RIS321814 Bijlage Verkenning mobiliteitsmaatregelen OV-knoop Moerwijk geredigeerd

Wij verbinden

Mobiliteitsmaatregelen OV-knooppunt Den Haag Moerwijk 30 maart 2023

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1, Inleiding

3

Hoofdstuk 2, Ambities

8

Hoofdstuk 3, Kortetermijnmaatregelen

12

Hoofdstuk 4, Middellangetermijnmaatregelen

19

Hoofdstuk 5, Langetermijnmaatregelen

27

Bijlagen Bijlage 1, Betrokken stakeholders Bijlage 2, Visiekaarten

38 40

2

Hoofdstuk 1 Inleiding

Inleiding Voor OV-knooppunt Den Haag Moerwijk is, in opdracht van de gemeente Den Haag en in samenwerking met verschillende stakeholders, een Integraal Handelingsperspectief opgesteld (“Integraal Handelingsperspectief OV-knooppunt Den Haag Moerwijk, maart 2023”). Met dit ‘Integrale Handelingsperspectief’ wil de gemeente bepalen welke mogelijk te nemen (mobiliteits-)maatregelen er nodig zijn om: ▪ station Moerwijk geschikt te maken voor de hoogfrequente sprinterverbinding; ▪ de hub-functie van het station te versterken en in te kunnen spelen op de aanvullende ontwikkelingen die de Gemeente en de Alliantie Zuidwest in het gebied rondom OVknooppunt Den Haag Moerwijk wil realiseren. De voorliggende rapportage is een vervolg op het Integrale Handelingsperspectief en geeft meer concreet vorm en richting aan de (mobiliteits-)maatregelen. Vanuit het Integrale Handelingsperspectief zijn de gedeelde ambities van de stakeholders vertaald naar maatregelen voor de korte, middellange en lange termijn. Voor de middellange en lange termijn moeten de maatregelen vooral worden gezien als stip aan de horizon. Het gaat daarbij vooral om de gedachtelijn c.q. het ‘wenkend perspectief’ dat achter de maatregel(en) zit.

Van ambitie, via visiekaarten naar maatregelen Om te komen van ambitie naar maatregelen zijn twee werksessies gehouden met de stakeholders, die ook bij het Integrale Handelingsperspectief zijn betrokken (zie overzicht in bijlage I).

Zicht op het NS Station Den Haag Moerwijk met haar kenmerkende oranje wachtvoorzieningen (foto: Cyclomedia)

4

Inleiding In de werksessies is eerst stilgestaan bij de ambities, zoals deze ook in het Integraal Handelingsperspectief

zijn

opgenomen.

Deze

zijn

in

de

eerste

sessie

verder

geconcretiseerd en vervolgens ondergebracht binnen vijf hoofdthema’s (zie hieronder) voor het verbeteren van het OV-knooppunt (zie hoofdstuk 2). Daarna is, op basis van vier visiekaarten, bepaald welke maatregelen als wenselijk en kansrijk gelden. De visiekaarten zijn bedoeld, om met de betrokken stakeholders de dialoog aan te gaan over kansrijke maatregelen of andere, nieuwe ideeën. De vier visiekaarten zijn door Movares vormgegeven. Bij elke visiekaart is een bepaald principe als vertrekpunt gehanteerd en daarbinnen zijn maatregelen weergegeven die op verschillende manieren bijdragen aan de vijf hoofdthema’s: ▪ het verbeteren van de transferkwaliteit; ▪ het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte (verblijfs- en omgevingskwaliteit); ▪ het creëren van identiteit en eigenaarschap; ▪ het verbeteren van de aansluiting van het OV-knooppunt op de omgeving; ▪ het verbeteren van het functioneren van de knoop binnen het (grotere) netwerk. De visiekaarten zijn hierna kort toegelicht. De kaarten zelf, met daarbij de opgehaalde reacties tijdens de werksessie, zijn opgenomen in bijlage II.

Een mogelijke invulling OV-knooppunt Moerwijk (Movares, 2023).

