RIS321574 Notulen van de raad van 18 december 2024

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 18 december 2024 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts Herdenking na explosie portiekflat Tarwekamp A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de besluitenlijst D.1 Voorstel van het presidium inzake benoeming leden adviescommissies MRDH (RIS320854) D.2 Voorstel van het presidium inzake benoeming leden werkgeverscommissie griffie Den Haag (RIS320626) D.3 Voorstel van het college inzake kadernota begroting en verantwoording Overhead (RIS320519) D.4 Voorstel van het college inzake Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2025 (RIS320520) D.5 Voorstel van het college inzake Slotwijziging programmabegroting 2024 (RIS320614) D.6 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Buurtschap Centrum 2005 Den Haag 2025 (RIS320660) D.7 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Eigenaren Den Haag Centrum Den Haag 2025 (RIS320662) D.8 Voorstel van het college inzake Cofinanciering herinrichting Hofwijckstraat (RIS320665) D.9 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning perceel nabij Madepolderweg 59C (RIS320525) D.10 Voorstel van het college inzake Verzoek

om bindend advies voor omgevingsvergunning schaatsbaan Gevers Deynootplein ter hoogte van nummer 105 (RIS320651) D.11 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw François Maelsonstraat 23 (RIS320688) D.12 Voorstel van het college inzake het niet opheffen van de geheimhouding die is opgelegd op de businesscase rondom de investeringskosten tijdelijke invulling Hagacomplex Sportlaan (RIS320845) AGENDAPUNT WORDT VERPLAATST NAAR AGENDA RAADSVERGADERING 19 DECEMBER D.13 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor aanvraag omgevingsvergunning uitbouw Van Speijkstraat 97 (RIS320798) D.14 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor aanvraag omgevingsvergunning Herderslaan 33 (RIS320799) D.15 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor het vergroten van het restaurant Van Hogenhoucklaan 168 door het maken van een uitbouw (RIS320802)

1

D.16 D.17 D.18 D.19 D.20 D.21

Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning aanbouw met dakterras Herderslaan 83 (RIS320841) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Pippelingstraat 72 (RIS320842) Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Slachthuislaan Neherkade (RIS320399) Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsdocument (BKD) SlachthuislaanNeherkade (RIS320340) Voorstel van het college inzake BeeldKwaliteitsdocument Neherkade 1 (RIS320341) Voorstel van het college inzake PUK Neherkade 1 (RIS320414)

Beraadslaging over Agendapunten E en F worden gezamenlijk besproken E. Voorstel van het college inzake Nota Parkeernormen Den Haag 2024 (RIS319497) F. Voorstel van het college inzake Strategie Deelmobiliteit 2030 (RIS319377) G. G Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Wegsleepverordening Gemeente Den Haag (RIS320663) H. Voorstel van het college inzake participatieverordening en handboek participatie (RIS319848) I. Voorstel van het college inzake Visie dienstverlening 2024-2029 (RIS319384) J. Gewijzigd initiatiefvoorstel ChristenUnie-SGP: Van klant naar burger (RIS319235) Agendapunten K en L worden gezamenlijk besproken K. Voorstel van het college inzake Sportpark Escamp-I (Fase 1) (RIS320070) L. Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 (RIS320060) M. Voorstel van het college inzake Vaststelling ontwerp-bestemmingsplan Wateringse Veld Zuid 2e herziening (Bedrijfsverzamelgebouw) (RIS319001) N. Voorstel van het college inzake Toekomstvisie Scheveningen Bad 2040 (RIS318444) Afronding debat commissie O. Staat van de organisatie 2024 (RIS319857) P. Studentendebat Q. Beantwoording raadsadres inzake controle door middel van drones (DSO/10692226) R. Woonwagenbeleid / Henri Faasdreef S. NAVO-top 2025 T. Themadebat sport U.

Commissiebrief inzake Verkenning van mogelijke rolnemingen voor de gemeente Den Haag in een publiek warmtebedrijf (RIS319397) Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 28 november) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GL), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD),

2

Van den Goorbergh (Groep Van den Goorbergh), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (HvDH), Verduin (D66) en Çelik (DENK). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemorgen, allemaal, ook de mensen op de publieke tribune. Het is goed om te zien dat mensen die de afgelopen elf dagen zo enorm hebben bijgedragen, meegeleefd en beleefd hier zijn. Mensen thuis, welkom. Ik zou willen beginnen met een herdenking van de explosie van vorige week in de portiekflat op de Tarwekamp. Ik verzoek u te gaan staan. Geachte leden van de raad, geachte aanwezigen. Elf dagen geleden trof Mariahoeve een ramp die de gehele stad uit het lood sloeg. Wat een fijn weekend had moeten zijn, werd in de vroege ochtend van die zaterdag 7 december tot een tragedie. Verschillende explosies, gevolgd door een bijzonder felle brand, veroorzaakten leed.

