mogelijk vrij liggende busbaan. Deze voorkeursvariant is vastgesteld door de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH.

Tijdens een technische sessie in maart 2023 is toegelicht hoe een schaalsprong van het openbaar vervoer op deze corridor kan bijdragen aan verschillende opgaven in de regio zoals de Nationale Omgevingsvisie (NOVEX), Greenport 3.0 en het nationaal programma Zuidwest. Ook zijn toen de verschillende vervolgonderzoeken besproken naar oplossingen om het openbaar vervoer in Zuidwest en knooppunten Moerwijk en Leyenburg te verbeteren. Deze onderzoeken zijn inmiddels uitgevoerd en de uitkomsten zijn opgenomen in de bijlage. Met deze brief informeer ik u over de resultaten en de stand van zaken van de ZuidWestlandcorridor, de eerste genomen maatregelen en de vervolgstappen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10833005

De ZuidWestlandcorridor verbindt De Schaalsprong OV is het programma waar de gemeente samen met partners werkt aan de toekomst van het ov. Dit is verdeeld in drie zogenaamde corridors (Figuur 1). De ZuidWestlandcorridor is één van de drie corridors van de Schaalsprong OV. De corridor verbindt Zoetermeer en Den Haag via het Westland met de Rotterdamse Metro. De verschillende bus- en tramlijnen verbinden de grote woningbouwontwikkelingen in Den Haag Zuidwest met het centrum van de stad, Scheveningen en Kijkduin. Daarnaast worden ook station Moerwijk, station Rijswijk en station Delft beter bereikbaar. Ook verbindt de corridor de economische ontwikkelingen van de Greenport in gemeente Westland middels een hoogwaardig busverbinding, ook wel BRT genoemd. De ZuidWestlandcorridor verbindt inwoners, banen en voorzieningen via het openbaar vervoer. Het programma omvat een maatregelenpakket met als doel om het openbaar vervoer op de corridor betrouwbaarder, beter bereikbaar en aantrekkelijker te maken, en de reistijden te verkorten. Het effect hiervan is dat het verdichtende Den Haag Zuidwest in de toekomst leefbaar blijft door de verbetering van het ov en de verbeterde (economische) kansen van de bewoners van Zuidwest.

Figuur 1 - Drie corridors van de Schaalsprong OV op de kaart met de ZuidWestlandcorridor in het geel. De ronde cirkels geven stedelijke ontwikkelingen in Den Haag en de regio aan.

Noodzaak tot maatregelen De toekomstige ontwikkelingen in en rondom Den Haag zorgen voor 20% meer verplaatsingen van en naar Escamp en Loosduinen richting 2040. Dit verergert de huidige situatie, waarin het al druk is in het ov en op de weg. De toename gaat met name over fietsers en ov-reizigers. Dit zorgt ervoor dat bestaande knelpunten erger worden of dat nieuwe knelpunten ontstaan. Kruispunten zoals bijvoorbeeld de Zevensprong worden nog drukker, reizigers blijven mogelijk achter op haltes omdat het ov vol zit, en er ontstaan onveilige situaties op fietspaden door lange fietsfiles. De woningbouw in Den Haag Zuidwest zorgt voor een toename van inwoners en verplaatsingen. Dit zal de komende jaren geleidelijk gebeuren. Daarom zijn er maatregelen en onderzoeken voor de korte termijn [tot 2030], middellange termijn [tot 2040] en lange termijn [na 2040]. Van de geplande 10.000 nieuwbouwwoningen in Den Haag Zuidwest wordt de eerste helft op de korte termijn gerealiseerd. De tweede helft is verspreid over de middellange en lange termijn.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10833005

Toekomstbestendig maatregelenpakket Niet alle maatregelen zijn even snel te realiseren. Sommige maatregelen zijn al financieel gedekt, vragen minder vervolgonderzoek of hebben weinig impact op de openbare ruimte. Andere maatregelen zijn ingrijpender of complexer. Voor deze maatregelen is de financiële dekking nog niet geregeld en/of is meer onderzoek nodig, bijvoorbeeld naar de gevolgen voor de structuur en inrichting van de stad. Hieronder volgt een kort overzicht van het maatregelenpakket per termijn. Dit geeft de richting aan waar we aan werken. Maatregelen nu (2025) 1. Sinds begin dit jaar biedt spitstram 10 een directe verbinding tussen Den Haag Zuidwest en station Moerwijk. Hierdoor krijgen inwoners van Moerwijk en Laak tijdens de spits een rechtstreekse verbinding naar het centrum van de stad en Scheveningen. 2. HTM gaat in 2025 rijden met langere, bussen op de buslijnen 23, 24, 25 en 26 (RIS320593). Deze bussen bieden 50% meer plekken in de bus. 3. Naar verwachting starten HTM en NS in de tweede helft van 2025 met een kennismakingsaanbod voor nieuwe inwoners van Zuidwest. Een verhuizing is het moment om mensen kennis te laten maken met het ov en de aantrekkelijkheid hiervan te ervaren. Met dit aanbod kunnen nieuwe inwoners in Den Haag Zuidwest enkele maanden kosteloos of met korting reizen met de HTM en de NS.