5

Inleiding 1. De nieuwe entree – hier ligt de focus op het versterken van de bestaande entree tot het station en het realiseren van een meer compacte OV-knooppunt, waarbij rondom de entree voetgangers meer ruimte krijgen en direct daarnaast de fietsvoorzieningen een plek krijgen (behouden en stimuleren duurzame mobiliteit). Met een loopbrug worden noord en zuid aan de oostzijde verbonden. Om de fiets beter aan de knoop te koppelen, zijn fiets en trambaan omgedraaid onder het viaductstation. Dit is alleen mogelijk door ook in te grijpen in de autoinfrastructuur. Bijkomend voordeel is dat deze minder dominant wordt en meer ruimte voor

Visiekaart 1 De nieuwe entree (Movares, 2023)

OV ontstaat, waardoor ook de bushalte (meer) onderdeel van de knoop kunnen gaan uitmaken. Ook komt dit ten goede aan de ruimtelijke kwaliteit. Voor autoverkeer is de hoofdstructuur (s-weg) gehandhaafd, maar teruggebracht in capaciteit en is de Troelstakade “losgeknipt” van hoofdstructuur. Een maatregel die ook in het kader van de mobiliteitstransitie verdedigbaar is (uit analyses - zie Integraal Handelingsperspectief – komt naar voren dat in de omgeving nog grote aantallen korte autoritten plaatsvinden). 2. Het knooppunt als (duurzame) ecozone (visiekaarten 2.1 en 2.2) - in deze visiekaarten zijn de perrons naar ‘buiten’ gebracht (nieuwe viaducten) en over de weg heen gebracht, zodat aan de noord- en zuidzijde perrontoegang mogelijk is. Mogelijk kunnen deze ook als interwijkverbinding gaan dienen. In deze visiekaarten zijn vergelijkbare ingrepen in de hoofdstructuur voorgesteld en is uitgegaan van het verbinden van de ecologische zones rondom de knoop (Laak en Erasmuszone). In de twee kaarten is onderscheid gemaakt

tussen een verbindingszone aan de zuidzijde (2,1) en verbindingszones aan de noord- en zuidzijde (2.2) waarbij een nieuwe onderdoorgang aan de noordzijde is voorzien.

6 Visiekaart 2.1 ecozone (Movares, 2023).

Inleiding 3. OV-knooppunt Moerwijk als metrosysteem – In de toekomst gaat de trein met een hogere frequentie rijden op de Oude Lijn. Daarmee krijgt het station een bijna ‘metroachtige’ verbinding. In deze visiekaart is daarom een tweede kopse ontsluiting opgenomen tussen de wijken aan de west- en oostzijde van het spoor. Deze ontsluiting kan tevens als interwijkverbinding voor fietsers en voetgangers worden benut. Aan de noordzijde zijn maatregelen rondom de entree te realiseren, zoals in visiekaart 1. In de werksessie met de stakeholders zijn reacties op de visiekaarten opgehaald. Positieve elementen en aandachtspunten zijn meegenomen en vertaald richting voorstellen voor de (gefaseerde) herinrichting van het OV-knooppunt Moerwijk. Er is onderscheid gemaakt in de

Visiekaart 2.2 Ecozone noord (Movares, 2023)

korte- middellange en lange termijn. De focus ligt vooral op mobiliteitsmaatregelen, met als insteek om hiermee ook de ruimtelijke kwaliteit (vormgevingskwaliteit) van een impuls te voorzien. Leeswijzer De ambities vanuit het Integraal Handelingsperspectief en de vertaling naar vijf hoofdthema’s staan in hoofdstuk 2 opgenomen. In de hoofdstukken 3 tot en met 5 staan achtereenvolgens de maatregelen, tijdslijn, kaarten en referentiebeelden opgenomen voor de korte-, middellange- en langetermijnmaatregelen. Tot slot is per ‘maatregelhoofdstuk’ de

inschatting van de kosten voor de verschillende maatregelen opgenomen.