Een rustige straat in een groene woonwijk veranderde in één klap in een tafereel dat doet denken aan een oorlogsgebied. Die aanblik staat gebrand op mijn netvlies. Zes mensen werden weggerukt uit het leven, zo maar ineens, in hun eigen huis, een plek waar je je veilig moet kunnen voelen. Ondernemers zagen hun zaak in vlammen opgaan. Het is en blijft niet te bevatten. Met mens en macht is door de brandweer keihard gewerkt om mensen uit de puinhopen te redden en de slachtoffers te bergen. Diep respect heb ik voor iedereen die betrokken was bij dit werk, dat niet alleen zwaar en emotioneel belastend was, maar ook zeker niet zonder gevaar. Vijf mensen overleefden, o wonder, deze ramp. Vier van hen moesten worden opgenomen in het ziekenhuis. De impact van de ramp is moeilijk te bevatten, zoveel mensen zijn erdoor geraakt. De omgekomen slachtoffers laten gezinnen, families, partners, klasgenoten, vrienden en collega's achter in rouw en ontreddering. Sommigen van hen zijn alles kwijt: hun huis met inboedel en een of meer geliefden of hun zaak. Wie vindt de woorden om hun verdriet te beschrijven? De trieste conclusie is dat er veel meer levens zijn geraakt dan die van de zes dodelijke slachtoffers alleen. De uit de puinhopen geredde overlevenden wacht een periode van herstel waar ze veel fysieke en mentale kracht voor op zullen moeten brengen.

En dan zijn er natuurlijk ook de huishoudens die op stel en sprong hun huis moesten verlaten en nu in een tijdelijke woning zijn ondergebracht of die op zoek moesten naar nieuwe bedrijfsruimte. Nog maar nauwelijks bijgekomen van de schok hebben ze vervolgens van alles te regelen, bijvoorbeeld met de verzekering. Maar ook bij omwonenden die geen schade hebben geleden, hakten de gebeurtenissen van 7 december er diep in. Dat heb ik ook gemerkt tijdens de vele gesprekken die ik de afgelopen dagen op verschillende momenten heb gevoerd en ook van plan ben te blijven voeren. Heel Den Haag leeft mee met iedereen die getroffen is. Ook velen van u, leden van de raad, hebben langs verschillende wegen hun medeleven uitgesproken, iets wat zeer is gewaardeerd. Wat mij, en met mij heel veel andere mensen, ook diep heeft getroffen, dat zijn de hulpacties die zijn opgezet, om te beginnen in Mariahoeve zelf, met de Lichtpuntjes van Mariahoeve als lichtend voorbeeld. Maar ook uit andere delen van de stad kwam en komt er hulp. Het is alsof er een warme deken vanuit Mariahoeve en de rest van Den Haag over de getroffen mensen is uitgespreid. Dat is iets waar we troost uit kunnen putten en trots op mogen zijn. Als gemeente zullen we iedereen die hulp nodig heeft, inwoners en ondernemers, bijstaan met raad en daad.

Ik heb het eerder in deze zaal gezegd in de commissie Bestuur: we laten niemand los voordat zij of hij weer op eigen benen kan staan. Gelukkig zijn dankzij het voortvarende werk van de politie inmiddels vier verdachten gearresteerd, die afgelopen vrijdag zijn voorgeleid. Laten we hopen dat het recht zal zegevieren en dat 3

de verantwoordelijken zullen worden gestraft en dat hiermee ook een volgende stap is gezet naar de beantwoording van een vraag waarmee de direct getroffenen, de omwonenden, maar ook u en ik en vele anderen zitten: wat is de toedracht van de explosies? Hoe groot deze misdaad ook is, met elkaar zijn we sterker. Dat heeft Mariahoeve de afgelopen dagen dubbel en dwars bewezen. Laten we dat vasthouden, want het is die saamhorigheid die Mariahoeve en ons allemaal de kracht geeft om het leven weer op te pakken en verder te gaan, met oog voor elkaar en met de slachtoffers van 7 december in ons hart. Mag ik u verzoeken een moment stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van de slachtoffers van 7 december? (De aanwezigen nemen staande een minuut stilte in acht) De voorzitter. Dank u wel. De vergadering is een kwartier geschorst. De vergadering wordt van 10.08 uur tot 10.25 uur geschorst. De voorzitter. Geachte leden van de raad. Ik open uw vergadering van woensdag 18 december 2024. We gaan toch maar over tot de orde van de dag, hoe ingewikkeld dat ook is. Welkom, mensen op de publieke tribune. Welkom, mensen thuis. Meneer Van den Goorbergh heeft aangegeven vanavond na de dinerpauze aanwezig te zijn. Mevrouw Bos is overdag afwezig en sluit mogelijk pas in de avond aan; we wensen haar beterschap. Ook de heer Mahmood is later aanwezig.

Ik vraag graag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Vandaag ben ik dat of is meneer Sluijs dat; we wisselen elkaar af. Ik verzoek u om eventuele overige gesprekken buiten de vergaderzaal te voeren, zodat we straks de insprekers maar ook elkaar in het debat goed kunnen horen en verstaan. Het debat is, zoals u in Den Haag gewend bent, stevig op de inhoud, maar niet gericht op de persoon. Voor de insprekers zeg ik voor alle zekerheid dat ze hun bijdragen leveren zoals we dat hebben afgesproken: na drie minuten is het klaar. En wilt u raads- of collegeleden alstublieft niet bij hun voornaam aanspreken? Het is ook niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. We hebben ook afgesproken dat vanaf de tribune geen blijken van instemming of afkeuring wenselijk zijn. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. We zullen zo goed mogelijk op deze afspraken toezien. Alle stemmingen zijn aan het einde van de vergadering, waarna er ook nog gelegenheid zal zijn om stemverklaringen af te leggen. Met de fractievoorzitters heb ik afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur af te sluiten, inclusief de stemmingen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik spreek de toverformule langzaam uit: kunt u instemmen met de agenda? Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik wil voorstellen om punt D.12, het voorstel van het college inzake het niet opheffen van de geheimheffing die is opgelegd voor de businesscase rondom de investeringskosten tijdelijke invulling Haga-complex Sportlaan, van de besluitenlijst te halen en morgen op de agenda te laten terugkomen.

