RIS321695 Beantwoording SV Stand van zaken ondersteuning gedupeerden toeslagenschandaal

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

15 mei 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Holman, Arp en Baboeram, luidend: ‘Stand van zaken gedupeerden toeslagenschandaal’

SZW/10879827 RIS321695

De raadsleden de dames Holman, Arp en Baboeram hebben op 18 maart 2025 een brief met daarin 19 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De Haagse PvdA, GroenLinks en SP hebben signalen ontvangen dat de ondersteuning aan gedupeerden van het toeslagenschandaal voor sommige doelgroepen soms niet soepel verloopt. Het gaat onder andere om bijstandsgerechtigden die, door uitkering van compensatie, hun recht op gemeentelijke uitkeringen verliezen, en om kinderen die inmiddels volwassen zijn en dus in veel opzichten op zichzelf aangewezen. De laatste update over de ondersteuning van gedupeerden van het toeslagenschandaal vanuit het college dateert van 24 oktober 2023 (RIS316811). 1.

Kan het college een stand van zaken geven over hoe de ondersteuning van gedupeerden van het toeslagenschandaal in Den Haag verloopt sinds de laatste update op 24 oktober 2023?

Ja, u ontvangt samen met deze beantwoording een nieuwe update van de brede ondersteuning kinderopvangtoeslagaffaire (KOT). 2.

Kan het college een overzicht geven van het aantal gedupeerden dat in Den Haag gebruik maakt van gemeentelijke ondersteuning, uitgesplitst naar type ondersteuning? (Inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, psychologische hulp etc.)

Sinds de start van de gemeentelijke ondersteuning zijn er 1871 gedupeerden (ouder/kind) van de erkend gedupeerden in Den Haag in begeleiding geweest. Op dit moment heeft het team brede ondersteuning 652 gedupeerden in begeleiding, waarvan 342 kindgedupeerden (18 jaar en ouder) en 310 ouders. Een uitsplitsing naar type ondersteuning is lastig te maken aangezien dit niet separaat wordt bijgehouden. Er wordt per gedupeerde ouder/gezin een plan van aanpak opgesteld dat betrekking heeft op de 5 leefgebieden. Een plan van aanpak is maatwerk en er wordt ingezet wat nodig is om de specifieke individuele gedupeerde te helpen. Het thans gebruikte (betaling)systeem kan niet op deze wijze worden uitgelezen, en om aan de vraag te voldoen zullen alle plannen van aanpak individueel ingezien dienen te worden. In meer algemene zin zien we dat als er sprake is van schulden dat dit eerst wordt opgepakt en vervolgens een beroep wordt gedaan op ondersteuning met betrekking tot het leefgebied wonen (veel vervanging van spullen of aanschaf van basisspullen die niet aanwezig zijn of vervangen moeten worden zoals bed, bank, stoelen etc.). Ook zien we een groei in het aantal aanvragen gericht op scholing/opleiding of onderwijsondersteuning voor kinderen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10879827

Daarnaast worden trajecten gericht op welzijn en gezondheid via de brede ondersteuning verstrekt, denk aan mentale of psychologische trajecten voor trauma verwerking of sportclub abonnementen. 3.

Hoe evalueert het college de effectiviteit van de huidige ondersteuning aan gedupeerden en hun kinderen? Zijn er knelpunten gesignaleerd?

De ondersteuning aan gedupeerden en hun kinderen betreft maatwerk. Dit betekent dat we vooraf, in samenspraak met de gedupeerden, concrete doelen opstellen. De effectiviteit van de ondersteuning wordt geëvalueerd aan de hand van het behalen van deze doelen. Zodra de gestelde doelen zijn bereikt, kan worden overgegaan tot de sluiting van dossiers of overdracht naar de reguliere dienstverlening. In de afgelopen periode zijn ca. 600 dossiers succesvol afgerond, omdat de gestelde doelen zijn behaald. Dit laat zien dat de ondersteuning aansluit bij de behoeften van de gedupeerden en dat de aanpak effectief is in het realiseren van duurzame oplossingen. Wel constateren we dat voor een groep met zeer complexe problematiek de wettelijke termijn van twee jaar niet voldoende is om hun leven weer op de rit te krijgen. Voor deze groep, die momenteel ongeveer 10% van de gedupeerden beslaat, zal er altijd een vorm van afhankelijkheid blijven richting de gemeentelijke dienstverlening. Het gaat hierbij vaak om mensen met multiproblematiek, zoals dakloosheid, verslaving, geen inkomen, private schulden, nieuwe schulden en mentale of fysieke problemen. Voor deze groep zoeken we naar oplossingen binnen langdurige ondersteuning en passende zorgtrajecten. 4.