7 Visiekaart 3 OV-knooppunt Moerwijk als metrosysteem (Movares, 2023)

Hoofdstuk 2 Ambities

Ambities Vanuit het Integraal Handelingsperspectief In het Integraal Handelingsperspectief is een behoorlijke ambitie neergelegd om het OVknooppunt Den Haag Moerwijk te versterken. Met name de beleving (sociale veiligheid, klanttevredenheid), de inrichting van het knooppunt en kwaliteit van de omgeving zijn belangrijke focuspunten. De positie in het netwerk is goed op orde evenals de tram- en treinbediening. Wel liggen er duidelijke wensen om beter aansluiting te vinden op Den Haag Zuidwest. De positie van voetgangers en fietsers verdient veel aandacht, waar de positie van de auto met name kan verbeteren op de K+R voorzieningen, terwijl aan de andere kant de wens ligt op het verminderen van de barrière van de dominant aanwezige autoinfrastructuur. De ambities uit het Integraal Handelingsperspectief zijn in de eerste werksessie in het kader van de mobiliteitsmaatregelen meer concreet gemaakt en vertaald naar de volgende vijf hoofdthema’s:

▪ het verbeteren van de transferkwaliteit; ▪ het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte (verblijfs- en omgevingskwaliteit); ▪ het creëren van identiteit en eigenaarschap; ▪ het verbeteren van de aansluiting van het OV-knooppunt op de omgeving; ▪ het verbeteren van het functioneren van de knoop binnen het (grotere) netwerk. Op de volgende pagina staan de hoofdthema’s opgenomen met daarbinnen de meer concrete ambities. GAP-analyse tussen bestaande situatie (blauw geaccentueerd) en de ambitie (groen geaccentueerd) (Integraal Handelingsperspectief OV-knooppunt Den Haag Moerwijk, maart 2023

9

Ambities Vijf hoofdthema’s

10

Ambities Van ambities naar maatregelen Vanuit de vijf hoofdthema’s en daarbinnen opgenomen ambities, heeft een vertaling plaatsgevonden naar de maatregelen die nodig zijn. De visiekaarten, zoals in het vorige hoofdstuk beschreven, hebben daarbij als discussiestukken gediend. Vanuit de gehouden werksessie zijn vervolgens de maatregelen gedefinieerd die nodig zijn om de ambities in te vullen. In de volgende hoofdstukken zijn steeds de maatregelen opgenomen voor de korte termijn (2-5 jaar), de middellange termijn (5-10 jaar) en de lange termijn (10+ jaar). Dit is mede gebaseerd op impact en ‘complexiteit’. Daarnaast zijn binnen de genoemde perioden faseringen opgenomen. Er is steeds gekeken welke maatregelen als eerste nodig zijn om vervolgens andere maatregelen mogelijk te maken. Als voorbeeld: er zijn eerst nieuwe fietsenstallingen nodig om het voorplein vrij te maken en te kunnen herinrichten (impuls ruimtelijke kwaliteit). Per periode is een schets opgestelde van de maatregelen en is met referentiebeelden gewerkt ter inspiratie. ▪ Voor de korte termijn geldt: basis op orde, goede fietsenstalling, ruimte voor fatsoenlijke transfer, ook met de bus. ▪ Voor de middellange termijn ligt de focus op: ruimtelijke kwaliteit verbeteren, groene verbindingen met de omgeving, samenhang met Hildebrandplein zoeken.

▪ Voor de lange termijn: ruimte voor helder omgevingsdomein en groei overstap naar Den Haag Zuidwest en mogelijk verder (regionale groei OV). Tramhalte Den Haag HS (foto: Movares, 2018)

11

Hoofdstuk 3 Kortetermijnmaatregelen

Kortetermijnmaatregelen Inleiding Dit hoofdstuk schetst de kortetermijnmaatregelen voor het OV-knooppunt Den Haag Moerwijk. Er is achtereenvolgens een korte weergave gegeven van de belangrijkste knelpunten die op de korte termijn moeten worden opgelost om de eerste kwaliteitsimpulsen te kunnen geven. Daarna is de tijdslijn van de voorgestelde maatregelen opgenomen, gevolgd door een eerste schets (vlekkenplan) van de maatregelen binnen de omgeving van het OV-knooppunt. Momenteel worden het stationsgebouw en de directe omgeving ervaren als een onveilige, rommelige en ongedefinieerde plek. Hoewel het op kaart een schakelfunctie heeft tussen de verschillende omliggende wijken, is dit in realiteit niet zo. De doorgang onder het viaduct wordt als onprettig ervaren, de voetgangers hebben ten opzichte van de auto weinig ruimte om te bewegen en fietsers kunnen hun fiets niet goed kwijt, waardoor ze liever doorfietsen. Het station is momenteel niet herkenbaar als station; NS is als vervoerder

minimaal gerepresenteerd en daardoor is er weinig sociale controle. Om de potentie van het station als interwijkverbinding en aantrekkelijk OV-knooppunt te benutten, dient eerst de basis op orde te worden gebracht. Dit betekent dat het stationsgebied

opgeschoond

wordt,

duidelijke

wayfinding

en

NS-outillage

wordt

aangebracht en er maatregelen worden getroffen om de sociale veiligheid te verbeteren.