4

De voorzitter. Bij agendapunt D, de vaststelling van de besluitenlijst, staat D.12. Mevrouw Verdonk stelt voor om dat naar de agenda van morgen te verplaatsen. Is dat akkoord? Dat is akkoord. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag is zoals bekend van oordeel dat het lopende de procedure inzake het referendum en de uitwerking van de motie Parkeerregime in Zuidwest onlogisch en onacceptabel is om nu deze twee agendapunten te behandelen. Dat betekent dat wij niet zullen deelnemen aan het debat over deze twee punten en ons ook zullen onthouden van stemmen over de agendapunten E en F. De voorzitter. Bij de beraadslagingen worden de agendapunten E en F, die gaan over de Nota Parkeernormen en de Strategie Deelmobiliteit, gezamenlijk besproken. U heeft daarover zojuist medegedeeld wat u heeft medegedeeld; punt. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn vier insprekers aangemeld. Ik begin met A. van Oorschot, die inspreekt over het voorstel inzake Sportpark Escamp-I. De heer Van Oorschot (K). Goedemorgen. Fijn dat u besloot om het bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 te bespreken in samenhang met de plannen voor Sportpark Escamp, want beide grenzen aan elkaar met de ecologische zone, waarover wij ons als AVN zorgen maken, vooral wat de breedte betreft. We bepleiten een robuuste, vitale, aaneengesloten en grote groenblauwe zone met bloemrijke natuurvriendelijke oevers, weide en struwelen, die wat ons betreft bovendien 50 meter breed is. Maar zelfs 20 meter wordt niet gehaald. En waarom krijgt de ecologische zone niet de functie natuur, die andere waarden dan natuurwaarden uitsluit? We waarderen met name dat in de wiggen en aan de buitenzijde langs de ecozone bomen en struiken worden toegevoegd, dat de wiggen een op ecologie en biodiversiteit gericht beheer zullen krijgen en dat waar mogelijk natuurvriendelijke oevers worden toegevoegd. Dat is mooi, maar we missen de aansluiting van het groen op de bebouwing. Dat blijft ons zorgen baren, maar daar kom ik graag in de volgende ronde bij Zichten 2, 3 en 7 nader op terug. De voorzitter. Wij verheugen ons daarop. Nu komen er twee insprekers over het voorstel inzake de vaststelling van het bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7. De heer Drijver (L). Goedemorgen.

Op 11 november kregen we een mail naar aanleiding van een zienswijze die we in januari dit jaar hebben ingediend over het ontwerpbestemmingsplan Escher Gardens. In dat mailtje berichtte de DSO ons dat de DSO verwacht de raad in het eerste kwartaal van 2025 te informeren met de reactie op de ingediende zienswijzen. De wetgever heeft een maximale termijn van twaalf weken vastgesteld waarbinnen het college een raadsvoorstel aan u moet voorleggen. Voor dat bestemmingsplan, een bestemmingsplan met 31 pagina's en regels, liep die termijn af op 18 april dit jaar. Het commentaar van de DSO was dat heel 2024 is gebruikt om het inderhaast ingediende ontwerpbestemmingsplan integraal te herschrijven, maar daar mogen we geen zienswijze meer over voorleggen aan u. Voor dit ontwerpbestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7, met 25 5

pagina's en regels, liep die twaalfwekentermijn meer dan een halfjaar geleden af, op 2 mei 2024. Ook hier zijn er veel ambtelijke wijzigingen plus de wijzigingen naar aanleiding van de ingediende zienswijzen. Niemand van u heeft een goed overzicht over waar u straks uw goedkeuring aan hecht; ook uw wethouder heeft dat overzicht niet. De wet stelt geen sancties op de overschrijding van die termijnen, maar de Hoge Raad verbindt eisen aan de motivering van die overschrijding. Dat wordt nog wat. We hebben u op 10 oktober een uitgebreide brief gestuurd met betrekking tot de namens u geschreven beantwoording van zienswijzen. In opmerkelijke gevallen hebben de DSO en het college vragen onbeantwoord gelaten. We zien daarin juridische tekortkomingen. We mochten van de DSO of het college verder niets vernemen. Uw hoorzitting had het karakter van een inspraakronde, maar anders dan de wetgever verlangt was er voor u geen vraag- en antwoordprocedure mogelijk met de verantwoordelijke diensten en de indieners van de zienswijzen. Zichten 2, 3 en 7 is een postzegelbestemmingsplan dat een bouwplan juridisch mogelijk maakt, maar dat niemand inzicht geeft in de wijze waarop uw structuurvisie in bestemmingsplannen en omgevingsplannen geborgd wordt. Het is geen ruimtelijke ordening. De DSO en het college zetten u telkens in een tijdklem om te tekenen bij het kruisje.