Kinderen van 4 t/m 11 jaar rijden sowieso gratis met het ov vanaf eind maart 2025. Kortetermijnmaatregelen (gerealiseerd naar verwachting tot 2030) 4. HTM onderzoekt een nieuw vervoer concept om de gebieden in het netwerk met minder ov vraag en -aanbod, met een flexibel ov-concept te verbinden met het bestaande ov-netwerk. Het gaat dan om gebieden zoals Vroondaal, Kijkduin maar ook Zuidwest. 5. Om voldoende ruimte te bieden in de trams onderzoeken we de mogelijkheid om met dubbele trams te rijden. Zo worden ongeveer 100% meer zitplaatsen geboden. Om dit mogelijk te maken, moeten haltes worden aangepast. De consequenties en mogelijke kansen hiervan worden momenteel inzichtelijk gemaakt in een inpassingsvisie. De verwachting is dat deze visie in 2025 klaar is. Daarna wordt besloten op welke lijn gekoppeld gereden gaat worden. 6. We willen een aantal ov-knooppunten verbeteren, zodat het aantrekkelijker is om bijvoorbeeld over te stappen van fiets op ov. We werken een aantal maatregelen uit die op korte termijn zijn te realiseren en waarvan we weten dat dit leidt tot meer gemak. Deze kleinschalige verbeteringen gaan onder andere over fietsvoorzieningen, looproutes naar de omgeving, verbeterde (informatie)voorzieningen, toegankelijkheid en verlichting. 7.

Er wordt gewerkt aan een beleidskader voor fietsparkeren in de stad waarin het onderwerpen fietsparkeren bij OV-haltes wordt uitgewerkt. Dit gaat onder andere over welke type haltes baat hebben bij fietsvoorzieningen en welke type een aantal fietsvoorzieningen nodig zijn om het ovgebruik te stimuleren. Naar verwachting is het kader fietsparkeren in Q2 gereed. De HTM werkt daarnaast samen met de gemeente aan een haltestrategie om het gewenste voorzieningenniveau en haltetype verder uit te werken. Middellange termijnmaatregelen (Naar verwachting te realiseren tot 2040) De middellange termijnmaatregelen zijn maatregelen die naar verwachting binnen 15 jaar (voor 2040) gerealiseerd kunnen worden. Deze maatregelen zitten nog in een verkennende fase en moeten nog uitgewerkt worden naar financiële haarbaarheid, inpassing en effecten. Een eerste richting van maatregelen waar we aan denken zijn 8. Tram 6 herrouteren en uit de tramtunnel Grote Marktstraat halen. Het doel hiervan is om capaciteit vrij te maken in de tunnel. We onderzoeken ook of tram 6 kan worden doorgetrokken van halte Leyenburg richting Winkelcentrum Leyweg of de Hengelolaan.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10833005

9.

Het verhogen van de frequentie van tram 9. Om de frequentie van tram 9 te verhogen zonder andere verkeersstromen te verstoren, kunnen aanvullende infrastructurele maatregelen nodig zijn. Dit helpt de doorstroming van overig verkeer te waarborgen. 10. HTM onderzoekt de mogelijkheid van een nieuw type keervoorziening; de tailtrack. Dit maakt het mogelijk om op lijnen met de nieuwe trams, die geen keerlus nodig hebben, vaker te rijden op een specifiek deel van een traject in Den Haag Zuidwest. 11. Knooppunten, P+R locaties en haltes zoals Station Moerwijk, halte Leyenburg en De Uithof verbeteren. Om de knooppunten te verbeteren wordt ingezet op deelmobiliteit, de ruimtelijke kwaliteit en een efficiënte overstap. Deze maatregelen worden onderdeel van de bredere gebiedsontwikkeling rond bijvoorbeeld De Uithof en het stationskwartier rondom station Moerwijk. 12. Verbinding tussen de ZuidWestlandcorridor en stations als Moerwijk, Rijswijk en Delft verbeteren. Hiervoor gaan we samen met buurgemeenten een nieuwe directe en hoogwaardige busverbinding onderzoeken tussen Kijkduin, Zuidwest, Rijswijk en Delft. Lange termijn (naar verwachting realisatie na 2040) De lange termijnmaatregelen zijn maatregelen die waarschijnlijk pas na 2040 gerealiseerd kunnen worden.

