RIS321716 Bijlage 1 Nota van Beantwoording VO INTHR 6A 20250314

Nota van Beantwoording INTHR tramlijn 6A Transvaal

Dienst Stedelijke Ontwikkeling, Afdeling Mobiliteit Februari 2025

Toelichting op het inspraakproces Het concept Voorontwerp INTHR Lijn 6A in het kader van instroom nieuwe trams Haagse regio (INTHR) (RIS320303) is via de gemeentelijke website op 4 november 2024 vrijgegeven voor inspraak voor een periode van zes weken. Tijdens deze inspraakperiode is op 27 november 2024 een informatiebijeenkomst georganiseerd. De informatiebijeenkomst is aangekondigd door middel van meer dan 9288 huis-aanhuis flyers, via de website https://werkaandewijk.denhaag.nl/projecten/tramlijn-6-en12, via social media zijn 64.783 unieke accounts in het postcodegebied van de wijk Transvaal bereikt en via de mail aan alle stakeholders. Er zijn ongeveer 40 belangstellenden aanwezig geweest bij de informatiebijeenkomst. Alle ingediende zienswijze worden in deze Nota van Beantwoording behandeld. Deze wordt samen met de plantoelichting en het concept Voorontwerp voorgelegd aan de gemeenteraad ter besluitvorming.

Wijzigingen naar aanleiding van de zienwijzen •

Naar aanleiding van zienswijze nr. 1 wordt de opgeheven laad- en losplek ter hoogte van Paul Krugerlaan 201 in het definitief ontwerp terug geplaatst ter hoogte van Schalkburgerstraat 5 met een venstertijd van ma t/m za 08.00 – 18.00 uur.

Leeswijzer In deze Nota van Beantwoording staan alle ingediende zienswijzen en de beantwoording daarop. De zienswijzen zoals deze zijn ingediend zijn één op één overgenomen en geanonimiseerd. Deze zijn weergegeven in cursieve tekst. Het antwoord erop staat in een kader onder de zienswijze.

Nota van beantwoording Pagina 2 van 13

Zienswijzen en beantwoording Zienswijze 1 Beste ….., Bedankt voor fijne kennismaking van vandaag. Ik wil benadrukken dat door het verwijderen van de parkeerplaatsen aan de onevenzijde van de Paul Krugerlaan niet wenselijk is. Ik ben zelf verantwoordelijk voor de exploitatie van de winkel gelegen aan de Paul Krugerlaan …. De winkel wordt dagelijks bevoorraadt met goederen. Ik ben heel benieuwd of er nagedacht is voor het lossen en laden. Het is een hele opgaaf om de dozen bloemen te lossen voor de winkel zonder dat er parkeerplaatsen zijn. Door een los- en laadplaatsen te creeeren verder van de winkel is niet wenselijk. Dit door het feit dat het een arbeidsintensieve activiteit betreft. Door een los en laadplaats te organiseren aan de evenzijde van de straat komt de veiligheid niet ten goede. Wij dienen met de goederen de straat over te steken waarbij ik twijfels heb over de veiligheid hiervan. Ik heb dus enorme zorgen over inkleding van dit beleid tav parkeren en los/laden. Ik wil U graag uitnodigen om dit ter plekke te kunnen toelichten. Met vriendelijke groet, …….. Antwoord: Dank voor uw zienswijze en het uiten voor uw zorg met betrekking tot laad- en losplaatsen. Naar aanleiding van uw zienswijze is er nogmaals gekeken of de laad- en losplekken voldoende zijn en voldoende gunstig gelegen zijn voor de ondernemers aan de oneven zijde van de Paul Krugerlaan.

Er is in het voorontwerp gekozen om één laad- en losplek te laten vervallen ten opzichte van de huidige situatie. Het gaat hier om de permanente laad- en losplek op de Paul Krugerlaan ter hoogte van 201-203 met een lengte van 6,00 meter. Door uw zienswijze is deze keuze heroverwogen en zeggen we toe dat deze wordt terug geplaatst ter hoogte van Schalkburgerstraat 5 met een venstertijd van ma t/m za 08.00 – 18.00 uur. Hierdoor zal er op korte afstand voor ondernemers aan de oneven zijde van de Paul Krugerlaan-zuid een laaden losplek zijn. In verband met de parkeerdruk is deze laad- en losplek na 18.00 uur voor ieder voertuig als parkeerplaats te gebruiken.