We willen immers allemaal goede bouwplannen, maar waar blijft uw bestuurlijke vernieuwing bij de DSO? De voorzitter. Ik kijk weer naar meneer Van Oorschot. U bent er weer, sneller dan ik dacht. De heer Van Oorschot (L). Ja, daar ben ik weer. Ik heb u al gezegd dat wij ons zorgen maken over de aansluiting van de natuur op de bebouwing, de ecologische verbinding en de Hengelolaan, waar ik straks verder op in wil gaan. Zorg voor een goede aansluiting, integreer natuur op en om hoogbouw, sluit gebiedsontwikkeling met hoogbouw aan op het bestaande groene netwerk van de stad en maak er een aanvulling op het stedelijk ecosysteem van. Die aansluiting is belangrijk. Dat wil ik illustreren aan de hand van de Hengelolaan. Waarom worden daar bomen weggehaald voor de herinrichting van de openbare ruimte? Men wilde juist de groenstructuur verbeteren. Dat doe je toch niet door bomen weg te halen? De AVN vindt dat dit niet kan. Je moet dat doen door natuurwaarden te behouden, inclusief de aanwezige bomen. Ondanks goede voornemens moeten volgens de BEA veel bomen worden gekapt. Door herschikking van bouwvolumes kan die verbinding verbeterd worden. Het is belangrijk om bij de uitwerking de voorstellen in de BEA voor het behoud van bomen te volgen.

Dit betekent voor het ontwerp van gebouwen dat de gebouwen zo moeten worden gerangschikt dat de aansluiting op het groen en volwassen bomen optimaal is, dat de bovenste laag iets terug moet gelegd zodat terrassering ontstaat en dat materiaalkeuzes moeten worden voorgelegd voor de gevelwanden, zoals bijvoorbeeld in het PUK voor MeLeCo gedaan is. We pleiten ervoor om het materiaal zo te kiezen dat dat gunstig is voor de ontwikkeling van flora en fauna. Dat heb ik al eerder gezegd, maar daar wil ik nog even naar verwijzen. Ik dank u zeer voor deze gelegenheid. De voorzitter. De laatste inspreker, J.S. de Boer, spreekt over de commissiebrief Verkenning van mogelijke rolnemingen voor de gemeente Den Haag in een publiek warmtebedrijf. De heer De Boer (U). Voorzitter. Ik sta hier namens elf bewonersinitiatieven in de energietransitie in Den Haag en namens Energie Samen Zuid-Holland, een overkoepelende coöperatie die bewonersinitiatieven en andere coöperaties steunt. Wij hebben begrepen dat er vandaag een motie wordt ingediend om sleutelfiguren bij bewonersinitiatieven in de warmtetransitie in staat te stellen hun werk te doen. De strekking van de motie hebben we besproken met Energie Samen Zuid-Holland om te beoordelen of de motie iets aan de orde stelt waar wij, bewonersinitiatieven, en Energie Samen iets mee zouden moeten doen vanuit 6

onze eigen positie en verantwoordelijkheid. De uitkomst van dat overleg is dat de motie een belangrijk voorstel tot nadere uitwerking van de actielijn betreft en aanleiding geeft om vandaag in te spreken en het belang hiervan onder uw aandacht te brengen. Dit inzicht is door tussenkomst van Duurzaam Den Haag gedeeld met de Haagse bewonersinitiatieven. Ondanks de korte tijd die er was om te reageren, hebben in totaal elf bewonersinitiatieven laten weten dat ik nu ook namens hen mag inspreken. De Actielijn bewonersinitiatieven voorziet, kort samengevat, in expertise, steun en financiering van kosten van bepaalde ingekochte interne (binnen de gemeente) en/of externe diensten, bijvoorbeeld onderzoekbureaus die worden ingeschakeld. De actielijn voorziet niet in financiële tegemoetkoming voor de inspanningen van sleutelfiguren van bewonersinitiatieven, terwijl er toch heel veel van die sleutelfiguren wordt gevraagd; kijk maar naar de criteria en voorwaarden die de Actielijn bewonersinitiatieven noemt. Bovendien zijn die sleutelfiguren niet in hun eigen belang aan het werk, maar dienen zij een maatschappelijk belang. Ik schets even de situatie waarin zij verkeren. De opgave is groot, nieuw en complex. De kwaliteitseisen die aan de sleutelfiguren worden gesteld, zijn hoog. De vereiste tijdsbesteding is fors. De verantwoordelijkheden zijn groot.

De taak is veelomvattend, bijvoorbeeld inclusief begrijpelijke vereisten ten aanzien van kennisdeling en repliceerbaarheid. Maar daar staat dus niks tegenover qua financiële tegemoetkoming voor deze sleutelfiguren. En dan heb ik het nog niet gehad over de vele uren die zitten in de deelname aan verschillende gemeentelijke werkgroepen op het vlak van communicatie, routeplan/adreszoeker, warmtepompen in portiekwoningen of de backoffice-deal. In de praktijk betekent dit voor ons dat het moeilijk is om mensen te vinden die bereid zijn om tijd te maken om taken op zich te nemen en dat de groep waaruit we kunnen putten beperkt is, waardoor niet wordt voldaan aan diversiteit. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. Geachte leden van de raad, ik heb een novum. Ik zou het volgende willen voorstellen. Gisteravond hebben we de agenda gewijzigd. Op verzoek van een van de leden van de raad komt morgen Spelen in de Stad aan de orde, maar er zou een inspreker zijn, meneer Van Klink; hij zit daar. Officieel mag het niet, want het staat niet op de agenda, maar ik heb begrepen dat hij morgen niet kan. Ik wijk af van het Reglement van Orde; u weet dat ik dat niet graag doe, maar ik stel voor dat meneer Van Klink zijn verhaal houdt en dat hij dan morgen op televisie kijkt hoe het is afgelopen. Meneer Van Klink, gaat uw gang. Het gaat over Spelen in de Stad. De heer Van Klink.

