RIS321711 Onderwijsverzuim en thuiszitters

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10859748 RIS321711 Contactpersoon

Merel van Meer Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

27 maart 2025

merelvanmeer@denhaag.nl

Onderwerp

Onderwijsverzuim en thuiszitters

Geachte voorzitter, In lijn met de toezeggingen die zijn gedaan tijdens het thuiszittersdebat op 5 september 2024 (toezegging 578) en het PO/VO debat op 16 januari 2025 (toezegging 791) informeer ik u met deze brief over de voortgang van het verzuim en thuiszitters. Definities Voordat wordt ingaan op het dashboard deel ik met u de in de brief gebruikte definities: -

-

-

Ongeoorloofd verzuim: Een leerplichtige of kwalificatieplichtige jongere, met schoolinschrijving, die zonder geldige reden wegblijft van school. De leerplichtambtenaar heeft deze kinderen in beeld en kan acties ondernemen. Geoorloofd verzuim: Een leerplichtige of kwalificatieplichtige jongere, met schoolinschrijving, die met geldige reden wegblijft van school. Deze kinderen zijn voornamelijk in beeld bij de scholen en er is (nog) geen wettelijke verplichting een melding te maken van dit type verzuim. Thuiszitters: (definitie volgens Onderwijsinspectie): Leerplichtige en kwalificatieplichtige kinderen die een schoolinschrijving hebben, maar langer dan 4 weken aaneengesloten zonder geldige reden niet naar school gaan, of geen schoolinschrijving hebben.

In deze brief leggen we u naast de voortgang van het dashboard verzuim en thuiszitters tevens uit waarom de definitie thuiszitters breder getrokken zou moeten worden dan de door de Onderwijsinspectie vastgestelde definitie, namelijk alle kinderen met een schoolinschrijving die langer dan 4 weken thuis zitten. Geen wettelijke meldplicht geoorloofd verzuim Scholen bepalen in eerste instantie of er sprake is van geoorloofd of ongeoorloofd verzuim. Op dit moment zijn scholen alleen wettelijk verplicht om ongeoorloofd verzuim van 16 uur per 4 weken te melden, waardoor de groep thuiszitters die ongeoorloofd afwezig is in beeld komt bij de afdeling Leerplicht. In de praktijk zijn er echter ook kinderen die geoorloofd thuiszitten. Dit zijn bijvoorbeeld kinderen die om medische of psychische redenen tijdelijk niet naar school kunnen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10859748

Thuiszitten leidt tot sociale isolatie, achterstanden in de ontwikkeling en verslechterde mentale gezondheid.1 Het maakt hierbij niet uit of het om geoorloofd of ongeoorloofd verzuim gaat. Scholen hebben zorgplicht om passende ondersteuning te bieden aan alle kinderen die thuiszitten en het leerrecht van alle kinderen te waarborgen2. De Onderwijsinspectie heeft tijdens het vierjaarlijks onderzoek bij Samenwerkingsverband Zuid-Holland West (SWV ZHW) geconstateerd dat in Den Haag de scholen van inschrijving of aanmelding de zorgplicht passend onderwijs niet altijd uitvoeren. Dit kan samenhangen met het capaciteitsgebrek in sommige onderwijsvormen. Het is aan het collectief van schoolbesturen hierop te acteren. Het samenwerkingsverband dient tegelijkertijd in dergelijke situaties (pro-)actief te handelen, bijvoorbeeld door met de ouders en scholen naar oplossingen te zoeken3. Dashboard verzuim en thuiszitters De H3-gemeenten (Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg) en Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH) en Samenwerkingsverband Zuid Holland West (SWV ZHW) streven naar een gezamenlijke aanpak om kinderen en gezinnen een beter perspectief te bieden en sneller een passende plek te geven als dit nodig is. Binnen de H3 was er sprake van verschillende definities over verzuim. Dit maakte het lastig om oplossingen over gemeentegrenzen heen te vinden.

Door de nauwe samenwerking met de genoemde partijen binnen de werkgroep thuiszitters is een geïntegreerde verzuimaanpak ontstaan. Hierdoor worden thuiszitters met ongeoorloofd verzuim op uniforme wijze geregistreerd en zijn de definities van ongeoorloofd verzuim gelijkgetrokken. Deze cijfers worden inzichtelijk gemaakt in het dashboard verzuim en thuiszitters. De data uit het dashboard worden gebruikt om inzicht te krijgen in de thuiszittersproblematiek en beleid te vormen ter voorkoming, en het terugdringen, van thuiszitten. Het doel van het dashboard is om, op basis van gegevens over verzuim en thuiszitten, aanbod op het gebied van onderwijs en jeugdhulp te ontwikkelen, of uit te breiden, om zo te voldoen aan de ondersteuningsbehoeften van kinderen. Op dit moment wordt het dashboard gevuld met data omtrent ongeoorloofde thuiszitters. Deze data worden per gemeente aangeleverd door de afdeling Leerplicht, die per thuiszitter het volgende bijhoudt: wat de reden is van uitval of het niet hebben van een schoolinschrijving. wat de tussenstand is (waar wacht de leerling op). wat de uiteindelijke reden is geweest waardoor de leerling niet meer geregistreerd staat als thuiszitter. In het dashboard worden dus niet alleen de aantallen weergegeven, maar komt er ook zicht op redenen van uitval en wat er nodig om terug te keren naar onderwijs.