Zienswijze 2 Ik zou graag willen benadrukken dat de veiligheid van de voetgangers bij de oversteekplaatsen extra aandacht moet krijgen. Ik ben binnen 2 jaar echt al bijna ontelbaar vaak aangereden door automobilisten die niet stoppen. Wat hieraan bijdraagt: - Zichtbaarheid V - Hufterproofheid V - Drempels X (tram onmogelijk)

Nota van beantwoording Pagina 3 van 13

-

Chiqane X (idem) Extra fietspaden + oversteekplaatsen V

Ik vind het ontwerp wat er nu ligt voldoende veilig. Dank voor het ontwerp! Het is een mooie oplossing. …….. Antwoord: Fijn om te lezen dat u het ontwerp voldoende veilig en een mooie oplossing vindt. Dank daarvoor. Met dit ontwerp willen we het inderdaad ook veiliger maken voor voetgangers. Dat is hard nodig en dat doen we als volgt: Op het Paul Krugerplein worden de tramhaltes van lijn 6 en 12 gecombineerd op het plein met één middenhalte van 35 meter tussen de rijbanen. Hierdoor komen de 4 zijhaltes rondom het kruispunt te vervallen wat een positief effect heeft op de zichtbaarheid van voetgangers en fietsers op het kruispunt. Daarnaast worden vrijliggende fietspaden op het plein aangelegd en worden de drie fietsoversteken gecombineerd met de drie zebrapaden en ''ontvlochten'' van het autoverkeer. Hierdoor kunnen de automobilisten de voetgangers en fietsers goed zien en is het voor ieder duidelijker wie er voorrang heeft. De oversteekbaarheid wordt ook aanzienlijk verbeterd door het maken van middenbarrières tussen de rijbanen en fietspaden, waardoor er in meerdere fases kan worden overgestoken.

Zienswijze 3 De leefbaarheid aan de Paul Krugerlaan moet verbeterd worden. Het verkeer is onveilig. Er zijn teveel auto's en als fietser ben je je leven niet zeker. De onveiligheid leidt weer tot meer criminaliteit, ondermijning, etc. etc. Veel bewoners zijn vóór ruimbaan voor de tram, meer groen en minder auto's. Men laat zich hier moeilijk mobiliseren, waardoor men het onderspit delft t.o.v. ondernemers. In het belang bewoners zouden de plannen moeten worden doorgezet. - Meer groen - Minder auto's - Minder parkeerplaatsen - Veilige fietspaden PS: Dat de PKL tussen het PK plein en de Loosduinsdekade niet wordt meegepakt, is een gemiste kans! ….. ….. Antwoord: Fijn om te lezen dat u het plan onderschrijft. Dank daarvoor. Wij horen ook van meerdere bewoners dat zij het plan verwelkomen. Naast ruimte voor de nieuwe tram en meer vergroening gaan we het ook veiliger maken voor alle verkeersdeelnemers. Het is te gevaarlijk om op de rijbaan te fietsen met zoveel auto’s. Helaas zien we hiervan de gevolgen in de ongevallenstatistieken. Het aanleggen van fietsstroken is daarom ook echt nodig. Dit gaat door gebrek aan ruimte echter wel ten koste van de parkeerplaatsen aan één zijde van de straat. U geeft ook aan dat het een gemiste kans is dat de Paul Krugerlaan vanaf het plein tot de Loosduinsekade niet wordt meegenomen in dit plan.

Het klopt dat dit deel van de Paul Krugerlaan geen onderdeel is van het plan. De nieuwe tram kan hier al rijden en ook is er geen directe noodzaak om de weg her in te richten. Anders dan in de Steijnlaan en de Paul Krugerlaan ten zuiden van het plein, zijn hier immers al fietsvoorzieningen aanwezig.

Nota van beantwoording Pagina 4 van 13

Zienswijze 4 • • • • •

Veiligheid op de PK laan ( vooral plein hard gereden) Goede informatie naar bewoners m.b.t. de plannen -> 2.0 2 Onze ledscherm/infozuil P.K laan/Schalkburgerstr behouden blijft Ben tevreden met de vergroening van de laan en de veiligheid Toepassen spots thv zebrapaden!!

…… Antwoord: Dank voor uw zienswijze. We gaan de straat veiliger maken voor alle verkeersdeelnemers. Nu moeten fietsers op de rijbaan/trambaan fietsen wat gevaarlijk is. Helaas zien we hiervan de gevolgen in de ongevallenstatistieken. Het aanleggen van fietsstroken is daarom ook echt nodig. De gemeente communiceert over de algemene projectvoortgang via haar website (https://werkaandewijk.denhaag.nl/projecten/tramlijn-6-en-12) en social-mediakanalen. Daarnaast worden er nieuwsbrieven verspreid. In een later stadium wordt aan de website het definitief ontwerp toegevoegd en wordt de buurt daarover geïnformeerd. Belanghebbenden worden middels een enquête gevraagd hoe we de hinder tijdens de uitvoering zo klein mogelijk kunnen houden. Dit gebruiken we in de aanbesteding om een aannemer te selecteren. We kunnen helaas niet aan alle wensen voldoen, maar proberen de hinder zo kort en klein mogelijk te houden. De aannemer informeert u later over de uitvoeringsplanning en de te verwachte overlast. Het ledscherm is niet op het voorontwerp getekend, omdat dit een los element is en geen onderdeel vormt van de vaste inrichting van de Paul Krugerlaan. We vervangen de openbare verlichting in het gehele plangebied. Dit doen we op basis van een verlichtingsplan. Binnen dit verlichtingsplan is rekening gehouden met het (extra) verlichting van de zebrapaden.