Goedemorgen, raad en voorzitter. Ik hoorde van een prachtig voorstel, Spelen in de Stad. Dit juich ik natuurlijk van harte toe, maar ik doe een dringende oproep: het zijn mooie plannen, maar zorg eerst dat er urgent en achterstallig onderhoud wordt uitgevoerd en dat plannen worden gerealiseerd in de praktijk. Mijn naam is Richard van Klink. Ik ben directeur van basisschool de Triangel aan het Meester de Bruinplein in de Schilderswijk-Oost. Ik ben hier samen met Özlem Karademir, lid van de oudergeleding MR, wijkbewoner en toevallig ook mijn collega. Ik sta met mijn voeten in de klei, of eerder: op gevaarlijk wankelende stoeptegels die omhoogkomen. Het Meester de Bruinplein, waar onze school aan ligt, wordt volop gebruikt door onze leerlingen. Wij delen met u het belang van buiten bewegen en samenspel. Professionals verzorgen dan ook tijdens de overblijftijd bij ons sportactiviteiten met de kinderen. Het Meester de Bruinplein is niet alleen voor de leerlingen van onze school van belang; het plein heeft een brede maatschappelijke functie. Denk aan fietslessen voor volwassenen. Er is een spelotheek en op het plein organiseert het clubhuis regelmatig sportactiviteiten en buurtfeesten. Ook wordt er gesport door de oudere jeugd: voetbal en basketbal. Maar al jaren is het Meester de Bruinplein aan het verloederen. Omhoog wortelende bomen zorgen voor gevaarlijke situaties. Schade 7

door vandalisme wordt niet netjes opgeknapt. Er wordt een verkeerde kleur aangebracht of een kapot speeltoestel wordt simpelweg niet teruggeplaatst. Al jaren zijn wij in contact met de gemeente over het feit dat het plein moet worden aangepakt, maar het is een ingewikkeld contact: het is onduidelijk wie de regie heeft en of er überhaupt regie is. Er zijn data toegezegd waarop het plein opgeknapt zou zijn, maar in de tussentijd is er niets gedaan om de veiligheid te verbeteren. Ik snap dat niet; wij snappen dat niet. Waarom bij andere pleinen wel? Heeft het Meester de Bruinplein of deze buurt geen prioriteit? Zelfs na een ongeval met een leerling waarmee wij naar het ziekenhuis moesten, kregen wij geen serieuze reactie. We rammelen veelvuldig aan de poort van de gemeente, maar we krijgen geen toezeggingen. We worden er radeloos van. Na onze eerste poging om u te benaderen lijkt er beweging te komen. Ik wil dan ook namens de leerlingen de politieke partijen bedanken die daartoe actie hebben ondernomen. Maar deze beweging betekent nog niet dat er vertrouwen is bij de school en de omwonenden dat er nu wordt doorgepakt. Deze week zijn er wel hekken geplaatst op het plein. Nu mogen wij het grootste deel van het plein, waar we in deze toestand al jaren op spelen, gewoonweg niet meer gebruiken.

Dezelfde hekken hebben overigens alweer voor een ongeval gezorgd, waarbij hechtingen geplaatst moesten worden. Het lijkt misschien dat er nu iets gebeurt aan het plein, maar we zijn er echt niet gerust op. Het feit dat er geen projectleider is en ook nog geen aannemer om het plan uit te voeren, geeft mij het gevoel dat dit nog heel, heel lang gaat duren. We hebben niks aan woorden; we hebben iets aan actie. Wij willen uw partner zijn met goed en degelijk onderwijs, met beweging en samenspel. Daar doen wij alles aan. Een plein kunnen wij echter niet regelen, maar u wel. Vandaar deze oproep vandaag aan u. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van Klink; ik denk dat ik meester Van Klink moet zeggen. Daarmee zijn we gekomen aan het eind van dit agendapunt.

C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Raadsadressen Nr.

Afzender en onderwerp

1 Belanghebbenden d.d. 24 november 2024 inzake tram Goudenregenstraat (10825861) 2 Stichting Buurtontwikkeling en Multimedia d.d. 27 november 2024 inzake verwerven nieuwe locatie SBM (10832310) 3 JCDecaux Nederland B.V. d.d. 3 december 2024 inzake APV verbod fossiele reclame (10832342) 4 Belanghebbenden d.d. 5 december 2024 inzake heropening Pizza City Prins Willemplein Scheveningen (10832445) 5 Belanghebbende d.d. 12 december 2024 inzake fietssloten doorgeknipt ivm werkzaamheden fietsparkeerplekken (10836023) 6 Belanghebbende d.d. 12 december 2024 inzake parkeerapp Yellowbrick (behoort bij 10819496)

Voorstel afdoening In handen van het college van B en W In handen van het college van B en W In handen van het college van B en W In handen van het college van B en W In handen van het college van B en W

Kopie antwoord commissie Leefomgeving commissie Samenleving commissie Bestuur commissie Bestuur commissie Leefomgeving

In handen van het college van B en W

commissie Leefomgeving 8

7 Bomenstichting Den Haag d.d. 13 december 2024 inzake vergunning bomenkap (10836693) 8 Belanghebbende d.d. 15 december 2024 inzake onderdoorgang Trekvlietbrug en het no-regret-pakket (10837273)

Nr. Verzoek om toestemming raad op Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Haaglanden 2025 1 Veiligheidsregio Haaglanden d.d. 11 december 2024 (10836078 )