Heeft het college sinds de laatste rapportage beleidsaanpassingen doorgevoerd naar aanleiding van ervaringen of klachten van gedupeerden?

Bij klachten en ervaringen is het goed om te kijken of het om een individueel traject gaat of dat de klacht een structureler probleem blootlegt. De ervaringen van de gedupeerden hebben geen beleidsaanpassingen geïnstigeerd, maar hebben wel geleid tot het efficiënter inregelen van de processen. Er is bijvoorbeeld om wachtlijsten tegen te gaan een cluster met specialisten toegang opgezet, die ook gelijk triage toepassen om direct over te gaan op indelen bij casusregisseur in geval van urgente problemen. Het aantal formele klachten is overigens zeer beperkt. 5.

Zijn er specifieke samenwerkingen met ggz-instellingen, maatschappelijke organisaties, of wijkteams om gedupeerden te begeleiden? Hoe worden deze samenwerkingen vormgegeven?

De afgelopen periode is er veel geïnvesteerd in het inrichten en uitvoeren van individueel maatwerk. Waar nodig krijgen gedupeerden een passend hulpaanbod bij GGZ-instellingen of andere vormen van ondersteuning. Voor jongeren wordt daarnaast samengewerkt met Jongerenpunt070 en het JIT. De begeleiding is nu voornamelijk individueel. Er zijn echter gedupeerden die ook gebaat zijn bij een groepsaanpak voor wat betreft emotioneel herstel. Dit zal de komende periode meer aandacht krijgen. Hierover zal u in het vierde kwartaal van dit jaar bij een nieuwe update worden geïnformeerd. 6.

Zijn er signalen dat gedupeerden moeite hebben om de juiste hulp te vinden? Zo ja, welke verbeteringen ziet het college hier?

Nee we hebben hier geen signalen van. De gedupeerden weten de brede ondersteuning over het algemeen goed te vinden. Den Haag kent een bovengemiddeld aantal aanmeldingen voor brede ondersteuning als we dit vergelijken met andere gemeenten. In april wordt er daarnaast nog extra aandacht aan de kindgedupeerden gegeven. Zij krijgen allen een flyer opgestuurd om hen te wijzen op de mogelijkheden voor ondersteuning en schuldhulp.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10879827

Daarnaast is er extra geïnvesteerd in de vindbaarheid van online-informatie, is er één ingangskanaal voor brede ondersteuning, 1 dedicated e-mailadres, en is er een speciaal aanmeldteam dat ook nauw samenwerkt met 14070. 7.

Waarom is besloten te stoppen met de periodieke updates?

De updates zijn tot nu toe altijd op initiatief van het college geweest en er is geen bepaalde periodiciteit toegezegd aan de raad. Dat laat onverlet dat het college het belangrijk vindt om uw raad goed te informeren. Het college zegt toe in het vierde kwartaal van 2025 een volgende update toe te sturen en voortaan een ritme van 2 updates per jaar aan te houden in Q2 en Q4. De vraagstellers hebben signalen ontvangen dat in andere steden gedupeerden gekort worden op hun bijstand of andere inkomensregelingen vanwege het hoge ‘vermogen’ dat binnenkomt wanneer compensatie wordt uitgekeerd. Zo wordt bij het voorschot van €30.000 aan compensatie de wettelijke vermogensgrens overschreden. 8.