Spots ter hoogte van zebrapaden zullen daarom niet worden toegepast.

Zienswijze 5 Ik ben een winkelier op de Paul Krugerlaan sinds 1986. ……. Het project vernieuwen van de tramlijn 6 is een goed idee, maar wij raken heel veel parkeer plaatsen kwijt!. Nu al kampen wij, de bewoners en de winkeliers met te kort aan parkeer plaatsen. Met dıt project, gaat op de Paul Krugerlaan veel parkeer plaatsen verdwijnen!. Daar maken mijn collega's en wıj veel zorgen erover. Want Onze Paul Krugerlaan trekt veel mensen (klanten)van buiten Den Haag! Met name; vanuit Rotterdam, Amsterdam, Utrecht, en nog veel meer plaatsen! (vooral tweede helft van de week en in het weekend!) Daarom vraag ik aub, eerst om de parkeer plaatsen probleem optelossen. Ondergrondse parkeergarage, of anders. Dit is hard nodig. İk ben niet tegen het project, maar het moet niet ten koste gaan van klandizie van Paul Krugerlaan. Met vriendelijke groeten ……. Antwoord: Dank voor uw zienswijze. Uw zienswijze onderstreept de zorgen van veel ondernemers. Wij horen ook dat ondernemers niet zozeer tegen het plan zijn, maar dat er zorgen zijn over het verdwijnen van parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen verdwijnen om ruimte te maken voor fietsstroken, zodat fietsers veilig kunnen fietsen. Het is te gevaarlijk om op de rijbaan te

Nota van beantwoording Pagina 5 van 13

fietsen met zoveel auto’s en tramsporen. Helaas zien we hiervan de gevolgen in de ongevallenstatistieken. Het aanleggen van fietsstroken is daarom ook echt nodig. In veel delen van de gemeente nemen we maatregelen om de parkeerdruk te verminderen. Het parkeerbeleid van de gemeente is vastgesteld in de ’Parkeerstrategie 2021-2030’ (RIS308711). Dit zijn maatregelen die die snel uitgevoerd kunnen worden en maatregelen die meer tijd kosten. De werkzaamheden voor de nieuwe tram beginnen in 2027. Er is dus tijd om de maatregelen uit te voeren. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat er meer parkeerplaatsen beschikbaar komen voor bewoners en bezoekers. Naar verwachting verdwijnen er als gevolg van de maatregelen uit de parkeerstrategie in de komende jaren meer auto’s uit het straatbeeld dan het aantal parkeerplaatsen dat wij minder terugbrengen in de nieuwe situatie. In de gesprekken met ondernemers is besproken dat de maatregelen op de langere termijn effect gaan hebben, maar dat op de korte termijn de parkeerdruk hoog blijft. We zetten daarom in om voor de komende jaren tijdelijk 80 tot 150 parkeerplaatsen te maken op het Karweiterrein. Ook proberen we de Q-parkgarage Haagse Markt ook buiten marktijden (200-300 extra plekken) te openen. Dit compenseert het wegvallen van parkeerplekken door de nieuwe fietsstroken rond de Paul Krugerlaan en Steijnlaan.

We zetten vol in om deze maatregel te realiseren, voordat de werkzaamheden van het tramproject op de Steijnlaan en Paul Krugerlaan beginnen.

Zienswijze 6 Beste lezer, Bij deze mijn input als bewoner van Transvaal. Tram 6 moet echt vernieuwd worden..oudjes en zelfmik vind tram 12 en 6 moeilijk om in -en uitte stappen! - de wegen rond de trambaan veiliger maken - een richtingsweg - bredere weg door een zijde parkeermogelijkheid weg te halen! - fietsvriendelijker- die T kruising aan de Steijnlaan is een ramp- er zij gejoeg parkeerhavens jn de buurt.. die monenteel niet werken!! Die moeten aangepakt worden zodat mensen ruimte maken voor een veiligere weg. Ik zelf kan geen auto kopen, omdat ik er geen ruimte heb. Anders had ik er in het verleden wel 1, doordat ik ver moest parkeren heb ik die weggedaan. Per huishouden hebben mensen vaak meer dan 1 auto's. - ook in deze buurt zou er op winkel/markttijd stip bij de markt auto's door de winkelstraat verboden moeten worden om meer dan 50 km te rijden=> aanpassen verkeersborden ….. …. …. Antwoord: Dank voor uw zienswijze. Goed om te lezen dat u vindt dat er nieuwe trams moeten komen. Deze trams hebben een lage instap. Hierdoor kunnen mensen die slecht ter been zijn makkelijk in- en uitstappen. Ook maken we de straat veiliger voor alle verkeersdeelnemers. Nu moeten fietsers op de rijbaan/trambaan fietsen wat gevaarlijk is. Helaas zien we hiervan de gevolgen in de ongevallenstatistieken.