13

Kortetermijnmaatregelen Doel: basis weer op orde

Verrommeling openbare ruimte en verouderde/niet bijgehouden begroeiing

Te weinig capaciteit aan rekken en veel weesfietsen

Entree naar station is onduidelijk gezoneerd, verrommeld en niet meer up-to-date met betrekking tot stationsoutillage en 'wayfinding'

14

Kortetermijnmaatregelen Tijdlijn

15

Kortetermijnmaatregelen Kaartbeeld

16

Kortetermijnmaatregelen Inzoomen: oostzijde station

Huidige situatie bushalte oostzijde van station en Hildebrandstraat (Movares, 2023)

17

Kortetermijnmaatregelen Kostenoverzicht

Kostenoverzicht is enkel indicatief van aard KORTETERMIJNMAATREGELEN

Op basis van het vlekkenplan voor de korte termijn is een inschatting gemaakt van de benodigde hoeveelheden per maatregel. In tabel hiernaast staan alle maatregelen opgenomen, met de aantallen en de prijzen per eenheid. De nummering in de

Nr.

Maatregel 1a

opgenomen.

1b 2a 2b 3a

Er liggen geen gedetailleerde ontwerpen ten grondslag aan de

3b 3c

tabel komt overeen met de nummers die in de vlekkenplannen zijn

hoeveelheden en de maatvoeringen. Deze zijn indicatief en ‘hoog over’ bepaald. Dit geldt ook voor de eenheidsprijzen. De kosten

4a

moeten gezien worden als een eerste inschatting en zijn niet geschikt voor budgetramingen. 4b

De genoemde kosten betreffen geschatte investeringskosten (exclusief

BTW) en hebben

bandbreedte van -25% en +40%.

een

prijspeil

2023

en een

4c 5a 5b

Aantal Prijs per eenheid Totale geschatte Opmerkingen kosten Lichtmasten en -armaturen 32 € 2.500 € 80.000 Op basis van inschatting voor gehele viaduct waar fietsers en voetgangers komen Camera's installeren 4 € 25.000 € 100.000 Er zijn er nu 2, mogen 4 bij Gebouwde stallingsvoorziening (fietsplekken) 250 € 2.500 € 625.000 Aantal op basis van telling 2018 (215 + 15% overcapaciteit) OV-fietskluizen 8 € 2.500 € 20.000 Stationsoutillage (banken, wachtruimtes, klok etc.) 1 € 750.000 € 750.000 Op basis van huidige inrichting (16 banken, 2 wachtruimtes verdeeld over 2 perrons) Bewegwijzering (bus, tram, trein, wijken) (borden) 20 € 1.000 € 20.000 Inschatting, statisch Verplaatsen kaartautomaten en check-in / check1 € 50.000 € 50.000 Ontvlechten ontvangst- en reizigersdomein out Het zicht bij de oversteek naar de bushalte aan de 1 € 10.000 € 10.000 Trottoir (27 m2 verharding) vervangen door groen oostkant (richting Hildebrandplein) bij de oversteek naar de bushalte dient verbeterd te worden, door bijvoorbeeld het linker trottoir (zie afbeelding) weg te halen en seinen te plaatsen voor de tram Aanpassen fietsstructuur (westzijde) t.h.v.