Kan het college aangeven of deze situatie zich ook in de gemeente Den Haag voordoet of heeft gedaan? Zo ja, is het college het met de vraagstellers eens dat dit een extreem onwenselijke situatie is? Heeft het college zich ingespannen om dit te rectificeren?

Dat is in Den Haag niet het geval. Waar de wetgeving de mogelijkheid biedt om de compensatie buiten beschouwing te laten wordt dit toegepast. De Catshuisregeling en de compensatie aan ex-partners of de uitgekeerde bedragen aan kindgedupeerden worden niet als vermogen meegerekend bij het aanvragen van een bijstandsuitkering of minimaregelingen. Alleen bij gemeentelijke en waterschapsbelastingen zoals de afvalstoffen- en water heffingen wordt dit geld wel als vermogen meegenomen aangezien de wetgeving geen uitzondering toelaat1. Mocht er in een individueel geval toch discussie plaatsvinden over het betrekken van de compensatie bij het vermogen dan zal het team KOT contact opnemen met de desbetreffende afdeling of instantie om dit recht te trekken. Dit is tot nu toe niet aan de orde geweest. 9.

Doet deze situatie zich ook voor onder gedupeerden die het hele traject hebben afgerond en compensatie uitgekeerd hebben gekregen?

Nee, zie beantwoording vraag 8. 10. Zo nee, kan het college toelichten welke maatregelen zij heeft genomen om deze situatie te voorkomen? De betrokken afdelingen zijn op de hoogte van het beleid om deze bedragen vrij te laten. Mocht bovenstaande in een individueel geval toch plaatsvinden dan zal het team KOT contact opnemen met de desbetreffende afdeling of instantie om dit recht te trekken. 11.

Kan het college toezeggen dat zij bereid is een uitzondering te maken voor mensen die vanwege hun recht op compensatie voor het toeslagenschandaal in de knel komen met bijstand of andere inkomensregelingen, waar zij daarvoor ook recht op hadden?

Er hoeft geen uitzondering gemaakt te worden. Het waar mogelijk buiten beschouwing laten van de compensatie is staand beleid.

1

https://herstel.toeslagen.nl/herstelregelingen/wat-is-de-invloed-van-compensatie-op-inkomen-toeslagen-of-uitkering/

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10879827

12. Heeft het college zicht op hoeveel gedupeerden in Den Haag het traject voor compensatie hebben afgerond? Nee. Het college beschikt niet over de gegevens van de belastingdienst (UHT) wat betreft compensatie. In de update kunt u lezen dat landelijk nagenoeg alle gedupeerden de Catshuis regeling hebben ontvangen en de integrale beoordeling ook zijn voltooiing nadert. 13. Welke begeleiding is er voor mensen die bij afronding van hun traject compensatie uitgekeerd krijgen? Wordt er bijvoorbeeld door de Helpdesk Geldzaken ondersteuning geboden? De brede ondersteuning is in principe niet afhankelijk van het moment van compensatie. Wel is dat een logisch moment om met de gedupeerde samen te kijken wat er nog nodig is. Dit kan ook begeleiding zijn voor wat betreft het compensatiebedrag. Een andere groep waarover de vraagstellers signalen hebben ontvangen zijn kinderen van door het toeslagenschandaal gedupeerde ouders. Het gaat specifiek om kinderen die inmiddels volwassen zijn en dus in veel opzichten op zichzelf aangewezen. Problemen waar jongeren tegenaan lopen zijn onder andere de stapeling van schulden, verdwaald zijn tussen verschillende loketten, en het gevoel hebben dat ze niet gehoord worden door hulpverleners. Het is bijvoorbeeld niet altijd duidelijk tot hoever de brede ondersteuning strekt.