Het aanleggen van fietsstroken is daarom ook echt nodig Op het Paul Krugerplein worden de tramhaltes van lijn 6 en 12 gecombineerd op het plein met één middenhalte van 35,5 meter tussen de rijbanen. Hierdoor komen de 4 zijhaltes

Nota van beantwoording Pagina 6 van 13

rondom het kruispunt te vervallen wat een positief effect heeft op de zichtbaarheid van voetgangers en fietsers op het kruispunt. Daarnaast worden vrijliggende fietspaden op het plein aangelegd en worden de drie fietsoversteken gecombineerd met de drie zebrapaden en ''ontvlochten'' van het autoverkeer. Hierdoor kunnen de automobilisten de voetgangers en fietsers goed zien en is het voor ieder duidelijker wie er voorrang heeft. De oversteekbaarheid wordt ook aanzienlijk verbeterd door het inpassen van steunpunten tussen de rijbanen en fietspaden, waardoor er in meerdere fases kan worden overgestoken. Al met al wordt het hierdoor veiliger. Het is in verband met de verkeersdoorstroming en bereikbaarheid van de wijk niet mogelijk om de weg éénrichtingsverkeer te maken. Tot slot geeft u aan om de verkeersborden aan te passen. Dat is niet nodig, omdat met de bestaande verkeersborden het al verboden is harder dan 50km per uur te rijden.

Zienswijze 7 Geachte/heer mevrouw, Ons bedrijf is de exploitant van het ledscherm die in de winkelstraat Paulkrugerlaan staat. Momenteel staat onze ledscherm waar ons bedrijf ook een vergunning voor heeft en al 10 jaar op deze locatie staat momenteel niet op de tekening van het voor ontwerp herinrichting tramlijn 6. Graag wil ik weten wat daar de reden van is omdat ons ledscherm bij de herinrichting van de Schalkburgerstraat wel op het voorontwerp tekening al was gezet. Graag zie ik dat het ledscherm als nog op het voorontwerp tekening wordt gezet. Verder staat het ledscherm in de weg voor de herinrichting van tramlijn 6?. De antwoorden zie ik graag tegemoet.

Met vriendelijke goeten, ….. Antwoord: Dank voor uw zienswijze. Het ledscherm is niet op het voorontwerp getekend, omdat dit een los element is en geen onderdeel vormt van de vaste inrichting van de Paul Krugerlaan. In het definitief ontwerp wordt het plan nader in detail uitgewerkt. Dan wordt ook bekeken of het ledscherm in de weg staat. Indien dat het geval is wordt er, samen met u, gezocht naar een oplossing.

Zienswijze 8 Geachte heer mevrouw, Middels deze inspraakreactie willen de ondernemers van de Paul Krugerlaan haar zienswijze kenbaar maken op het voorontwerp tramlijn 6A te Den Haag. 1.Er verdwijnen behoorlijke aantallen aan parkeervakken. Daarvoor in de plaats willen wij minimaal hetzelfde aantal parkeermogelijkheid bij de Karwei locatie, zowel voor bezoekers en ondernemers. Wel zien wij eerst de parkeermogelijkheid Karwei locatie alvorens de de Paul Krugerlaan opengebroken wordt. 2. Op het moment is er bekabeling vanuit de Paul Krugerplein ter hoogte van huisnummer 7 naar de Paul Krugerlaan aan de gemeentelijk lichtmasten en HTM masten ondergronds

Nota van beantwoording Pagina 7 van 13

gebracht voor de sfeerverlichting. Dit is vanuit de Biz georganiseerd in samenwerking met de gemeente Den Haag. Deze zien we graag terugkomen. 3.Er hangen gevelcamera's voor de veiligheid aan de gevels van de ondernemers op de Paul Krugerlaan. Ook deze gevel camera's zien we graag terugkomen. Tijdens de herinrichting is het een mooi moment om de bekabeling van deze camera's ondergronds aan te laten leggen naar een centraal punt. Ook dit is een project in samenwerking Biz en gemeente Den Haag (project schoon-heel- en veilig). 4. Wij zien graag elektrische laadpalen voor auto's, de gemeente stimuleert elektrisch rijden maar zien deze nog niet terug in het ontwerp. 5.De zebrapaden moeten beter verlicht worden, het is te donker en zien dat automobilisten doorrijden, dit zorgt voor gevaarlijke situaties. 6.Er zijn op het Paul Krugerplein wereldbollen en grondspots , graag zien we er iets anders voor terug, een nieuw icoon dat publiek moet trekken. 7. Er zijn plannen om vlaggenmasten te plaatsen op diverse entree plekken op Paul Krugerlaan, deze plekken willen wij graag bespreken in het ontwerp. 8. De stoep is te smal en zouden deze graag breder willen terug willen zien. 9. Er staat een meterkast van de Biz op de Paul Krugerplein ter hoogte van huisnummer 7. Deze zien we graag terug en anders in overleg voor een andere locatie.

