RIS321707 Stand van zaken Strategie Toerisme

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

DSO/10855360 RIS321707 Contactpersoon

Peter Stokman Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Economie Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

11 april 2025

peter.stokman@denhaag.nl

Onderwerp

Stand van zaken Strategie Toerisme

Geachte voorzitter, In de vergadering van de commissie Bestuur van 4 september 2024 (RIS319828) is gevraagd om een stand van zaken van de Strategie Toerisme 2020-2025, Toerisme, werk(t) voor de stad (RIS302975). Met deze brief informeer ik u hierover. De Strategie Toerisme (RIS302975) is in februari 2020 vastgesteld door de gemeenteraad en is een visie op bezoek met een toeristisch motief. Het gaat om (inter)nationale toeristen die overnachten in de stad, maar ook om (inter)nationaal en regionaal dagbezoek met een toeristisch motief, zoals winkelen, museumbezoek of strandbezoek. Daarnaast gaat de visie (beperkt) in op zakelijk verblijfsbezoek aan de stad. Omdat de term “toerisme” eigenlijk niet de lading dekt van wat we bedoelen, gebruiken we tegenwoordig de term “bezoekerseconomie”. Ruim 1 op de 7 Hagenaars dankt zijn of haar baan direct of indirect aan de bezoekerseconomie1. Daarnaast zorgt het ervoor dat er in de stad leuke winkels, restaurants, musea, evenementen en attracties zijn voor onze bewoners. Ook is de bezoekerseconomie belangrijk voor de sociale en culturele levendigheid van onze stad. Om Den Haag als bestemming voor bezoek op een gezonde manier te ontwikkelen wordt ingezet op een goede spreiding over de stad en over het jaar.

Hoe gaat het met het toerisme in Den Haag? Den Haag het snelst hersteld na Corona Nadat de Strategie Toerisme was vastgesteld, brak wereldwijd de Coronapandemie uit. Dit heeft een belangrijke stempel gedrukt op de uitvoering van de strategie. In 2020 en 2021 is de toeristische marketing continue aangepast aan de geldende Coronamaatregelen. In 2020 lag de focus op “koop lokaal” (hou je Haags campagne) en in 2021 is vooral ingezet op het imago van Den Haag als toeristische bestemming en het bezoeken van “onontdekte”, rustige plekken (Zee van Ruimte campagne). Met investeringen uit het Sociaal Economisch Herstelplan (RIS306618) is gewerkt aan een spoedig herstel van de sector. Zo zijn onder meer effectieve campagnes van uitvoeringsorganisatie The Hague & Partners (TH&P) mogelijk gemaakt. En met succes: uit onderzoek blijkt dat het toerisme van Den Haag het snelste is hersteld van alle Europese steden2. 1

Werkgelegenheidsregister Haaglanden, Den Haag in Cijfers (2023).

2

CITYDNA Benchmarking report 2021-2022 – onderzoek van de Modul University Vienna (oktober 2022)

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

Hoe staan we ervoor? In februari 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over de wens om de bezoekerscijfers meer dynamisch en actueel te houden en te presenteren (RIS318200). Het dashboard bezoekerseconomie (vervanging Monitor Toerisme) is nu gereed en toegankelijk via denhaag.incijfers.nl. De belangrijkste feiten en cijfers zijn hieronder op een rij gezet.

▪

▪ ▪

▪

▪

▪

▪ ▪

▪ ▪

Het aantal verblijfsgasten in hotels ligt met bijna 1,5 miljoen in 2024 ruim boven het niveau van 2019 (+44%). Het aantal overnachtingen is in 2024 met +74% gestegen ten opzichte van 2019 tot 2,9 miljoen. Daarmee is Den Haag na Amsterdam de tweede toeristenstad van Nederland. De gemiddelde verblijfsduur in hotels is verlengd naar gemiddeld 1,95 dagen (1,62 dagen in 2019). 47% van de hotelgasten komt uit Nederland. Met name het aantal gasten uit Duitsland, België, Frankrijk en Spanje is fors toegenomen. Dit zijn ook landen waar de afgelopen jaren marketinginzet op is gepleegd. Ook is groei te zien van toerisme uit de Verenigde Staten. De kamerbezetting van hotels is nu 2 jaar op rij gemiddeld 71% (1 januari 2023 t/m 1 januari 2025), wat in 2019 circa 74% was. De bezettingsgraad is daarmee bijna op niveau van 2019, ondanks een toename van het aantal bedden (+ 5.563 bedden t.o.v. 2019). De toeristische programma’s “Have a Royal Winter” en Royal September” stimuleren bezoek in het laag- en schouderseizoen. Dit leidde tot resp. +49% (nov-dec) en +42% (september) groei in 2024 t.o.v. dezelfde periode in 2019. Dat is ruim boven de landelijke trend in die maanden. Het aantal overnachtingen via particuliere verhuursites is -42% minder dan in 2019, waarschijnlijk als gevolg van strenger beleid. Dit is ook zichtbaar bij andere grote steden.