1 € 75.000 € Neherkade (m) ter geleiding naar fietsenstalling Het olifantenpaadje van de Hildebrandstraat naar 1 € 10.000 € de bushalte verharden en veilig inrichten Inpassing voetgangersoversteek Troelstrakade 1 € 50.000 € (markering, masten en voetgangerslichten) Bypass fietsinfrastructuur vanaf Erasmusweg 70 € 1.000 € richting Neherkade (westzijde viaduct) TOTALE GESCHATTE KOSTEN €

75.000 10.000 26m aan voetpad (1,5m-2m breed) inrichten met bestrating en een haag en een boom 50.000 Aanbrengen/wijzigen markering, verkeersmasten en -lichten, aanpassing software 70.000 70 Strekkende meters aan bypass fietspad (3,5 meter breed) 1.860.000

18

Hoofdstuk 4 Middellangetermijnmaatregelen

Middellange termijnmaatregelen Inleiding Zodra de basis binnen enkele jaren op orde is gebracht, kunnen er maatregelen worden getroffen die niet alleen impact hebben op de kwaliteit van de directe stationsomgeving, maar het station op een duurzamere manier inbedden in de omgeving en het verkeersnetwerk. Met het updaten van de stationsoutillage en het toewijzen van een heldere zone voor fietsparkeren, wordt het station steeds beter leesbaar en herkenbaar als NS-station. Echter, zijn er grotere ingrepen nodig om het OV-knooppunt beter bereikbaar te maken en met name om de duurzame mobiliteit – met name voetgangers en fietsers - (beter) te faciliteren in hun voor- en natransport. Ook het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit (vormgevingskwaliteit) draagt hier aan bij.

Het spoorwegviaduct en de huidige vormgeving van het station nodigen niet uit tot een prettig verblijf doordat het onderdoorgang donker en smal is en de uitstraling van het station geen duidelijke stempel of eigen karakter heeft; de oranje kappen sluiten niet aan op de oorspronkelijke blauwe betegeling en de zware betonconstructie van het spoorviaduct. Het voelt als een anonieme plek waar men geen eigenaarschap over heeft. Daardoor gaat men deze plek ook zo gebruiken en raakt het verwaarloosd. Het station dient dus op middellange termijn te worden geüpdatet met zowel een nieuw exterieur als een duurzaam, groener, klimaatadaptiever voorplein met ruimtelijke- en verblijfskwaliteit. Het overkoepelende doel van deze herstructurering is dat het station gaat fungeren als één plek met een eenduidige uitstraling en gezicht richting het oosten (Spoorwijk/Laak) en het westen (Moerwijk/Willem Dreespark). De verhoogde veiligheid en aantrekkelijkheid van het stationsgebied en het faciliteren van comfortabeler en tijd efficiënter voor- en natransport zal leiden tot een hoger gewaardeerde ervaring van de (dagelijkse) treinreiziger en daarmee de lokale bewoner stimuleren vaker gebruik te maken van het OV: een duurzamere keus ten opzichte van de auto.

Op de volgende pagina staat een visiebeeld uit de ‘Structuurvisie Zuidwest 2040’, waarop onder andere te zien is dat de Troelstrakade afgewaardeerd wordt voor doorgaand verkeer; wellicht kan de Troelstrakade (dit moet nog nader worden onderzocht) zelfs geknipt worden, waardoor de rijbanen onder het spoorviaduct terug kunnen worden gebracht van 4 naar 2 rijstroken en er een consistentere doorstroming op de hoofdontsluitingsweg Neherkade-Erasmusweg (50km/u) plaats kan vinden. Het terugbrengen van de rijbanen naar 2x1 en de versimpeling van het kruispunt biedt zowel onder het viaduct als daaromheen ruimte voor geoptimaliseerde fiets- en voetgangersstructuren en de bushaltes kunnen dichter bij het station worden geplaatst; zo ontstaat een ov-knoop bestaande uit trein, tram en bus die allemaal binnen korte loopafstand van elkaar te bereiken zijn.

20

Structuurvisie Zuidwest 2040, 2022

21

Middellange termijnmaatregelen Tijdlijn

22

23

Middellangetermijnmaatregelen Referentiebeelden architectonisch ensemble spoorgebouwen

Huidig aanzicht Station Moerwijk

Station Vaartsche Rijn (studioSK, 2016)

Potentieel aanzicht Station Zuidwest

24

Middellangetermijnmaatregelen Referentiebeelden loopbrug

Moreelsebrug, Utrecht Centraal (Movares, 2016).

Voetgangersbrug, Steenwijk (Movares, 2011).

25

Middellangetermijnmaatregelen Kostenoverzicht Kostenoverzicht is enkel indicatief van aard MIDDELLANGETERMIJNMAATREGELEN

Op basis van het vlekkenplan voor de middellange termijn is een inschatting gemaakt van de benodigde hoeveelheden per maatregel. In tabel hiernaast staan alle maatregelen opgenomen,

Nr.

