RIS321600 Vroegsignalering betalingsachterstanden hypotheek en gemeentelijke belastingen

GEMEENTERAAD

RIS-nummer: 321600

Schriftelijke vragen: Vroegsignalering betalingsachterstanden hypotheek en gemeentelijke belastingen Indiener: Lenne Baboeram (GroenLinks), Janneke Holman (PvdA)

Datum: 6 maart 2025

Aan de voorzitter van de gemeenteraad,

Sinds 1 januari 2021 zijn nutsbedrijven (zoals woningcorporaties, zorgverzekeraars, energie- en water leveranciers) verplicht om betalingsachterstanden te melden bij de gemeente. De gemeente is verplicht om deze signalen op te pakken. Het college deelt intern maandelijks de cijfers omtrent vroegsignalering en rapporteert jaarlijks over de resultaten van het ‘Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag (20242028)’ (RIS 319852). Op 1 januari 2024 stond de gemeente Den Haag op de derde plek met 43.010 geregistreerde huishoudens met problematische schulden (15,2%)1. 8.900 (20,7%) van de Haagse huishoudens met geregistreerde problematische schulden heeft een eigen woning. 1 op de 5 (20%) woningeigenaren met een hypotheek in Nederland geeft aan de afgelopen 12 maanden moeite te hebben gehad om de hypotheeklasten te betalen. In de provincie Zuid-Holland geeft 22% aan een beetje of veel moeite te hebben gehad met het betalen van de hypotheeklasten2. Op 1 april 2024 sloot de gemeente Den Haag aan bij het NVVK experiment 'Vroegsignalering Betalingsachterstanden Hypotheek' (2022-2026). In de evaluatie na 3 jaar van het experiment geeft de gemeente Den Haag expliciet aan telefonische pogingen effectiever te vinden om huishoudens te bereiken. Tevens is aangegeven dat de resultaten van de gemeente Den Haag nog niet goed doorkomen3.

Op 25 februari 2025 publiceerde de VNG de evaluatie van een experiment met 10 gemeenten. Daaruit blijkt dat betalingsachterstanden bij gemeentebelastingen een mogelijk indicator kunnen zijn voor vroegsignalering van schulden. Gemeenten zien een meerwaarde in het verkrijgen van een completer beeld van de financiële situatie van inwoners, zoals huiseigenaren en ondernemers, waardoor ze een betere inschatting kunnen maken voor een hulpaanbod4. Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stellen de raadsleden Lenne Baboeram (GroenLinks) en Janneke Holman (PvdA) de volgende vragen: 1.

In november 2024 zijn de betrokken gemeenten geïnterviewd over de ervaringen met het 'Vroegsignalering Betalingsachterstanden Hypotheken' (2022-2026) experiment. In de evaluatie staat dat het college een schriftelijke reactie heeft gegeven. Wat was de schriftelijke reactie van het college en hoe ervaart het college dit experiment?

1 CBS Huishoudens met geregistreerde problematische (%) schulden per gemeente, 2024-01 2 NHG Woonlastenmonitor Betalingsproblemen 1e kwartaal 2024 3 NVVK Experiment Vroegsignalering Betalingsachterstanden Hypotheek: Evaluatie na 3 jaar 4 Rol gemeentebelastingen in vroegsignalering onderzocht | VNG

Pagina 1 van 2

2. Waarom vindt het college telefonische pogingen effectiever om huishoudens te bereiken bij 'Vroegsignalering Betalingsachterstanden Hypotheek'? 3. In de evaluatie van het 'Vroegsignalering Betalingsachterstanden Hypotheek' (2022-2026) experiment komt naar voren dat er een behoefte is aan een bredere terugkoppeling van de bereikte resultaten. Geldverstrekkers geven aan dat de gemeentelijke opvolging van vroegsignalering bij hypotheken als een ‘black box’ wordt gezien. Deelt het college deze ervaring over het terugkoppelingsmechanisme tussen de geldverstrekkers en de vroegsignalering van de gemeente? 4. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat de resultaten goed doorkomen voor het 'Vroegsignalering Betalingsachterstanden Hypotheek' (2022-2026) experiment? 5. Maandelijks ontvangt het team vroegsignaleren van de gemeente 4.000 tot 4.500 meldingen van betalingsachterstanden op de belangrijkste vaste lasten (RIS 319852). Hoe volgt het team vroegsignaleren deze meldingen op? 6. Welke stappen onderneemt het team vroegsignaleren om de inwoners die zich niet melden met betalingsachterstanden te bereiken? 7. Hoe reflecteert het college op de mogelijkheid om betalingsachterstanden bij gemeentebelastingen als een mogelijk indicator voor vroegsignalering van schulden te gebruiken? 8.

Kan het college toelichten hoe het incasso- en hulpverleningsproces bij achterstanden op de betaling van gemeentelijke belastingen op dit moment is ingericht in de gemeente Den Haag? 9. Welke maatregelen heeft het college n.a.v. het beleidsplan schuldhulpverlening genomen om de samenwerking tussen de gemeentelijke belastingdienst en de schuldhulpverlening te versterken? 10. Hoe verhouden deze maatregelen zich tot de adviezen van de VNG uit de evaluatie van het experiment met de gemeentebelastingen als signaal voor vroegsignalering en ziet het college hier nog extra kansen in? 11. Is het college bereid de afdeling gemeentebelastingen aan te sporen zelf persoonlijk contact te leggen met huishoudens met een betalingsachterstand voordat een melding wordt gegeven? 12. Is het college bereid de brieven die vanuit de afdeling gemeentebelastingen worden verstuurd onder de loep te nemen en te kijken naar variaties in contactpogingen per doelgroep?

Lenne Baboeram

Janneke Holman

GroenLinks

PvdA

Pagina 2 van 2