Hoewel dit niet is onderzocht, is aannemelijk dat dit de groei in hotelovernachtingen heeft aangejaagd. De directe werkgelegenheid is in 2023 gestegen met 365 banen. De werkgelegenheid in de vrijetijdseconomie is sinds 2017 gestegen met +7% (en met +2% t.o.v. 2019). De toeristische bestedingen waren in 2023 circa 658 miljoen euro (+10% t.o.v. 2019). Daarmee is de doelstelling van 7% groei in bestedingen per jaar niet gehaald. Dit komt met name door de Corona pandemie en doordat zakelijk bezoek achterblijft. Kijkend naar de groei in bestedingen in 2023 ten opzichte van 2022 zien we wel een stijging van +8%. Het aantal zakelijke overnachtingen lag in 2023 circa -23% lager dan in 2019. Ook hierbij geldt dat er wel groei is ten opzichte van 2022 (+4%). Wereldwijd ligt het aantal congressen nog steeds onder het niveau van 2019. In Den Haag vonden -31% minder congressen plaats en het aantal deelnemersdagen ligt -55% onder het niveau van 2019. Deze daling is ook terug te zien in de bestedingen van zakelijk bezoek (35 mln euro in 2023 t.o.v. 79 mln euro in 2019). Wel is een stijgende lijn te zien in zakelijk bezoek t.o.v. van 2022.

Afbeelding 1. Ontwikkeling aantal gasten in de periode 2019-2023 (bron: CBS, uit Monitor Toerisme)

2/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

Wat is er de afgelopen periode gedaan en wat levert dit op? Afgelopen jaren is er vanuit de drie prioriteiten gewerkt aan stimulering van de bezoekerseconomie. Hieronder een overzicht van acties en resultaten per prioriteitsgebied. 1. Het vergroten van de toeristische zichtbaarheid TH&P is als uitvoeringsorganisatie van de gemeente Den Haag een belangrijke partij voor wat betreft de toeristische zichtbaarheid. Jaarlijks publiceren zij een jaarverslag met resultaten op de corporate website www.thehague.com. Hieronder een samenvatting van de belangrijke ontwikkelingen. Marketing ▪ TH&P heeft naast de (inter)nationale marketing ook opdracht gekregen voor regionale marketing. Hiervoor is één integrale uitvoeringsstrategie opgesteld met stakeholders uit de stad om – met centrale regie - de regionale binding te versterken. De bezoekfrequentie (aantal keer dat men Den Haag bezoekt) van regionaal bezoek is mede hierdoor sinds 2019 toegenomen van gemiddeld 3 keer naar 3,5 keer (+17%). ▪ TH&P organiseert jaarlijks rondleidingen voor journalisten, wat in 2024 leidde tot 348 miljoen euro aan PR waarde. Dit heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de 44% groei in hotelgasten. ▪ Themajaren: o In 2022 is stilgestaan bij het 200-jarig bestaan van het Mauritshuis. Om een brede doelgroep te bereiken, is naast diverse tentoonstellingen o.a.

