RIS321580 Beantwoording SV Opnieuw fraude op stadhuis

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

20 mei 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Sluijs, luidend: ‘Opnieuw fraude op stadhuis’

BSD/10894544 RIS321580

Het raadslid Sluijs heeft op 10 maart 2025 een brief met daarin zeventien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Hoeveel integriteitsincidenten, specifiek met betrekking tot fraude en financiële malversaties door gemeentepersoneel, zijn er in de afgelopen vijf jaar binnen de gemeente Den Haag vastgesteld?

De gemeente publiceert elk jaar een overzicht van alle integriteitschendingen. Zie hiervoor de jaarrekeningen vanaf 2020. Vanaf 2021 brengt Bureau integriteit een openbaar jaarverslag uit. Zie jaarverslagen 2021-2023 voor het antwoord op deze vraag. Sinds 2023 zijn de jaarverslagen van Bureau Integriteit opgenomen in de Staat van de Organisatie Gemeente Den Haag (RIS 315156 en RIS 319856). In 2024 zijn drie integriteitsschendingen met betrekking tot fraude vastgesteld, in deze drie zaken is ook aangifte gedaan. Ook zijn in 2024 vijf financiële schendingen vastgesteld. 2.

Hoeveel van deze gevallen hebben geleid tot aangifte bij politie of Rijksrecherche?

Als er sprake is van een vermoeden van een strafbaar feit wordt aangifte gedaan. Pas sinds de oprichting van Bureau integriteit wordt dit centraal bijgehouden. Voor zover bekend zijn zes aangiftes gedaan bij de Rijksrecherche of bij de politie in de periode 2020-2025. 3.

Welke concrete maatregelen zijn na eerdere fraudegevallen genomen om herhaling te voorkomen?

Fraude kan op verschillende manieren tot uiting komen. Per fraudegeval wordt bekeken welke beheers- en verbetermaatregelen nodig zijn. Waar nodig en waar passend wordt u daarover per geval geïnformeerd. 4.

Waarom is de raad pas nu openlijk geïnformeerd over deze fraudezaak, terwijl de aangifte bij de Rijksrecherche al in juni 2023 is gedaan?

Op 30 augustus 2023 is de Raad vertrouwelijk geïnformeerd over deze kwestie conform leidraad geheimhouding Den Haag 2023. Een tweede vertrouwelijke brief volgde op 21 november 2023. De geheimhouding op de eerste brief verviel, conform het raadsvoorstel actualisatie register geheimhouding waar de raad op 14 november 2024 mee heeft ingestemd.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894544

5.

Is er een bewuste keuze gemaakt om dit nieuws tijdens het raadsreces naar buiten te brengen?

Nee. Na het instemmen van de raad met het raadsvoorstel Actualisatie Geheimhouding wordt de openbaarmaking voorbereid. In dit geval heeft openbaarmaking langer op zich laten wachten dan wenselijk. Naar aanleiding hiervan zijn de werkafspraken in overleg met de Griffie herzien en geïmplementeerd bij de laatste actualisatie van 11 maart 2025 (RIS321545). 6.

Op welke momenten is deze kwestie intern besproken en welke overwegingen speelden een rol bij de communicatie hierover?

Tijdens elke casus is er regelmatig contact tussen de dienst en Bureau integriteit. In onderhavige kwestie is 30 augustus 2023, direct na het zomerreces de raad voor het eerst geïnformeerd. Op basis van de leidraad geheimhouding en de informatie die bekend is, wordt een afweging gemaakt wanneer de raad geïnformeerd kan worden. 7.

Hoe heeft het kunnen gebeuren dat een individuele ambtenaar €28.000 kon overmaken zonder dat dit eerder werd opgemerkt?

De betrokkene was budgetbegeleider en in die functie verantwoordelijk voor het maken van een budgetplan voor inwoners en het doen van betalingen. Betrokkene heeft de integriteitsverklaring Schuldhulpverlening getekend en de eed afgelegd bij indiensttreding. Bij aanvang dienstverband is er zoals gebruikelijk een VOG aangevraagd (waarbij ook aangegeven wordt dat iemand budgetverantwoordelijkheid heeft/met geld bezig is). Net als alle ambtenaren committeerde deze ambtenaar zich aan de gedragscode. De basis waarop wordt gewerkt, na het doorlopen van bovenstaande eisen, is vertrouwen. Deze ambtenaar heeft echter in allerlei boekingen tussen verschillende beheerrekeningen bedragen overgemaakt waardoor het fraudeleuze gedrag enige jaren onder de radar kon blijven. In het systeem was het toen eenvoudiger om betalingen te verrichten tussen beheerrekeningen van inwoners. Op het overmaken van bedragen onder de € 2500,00 zat namelijk geen vier-ogen principe. 8.

Welke controlemechanismen waren destijds van kracht en waarin schoten deze tekort?