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp 1 Actiz d.d. 25 november 2024 inzake Handreiking Kansrijk Partnerschap voor jeugd en gezin (10825947) 2 Turks-Islamitische Culturele Stichting Den Haag d.d. 26 november 2024 inzake Wijkoverleg Transvaal en Groente- en Fruitmarkt (10828047) 3 Stichting Hart voor Meijendel d.d.26 november 2024 inzake aangepaste statusaanvraag Nationaal Park Hollandse Duinen (10828070) 4 Stichting HoutrookVrij d.d. 26 november 2024 inzake informatie ter ondersteuning Beleidsontwikkeling Houtstook en Omgevingswet (10828104) 5 De Buurt Bestuurt d.d. 27 november 2024 inzake artikel NRC stadsdeel Laak (10828125) 6 Belanghebbende d.d. 27 november 2024 inzake invoering betaald parkeren in Ypenburg (10828162) 7 Belanghebbende d.d. 26 november 2024 inzake parkeren (10828169) 8 GR GGD en VT Haaglanden d.d. 28 november 2024 inzake aanbieding Tweede Bestuursrapportage 2024 (10828188) 9 Belanghebbende d.d. 25, 26, 27 en 28 november 2024 inzake parkeervergunningen Hofbadtoren (behoort bij 10825434) 10 Belanghebbende d.d. 5 december 2024 inzake De Trekvlietonderdoorgang: een dure fout in het no-regretpakket? (10832904) 11 Belanghebbende d.d. 9 december 2024 inzake afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State (10835348) en 12 december 2024 (10835348 behoort bij) 12 Centraal Meldpunt Nederland d.d.

9 december 2024 inzake geframed na bezwaarschrift – NCTV (10835944) 13 Belanghebbende d.d.13 december 2024 inzake negatief beoordelen van een subsidieaanvraag (10836717)

In handen van het college van B en W In handen van het college van B en W

commissie Leefomgeving commissie Leefomgeving

Voorstel afdoening

Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad

Voorstel afdoening Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

9

14 Vereniging Vrienden van Den Haag d.d. 14 december 2024 inzake navigatiesysteem participatieverordening kan nog op 3 punten beter (10836729)

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de besluitenlijst. D. Vaststelling van de besluitenlijst D.1 Voorstel van het presidium inzake benoeming leden adviescommissies MRDH (RIS320854) D.2 Voorstel van het presidium inzake benoeming leden werkgeverscommissie griffie Den Haag (RIS320626) D.3 Voorstel van het college inzake kadernota begroting en verantwoording Overhead (RIS320519) D.4 Voorstel van het college inzake Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2025 (RIS320520) D.5 Voorstel van het college inzake Slotwijziging programmabegroting 2024 (RIS320614) D.6 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Buurtschap Centrum 2005 Den Haag 2025 (RIS320660) D.7 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Eigenaren Den Haag Centrum Den Haag 2025 (RIS320662) D.8 Voorstel van het college inzake Cofinanciering herinrichting Hofwijckstraat (RIS320665) D.9 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning perceel nabij Madepolderweg 59C (RIS320525) D.10 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning schaatsbaan Gevers Deynootplein ter hoogte van nummer 105 (RIS320651) D.11 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw François Maelsonstraat 23 (RIS320688) D.12 Voorstel van het college inzake het niet opheffen

van de geheimhouding die is opgelegd op de businesscase rondom de investeringskosten tijdelijke invulling Hagacomplex Sportlaan (RIS320845) (agendapunt wordt verplaatst naar agenda raadsvergadering 19 december) D.13 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor aanvraag omgevingsvergunning uitbouw Van Speijkstraat 97 (RIS320798) D.14 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor aanvraag omgevingsvergunning Herderslaan 33 (RIS320799) D.15 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor het vergroten van het restaurant Van Hogenhoucklaan 168 door het maken van een uitbouw (RIS320802) D.16 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning aanbouw met dakterras Herderslaan 83 (RIS320841) D.17 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Pippelingstraat 72 (RIS320842) 10

D.18 D.19 D.20 D.21

Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Slachthuislaan Neherkade (RIS320399) Voorstel van het college inzake Beeldkwaliteitsdocument (BKD) SlachthuislaanNeherkade (RIS320340) Voorstel van het college inzake BeeldKwaliteitsdocument Neherkade 1 (RIS320341) Voorstel van het college inzake PUK Neherkade 1 (RIS320414)

De voorzitter. U weet dat agendapunt D.12 is afgevoerd en naar morgen is verschoven. De voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag wenst geacht te worden tegen voorstel D.5 te hebben gestemd. De voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden tegen voorstel D.5 te hebben gestemd. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ik zou toch een klein puntje van orde willen maken, omdat het zojuist heel snel ging bij het vaststellen van de agenda. Ik dacht er nog even over na en volgens mij hebben wij als raadsleden ongeveer een stemplicht en moet je een heel zwaarwegende reden hebben voor het onthouden van stemming, zoals een persoonlijk belang dat in het spel is. Ik zou dus willen vragen om dit goed uit te zoeken voor de stemmingen van vanavond. De voorzitter. We zullen het netjes uitzoeken. Ik heb gehoord wat u zegt. Ik heb ook gehoord wat de fractie van Hart voor Den Haag heeft gezegd. We zullen een korte aantekening daarvoor maken. Dank u wel dat u ons in de gelegenheid stelt om dat te doen en dat we ver van tevoren zijn gewaarschuwd. Dat is zeer charmant; dank u zeer.