een street art project gestart waarbij vijf kunstwerken zijn gemaakt met een link naar werken van het museum. Daarnaast is de gevel versierd met het onmogelijke boeket en is een landelijke campagne gevoerd waarin de stad Den Haag een prominente rol had. Mede met oog op Corona-herstel is hier een financiële bijdrage aan geleverd. De gemeente heeft ook een mural van het Meisje met de Parel gerealiseerd in de Oude Molstraat, die veel aandacht kreeg in binnen- en buitenland. Het museum trok - ondanks Coronamaatregelen in Q1 - 400.000 bezoekers. o In 2023 is stilgestaan bij de 125e geboortedag van M.C. Escher. Tijdens het jaar is een breed stadsprogramma opgetuigd, met acht stadsdeelavonden en een educatieprogramma voor BO- en VO-scholen. Er zijn 500 MKB pakketten verspreid, vier grote gebouwen versierd met optische illusies en er is een (inter)nationale marketingcampagne uitgerold die 3,6 miljoen mensen heeft bereikt. Op de Escher tentoonstellingen kwamen 415.000 bezoekers af. ▪ De Tour de France Femmes heeft veel media-aandacht opgeleverd. Het evenement is in de periode 1 juli t/m 30 augustus 2024 in 2.500 nieuwsberichten genoemd en er zijn ruim 4.400 social mediaberichten over verschenen. Dit heeft resp. circa 400 mln. en 150 mln mensen bereikt.

▪ Met de vaststelling van de Haagse Positioneringsstrategie en aanpak 2021-2025 (RIS308268) is er meer uniformiteit gekomen in de marketinguitingen. Deze herkenbare stijl is terug te zien in o.a. campagnes The Hague Info Store (VVV) en de uitagenda op de MUPI’s. ▪ Een ambitie uit de Strategie Toerisme is om vier attracties en musea in de Top 20 van Tripadvisor te krijgen. Dat is niet gelukt. Er staan nog steeds drie Haagse instellingen in de Top 20. The underrated Dutch city with brilliant beaches Don’t get distracted by the Netherlands’ bigger names. This compact city has an incredible art scene and a cracking coastline (The Times (oktober 2023)). The Hague is the perfect city for a winter weekend break Fabulous museums, world-class art and windswept beaches – there’s more to this historic city than its serious reputation (The Telegraph (november 2024)). Den Haag. So gemütlich ist der Winter in der königlichen Stadt in Holland: Royal Christmas Fair, Zirkus, Lasershow und Snowboard-Wettbewerb (NRZ, 2024).

3/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

Informatievoorziening ▪ The Hague Info Store (VVV) is in 2021 verplaatst van het Spui naar Den Haag Centraal. En met succes: op de nieuwe locatie worden meer bezoekers ontvangen (94.000 in 2024 t.o.v. 85.000 in 2019), wordt een hogere omzet gerealiseerd en wordt een lagere huur betaald. Recent is een Holobox toegevoegd waar o.a. de Burgemeester bezoekers welkom heet. TH&P verzorgt naast The Hague Info Store ook de bemensing van het informatiecentrum Binnenhof, in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf. ▪ De Ambassade van Den Haag, onderdeel van TH&P, vervult een belangrijke rol in de informatievoorziening; de enthousiaste vrijwilligers informeerden in 2024 circa 24.000 bezoekers op bijvoorbeeld op drukke stranddagen. ▪ Denhaag.com is in 2020 vernieuwd en meer ingericht op de wensen van lokaal en regionaal bezoek. De website trekt 2,8 miljoen bezoekers per jaar, vergelijkbaar met 2019. 2. Versterken toeristisch aanbod Aan de ambitie om het aanbod in de stad te versterken is op vier manieren invulling gegeven: 1) het bestaand aanbod (vaker) openstellen en beter onder de aandacht brengen 2) het realiseren van programma’s met gezamenlijke marketing, 3) acquisitie van nieuw aanbod en 4) regionale samenwerking. 1.

Het bestaande aanbod (vaker) openstellen en beter onder de aandacht brengen Sinds 2019 wordt de Koninklijke wachtkamer op Den Haag Hollands Spoor regelmatig opengesteld voor het publiek, met name in het voorjaar en in het najaar (rond Prinsjesdag). Daarnaast zijn Koninklijke locaties in de Binnenstad verbonden met een gratis audio- en videotour die langs de belangrijkste plekken komt. Dit is met 18.5000 gebruikers per jaar de populairste wandelroute die via denhaag.com wordt aangeboden. Verder is afgelopen jaren meer ruchtbaarheid gegeven aan de geloofsbrievenceremonie bij Paleis Noordeinde. Naar aanleiding van de motie “Geef Spinoza een prominente plek in Haags beleid” (RIS304538) is met een financiële bijdrage van de gemeente de Stichting Spinoza Den Haag opgericht. Zij organiseren jaarlijks in oktober diverse lezingen in de stad. Daarnaast heeft de gemeente meegewerkt aan de naamswijziging van de Spinozabrug en is er een pagina op denhaag.com ingericht waar alle informatie over Spinoza te vinden is. Het Spinozahuis aan de Paviljoensgracht 72-74 is sinds 2024 elke vrijdagmiddag geopend voor publiek. De Romeinse geschiedenis van Den Haag is ook op denhaag.com te vinden. Verkend wordt of het aanbod geschikt is om een fiets- en wandelroute van te maken. Daarbij wordt o.a.