Op betalingen boven de € 2500,00 werd op basis van steekproeven gecontroleerd. Verder werd er gecontroleerd of de betalingen gedaan werden aan bedrijven en zo niet of er onderbouwing en juiste naam en rekeningnummer was van individuen. Betrokkene gebruikte overboekingen van beheerrekening naar beheerrekening van verschillende inwoners. Betrokkene boekte eigen betalingen aan schuldeisers in het dossier van inwoners. Dergelijke betalingen waren destijds geen onderdeel van het controlemechanisme.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894544

9.

Welke aanvullende maatregelen zijn inmiddels genomen om dit soort fraude in de toekomst te voorkomen?

Er zijn verschillende aanvullende maatregelen genomen o.a. na advisering van de GAD en interne Audit: • Medewerkers kunnen niet meer van klantrekening naar klantrekening overboeken. Alleen de financiële administratie kan een boeking welke onverhoopt bij de verkeerde inwoner terecht is gekomen, corrigeren. Dat verzoek moet altijd worden gedaan met een akkoord van tenminste een teammanager. • Wanneer er een betaling gedaan moet worden buiten het budgetplan (vaste maandelijkse betalingen), moet hiervan de factuur in het klantdossier worden toegevoegd, samen met de opdracht van de klant om deze betaling voor hem uit te voeren. • Daarnaast zijn de autorisaties in het systeem aangepast en worden deze regelmatig nagelopen. Er zijn minder medewerkers die kunnen muteren in het systeem. • Er zijn senior consulenten aangesteld. De senior consulenten voeren voortdurend steekproeven uit op de klantdossiers. Hier wordt er gekeken naar de volledigheid van het dossier, of er betalingen zijn gedaan welke niet gerapporteerd zijn in het klantdossier en of er andere zaken opvallen. De analyse van de steekproef wordt gedeeld met de teammanagers van de afdeling budgetbegeleiding, welke met de medewerkers bespreekt wanneer er zaken gevonden zijn welke afwijken. Wanneer er grote onregelmatigheden worden gevonden, dan wordt dit direct opgeschaald.

• Betalingen boven de € 2500,00 euro moeten worden gemeld bij de teammanagers, die hier eerst akkoord op moeten geven. • Zoals in onze eerdere brief aan de raad al aangegeven is, verricht Interne Auditing jaarlijks een audit. • Er is een verbeterd proces opgezet m.b.t. de afwikkeling van dossiers van overleden inwoners en hoe de financiële afwikkeling geregeld moet worden. • Inwoners hebben inzicht en mutatierecht in het burgerportaal MijnGeldzaken waardoor zij kunnen volgen wat er in hun budget gebeurt. 10. Hoe wordt gewaarborgd dat ambtenaren die werken met gemeentelijke gelden of vertrouwelijke informatie periodiek worden gecontroleerd op integriteitsrisico’s? Voor alle ambtenaren geldt dat zij bij indiensttreding een VOG moeten inleveren. Er wordt gewerkt aan een voorstel voor een periodieke VOG. 11.

Wat is de huidige status van het integriteitsonderzoek naar mogelijke fraude met kasgeld bij de afdeling Burgerzaken?

Het integriteitsonderzoek naar de mogelijke fraude met kasgeld is afgerond. 12. Wanneer wordt de raad hierover geïnformeerd? De raad is hierover in een geheime raadsmededeling geïnformeerd (RIS319167). Zie het actualisatieregister geheime stukken Den Haag wanneer deze openbaar worden gemaakt.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10894544

13. Hoe verhouden de bevindingen uit dit onderzoek zich tot eerdere fraudegevallen binnen deze afdeling? Het integriteitsonderzoek naar kasfraude bij afdeling Burgerzaken houdt geen verband met eerdere fraudegevallen binnen die afdeling. Wel hebben alle onderzoeken concrete verbeterpunten opgeleverd die zijn geïmplementeerd. 14. Hoe worden ambtenaren in financieel kwetsbare situaties gemonitord om te voorkomen dat zij in de verleiding komen om fraude te plegen? Voor een leidinggevende is het veelal niet in beeld of een medewerker zich in een financieel kwetsbare situatie bevindt. Als een informatieverzoek voor een loonbeslag of een loonbeslag door een deurwaarder wordt ingediend, dan wordt door de leidinggevende afgewogen of de medewerker, gezien zijn functie, werkzaam kan blijven op deze functie of tijdelijk andere werkzaamheden moet gaan doen. Medewerkers in financieel kwetsbare situaties kunnen ondersteuning krijgen via het ARBO centrum. 15.

Wordt er binnen de gemeente gewerkt met een registratiesysteem of blacklist voor ambtenaren die eerder betrokken waren bij fraude of andere integriteitskwesties?

Nee, de AVG maakt het lastig een dergelijke lijst te hanteren. 16. Hoeveel ambtenaren die in het verleden zijn ontslagen wegens fraude of valsheid in geschrifte hebben later elders binnen de gemeentelijke organisatie een nieuwe functie gekregen? Het college is niet bekend met dergelijke gevallen. 17.

Wordt er overwogen om binnen risicovolle afdelingen een strikter screeningsbeleid en periodieke herkeuring van personeel in te voeren?

Ja, het screeningsbeleid wordt momenteel herzien. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4