Verdere uitwerking vraagt om aanvullende onderzoeken naar bijvoorbeeld de haalbaarheid en bekostiging, en om samenwerking met stakeholders zoals het Rijk. 13. Het doortrekken van RandstadRail lijn 4 richting het sportcomplex de Uithof. Het doel hiervan is om aan te sluiten bij de toekomstige ontwikkelingen rondom de Uithof en eventueel bedrijventerrein ABC Westland. 14. Een verlenging van de tramtunnel in zuidwestelijke richting kan een snelle verbinding bieden naar Escamp, Loosduinen, en Westland. De verlengde tramtunnel kan bestaande infrastructuur vervangen en zo ruimte bovengronds vrijmaken, of een nieuwe verbinding creëren via bijvoorbeeld de Haagse Markt en het Zuiderpark. Een nieuwe verbinding geeft andere delen van de stad een bereikbaarheidsimpuls. Op het moment dat een middellange- of lange termijn maatregel verder uitgewerkt is, zal deze ter besluitvorming worden aangeboden inclusief dekkingsvoorstel. Vervolg De vervolgstappen in het proces van de ZuidWestlandcorridor richten zich vooral op de maatregelen voor de middellange en lange termijn. Kortetermijnmaatregelen worden al opgepakt in andere projecten of programma’s, en zijn financieel gedekt.

De maatregelen voor de middellange termijn werken we verder uit door met enkele nieuwe onderzoeken te starten: • Een vervolgonderzoek naar een hoogwaardige busverbinding die de ZuidWestlandcorridor verbindt met onder andere Kijkduin, Den Haag Zuidwest, Rijswijk en Delft. Dit onderzoek start in 2025 samen met onder andere de gemeenten Rijswijk en Delft. • Een vervolgonderzoek naar de herroutering van tram 6, als deze uit de huidige tramtunnel wordt gehaald. Dit onderzoek start in 2025, samen met de HTM. • Een onderzoek naar knooppunt De Uithof om te bepalen welke korte-, middellange en lange termijn maatregelen nodig zijn om het knooppunt te verbeteren. De concrete uitwerking hangt af van de ruimtelijke invulling in en rondom De Uithof (en daarmee ook ABC Westland). Samen met relevante stakeholders zoals HTM en MRDH onderzoeken we in 2025 de huidige en gewenste toekomstige situatie.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10833005

De maatregelen voor de lange termijn zien we ook terug in de Omgevingsvisie en de Netwerkstrategie. Voor de lange termijn is het belangrijk dat de ZuidWestlandcorridor wordt opgenomen in relevante programma’s en agenda’s van belangrijke stakeholders. De gemeente Den Haag werkt samen met stakeholders als MRDH, HTM, NS, ProRail en buurgemeenten aan verschillende onderzoeken en maatregelen. Samenwerking met stakeholders is essentieel voor draagvlak maar ook om de maatregelen te kunnen financieren. Dit gaat onder andere over de mobiliteitsvisie die de MRDH gaat opstellen, en de ontwikkelstrategie van het bereikbaarheidsprogramma MoVe, waarin Rijk en regio samenwerken. Naast het laten opnemen van de ZuidWestlandcorridor in relevante programma’s van stakeholders, onderzoeken we ook andere manieren van bekostiging. Reguliere bekostiging vanuit het Rijk via MIRT is één manier. Daarnaast gaan we onderzoeken of aanvullende bekostiging nodig en mogelijk is om de lange termijn maatregelen te realiseren. De hierboven beschreven onderzoeken worden gedekt vanuit het programma Schaalsprong OV. Met deze maatregelen en vervolgstappen werken we stapsgewijs aan beter openbaar vervoer in de stad en regio. Zodra er nieuwe ontwikkelingen en uitkomsten zijn van de onderzoeken wordt uw raad nader geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

5/5