gekeken naar de marktvraag (aantal bezoeken pagina), of er voldoende aanbod is en of deze een logische route vormen. Verder werken de 13 culturele instellingen in het Museumkwartier samen. Met gezamenlijke marketing en programmering wordt het bestaande aanbod beter onder de aandacht gebracht en verrijkt met activiteiten die passen bij het gebied. De ambities zijn samengevat in de visie Museumkwartier (RIS 320071). De programmering rond het Binnenhof, dat in het kader van de renovatie wordt georganiseerd, sluit hierop aan. Verder worden met de verbouwing van het Haags Historisch Museum en de voorbereidingen rond het nieuwe Eschermuseum belangrijke stappen gezet in het aanbod van het Museumkwartier. Uit het imago-onderzoek (Verian, 2025) blijkt dat inmiddels 51% van de Nederlanders het Museumkwartier van naam kent, waar dit in 2022 nog 38% was. Met HTM is gesproken over het aanpassen van de halte korte Vijverberg naar halte Museumkwartier. Aangezien reizigers vaak een specifiek museum bezoeken en er meerdere haltes in het Museumkwartier zijn, is het niet logisch of zelfs verwarrend voor reizigers als slechts één halte

4/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

“Museumkwartier” heet. HTM geeft aan een museumoproep te hebben in tram 1, 9, 10, 15, 17 en bus 20, 22, 24, 28 en 29, die verwijzen naar specifieke musea in het gebied. Ook kunnen het ze Museumkwartier als gebied opnemen in de stadsplattegronden die aan bezoekers worden meegegeven. Afgelopen jaren zijn ook extra marketinginspanningen verricht om de Haagse markt onder de aandacht te brengen. Via de social mediakanalen van TH&P, de nieuwsbrief en Denhaag.com wordt regelmatig aandacht besteed aan de Haagse Markt. Daarnaast is in december 2023 een campagne gevoerd waarbij onder meer digitale schermen in de stad zijn ingezet en is samengewerkt met een food influencer uit Zoetermeer. De influencercampagne heeft 218.000 mensen bereikt. Deze campagne krijgt in 2025 en 2026 een vervolg. Tot slot wordt het uitgaansaanbod van Scheveningen gebundeld en onder de aandacht gebracht op denhaag.com. Door de samenwerking en gezamenlijke marketing onder de vlag “Night Out Scheveningen” wordt publiek aangetrokken in de avonduren en buiten het hoogseizoen. 2. Het gezamenlijk realiseren van toeristische programma’s Afgelopen jaren is ingezet op het programmatisch versterken van twee periodes buiten het hoogseizoen: de winterperiode en de periode rond Prinsjesdag. Daarin wordt samengewerkt met de ondernemers en instellingen in de stad en TH&P.

Met “Have a Royal Winter” zet Den Haag zich sinds 2016 succesvol op de kaart als kwalitatief hoogwaardige winterbestemming. Afgelopen jaren is o.a. geïnvesteerd in de aankleding in de stad (lichtobjecten en ornamenten), de verbinding met Scheveningen (historische wintertram) en marketing. Belangrijkste resultaten zijn: ▪ Het aantal verblijfsgasten steeg met +49% in de periode van het winterprogramma (nov-dec) 2024 t.o.v. dezelfde periode in 2019. Hierbinnen is ook een stevige groei te zien van het aantal internationale gasten (+44%). In deze periode ontvangen we met name ruim meer Duitse, Belgische, Franse en Spaanse gasten. ▪ De landelijke marketingcampagnes én (inter)nationale publicaties hadden in 2024 een record PR waarde van 3,8 miljoen euro en hebben eraan bijgedragen dat Den Haag als winterstad steeds hoger op de lijstjes komt van wintersteden in binnen- en buitenland. ▪ Uit het imago-onderzoek (Verian 2025) blijkt dat Den Haag onder Nederlanders inmiddels op plaats 5 staat van aantrekkelijke wintersteden, waar dit in 2020 nog plaats 8 was. Alleen Maastricht, Amsterdam, Den Bosch en Utrecht worden desgevraagd vaker genoemd. ▪ De lichtobjecten zijn populair: de wandelroute op denhaag.com langs alle lichtobjecten werd door 12.500 mensen bekeken en/of gewandeld. ▪ In de regio (<30 minuten reistijd) kent 19% van de mensen het Have a Royal Winterprogramma.