Zo wordt er soms geen financiële ondersteuning voor ggz-hulp uitgekeerd, maar wel voor een sportschoolabonnement. Eerder berichtte Den Haag Centraal al over het verhaal van Rohan (21), die hier ook tegenaan loopt. 14. Welke voorzieningen zijn er op dit moment voor volwassen kinderen van gedupeerden van het toeslagenschandaal? Het college herkent zich niet in het beeld dat dergelijke problemen in algemene zin spelen. Zonder in detail te treden over specifieke casussen wordt er ook bij kindgedupeerden ingezet wat nodig is om een nieuwe start te maken. De enige vereiste is dat de inzet van de brede ondersteuning wat betreft spullen, behandelingen of voorzieningen passend is en bijdraagt aan het perspectief van de kindgedupeerde. Compensatie voor schade uit het verleden maakt hier in de regel geen onderdeel van uit. Dat is voorbehouden aan de landelijke schaderoute. Brede ondersteuning is ook voor volwassen kinderen van gedupeerden. Ook met hen wordt een plan van aanpak opgesteld met doelen op de 5 leefgebieden. En wordt maatwerk geleverd. Daarnaast hebben zij ook recht op het aanvullend schuldhulpverleningsaanbod. Op https://www.denhaag.nl/nl/geld-en-schulden/kindregeling/ staat de kindregeling beschreven inclusief de mogelijkheden tot aanmelding. Op https://kindregelingvoorjou.nl/ kan een kindgedupeerde terecht met alle inhoudelijke vragen. 15.

Biedt het college ondersteuning bij de langdurige psychologische gevolgen die gedupeerden van het toeslagenschandaal ervaren?

Als er langdurige individuele ondersteuning nodig is dan wordt deze via de brede ondersteuning ingezet. Gedupeerden kunnen zich ook aanmelden voor de landelijke community ‘samen groeien in herstel’ of contact opnemen met Lotgenotencontact. De komende periode gaat de gemeente Den Haag naast de individuele ondersteuning ook groepsgewijze ondersteuning samen met gedupeerden lokaal steviger neerzetten.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10879827

16. Welke afwegingskaders hanteert het college bij het beoordelen of verzoeken voor ondersteuning onder de ‘brede ondersteuning’ vallen? Erkend gedupeerde ouders, kinderen en ex-partners kunnen brede ondersteuning krijgen. Ondersteuning vindt op maat plaats middels een ondersteuningsplan op 5 leefgebieden (financiën, gezin, werk, wonen en zorg). De inzet van hulpverlening, spullen of diensten dient bij te dragen aan het perspectief van de betrokken gedupeerde en is ondersteunend aan het plan. Brede ondersteuning richt de blik naar voren. De landelijke regelingen zijn bedoeld voor compensatie voor het verleden. Vorig jaar gaf het college in een voortgangsrapportage (RIS316811) aan dat het kinderen van gedupeerde ouders ondersteunt bij het aflossen van schulden via het Jongeren Perspectieffonds. 17.

Hoeveel gedupeerde jongeren worden op dit moment geholpen met hun schulden via het Jongeren Perspectieffonds? Hoeveel casussen zijn er al afgerond?

Op dit moment worden 62 kindgedupeerden (op 20 maart) geholpen met hun schulden, waarvan 49 in de screeningsfase zitten en de rest in één van de fasen binnen het aanvullend schuldhulpverleningstraject zit. 18. Het college heeft aangegeven dat schulden die gemaakt zijn bij DUO niet in aanmerking komen voor aflossing. Zijn er nog meer categorieën schulden aan te wijzen waar het Jongeren Perspectieffonds niet bij kan helpen? Niet saneerbare CJIB- boetes vallen in principe niet onder de schuldregeling. Als deze echt een belemmering vormen (met een bedreigende situatie als gevolg) dan kan er maatwerk worden toegepast. Dit is in enkele dossiers ook al gebeurd. 19. Heeft de lobby van het college richting het Rijk sinds de laatste stand van zaken resultaat opgeleverd als het gaat om het verruimen van de mogelijkheden om schulden af te lossen? De lobby richting rijk heeft helaas niet geleid tot het kunnen meenemen van DUO schulden in de regeling. Wel is er positief gereageerd op het verlengen van de datum om in aanmerking te komen voor kwijtschelding, en het vrijlaten van de compensatie van kindgedupeerden bij de schuldregeling. Dat betekent dat de kindgedupeerden hun compensatiebedrag mogen houden en dat dit niet ingezet hoeft te worden voor het aflossen van schulden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5