Aan de orde is: E.

Voorstel van het college inzake Nota Parkeernormen Den Haag 2024 (RIS319497).

F.

Voorstel van het college inzake Strategie Deelmobiliteit 2030 (RIS319377).

De voorzitter. Deze agendapunten worden gezamenlijk besproken. We gaan aan het eind van de vergadering natuurlijk wel apart over beide voorstellen besluiten. De beraadslaging wordt geopend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Dank voor uw warme woorden van zojuist over de Tarwekamp. GroenLinks Den Haag is al lange tijd een warm voorstander van het concept deelmobiliteit. Waarom? De belangrijkste redenen zijn het ruimtegebrek dat we nu eenmaal hebben in Den Haag, het sneller schoner maken van het Haagse wagenpark en de stimulans die uitgaat van een gedeelde auto om ook eens de benenwagen, de fiets of het openbaar vervoer te nemen. Het is net dat kleine 11

drempeltje extra: heb ik echt een auto nodig voor de volgende verplaatsing? Randvoorwaarde is dat we als gemeentebestuur ook hier blijven kijken of de betaalbaarheid van deze vorm van mobiliteit gesteund en gegarandeerd kan worden; daar kom ik straks nog op terug. Het mooiste voor mijn fractie is als het autodelen in coöperatief verband of groepsverband gebeurt. Dat gebeurt ook veel in Den Haag; dat is iets om trots op te zijn. Het levert dan ook nog eens op dat mensen in de buurt elkaar leren kennen en samen zaken organiseren rond de auto. Het toppunt is voor ons als deze coöperaties ook gelinkt zijn aan de energiecoöperaties, zoals gebeurt in de Vruchtenbuurt. U hoort het: er gebeuren goede dingen op het punt van autodelen in Den Haag. Uit gesprekken van GroenLinks met coöperaties en groepen in Den Haag blijkt dat juist in de opstartfase het startkapitaal weleens een obstakel kan zijn. Parkeerplaatsen kunnen we inmiddels relatief snel regelen in Den Haag. Bij laadpalen is dat al ietsje ingewikkelder - iets met netcongestie maar voor groepen en coöperaties is de grootste vraag: hoe komen we aan een eerste auto? De wethouder heeft gezegd nog terug te komen met een evaluatie van de huidige subsidieregeling. We zullen die afwachten, maar we gaan ervan uit dat die evaluatie aandacht besteedt aan dit obstakel.

Eventuele verdere voorstellen van onze kant die we in de commissie hebben genoemd over leningen, revolverende fondsen en dergelijke, bewaren we tot dan. Tot slot de parkeernormen. In mijn voorbereiding op dit debat en daarna ook in de commissie hadden we een discussie over parkeren op eigen terrein voor sociale woningen. Dat blijkt een verrassend verwarrend terrein te zijn, maar de voorlopige conclusie is dat we als gemeente weinig grip hebben op die prijzen. Mijn fractie staat daarom onder de motie die de SP hierover straks zal indienen; ik weet dat dat ongemakkelijk is. De voorzitter. Dank u wel voor uw medeleven. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De hoeveelheid buitenruimte is schaars en wordt schaarser. Ruimte is nodig voor mens en dier om in te leven, te wandelen, bomen te planten, te ontmoeten en te spelen. Het is zonde om die ruimte vol te proppen met vervoersmiddelen die het grootste gedeelte van de tijd stilstaan en ruimte innemen. De Partij voor de Dieren ziet een toekomst waarin fiets, ov en deelvervoer de norm zijn en de privéauto er alleen is voor hen die echt niet zonder kunnen. Een van de doelen van het parkeerbeleid is dat de beschikbare fysieke ruimte leidend wordt, maar toch leggen we parkeervakken steeds langer en breder aan om mee te bewegen met steeds breder wordende auto's. Die trend zet zich al jaren voort en zorgt voor steeds meer problemen.

Dit kost extra vierkante meters per auto. In een parkeerstrook waar voorheen vijftien kleine auto's zouden passen, kunnen er nu nog tien. Dat betekent ook dat vijf mensen hun auto niet meer kwijt kunnen. CROW waarschuwt dat het vergroten van parkeerplaatsen een aanzuigende werking heeft op grotere auto's. Hoe kunnen we hier als Den Haag op sturen? De wethouder heeft al aangekondigd dat zal worden onderzocht of grotere auto's meer belast zouden kunnen worden omdat zij meer ruimte innemen in de openbare ruimte, maar wat kan er nog meer, bijvoorbeeld via de APV, landelijk of via andere inventieve methodes? Om grip te houden op de groei, dient mijn fractie de motie Stuur op grootte in, die het college verzoekt in het onderzoek naar het belasten van grotere auto's ook mee te nemen wat het effect is op de stad van steeds groter wordende auto's en wat voor middelen er zijn om hierop te sturen. Daarnaast zegt mijn fractie al lange tijd dat er onderscheid gemaakt moet worden tussen deelvervoer en huurvervoer. De twee verdienen namelijk een verschillende aanpak, verschillende doelstellingen en ook een ander type inzet vanuit de gemeente. Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij zette zich daar al voor in, maar met deze strategie wordt extra duidelijk hoe verwarrend het is om alle vormen van niet-privévervoer op één hoop te gooien.