Voor heel Nederland is dat 10%. In 2022 was dit landelijk nog 5% (Verian, 2025). Met “Royal September” wordt het brede programma van activiteiten in aanloop naar Prinsjesdag extra onder de aandacht gebracht. Het aanbod bestaat o.a. uit koninklijke ceremonies (zoals de generale repetitie van Prinsjesdag, geloofsbrievenceremonie en de strandoefening), de openstelling van de Koninklijke Wachtkamer op Hollands Spoor en de openstellingen van Koninklijke bezienswaardigheden zoals het Kabinet van de Koning tijdens Open Monumentendag. Ook worden de publieksactiviteiten van het Prinsjesfestival (zoals de Prinsjesmarkt, Prinsjeshatwalk en Prinsjescabaret) onder de aandacht gebracht. Verder zijn rondvaarten op de Hofvijver georganiseerd, is de buitenbioscoop op Noordeinde georganiseerd en is PrinsjesNach geïntroduceerd. Ook vanuit de markt zijn er mooie initiatieven, zoals de hoedjestentoonstelling Chapeau! in de oude passage en de tentoonstelling ‘oog voor tradities’ van de Koninklijke Verzamelingen in winkelstraat Noordeinde. Belangrijke resultaten zijn:

5/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

▪

▪

Het aantal verblijfsgasten steeg mede dankzij dit programma in september met +42% in vergelijking met 2019. Dat is ruim meer dan de andere G4 steden of het landelijk gemiddelde (+10%) in die maand. Het aantal internationale verblijfsgasten uit Duitsland, België is meer dan verdubbeld en ook het aantal gasten uit de VS nam toe (+67%). In de periode van Royal September was de bezettingsgraad ongeveer 80%.

3. Acquisitie van nieuw aanbod In 2021 is het Legoland Discovery Centre geopend aan de boulevard van Scheveningen. Daarmee is het jaarrond aanbod in de badplaats verrijkt. Afgelopen jaren is er doorlopend acquisitie gevoerd om het aanbod van (culturele) attracties in de stad verder uit te breiden. Dit is weerbarstig, doordat: ▪ De investeringsbereidheid in de Coronaperiode en de jaren erna beperkt was. ▪ Ruimte in de stad schaars is en voor attracties de winkelruimtes op de begane grond te duur zijn. ▪ Leegstaande bovenmeters niet altijd goed te ontsluiten zijn, of ombouw naar woningen of kantoren meer oplevert. ▪ Investeerders nog steeds vaak naar de regio Amsterdam kijken vanwege de bezoekersaantallen. ▪ In Scheveningen de bereikbaarheid als knelpunt wordt ervaren. Zoals beschreven in de Economische Uitvoeringsagenda (RIS315458) wordt gewerkt aan het toevoegen van een culturele attractie in de binnenstad. Verder is in februari 2025 een inspiratiebijeenkomst georganiseerd in Scheveningen voor vastgoedpartijen, investeerders en leisure exploitanten over de kansen aan de Haagse kust. Met de belangrijkste stakeholders worden komende periode nadere gesprekken gevoerd. 4. Regionale samenwerking Voor consumenten bestaan er geen gemeentegrenzen en het bekender maken van het toeristische aanbod in de regio stimuleert spreiding en een langere verblijfsduur.

