RIS321810 Beantwoording SV Den Haag strijdbaar voor de transgemeenschap

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

27 mei 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Smit, luidend: ‘Den Haag strijdbaar voor de transgemeenschap’

OCW/10886964 RIS321810

Het raadslid Smit heeft op 31 maart 2025 een brief met daarin dertien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Welke stappen heeft het college in het afgelopen jaar genomen om de zichtbaarheid van de transgender gemeenschap in Den Haag te vergroten?

Het college heeft het afgelopen jaar verschillende stappen gezet om de zichtbaarheid van de transgender gemeenschap in Den Haag te vergroten. Belangrijke initiatieven zijn het onderzoek Niets zonder ons, uitgevoerd door de Haagse Hogeschool en de Vrije Universiteit Amsterdam, het faciliteren van het TranScreen filmfestival, gesprekken met het Queer Jongeren Panel, de lezing Transgenders in Nederland tijdens de Queer Geschiedenis Maand, het hijsen van de transgender vlag op de Dag van Transgendervisibiliteit (31 maart) en Transgender Gedenkdag (20 november), het eerste netwerkoverleg Genderdiversiteit en tot slot de inwerkingtreding van de subsidieregeling Tegemoetkoming Kosten Wijziging Geslachtsregistratie (RIS320344). Hiernaast zijn er ook vele activiteiten en initiatieven georganiseerd, die gericht waren op de queer gemeenschap in haar geheel. Vanzelfsprekend hebben deze ook een belangrijke bijdrage geleverd aan de vergroting van de zichtbaarheid van de transgender gemeenschap. 2.

Welke stappen onderneemt het college in het komende jaar om de zichtbaarheid van de transgender gemeenschap in Den Haag te vergroten?

Het college blijft in gesprek met organisaties binnen het Haagse queer netwerk, via het netwerkoverleg Genderdiversiteit en het Queer Jongeren Panel. Tevens wordt er vervolg gegeven aan de bevindingen uit het onderzoek Niets zonder ons, met als eerste stap de aanstelling van een projectleider. Ook gaat er aandacht uit naar de transgender gemeenschap op het TranScreen festival (5 oktober) en Transgender Gedenkdag (20 november). Op de Dag van Transgendervisibiliteit (31 maart) en Transgender Gedenkdag (20 november) zal eveneens de transgender vlag bij het stadhuis en de stadsdeelkantoren worden gehesen. Het college blijft zich hiermee structureel en actief inzetten voor de transgender gemeenschap in Den Haag.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10886964

International Lesbian Gay Bisexual Trans and Intersex Association (ILGA) Europe geeft aan dat er een stevige daling is in de acceptatie van transgender en non-binaire personen. i 3.

Deelt het college de mening dat de stevige daling in de acceptatie van transgender en non-binaire personen niet past binnen een inclusieve stad als Den Haag?

Ja, het college deelt de mening dat de stevige daling in de acceptatie van transgender en non-binaire personen niet past binnen een inclusieve stad als Den Haag. 4.

Welke stappen heeft het college in het afgelopen jaar ondernomen om de positie in Den Haag van transgender en non-binaire personen te verbeteren?

Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar vraag 1. 5.

Welke stappen onderneemt het college in het komende jaar om de positie van transgender en nonbinaire personen in Den Haag te versterken?

Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar vraag 2. 6.

Hoe reflecteert het college op de landelijke politieke trends die ook het leven van transgender personen in Den Haag raakt? Heeft het college al zorgwekkende signalen ontvangen vanuit de Haagse trans gemeenschap?