Maatregel 1a

met de aantallen en de prijzen per eenheid. De nummering in de tabel komt overeen met de nummers die in de vlekkenplannen zijn

Aantal Prijs per eenheid Totale geschatte kosten Gevelrenovatie station + stationsvoorziening (m2) + 1 € 2.500.000 € 2.500.000 Viaductaanpassingen (renovatie aanzicht) (m2) + Vervangen 'perronkappen' en vergroten 'droge ruimte' (8m extra lengte t.o.v. huidig)

opgenomen. 1b

Er liggen geen gedetailleerde ontwerpen ten grondslag aan de hoeveelheden en de maatvoeringen. Deze zijn indicatief en ‘hoog over’ bepaald, onder. Dit geldt ook voor de eenheidsprijzen. De kosten moeten gezien worden als een eerste inschatting en zijn

2 3

niet geschikt voor budgetramingen. De genoemde kosten betreffen geschatte investeringskosten (exclusief

BTW) en hebben

bandbreedte van -25% en +40%.

een

prijspeil

2023

en een

4a 4b 5 6

Aansluitend op het vervangen van het exterieur 1 € 500.000 € wordt een vervangende functie (koffiecorner, fietsenreparateur, andere kleine service) geplaatst in het kioskgebouw. Herinrichting openbare ruimte (verhardingen en 1 € 250.000 € groen; m2) Knip Troelstrakade € -Afwaardering capaciteit Erasmusweg 1 € 2.500.000 € Hildebrandplein (m) - Busbaan Troelstrak ade 1 € 250.000 € - Herinrichting k ruispunt Troelstrak ade 1 € 500.000 € - Herinrichting Troelstrak ade 1 € 500.000 € Verleggen trambaan naar auto- en 1 € 1.250.000 € fietsinfrastructuur Verleggen fietspad naar 'oude trambaan' 1 € 250.000 € Loopbrug (groene verbindingszone) noord-zuid aan 1 € 1.000.000 € oostzijde (overspanning) Aanleg nieuwe bushaltes Moerwijk (westzijde) 2 € 250.000 € TOTALE GESCHATTE KOSTEN €

Opmerkingen 80 meter lengte, gemiddeld 4m hoogte (zuidzijde), 50 meter lengte, gemiddeld 4m hoogte (noordzijde) 50 meter overkluizing, circa 3m hoogte; weerszijden + Identiteit van het station doortrekken over viaduct, wachthuisjes vervangen en zorgen voor meer overkapping die ook onder het viaduct zorgt voor droge ruimte

500.000

250.000 Op basis van huidig bestraat oppervlak 1300 m2 van westzijde(trambaan) tot oostzijde (fietspad) 2.500.000 Versmallen Erasmusweg - Hildebrandplein (2x2 naar2x1), 250m lengte Erasmusweg, 200m Hildebrandplein 250.000 Busbaanlengte 350m per richting (bestaande infra) 500.000 500.000 1.250.000 Verlegging trambaan over ca. 200m lengte 250.000 Verlegging fietspad over ca. 200m lengte 1.000.000 Loopbrug, 70 meter, meerdere overspanningen, 3 meter breed, trappen, geen liften 500.000 6.750.000

26

Hoofdstuk 5 Langetermijnmaatregelen

Structuurvisie Zuidwest 2040, 2022

Langetermijnmaatregelen Inleiding

Gemeente Den Haag heeft enkele toekomstbeelden in beleid vastgelegd die context bieden aan de ontwikkeling van station Moerwijk de komende decennia, waaronder het Omgevingsprogramma Zuidwest 2040. In dit programma staat de ambitie opgenomen in totaal 10000 nieuwe woningen aan stadsdeel Zuidwest toe te voegen, onder andere langs de 'lange lijnen', zoals weergegeven op de volgende pagina. Dit houdt in dat langs verschillende bus- en tramroutes (lijn 9 naar Vrederust en lijn 16 naar Wateringen) verdicht zal worden; een kans voor station Zuidwest (“voormalig Moerwijk”) om meer reizigers te trekken. Het is van belang dat de herstructurering van het station, deze verdichting in Zuidwest mede faciliteert en aansluit op de behoeftes van de huidige en toekomstige inwoners. Verder zal Zuidwest een herstructurering ondergaan, met onder andere een OV-schaalsprong, waarmee de aantrekkelijkheid van het OV in geheel Zuidwest dient te worden vergroot. Ook vormt het spoor al lang een enorme barrière tussen Spoorwijk en Moerwijk waardoor men ver moet omlopen/omfietsen om de andere zijde van het spoor te bereiken. Binnen het kader van de