Doordat er nu een fietspad is, moeten er tijdens evenementen elektrische kabels over het fietspad, dit kan leiden tot gevaarlijke situaties. 10. De fietsnietjes zouden in het definitief ontwerp op strategische plekken moeten komen, nu zien wij dat deze op plekken staan die een rommelig straatbeeld geven. 11. Dit punt past misschien niet in dit project maar het zou goed zijn als er gekeken wordt naar de gevels van de winkels en woningen. Straks hebben we een mooie laan maar de gevels zien er belabberd uit. De winkeliers gaan graag met u in gesprek om dit plan verder te bespreken ten gunste voor de ondernemers. Hoogachtend, …. …. …. Antwoord: Dank voor uw zienswijze. 1. Tijdens gesprekken met o.a. ondernemers is inderdaad het braakliggend terrein van de Karwei ter sprake gekomen. We zetten daarom in om 80 tot 150 tijdelijke parkeerplaatsen te creëren op het Karweiterrein. Daarnaast wordt ingezet om de Q-parkeergarage Haagse Markt ook buiten marktijden open te stellen (orde grootte nog 200-300 extra parkeerplaatsen). Dit compenseert het wegvallen van parkeerplaatsen door de nieuwe fietsstroken op de Paul Krugerlaan en Steijnlaan. 2. De bestaande situatie brengen wij uiteraard terug. 3. De camera’s aan de gevel kunnen tijdens de herinrichting blijven hangen.

Het aanbrengen van particuliere ondergrondse bekabeling van de ondernemers kunnen wij als buitenstaander niet zomaar laten uitvoeren. Tijdens de uitvoering moeten alle aannemers namelijk gecontracteerd zijn, zodat bijvoorbeeld alle aansprakelijkheid bij schade of uitloop van werkzaamheden geregeld is. Als gemeente hebben wij geen bevoegdheid om deze aansprakelijkheid namens de ondernemers bij een aannemer neer te leggen. Daarnaast moet bij het kunnen regelen van deze aansprakelijkheid sprake zijn van één (rechts)persoon die eigenaar is voor deze kabels. Dit is niet aan de orde. 4. Wij brengen bestaande oplaadvoorzieningen terug, maar het plaatsen van nieuwe oplaadpalen is geen onderdeel van het plan. Hiervoor kunnen elektrische rijders een verzoek indienen bij de gemeente. Als een verzoek wordt gehonoreerd, wordt een laadpaal geplaatst

Nota van beantwoording Pagina 8 van 13

door een externe partij. Zie voor meer informatie de website https://www.denhaag.nl/nl/verkeer-en-vervoer/laadpalen-voor-elektrische-autos 5. We vervangen de openbare verlichting in het gehele plangebied. Hiervoor ligt een verlichtingsplan (incl. berekeningen) ten grondslag. Binnen dit verlichtingsplan is rekening gehouden met het (extra) verlichting van de zebrapaden. Hiermee worden de zebrapaden beter verlicht. 6. De wereldbollen en grondspots krijgen een plaats in het definitieve ontwerp van het plein. Het plaatsen van een ander icoon is niet aan de orde geweest tijdens de participatie en is daarnaast geen onderdeel van het plan. 7. De plannen om deze vlaggenmasten te plaatsen zijn geen onderdeel van de herinrichting. Uiteraard als de plannen voor de vlaggenmasten concreet zijn, wordt daar tijdens de uitvoering rekening mee gehouden, maar de vlaggenmasten moeten wel binnen de kaders van het voorontwerp passen. 8. De breedte van de stoep na herinrichting varieert van 2,55m tot 2,80m breed. Dit is breder dan de gestelde breedte van 2,40m volgens de ontwerpvoorschriften. Daarnaast is er geen ruimte om de stoepen breder te maken. 9. De bestaande situatie hieromtrent zullen wij uiteraard terugbrengen. Indien mogelijk kan dit in overleg met de ondernemers ook op een andere plek. Dit hoort in de uitwerking van het definitieve ontwerp. 10.

In het voorliggend voorontwerp zijn extra fietsnietjes toegevoegd en gepositioneerd op plekken waar de behoefte ernaar het grootst is. Bij de uitwerking van het definitief ontwerp wordt hier nogmaals een check op gedaan. 11. Naar de uitstraling van de gevel wordt gekeken. Voor de uitstraling van de gevels start dit jaar vanuit de gemeente een programma "Versterken ondernemersklimaat Schilderswijk en Transvaal". Per pand, blok of winkelstraat wordt een passend plan uitgewerkt. Er wordt ook een informatiebijeenkomst voor ondernemers georganiseerd waarin ingegaan wordt op de (on)mogelijkheden voor gevelreclame, rolluiken en uitstalling van waren.