Dit biedt zowel voor Den Haag als regionale gemeenten voordelen. Op Denhaag.com wordt informatie gegeven over gemeenten in de regio die betaald partner zijn geworden van TH&P. Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer, WassenaarVoorschoten, Delft, de Bollenstreek en het Westland zijn inmiddels partner. Toeristen die zich oriënteren op een bezoek aan Den Haag, worden op deze wijze gewezen op een rijker aanbod, wat de stad aantrekkelijker maakt om (langer) te bezoeken. 3. Vergroten Economisch Effect Het economisch effect wordt gestimuleerd op twee manieren. 1) het vergroten van de regionale binding en 2) het stimuleren van de verblijfsduur van zakelijk en toeristisch bezoek. 1. Het vergroten van de regionale binding Afgelopen jaren zijn structureel campagnes gevoerd in de regio (<30 minuten reistijd) en groot-regio (<60 minuten reistijd) om regionaal (herhaal)bezoek te stimuleren. Ook de thematische programma’s Royal September en Have a Royal Winter hebben hieraan bijgedragen. De bezoekfrequentie is sinds 2019 toegenomen van gemiddeld 3 keer naar 3,5 keer. Of dit ook terug te zien is in een hogere omzet uit regionaal bezoek is nog onduidelijk; het Koopstromenonderzoek wordt medio 2025 verwacht. Onderdeel van de regionale strategie is de introductie van de Den Haagpas, waarmee de culturele Uitpas is gedigitaliseerd en verbreed.

Het aantal gebruikers steeg van 3.000 Uitpas gebruikers, naar circa 5.000 Den Haagpas gebruikers. Dit is minder dan verwacht. Een knelpunt is dat de aanbieders niet massaal instappen omdat er weinig gebruikers zijn, terwijl er weinig gebruikers zijn omdat de aanbieders niet massaal instappen. Een samenvoeging van de Ooievaarspas en de Den Haagpas is vaak genoemd als oplossing, maar uit onderzoek blijkt dat dit de gemeente jaarlijks ruim 3 miljoen euro

6/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

meer kost en dat geld is er niet. Verkend wordt of een nauwere samenwerking met de Ooievaarspas mogelijk is op het gebied van inkoop en digitalisering. Den Haagpas app wordt overigens niet alleen gebruikt voor korting. Uit de data blijkt dat de uitagenda een populaire functionaliteit is. De uitagenda wordt ook getoond op de MUPI’s, waarmee wordt bijgedragen aan de lokale en regionale binding. 2. Het stimuleren van de verblijfsduur van zakelijk en toeristisch bezoek Uit de hotelcijfers blijkt dat afgelopen jaren de gemiddelde verblijfsduur in hotels is verlengd naar gemiddeld 1,95 dagen (1,62 dagen in 2019). Deze langere verblijfsduur kan mogelijk deels worden verklaard door een hoger aandeel toeristische bezoeken t.o.v. zakelijke bezoeken, maar er zijn ook stimuleringsmaatregelen genomen: ▪

▪ ▪ ▪

In de marketingcampagnes en op denhaag.com worden bezoekers gewezen op het rijke aanbod dat de stad te bieden heeft, om daarmee de verblijfsduur te stimuleren. Ook de regionale samenwerking draagt hieraan bij. Met middelen uit het Sociaal Economisch Herstelplan is een digitaal schermennetwerk uitgerold bij toeristische partners van TH&P, waarop wordt getoond wat er nog meer te doen is in de stad. Zakelijke bezoekers zijn voorafgaand aan het bezoek actiever geïnformeerd over wat er in de stad te doen is. Doel daarbij is dat deze bezoekers een dag eerder, of langer in de stad verblijven. Bij de toeristische programma’s Royal September en Have a Royal Winter wordt uitgebreid gecommuniceerd wat er te doen is in de stad, waarmee meerdaags verblijf is gestimuleerd.

De blik vooruit: uitdagingen voor de komende periode Het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) heeft begin 2025 een prognose afgegeven voor het toerisme in Zuid-Holland in 2035. Zij verwachten een groei van 17% van het binnenlands toerisme en 40% buitenlands toerisme (met name uit Europa) in de komende 10 jaar. Hoewel er groei wordt verwacht, zijn er op korte termijn zorgen over te weinig bezoekers. Het aantal bezoeken aan de stad door Nederlandse dagjesmensen ligt momenteel nog steeds -13% onder het niveau van 2019. Vooral Scheveningen heeft minder bezoekers dan voor de Coronacrisis (-19%). Oorzaken zijn mogelijk de ontwikkelingen in Hoek van Holland (metro naar zee), negatieve publiciteit rond de bereikbaarheid en het hoge dagtarief voor parkeren (nu afgeschaft). Ook Kijkduin heeft, ondanks een toename van het aantal toeristische dagbezoekers van 710.000 in 2019 naar 931.000 in 2023 (+31%), nog niet de groei bereikt die met de verbouwing werd beoogd. De komende periode heeft de marketing van de badplaatsen en het aanbod in de badplaatsen dan ook onze aandacht. Voor de langere termijn blijven we inzetten op spreiding in plaats en tijd.