mobiliteitstransitie dienen niet alleen OV-knooppunten te worden aangepakt, maar juist ook het voor- en natransport; dit houdt in dat voetgangers- en fietsnetwerken, als onderdeel van de duurzame bereikbaarheid, beter verweven moeten worden en ruimtelijk kwalitatief moeten worden ingericht. Wanneer deze ambities worden vertaald naar lange termijnmaatregelen voor de directe stationsomgeving, dient het station zich meer te openen richting Zuidwest, door zich te presenteren als een hoogwaardig, duurzaam en groen ingerichte pleinomgeving met verschillende OV-modaliteiten en een concentratie aan voorzieningen. Met een tweede onderdoorgang richting het zuiden, met opgangen naar de perrons, kan een langzaamverkeersverbinding worden gerealiseerd tussen oost en west die op wijkniveau fietsen en wandelen zullen bevorderen. Dit sluit aan op de gemeentelijke ambities om Den Haag te verduurzamen en op de mobiliteitstransitie. Dit sluit ook goed aan op de woningbouwontwikkeling aan Assumburgweg Levels. In het masterplan is een langzaamverkeerszone tussen de bebouwing en de Erasmuszone ingepast. De interwijkverbinding Spoorwijk-Moerwijk met bijbehorende fietsenstalling en voorplein aan de westzijde kan vervolgens organisch worden verbonden aan het noordelijke voorplein en bestaande bebouwing, momenteel in beheer door duurzaam wijkinitiatief DaMoer.

Zo ontstaat een groen, karaktervol en ruimtelijk hoogwaardig gezicht richting Zuidwest, waar wandelen, fietsen en OV-gebruik de boventoon voeren.

28

Langetermijnmaatregelen

Structuurvisie Zuidwest 2040, 2022

Woningbouwontwikkelingen Zuidwest "Belangrijk om op te merken is dat de groenstructuren groen blijven. Hier komen geen woningen. Langs de ruime lanen (de zwarte lijnen op de kaart) en de grote groenstructuren is wel ruimte om te verdichten. Hier liggen de meeste kansen om veel woningen toe te voegen. Deze plekken langs de hoofdstructuren waar nieuwe woningen kunnen komen, zijn in de figuur op de volgende pagina met de roze lijnen aangegeven. Tenslotte zijn de gele vlakken plekken waar in de wijken zelf ruimte is voor het toevoegen van meer woningen. Structuurvisie Zuidwest 2040 (2022).

29

Structuurvisie Zuidwest 2040, 2022

30

Langetermijnmaatregelen Woningbouw Assumburgweg

Render en masterplan van ontwerp Assumburgweg Levels, AAArchitecten, 2022

31

Langetermijnmaatregelen Woningbouw Petroleumhaven

Impressie woningen Petroleumhaven, Formnet 2022

Inrichting openbare ruimte voorontwerp Petroleumhaven, Gemeente Den Haag, 2020

32

Schema: huidige situatie

Schema: doorbreken barrière spoordijk door 2e interwijkverbinding

Langetermijnmaatregelen

33

Langetermijnmaatregelen “Tramlijn 10” In Den Haag Zuidwest vindt volop ontwikkeling plaats. Deze ontwikkelingen sluiten echter maar in beperkte mate aan op het OV-knooppunt Den Haag Moerwijk. Tram 9 rijdt vanuit Zuidwest op enkele honderden meters langs OV-knooppunt Moerwijk, maar heeft hier geen directe connectie mee. Om deze connectie wel te kunnen maken, kan worden gedacht aan het toevoegen van een nieuwe tramlijn vanuit Zuidwest, via de Loevesteinlaan, naar OVknooppunt Moerwijk en door naar Den Haag HS (of mogelijke andere verbinding). Daarmee vindt een gedeeltelijke integratie plaats van de lijnen 9 en 16. Het is denkbaar dit als spitslijn te starten en mogelijk bij succes uit te breiden naar een volwaardige tramlijn. Belangrijke vraag is of deze lijn vanuit Zuidwest via het OV-knooppunt door moet naar Den Haag HS of dat een andere koppeling kan worden gelegd (bijvoorbeeld richting Den Haag Ypenburg of Nootdorp). Het OV-knooppunt Den Haag Moerwijk kan zich dan, in combinatie met andere modaliteiten, echt als de poort voor Zuidwest gaan ontwikkelen.