Zienswijze 9 Geachte heer/mevrouw, Bij deze wil ik mijn zienswijze indienen over het concept Voorontwerp tramlijn 6A. Ik verzoek uw aandacht voor de volgende punten die voor mijn onderneming van groot belang zijn: 1. Behoud van parkeerplaatsen: Het verlies van parkeerplaatsen in de Steijnlaan en de Paul Krugerlaan-zuid baart mij grote zorgen. Als ondernemer in de wijk ben ik afhankelijk van de toegankelijkheid van mijn winkel voor klanten die met de auto komen. Het verdwijnen van 49 locaties in de directe omgeving zal naar verwachting leiden tot een afname van mijn klantenbestand en daarmee mijn omzet. Ik verzoek u dringend om alternatieven te onderzoeken om het aantal parkeerplaatsen te behouden of te vervangen, zoals: - Het realiseren van extra tijdelijke of permanente parkeerplaatsen in de buurt. - Het toegankelijk maken van parkeergarages, zoals de Haagse Markt-garage, voor bewoners en bezoekers buiten markttijden. - Het verminderen van onrechtmatig gebruik van parkeerplaatsen in de wijk door strikte handhaving van vergunningsbeleid. 2. Compensatie voor omzetverlies** De werkzaamheden en de enorme vermindering van parkeermogelijkheden zullen een directe negatieve impact hebben op mijn bedrijfsvoering. Om lokale ondernemers te ondersteunen, verzoek ik de gemeente om: - Een compensatiefonds op te richten waar ondernemers terecht kunnen voor een

Nota van beantwoording Pagina 9 van 13

vergoeding van omzetverlies als gevolg van de werkzaamheden. - Budget vrij te maken binnen het project voor het dekken van financiële schade die ondernemers lijden door praktische toegankelijkheid en bereikbaarheid. - Maatregelen te treffen om de overlast zoveel mogelijk te beperken, bijvoorbeeld door een gefaseerde uitvoering en duidelijke omleidingsroutes. Met vriendelijk groet, …… ….. Antwoord: Dank voor uw zienwijze. 1. Wij begrijpen de zorgen van ondernemers als gevolg van het opheffen van parkeerplaatsen in de Paul Krugerlaan-zuid en Steijnlaan. Uitgebreid antwoord over het waarom en het compenseren van de parkeerplaatsen is gegeven bij zienswijze nummer 6. Daarom verwijzen wij voor de beantwoording van uw zienswijze naar het antwoord bij zienswijze nummer 6. 2 .We begrijpen dat er mogelijk zorgen zijn bij ondernemers met betrekking tot omzetverlies. Ondernemers komen mogelijk in aanmerking voor nadeelcompensatie wanneer hun onderneming erg zwaar getroffen wordt door de werkzaamheden. Op www.denhaag.nl/nadeelcompensatie is meer informatie te vinden over hoe de regeling werkt, aan welke voorwaarden ondernemers moeten voldoen en het aanvraagformulier. Daar zijn ook een aantal voorbeeldberekeningen van de nadeelcompensatie te bekijken. Er is tevens hulp beschikbaar bij het invullen van het aanvraagformulier.

Zienswijze 10 Beste gemeente Den Haag, , ik woon aan de Hertzogstraat in Transvaal en ik kreeg een flyer door de bus voor de vernieuwing tram 6 door Transvaal. Allereerst: veel dank voor het ontwikkelen van dit plan! Ik fiets vrijwel dagelijks door de Paul Krugerlaan en de Steijnlaan, en ik kom ongeveer eens per week door de Dierenselaan. Er moet al een tijdje flink wat gebeuren aan de verkeersveiligheid en aantrekkelijkheid van de straten hier en ik vind het fijn dat jullie bij de introductie van de nieuwe tram dit gelijk mee hebben gepakt. Mijn zienswijze: Paul Krugerlaan • • •

Wat een verademing om te zien dat de Delftselaan een apart fietspad krijgt! Echt een enorme verbetering, heel fijn! Ook fijn om te zien dat de verkeersveiligheid bij het kruispunt Delftselaan, Schalk Burgerstraat en Paul Krugerlaan wordt aangepakt. Apart fietspad helpt ook hier en denk dat het verplaatsen van het zebrapad ook helpt. Goed werk! Jammer dat het fietspad niet ook apart gelegd kan worden op de Paul Krugerlaan. Als fietser ervaar ik namelijk dat het rechte stuk naar de Steijnlaan helaas nogal vaak door snelheidsmaniakken misbruikt wordt. Misschien zou een flitspaal daar een goed alternatief zijn om de veiligheid te bevorderen?