Het Wetsvoorstel terugdringen schoolverzuim ligt op dit moment in de Tweede Kamer. Op 21 mei 2025 staat er een debat geagendeerd over dit onderwerp.

1

Goudsmit, kinderombudsvrouw Rotterdam-RIjnmond (2024) 20240930_Rapport Thuiszitters met FOTOS_def

2

Voor leerlingen die extra ondersteuning op school nodig hebben geldt de zorgplicht. De leerling krijgt ondersteuning op school, of de

school zoekt een andere passende plek. Scholen zijn verplicht ervoor te zorgen dat iedere leerling op een passende plek terecht komt. De zorgplicht geldt voor kinderen die al op school zitten en voor kinderen die worden aangemeld. Bron: Rijksoverheid (Zorgplicht en samenwerken scholen in passend onderwijs | Passend onderwijs | Rijksoverheid.nl) 3

Onderwijsinspectie (Stichting Regionaal Samenwerkingsverband Passend Voortgezet Onderwijs Den Haag (Bestuur) |

Toezichtresultaten)

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10859748

Het voorstel heeft onder andere als doel om het verzuim beter in beeld te krijgen, te voorkomen en terug te dringen door zowel ongeoorloofd als geoorloofd verzuim te laten registreren door scholen. Onder meer de gegevens over geoorloofd en ongeoorloofd verzuim worden hierdoor op geaggregeerde basis gedeeld met de gemeenten, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de minister van OCW (in de praktijk is dit de Dienst Uitvoering Onderwijs), zodat een samenhangend geheel van ondersteuningsvoorzieningen gerealiseerd kan worden. Het wetsvoorstel zorgt voor een goede registratie en monitoring van de aan- en afwezigheid van leerlingen, waardoor scholen, samen met betrokken partners, op tijd en gericht in actie kunnen komen. Dit sluit aan bij de zorgplicht van scholen om het welzijn van alle leerlingen te waarborgen. Het college staat positief tegenover dit wetsvoorstel en heeft besloten al voor akkoord op het wetsvoorstel aan de slag te gaan met het inzichtelijk maken van de groep geoorloofde thuiszitters, zodat er in H3 verband een compleet overzicht ontstaat van de gehele groep thuiszitters en gekeken kan worden welke ondersteuningsvoorzieningen voor deze groep nodig zijn. We hechten er belang aan dat de wet ook daadwerkelijk aangenomen wordt, omdat dit de scholen verplicht om ook geoorloofd verzuim te melden.

Alleen als de scholen het verzuim melden kunnen we inzicht krijgen in de gehele groep kinderen die thuiszit, maatregelen nemen om de oorzaken van thuiszitten aan te pakken en ervoor te zorgen dat deze kinderen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. We werken daarom op dit moment aan heldere afspraken met het onderwijs over het registreren en inzichtelijk maken van leerlingen die geoorloofd thuiszitten.

Inzichten uit het dashboard Het dashboard is inzichtelijk voor de drie gemeenten, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de schoolbesturen. De schoolbesturen kunnen de informatie uit het dashboard gebruiken om in gesprek te gaan met hun scholen over de redenen van uitval op deze scholen. Daarnaast biedt het informatie over wat er in de breedte nodig is in de stad aan onderwijsplekken zodat de schoolbesturen hierop in kunnen spelen en aan hun zorgplicht kunnen voldoen. De werkgroep thuiszitters voert ieder kwartaal een analyse uit op de data uit het dashboard; wat speelt er en wat is er nodig? Er wordt bekeken welke ondersteuningsbehoeften er zijn en waarop ingespeeld kan worden met het vormgeven van een dekkend aanbod van ondersteuningsvoorzieningen door de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en/of jeugdhulp. In Q3 2025 zal de commissie geïnformeerd worden over de eerste inzichten uit het dashboard (toezegging 791).

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10859748

Wat doen we in de tussentijd? Naast het vormgeven van het dashboard en het inzichtelijk maken van de gehele groep thuiszitters wordt er op dit moment ingezet op interventies ter voorkoming van thuiszitten en het bieden van passend onderwijs. De belangrijkste interventies op dit moment zijn: • • • • • • •

De startklassen (RIS320861); De plaatsingstafel primair onderwijs; Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA’s). Gelijktijdig met deze brief wordt een brief opgesteld om u te informeren over schoolmaatschappelijk werk (SMW) en de OJA's; Jeugdhulp Onderwijs Arrangementen (JOA’s) (RIS320861); Inclusieve kinderopvang (RIS320861); Routeboek verzuim en thuiszitters (RIS318489) Het routeboek is dit schooljaar op advies van onderzoek- en adviesbureau Oberon vernieuwd en inmiddels uitgezet in het onderwijs; Versnelde screening toelaatbaarheidsverklaring (TLV) (RIS317605).

Tot slot De inzet van alle betrokken partijen is cruciaal voor het succes van het dashboard verzuim en thuiszitters. Door gezamenlijk te werken aan een geïntegreerde aanpak, zetten we ons in om geen enkel kind tussen wal en schip te laten vallen en zorgen we ervoor dat iedere leerling de ondersteuning krijgt die hij of zij nodig heeft. Ik vertrouw erop dat dit dashboard een waardevol instrument zal zijn in onze gezamenlijke inspanningen om schoolverzuim en thuiszitten beter in beeld te brengen en effectief aan te pakken. Met vriendelijke groet, de Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

4/4