RIS321737 Boetes dakloze mensen

GEMEENTERAAD

RIS-nummer: 321737

Schriftelijke vragen: Boetes dakloze mensen Indiener: Robin Smit (Partij voor de Dieren), Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP), Lesley Arp (SP), Marije Mostert (D66), Fatima Faïd (Haagse StadsPartij), Janneke Holman (PvdA), Hera Butt (Groenlinks)

Datum: 20-3-2025

Aan de voorzitter van de gemeenteraad, Al vaker heeft de gemeenteraad verduidelijking gevraagd over het beboeten van dakloze mensen. De gemeenteraad heeft geprobeerd inzichtelijk te krijgen wat het handelingskader is zodra het gaat om dakloze mensen die al dan niet een boete krijgen. Al vaker is door het college aangegeven dat dakloze mensen niet worden beboet maar in kaart worden gebracht en worden toegeleid naar opvang, zorg en begeleiding. Als dat niet werkt wordt in combinatie met hulpaanbod en dwangmaatregelen zoals boetes en/of gebiedsverboden alsnog geprobeerd om dakloze mensen naar zorg te leiden en om overlast te voorkomen. Hoewel meerdere malen is gezegd dat dakloze mensen niet onnodig worden benadeeld door opstapelende boetes, blijkt uit signalen uit de praktijk het tegendeel. In het artikel ‘Kap nou eens met het beboeten van dakloze mensen’ [1] worden verschillende Haagse voorbeelden gegeven over het beboeten van dakloze mensen in onze stad. Vandaar een vervolg met vragen om de handelingen van zowel de politie als de gemeentelijke handhavers in het kader van boetes en dakloze mensen opnieuw ter discussie te stellen. Overeenkomstig art.

30 van het Reglement van orde stellen de raadsleden Robin Smit (Partij voor de Dieren), Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP), Lesley Arp (SP), Marije Mostert (D66), Fatima Faïd (Haagse StadsPartij), Janneke Holman (PvdA), Hera Butt (Groenlinks) de volgende vragen: 1.

2.

3.

4. 5. 6.

Is het college bekend met het NRC artikel ‘Kap nou eens met het beboeten van dakloze mensen’ en wat vindt zij van de oproep om in plaats daarvan ‘de onderliggende problemen op te lossen’? Kan het college aangeven wat voor concrete overleggen, contactmomenten of acties er zijn geweest in het afgelopen jaar tussen maatschappelijke organisaties als het straatconsulaat en politie en gemeentelijke handhavers? Kan het college aangeven hoe de gezamenlijke maatwerkbenadering met de politie, de buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s), de boswachters, het Straatteam en ambulante GGZ eruitziet, wanneer dat wordt ingezet en wie besluit om die gezamenlijke maatwerkbenadering in te zetten? In wat voor situaties wordt niet ingezet op de gezamenlijke maatwerkbenadering? En waarom is die gezamenlijke maatwerkbenadering in deze situaties niet mogelijk? Kan het college aangeven hoeveel dakloze mensen uiteindelijk vanwege de dwang van boetes alsnog een hulptraject in gaan? Wordt nagegaan in welke mate er überhaupt toegang is tot passende hulp alvorens over te gaan tot beboeten? Als er geen passende hulp is, mensen op wachtlijsten staan of mensen simpelweg geen rechten hebben onder bepaalde wetgeving, worden er dan alsnog boetes uitgedeeld? Waarom wel of waarom niet? Is hierin een verschil tussen de handelswijze van de politie of BOA’s? Zo ja, wat is dan dit verschil? Pagina 1 van 4

7.

In 2021 waren er twee BOA’s in dienst die zich exclusief bezighouden met dakloze mensen. Hoeveel BOA’s zijn dat nu? Hoe zorgen zij ervoor dat ze in goed contact blijven met dakloze mensen en belangenorganisaties? 8. Hoe wordt jaarlijks bij zowel politie als BOA’s aandacht besteed om de benadering en omgang met dakloze mensen te verbeteren? Kunnen er concrete voorbeelden van acties worden gegeven, zowel bij de politie als bij de BOA’s? 9. Kan worden aangegeven wat in het gemeentelijk beleid bedoeld wordt met in kaart brengen van dak- en thuisloze mensen? In eerdere schriftelijke vragen wordt gesproken over een sanctie opleggen bij aanhoudende overlast als andere interventies niet werken. Over aanhoudende overlast wordt gesproken als een persoon of personen, ondanks waarschuwingen en/of andere interventies, geen einde maakt aan de betreffende overlastvorm(en). Ook wordt in de afdoening van een eerdere motie aangegeven dat politie overgaat tot beboeten van dakloze mensen bij excessen. 10. Kan het college aangeven welke andere interventies worden bedoeld? 11. Kan worden aangegeven wat de definitie is die wordt gebruikt door BOA’s om te beoordelen of iets aanhoudende overlast is? Wat gebruikt de politie als definitie om te beoordelen of er sprake is van aanhoudende overlast? 12.