We zien een verharding van het politieke debat rondom transgender personen. Voorbeelden hiervan zijn de intentie om de zogeheten Transgenderwet in te trekken en niet meer te behandelen en het gebruik van risicovol framing in politieke debatten over de transgender gemeenschap. De rechten van transgender personen staan hiermee onder druk en de sociale acceptatie van transgender personen neemt af. Onder andere vanuit het onderzoek Niets zonder ons en het Symposium Genderdiversiteit in de Praktijk (3 april) zijn soortgelijke verontrustende signalen naar voren gekomen. Zo ervaart de Haagse transgender gemeenschap een toename in onveiligheid en onvoldoende bewustwording. Het college heeft hier eerder op gereageerd, bijvoorbeeld door de inwerkingtreding van de subsidieregeling Tegemoetkoming Kosten Wijziging Geslachtsregistratie (RIS320344). Daarbij onderhoudt het college contact met andere gemeenten om de ontwikkelingen te bespreken, onder meer via de netwerken Regenboogsteden en Europese Rainbow Cities. Elk kwartaal vinden er overleggen plaats met de G4, waarbij tijdens de eerstvolgende bijeenkomst de mogelijkheden voor een gezamenlijke lobbystrategie aan de orde komen. De rechten van transgender personen staan niet alleen in Nederland maar ook internationaal onder druk.

LGBT Assylum Support heeft vorige week een brandbrief uitgestuurd dat tientallen transgender individuen uit de Verenigde Staten asiel hebben aangevraagd in Nederland.ii 7.

Hoe kijkt het college naar de dreigingen vanuit de VS en andere onderdrukkende landen richting de transgender gemeenschap? En welke soortgelijke trends zien zij in Den Haag en Nederland?

Het college vindt het belangrijk dat de gehele queer gemeenschap in Den Haag zich veilig en sociaal geaccepteerd voelt en maakt zich ernstige zorgen over de ontwikkelingen binnen Nederland en de internationale gemeenschap. We zien en horen dat de Haagse transgender gemeenschap een toename in onveiligheid, afname van sociale acceptatie en onvoldoende bewustwording omtrent genderdiversiteit ervaart. Hierover is veelvuldig contact met organisaties binnen het Haagse queer netwerk.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10886964

Ook trans personen komen terecht in opvangvoorzieningen. De praktijk wijst uit dat deze plekken niet altijd zijn toegerust op adequate omgang en zorg voor trans personen. Vaak zijn deze opvangplekken onveilig voor hen.iii 8.

Op welke wijze zet het college zich in om de veiligheid van transpersonen in Haagse opvanglocaties te waarborgen? Is inzichtelijk hoeveel transpersonen momenteel toegang willen krijgen tot een opvangvoorziening? Zo nee, is het college bereid om dit te onderzoeken?

Uit verschillende onderzoeken en uit gesprekken met Haagse queer organisaties, meer specifiek stichting Queer Mind, is bekend geworden dat de queer gemeenschap weinig vertrouwen in de huidige reguliere opvangvoorzieningen heeft.iv Transgender en genderdiverse mensen ervaren bijvoorbeeld dat hun voornaamwoorden onvoldoende worden gerespecteerd en zij zich niet kunnen uiten zoals zij wensen. Ter bevordering van de veiligheid van transgender personen in opvanglocaties is het pilotproject ‘Le Refuge Den Haag’ Veilige plek voor queer jongeren (Le Refuge Den Haag – Opvanghuis en Huiskamer) gestart.v Deze pilot wordt door de gemeente Den Haag gefinancierd. ‘Le Refuge’ richt zich op drie pijlers: 1) het aanbieden van een ontmoetingsplek en huiskamer(-gevoel) voor queer jongeren vanaf 16 jaar, 2) het creëren van opvangplekken voor dak- en thuisloze queer jongeren tot 27 jaar en 3) het vergroten van queer sensitiviteit binnen de reguliere opvangvoorzieningen. Ondanks dat ‘Le Refuge’ zich niet specifiek richt op de transgender gemeenschap, hebben transgender personen - als integrale groep binnen de queer gemeenschap – de mogelijkheid om hiervan gebruik te maken.