De maatregel is onder de langetermijnmaatregelen geschaard, maar mogelijk zijn er op middellange termijn al stappen te zetten. Dit hangt mede af van de benodigde infrastructurele aanpassingen, beschikbaarheid van materieel, exploitatiegelden en te verwachten opbrengsten.

34

Lange termijn maatregelen

35

Langetermijnmaatregelen Huidige situatie oost- en westzijde spoor bij potentiële 2e doorsteek

Oostzijde (Spoorwijk) (cyclomedia, 2022)

Oostzijde (Spoorwijk) (cyclomedia, 2022)

Westzijde (Moerwijk) (cyclomedia, 2021)

Westzijde (Moerwijk) (cyclomedia, 2021)

36

Langetermijnmaatregelen Kostenoverzicht Kostenoverzicht is enkel indicatief van aard Op basis van het vlekkenplan voor de lange termijn is een inschatting gemaakt van de benodigde hoeveelheden per

LANGETERMIJNMAATREGELEN Nr.

Maatregel

maatregel. In tabel hiernaast staan alle maatregelen opgenomen,

1a

met de aantallen en de prijzen per eenheid. De nummering in de

1b

tabel komt overeen met de nummers die in de vlekkenplannen zijn opgenomen.

2 2

Er liggen geen gedetailleerde ontwerpen ten grondslag aan de

Aantal Prijs per eenheid Totale geschatte Opmerkingen kosten 1 € 7.500.000 € 7.500.000 Opgangen naar perrons, trap aan een zijde en lift in het midden, fiets ernaast. Overkappingen op perron 1 € 2.000.000 € 2.000.000 Herinrichting groen aan weerzijden van het spoor, betere loopverbindingen, etc.

Extra onderdoorgang in spoorbaan (langzaam verkeer) met opgangen Herinrichting openbaar terrein (volledig gebied tussen viaduct en nieuwe onderdoorgang) Tramlijn 10 introduceren Ntb. Aanpassingen bus- en tramnetwerk t.b.v. positie 1 € 500.000 € knoop in netwerk TOTALE GESCHATTE KOSTEN €

Ntb. Exploitatieve kosten 500.000 10.000.000

hoeveelheden en de maatvoeringen. Deze zijn indicatief en ‘hoog over’ bepaald, onder. Dit geldt ook voor de eenheidsprijzen. De kosten moeten gezien worden als een eerste inschatting en zijn niet geschikt voor budgetramingen. De genoemde kosten betreffen geschatte investeringskosten (exclusief

BTW) en hebben

een

prijspeil

2023

en een

bandbreedte van -25% en +40%.

37

Bijlage I Overzicht betrokken

stakeholders

Betrokken partijen Dit handelingsperspectief is tot stand gekomen in samenwerking met: Gemeente Den Haag (opdrachtgever) Contactpersoon: ProRail NS Bureau Spoorbouwmeester HTM Metropoolregio Rotterdam-Den Haag Movares

39

Bijlage II Visiekaarten gebruikt tijdens de

werksessie

Scenario 1 – Nieuwe entree De pluspunten en de aandachtspunten zijn tijdens de werksessie door de stakeholders naar voren gebracht

41

Scenario 2.1 – Ecozone (Laak/Erasmuszone) De pluspunten en de aandachtspunten zijn tijdens de werksessie door de stakeholders naar voren gebracht

42

Scenario 2.2 – Ecozone (Laak/Erasmuszone) De pluspunten en de aandachtspunten zijn tijdens de werksessie door de stakeholders naar voren gebracht

43

Scenario 3 – Het metrostation De pluspunten en de aandachtspunten zijn tijdens de werksessie door de stakeholders naar voren gebracht

44