Den Haag heeft dankzij de vier toeristische kernen al een natuurlijke spreiding over de stad, maar ook voor gebieden als het CID of de Haagse Markt biedt het (zakelijk) toerisme kansen voor levendigheid, aantrekkelijkheid en economische ontwikkeling. Op plekken waar bezoekers willen komen, willen mensen ook wonen. Culturele Hoofdstad 2033 kan hiervoor een goede aanjager zijn, zeker omdat Cultuurbezoek qua hoogseizoen complementair is aan het strandbezoek. In de Binnenstad bieden het Museumkwartier en o.a. de grachten kansen voor toeristische ontwikkeling en spreiding en dat heeft met oog op de renovatie van het Binnenhof ook in het bijzonder mijn aandacht. De inzet op de toeristische programma’s rond de winterperiode en Prinsjesdag zijn succesvol en zetten we door. Samen met de grote toeristische instellingen (verenigd in de stichting Partners in Toerisme) wordt gewerkt aan scherpe proposities waar TH&P samen met de sector de schouders onder zet. Het gaat om campagnes op het gebied van cultuur en een gezinspropositie, die bezoek buiten het hoogseizoen stimuleren.

7/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10855360

Ook het zakelijk bezoek is een aandachtspunt. De NAVO-top helpt om in de toekomst meer congressen, organisaties en bedrijven aan te trekken en daarmee de Haagse economie verder te versterken. Ook op toeristisch vlak kan de NAVO-top op middellange en lange termijn een positieve spin-off hebben. Met extra marketinginspanningen van TH&P wordt een campagne opgezet om zakelijke bezoekers terug te laten komen (Hope 2 see you again). Daarnaast wordt geadverteerd in buitenlandse media over onder andere het rijke culturele aanbod van Den Haag. Het persprogramma dat wordt georganiseerd voor internationale journalisten geeft gelegenheid om de aanwezige deelnemers en journalisten kennis te laten maken met Den Haag. Hoewel de congressenmarkt weer aantrekt, we extra acquisitiecapaciteit hebben gerealiseerd bij TH&P en we ons met de NAVO-Top weer op het wereldtoneel presenteren, is de kwaliteit van de congreslocaties op termijn een punt van zorg. Daarnaast is het aantal individuele zakelijke reizigers afgenomen, onder meer door het vertrek van het hoofdkantoor van Shell en KPN. Voor de lange termijn zijn de beperkte kantoorruimte en het niet hebben van een halte op het internationale treinen netwerk punten van zorg voor ons economische vestigingsklimaat en daarmee het aantal zakelijke reizigers. Komende periode zal ook veel aandacht blijven uitgaan naar duurzaamheid.

Voor de stad, maar ook voor een steeds bewustere consument, is dit van belang. Afgelopen jaren heeft TH&P een duurzaamheidsmanifest opgesteld en een webpagina ingericht met tips voor duurzame restaurants, hotels en winkels. Onderdeel daarvan is ook een digital-first strategie, wat betekent dat er in principe geen flyers worden geprint. Daarnaast is een campagne gevoerd in samenwerking met Deutsche Bahn, waarmee duurzaam reizen naar Den Haag is gestimuleerd. Komende periode blijft dit aandacht houden. De toeristische ontwikkeling in Den Haag hangt ook samen met de hotelontwikkeling. De gemeenteraad ontvangt naast deze brief ook een evaluatie van het hotelbeleid. Op basis van de evaluatie worden in de loop van 2025 aanpassingen aan het hotelbeleid voorgelegd aan de gemeenteraad. Voor wat betreft detailhandel wordt de raad medio 2025 geïnformeerd met de nieuwe retailmonitor. Tot slot De bezoekerseconomie is geen doel maar een middel voor een attractieve stad voor onze bewoners. Dat is en blijft het uitgangspunt. De huidige strategie van spreiding in plaats en tijd werpt vruchten af. De inzet op o.a. toeristische programma’s (Royal Winter en September), cultuurbezoek (incl. Museumkwartier) en zakelijk bezoek zijn succesvol en stimuleren het laag- en schouderseizoen. Met deze koers is er nog steeds ruimte voor groei.

Ook de ambitie van 7% groei in bestedingen is nog steeds een actuele en realistische ambitie. Het college kijkt met vertrouwen naar de toekomst. Met vriendelijke groet, de Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

8/8