‘Le Refuge’ houdt bij hoeveel jongeren een beroep willen doen op een opvangvoorziening voor queer jongeren, zowel binnen als buiten de regio. ‘Le Refuge’ is in het bezit van drie opvangplekken. Uit contact met stichting Queer Mind is naar voren gekomen dat deze drie bedden sinds de start van de pilot in medio 2024 bezet zijn geweest door drie (dezelfde) transgender personen. Momenteel staan er zes jongeren uit de regio Haaglanden op de wachtlijst. Volgens stichting Queer Mind behoort de meerderheid van de mensen die zich bij hen melden voor opvang tot de transgender gemeenschap. Zoals blijkt uit de derde pijler draagt ‘Le Refuge’ eveneens bij aan het ontwikkelen van queer sensitiviteit bij betrokken organisaties en streeft het ernaar om veiligheid te waarborgen voor queer personen binnen de reguliere opvang en de toegang daartoe. Het in kaart brengen van de belemmeringen die queer jongeren ondervinden bij het gebruikmaken van bestaande voorzieningen is hiervoor van groot belang. Ook het in kaart brengen wat organisaties zelf al doen op het gebied van queer sensitiviteit maakt het concreet wat er nodig is. Dit onderdeel van de pilot, de verandertafels, lichten we verder tot bij vraag 11. De pilot wordt na de zomer van 2025, wanneer de verandertafels hebben plaatsgevonden, geëvalueerd.

Dit om te bepalen wat de behoefte is vanuit de doelgroep, wat er al wel wordt gedaan, wat er nog ontbreekt en welke vervolgstappen er liggen. In opvangplekken voor queer nieuwkomers waar de gemeente het beheer doet hangen er posters met QR-codes met verwijzing naar relevante queer organisaties. Daarnaast hebben alle portefeuillehouders en twee mensen per beheerpartij van alle opvanglocaties de training 'Gender- en seksuele diversiteit in de praktijk' bij Rino gevolgd. Tijdens deze training is ingegaan op hoe om te gaan met signalen of vragen over queer gerelateerde onderwerpen. Op dit moment is van één persoon bekend dat diegene zich identificeert als genderdivers.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10886964

De gemeente registreert niet hoeveel transgender personen een beroep doen op maatschappelijke opvang. Hiervoor richten we ons op signalen vanuit belangenorganisaties. We verwachten meer kennis en informatie over de behoefte van de doelgroep met de pilot resultaten te krijgen. De pilot loopt tot eind 2025. 9.

Op welke wijze worden trans personen geholpen in hun zoektocht naar passende opvang?

Wanneer personen uit de regio zich voor een opvangplek bij ‘Le Refuge’ aanmelden en er geen plek beschikbaar is, worden zij begeleid naar het daklozenloket. Stichting Queer Mind onderhoudt contact met mensen die afkomstig zijn uit regio Haaglanden. De tweede pijler die medio 2025 van start gaat, het vergroten van queer sensitiviteit binnen de reguliere opvangvoorzieningen en de toegang daartoe, zal bijdragen aan de begeleiding van transgender personen naar en binnen de opvang. Zie vraag 11 voor verdere toelichting. Binnen opvangplekken voor queer nieuwkomers wordt in overleg met de betreffende persoon gekeken welke opvang het meest passend is. 10. Hoe werkt het college samen met het COA om veilige opvangplekken voor trans personen te creëren? Hoe worden belangenorganisaties zoals het COC, Stichting Rainbow en LGBT Asylum Support hierbij betrokken? Het COA heeft geen specifiek beleid voor de opvang van queer danwel transgender asielaanvragers. Wel zijn er COA-medewerkers die fungeren als vraagbaak en kennishouder op het queer thema en tevens het contact met queer organisaties in de omgeving onderhouden. Op verschillende COA-opvanglocaties in Nederland zijn aparte vleugels of kamers ingericht voor queer en transgender asielzoekers. In Den Haag geldt dit voor één van de drie COA-locaties, namelijk die aan de Regulusweg. De gemeente is bekend met de genoemde belangenorganisaties.

Zo wordt het COC betrokken bij het trainen van medewerkers. 11.