Steijnlaan • •

Fijn dat het voor fietsers veel duidelijker wordt waar ze moeten fietsen op het kruispunt Steijnlaan-Paul Krugerlaan Voor fietsers uit de Brandtstraat die naar de Zevensprong moeten is het mij echter niet duidelijk wat ze moeten doen. Mijn voorspelling iks dat ze over het pleintje van de Paul Krugerlaan 37-25 gaan fietsen, naar het kruispunt Steijnlaan-Paul Krugerlaan.

Nota van beantwoording Pagina 10 van 13

Kunnen jullie een overgang voor fietsers aan de oostzijde van de tramhalte in het plan opnemen? Of anders maatregelen inbouwen om veilig fietsen over het pleintje mogelijk te maken? Dierenselaan • • •

Dit gedeelte vind ik het minste: ik kan uit het plan nu niet opmaken hoe de verkeersveiligheid verbeterd wordt. En dat juist in een straat die het al moeilijk genoeg heeft wat betreft aantrekkelijkheid. Ik zie geen apart fietspad. Nu kan ik me voorstellen dat dat simpelweg niet meer past. Is er overwogen het aantal parkeerplekken te minderen (behalve voor laden/lossen) zodat meer mensen gemotiveerd worden het OV te pakken?

Ik kijk uit naar jullie reactie en het voorontwerp! Vriendelijke groeten, …… Inwoner Transvaal Midden

Antwoord: Dank voor uw zienswijze. Fijn om te horen dat u het plan onderschrijft. Dank daarvoor. Wij horen ook van meerdere bewoners dat zij het plan verwelkomen. Naast ruimte voor de nieuwe tram en meer vergroening gaan we het ook veiliger maken voor alle verkeersdeelnemers. U heeft ook punten aangedragen ter verbetering. Hier gaan we onder op in: Paul Krugerlaan • De Delftselaan is weergegeven op tekening, maar maakt geen onderdeel uit van dit project. • Goed om te horen dat u de gekozen oplossing ten behoeven van verkeersveiligheid onderschrijft en dank voor uw compliment. •Het is niet haalbaar gebleken om vrijliggend fietspaden aan te leggen in de Paul Krugerlaan. Dit zou betekenen dat alle parkeerkeerplaatsen inclusief laad- en losvoorzieningen, in deze winkelstraat moet worden opgeheven en er daarnaast geen bomen gepland kunnen worden. De fietsstroken zijn een grote verbetering ten opzichte van de bestaande situatie, waarbij de fietser een eigen ruimte krijgt in de straat. Daarom is gekozen voor fietsstroken met gedeeltelijk behoud van parkeren en vergroening. Wat betreft de rijsnelheid: Door de trambaan kunnen er geen fysieke snelheidsremmende maatregelen zoals drempels getroffen worden voor het autoverkeer. De gemeente is niet bevoegd om snelheidscamera’s te plaatsen.

Wel is er de mogelijkheid om een tijdelijke snelheidscamera (flexflitser) bij het openbaar ministerie aan te vragen. In het kader van een aangenomen motie (RIS320489) om een dergelijke flexflitser te plaatsen op de Paul Krugerlaan, heeft de gemeente een negatief advies gekregen. De Paul Krugerlaan voldoet niet aan de voorwaarden om een flexflitser te plaatsen. Wel wordt binnenkort weer een Snelheid Informatie Display (SID) op de Paul Krugerlaan geplaatst. Steijnlaan • Goed om te horen dat u de gekozen oplossing onderschrijft. • Het maken van een fietsoversteek t.h.v. de Brandtstraat is helaas niet mogelijk door de komst van de middenhalte voor de tram. Fietsers uit de Brandtstraat kunnen wel met de fiets aan de hand oversteken aan de oostkant van de halte. De halte wordt hier ook toegankelijk gemaakt voor mensen met een beperking, waardoor er geen barrière ontstaat voor overstekende fietsers.

Nota van beantwoording Pagina 11 van 13

Dierenselaan De Dierenselaan zelf is geen onderdeel van het plan. De tram rijdt hier op een vrijliggende trambaan en daarom wordt alleen het halteperron aangepast ten behoeve het stoppen van de nieuwe tram.

Zienswijze 11 Geachte heer/mevrouw, Als … spreek ik namens de ondernemers van de Paul Krugerlaan. De afgelopen tijd heb ik zo goed als alle ondernemers op de Paul Krugerlaan gesproken in het kader van de plannen rondom het Hobbemaplein en omgeving. Gekeken naar de plannen van het Paul Krugerlaan valt het op dat de meeste ondernemers het niet eens zijn met het verwijderen van de parkeerplaatsen. Men vreest voor omzetverlies en er blijkt geen nadeelcompensatie voor onbepaalde tijd te zijn. Dit is zeer zorgwekkend, dit maakt ondernemers rusteloos en terecht. Verder blijkt het dat het merendeel van de ondernemers niet eens op de hoogte zijn van de plannen, sterker nog de meeste weten helemaal niets van deze plannen. Ook heb ik vernomen dat ambtenaren van de gemeente Den Haag onjuiste informatie of beperkte informatie hebben verstrekt richting deze ondernemers. Dat is onacceptabel. Het wordt tijd dat de ondernemers van de Paul Krugerlaan juist geïnformeerd en betrokken dienen te worden in dit proces. We leven ten slotte in een democratie en niet in een dictatuur. Tijd om weer aan de tekentafel te zitten en de ondernemers gehoor te geven op een heuse wijze, want dat is nu niet het geval. Met vriendelijke groet, …… ……