Hoeveel boetes worden uitgeschreven door BOA’s aan dak- en thuisloze mensen per jaar? Over welke soort overtredingen gaat het? Kan er een uitsplitsing worden gemaakt aan de hand van het type overtreding? 13. Hoeveel gebiedsverboden zijn er uitgedeeld? Hoe vaak zijn deze overtreden waardoor er een strafrechtelijke sanctie (detentie) volgde? 14. Hoe wordt de overweging door zowel politie als BOA gemaakt tussen een overlastvorm en een dakloze persoon die noodgedwongen activiteiten in de openbare ruimte moet verrichten? Graag een toelichting. 15. Hoe wordt besloten welke sanctie wordt opgelegd? Welke beslisboom wordt daarvoor gebruikt door de BOA en/of politie? Kunnen die inzichtelijk worden gemaakt? 16. Hoeveel waarschuwingen krijgt een dakloze persoon voordat overgegaan wordt tot het geven van een boete? Zit er op dit gebied een verschil tussen de politie en de BOA’s? Waar zit het verschil tussen de politie en BOA? 17. Worden deze waarschuwingen bijgehouden door zowel BOA’s als politie? Zo ja, hoe worden die waarschuwingen dan geregistreerd en gedeeld met collega’s? Zo nee, waarom niet? 18. Kan worden toegelicht bij wat voor excessen de politie direct overgaat tot beboeten van dakloze mensen? Waarom worden in deze gevallen geen andere acties overwogen om ook de dakloze persoon te helpen? Dakloze mensen leven gedwongen in de openbare ruimte.

Sommige dakloze mensen slapen zelfs gedwongen op straat door de overvolle maatschappelijke opvang. Bezwaar maken tegen boetes gebeurt nu stelselmatig door maatschappelijke organisaties om te voorkomen dat dakloze mensen tijdens hun herstel te kampen krijgen met opstapelende boetes die hun nieuwe toekomst kunnen dwarsbomen. Bij gemeentelijk opgelegde boetes wordt in de afhandeling van bezwaren altijd gekeken naar de individuele omstandigheden. Door politie opgelegde boetes en zogeheten combi-boetes kunnen niet door de gemeente worden kwijtgescholden.

19. Hoe wordt omgegaan met een dakloze persoon die noodgedwongen zijn of haar behoeftes in de openbare ruimte moet doen? Wat wordt in een dergelijke situatie Pagina 2 van 4

verwacht van een politieagent die dit registreert of afgaat op een soortgelijke melding? Wat wordt in een dergelijke situatie verwacht van een BOA? 20. Hoe wordt omgegaan met een dakloze persoon die noodgedwongen zijn of haar drankje nuttigt in de openbare ruimte? Wat wordt verwacht van een politieagent die dit registreert of afgaat op een soortgelijke melding? En hoe handelt een BOA? 21. Hoe wordt omgegaan met een dakloze persoon die noodgedwongen in de openbare ruimte slaapt? Wat wordt verwacht van een politieagent die dit registreert of afgaat op een soortgelijke melding? En wat wordt verwacht van een BOA in deze? 22. Maken BOA’s en de politie in de afweging om wel of geen buitenslaapboete uit te delen onderscheid waar iemand in de openbare ruimte slaapt? Zo ja, kan het college toelichten op basis waarvan dit onderscheid wordt gemaakt? 23. Waarom worden buitenslaapboetes nog uitgedeeld terwijl dit volgens een eerdere toezegging niet zou gebeuren? Wat doet het college om ervoor te zorgen dat dakloze mensen niet meer worden beboet vanwege buitenslapen? 24. Kan het college toelichten welke richtlijn wordt gebruikt om boetes opgelegd door de BOA’s aan dakloze mensen te voorkomen? Wat wordt gecommuniceerd aan nieuwe BOA’s? 25.

Kan het college toelichten welke richtlijn wordt gebruikt om boetes opgelegd door de politie aan dakloze mensen te voorkomen? Wat wordt hierover gecommuniceerd aan nieuwe politieagenten in Den Haag? 26. Kan het college aangeven hoeveel boetes daadwerkelijk zijn geïnd? Kan het college aangeven hoeveel kosten gepaard gaan met het beboeten van dakloze mensen in termen van handhaving, administratie van boetes en opvolging daarvan? 27. Kan het college bevestigen dat boetes aan dak- en thuisloze mensen – zoals omschreven in het NRC artikel – worden verhoogd bij niet betalen en alsnog worden geïnd door de registratie in het CJIB-systeem? Klopt het dat bij inschrijving van een nieuw adres, het inningssysteem alsnog wordt geactiveerd zodat de betreffende persoon de boete moet betalen? Graag een toelichting. Is het college van mening dat deze handelswijze onwenselijk is? 28. Ziet het college mogelijkheden om dakloze mensen beter te ondersteunen bij het in bezwaar gaan tegen boetes? 29. Wat wordt gedaan om te voorkomen dat BOA’s boetes opleggen aan dakloze mensen die het stapeleffect creëren en daarmee niet bijdragen aan herstel van deze mensen? 30. In wat voor situaties legt een BOA alsnog een boete op aan dakloze mensen? Graag een toelichting per situatie. 31. Kan worden toegelicht wat combi-boetes zijn in relatie tot beboeten van dakloze mensen door politie? 32.

Kan worden toegelicht waarom politieagenten dakloze mensen combi-boetes kunnen opleggen? Wat voor andere acties worden overwegen alvorens over te gaan tot een combi-boete? 33. Wat is de reden dat de gemeente boetes die door de politie zijn opgelegd aan dakloze mensen niet kan kwijtschelden? Robin Smit Partij voor de Dieren

Judith Klokkenburg ChristenUnie/SGP

Lesley Arp SP

Fatima Faïd Haagse StadsPartij

Janneke Holman PvdA

Hera Butt Groenlinks

Marije Mostert D66

Pagina 3 van 4

[1] https://www.nrc.nl/nieuws/2025/02/17/kap-nou-eens-met-het-beboeten-van-dakloze-mensena4883371?t=1742552499

Pagina 4 van 4