In de opvang voor dakloze mensen hebben diverse trainingen plaatsgevonden om hulpverleners te trainen in de omgang met queer personen om de inclusiviteit in opvanglocaties te bevorderen. Hebben alle medewerkers van de opvangplekken in Den Haag inmiddels deze training gevolgd? Hoe wordt er vervolg gegeven aan de training bij de instellingen?

De casemanagers van het daklozenloket hebben een locatiebezoek gehad bij ‘Le Refuge’ en een training gevolgd over queersensitief werken. Het vereist een doorlopende inspanning om (nieuwe) medewerkers te trainen en te scholen. Vanuit het pilotproject worden nu verandertafels georganiseerd met de volgende insteek: 1) het creëren van bewustwording ten aanzien van queer sensitief werken bij sociaal werkers binnen hulpverlening- en opvangorganisaties in Den Haag en 2) sociaal werkers van hulpverlening- en opvangorganisaties aan het denken zetten over queer sensitief werken en aan te sporen aanpassingen te maken binnen de eigen organisatie. Naar aanleiding van de verandertafels wordt een programma opgezet waarbij er gekeken wordt naar de behoeften en wat er bijvoorbeeld (verder) nodig is aan trainingen. Ten aanzien van opvangplekken voor queer nieuwkomers wordt verwezen naar het antwoord op vraag 8. Hierbij dient benadrukt te worden dat dit alleen het geval is voor alle opvanglocaties (van Oekraïense ontheemden en asielaanvragers) in Den Haag waarvan de gemeente het sociaal beheer inkoopt.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10886964

Het onderzoek ‘Niets zonder ons; Toegang tot transzorg’viuitgevoerd in opdracht van de Gemeente doet verschillende aanbevelingen om een bijdrage te leveren aan een inclusiever zorgsysteem en om ervoor te zorgen dat de complexiteit van transidentiteit erkend en gewaardeerd wordt. 12. Kan het college reflecteren op de conclusies en aanbevelingen van dit rapport? Het onderzoek heeft laten zien dat transgender en genderdiverse jongeren structurele belemmeringen ervaren bij het verkrijgen van passende zorg en ondersteuning. Dit heeft grote impact op het welzijn en toekomstperspectief van de jongeren. We zien de noodzaak om gericht actie te ondernemen en een grote stap voorwaarts te zetten naar toegankelijke en inclusieve transsupport binnen Den Haag. Een projectleider wordt aangesteld die zich onder meer zal richten op het identificeren en samenbrengen van diverse stakeholders, het bevorderen van structurele samenwerking en het ontwikkelen van een duurzaam en samenhangend plan. 13.

Hoe gaat het college opvolging geven aan de punten die worden genoemd onderaan in het hoofdstuk ‘ Wat zeggen trans jongeren en zorg- en hulpverleners’? Kan het college per punt aangeven wat zij gaan doen en welke stappen in gang zijn gezet naar aanleiding van dit onderzoek? De binnenkort aangestelde projectleider zal de mogelijkheden rondom de verbetering van trans- en genderdiverse zorg en ondersteuning verkennen en concrete stappen zetten om deze ten uitvoer te brengen. Voor de beantwoording van deze vraag wordt eveneens verwezen naar vraag 12. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

i

ILGA-Europe-Annual-Review-2025.pdf

ii

LGBT Asylum Support luidt noodklok: Trump-decreten zorgen voor tientallen asielverzoeken van Amerikaanse trans personenTrump:

taboe op gebruik woorden als ‘transgender’ ‘gender’ en ‘LHBT’ – LGBT Asylum Support iii

Diep geschokt. Hoe is het mogelijk dat een 17-jarige, transgender asielzoekster, gevlucht als 16-jarige uit Rusland met een zeer

complexe zorgvraag, in de eerste maand in Nederland verkracht werd in azc Ter Apel en waar op dat moment alle hulp uitbleef – LGBT Asylum Support iv

Driedubbel-kwetsbaar-LHBTI-dak-en-thuisloze-jongeren.pdf en Onderzoek queer sensitieve hulpverlening aan jongeren

v

1

vi

CLRA onderzoek Transzorg en Ondersteuning Maart 2025.pdf

5/5