Antwoord: Bedankt voor uw zienswijze. Wij betreuren het dat bij u het beeld is ontstaan dat ondernemers van de Paul Krugerlaan zich niet betrokken voelen. Wij herkennen ons niet in dat beeld. Vanaf de beginfase hebben wij ons ingespannen om ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden te betrekken bij dit project. Bewoners, ondernemers en belangenorganisaties spraken tijdens de eerste bijeenkomst op 15 september 2021 over wat zij belangrijk vinden aan de inrichting van de openbare ruimte in de Steijnlaan en Paul Krugerlaan. Tijdens de tweede bijeenkomst op 2 december 2021 zijn ontwerpuitgangspunten voorgelegd. Voorafgaand aan de tweede bijeenkomst is ook input gebruikt die is opgehaald uit 1-op-1 gesprekken met ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden. Na de beginfase zijn de ontwerpuitgangspunten voor het vervolg van het ontwerp gedeeld met de betrokkenen. In de schetsontwerpfase is ingezet op het informeren en raadplegen van de bewoners, ondernemers en belangenorganisaties over de komst van de nieuwe tram en de effecten voor de diverse straten. Hiervoor is een wijkkraam ingezet op 9 en 12 maart 2022. Tijdens deze momenten zijn gesprekken gevoerd met voorbijgangers in het wijkpark Transvaal en op Paul Krugerplein over de negatieve en positieve punten van het plan.

In de fase waarin het voorontwerp werd vormgegeven is voor bewoners, ondernemers en belangenorganisaties op 24 oktober 2022 en 20 februari 2023 een inloopbijeenkomst georganiseerd, waarbij 2691 adressen in de brede omgeving van het plangebied zijn aangeschreven. Hier kon worden meegepraat over het voorontwerp om deze verder aan te

Nota van beantwoording Pagina 12 van 13

scherpen en ervoor te zorgen dat het voorontwerp zoveel als mogelijk aansluit bij de wensen van belanghebbenden. Ook hier kon weer gereageerd worden. Zo is er door ondernemers aandacht gevraagd om het parkeren op het voormalige Karweiterrein te onderzoeken. In april en mei 2024 zijn leden van de projectgroep deur voor deur langsgegaan bij de ondernemers van de Steijnlaan en de Paul Krugerlaan. Iedere ondernemer heeft persoonlijk een informatiebrief ontvangen over de plannen met contactgegevens. Daarnaast is gesproken met bewonersorganisatie Transvaal en is er een bijeenkomst georganiseerd met het ondernemersberaad van Transvaal en Schilderwijk. In juli 2024 heeft er een schouw plaatsgevonden met een groep ondernemers die daar behoefte aan hadden. Wij herkennen ons daarom niet in het beeld dat er onvolledige of onjuiste informatie is verstrekt. Met betrekking tot de parkeercapaciteit zetten we op verzoek van ondernemers in om ervoor te zorgen dat er voor de korte termijn op het huidige Karweiterrein aan de Delftselaan een tijdelijke parkeervoorziening kan worden gecreëerd voor 80 tot 150 parkeerplaatsen. De tijdelijkheid heeft te maken met het bestemmingsplan. Daarnaast wordt ingezet om de Qparkeergarage Haagse Markt ook buiten marktijden open te stellen (orde grootte nog 200-300 extra parkeerplaatsen).

Deze extra parkeerplaatsen dienen ook ter compensatie voor het wegvallen van parkeerplaatsen als gevolg van het toevoegen van fietsstroken op de Paul Krugerlaan en Steijnlaan. We begrijpen dat er mogelijk zorgen leven bij ondernemers met betrekking tot omzetverlies. Ondernemers komen mogelijk in aanmerking voor nadeelcompensatie wanneer hun onderneming erg zwaar getroffen wordt door de werkzaamheden. Op www.denhaag.nl/nadeelcompensatie is meer informatie te vinden over hoe de regeling werkt, aan welke voorwaarden ondernemers moeten voldoen en het aanvraagformulier. Daar zijn ook een aantal voorbeeldberekeningen van de nadeelcompensatie te bekijken. Er is tevens hulp beschikbaar bij het invullen van het aanvraagformulier.

Nota van beantwoording Pagina 13 van 13