Daarom een motie die ik indien met mevrouw Holman van de PvdA en die het college verzoekt waar nodig in de tekst van de Strategie 12

Deelmobiliteit 2030 duidelijker onderscheid te maken tussen coöperatief deelvervoer en commercieel deelvervoer, inclusief heldere doelstellingen, en in communicatie naar bewoners ook helder onderscheid te maken tussen deze twee vormen van vervoer. De Partij voor de Dieren is voorstander van coöperatief deelvervoer, maar voor veel mensen is dit nieuw, en onbekend maakt onbemind. Zeker op locaties waar bewoners geen parkeervergunning kunnen krijgen, kan coöperatief deelvervoer, dus met je buren, een uitkomst bieden voor mensen die af en toe een auto of bakfiets nodig hebben. Toch komt dit nauwelijks van de grond, mede omdat nieuwe bewoners in nieuwe gebouwen nog niet zo georganiseerd zijn. Daarom wil ik de wethouder vragen om regelmatig, bijvoorbeeld jaarlijks, bewonersbijeenkomsten te organiseren teneinde coöperatief deelvervoer te stimuleren. Zou hij dat willen toezeggen? Tot slot wil mijn fractie benadrukken dat zowel huurvervoer als deelvervoer nooit ter vervanging mag worden ingezet van goed ov. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen wordt de volgende motie (E.3 PvdD) ingediend:

Motie E.3 PvdD Stuur op grootte De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 december 2024, ter bespreking van de Nota Parkeernormen Den Haag 2024 (RIS319497). Constaterende, dat: ▪ parkeervakken steeds groter en breder worden aangelegd om mee te groeien met steeds grotere nieuwe modellen auto’s; ▪ al zal worden onderzocht of grotere auto’s meer belast zouden kunnen worden omdat zij meer ruimte innemen in de openbare ruimte. Overwegende, dat: ▪ het steeds groter worden van auto’s niet alleen een grotere belasting is op de openbare ruimte, maar ook het parkeerprobleem vergroot omdat er minder auto’s passen in dezelfde ruimte. Verzoekt het college: ▪ in het onderzoek naar het belasten van grotere auto’s ook mee te nemen wat het effect is op de stad van steeds grotere auto's en wat voor middelen er zijn om hierop te sturen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door mevrouw Holman, wordt de volgende motie (F.1 PvdD) ingediend:

Motie F.1 PvdD Duidelijk verschil tussen deel- en huurvervoer De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 december 2024, ter bespreking van de Strategie Deelmobiliteit 2030 (RIS319377).

13

Constaterende, dat: ▪ de Strategie Deelmobiliteit 2030 alle vormen van coöperatief deelvervoer en commercieel deelvervoer onder dezelfde parapluterm ‘deelmobiliteit’ laat vallen. Overwegende, dat: ▪ er een aanzienlijk verschil is tussen coöperatieve deelmobiliteit (buren die samen een auto, bakfiets of ander voertuig delen) en commerciële deelmobiliteit (voertuigen die door een commerciële aanbieder op straat te huur worden aangeboden); ▪ gemeentelijk beleid en gemeentelijke inzet anders is voor coöperatief deelvervoer (faciliteren en ondersteunen van initiatieven en coöperaties) dan voor commercieel deelvervoer (kaderstellend, regelgeving, stimuleren); ▪ het voor communicatie, monitoring en het duidelijk formuleren van doelstellingen van belang is een onderscheid te maken tussen coöperatief deelvervoer en commercieel deelvervoer. Verzoekt het college: ▪ waar nodig in de tekst van de Strategie Deelmobiliteit 2030 duidelijker onderscheid te maken tussen coöperatief deelvervoer en commercieel deelvervoer, inclusief heldere doelstellingen; ▪ in communicatie naar bewoners ook helder onderscheid te maken tussen deze twee vormen van deelvervoer. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter.

Aanbieders van deelmobiliteit denken dat ze het wiel opnieuw hebben uitgevonden, maar delen is slechts een huurovereenkomst. De bedrijven zijn niet gebonden aan onze stad. Zo zagen we de deelscooters van Check zo weer de stad uit verdwijnen toen het verdienmodel tegenviel. Daar sta je dan met je hubs en je kortingsvouchers. Er is één oplossing. Dat is een uitvinding die al jaren bestaat, namelijk openbaar vervoer door een bedrijf dat gebonden is aan onze stad. Laat dat openbaar vervoer nou net onder druk staan: te hoge prijzen, te lage beschikbaarheid en te lage frequentie. Met deelvervoer redden we het niet. Den Haag verdient een ov-net dat de hele stad bedient, van oost tot west, van zand tot veen en van arm en rijk. Daarom de motie Zet in op beter ov, met als dictum: verzoekt het college een plan te maken om de betaalbaarheid, beschikbaarheid en toegankelijkheid van het openbaar vervoer binnen vijf jaar in heel Den Haag te verbeteren. De enige wielen die onze stad echt verbinden draaien immers onze trams en bussen. Daar moeten we in investeren. Peter Mekers (D66). Dank voor deze inspirerende inbreng. Ik ben natuurlijk ook een fan van het openbaar vervoer. Ik vraag me alleen af of we het Haagse college hierop moeten aanspreken of dat we meer druk moeten uitoefenen op de MRDH, bijvoorbeeld via een positionpaper, waar we mee bezig zijn.

Is dat laatste niet een meer geëigend middel om dit voor elkaar te krijgen? Fatima Faïd (HSP). Dank u wel voor die vraag. Meneer Mekers weet dat wij helemaal geen fan zijn van de MRDH. Wij vinden dat een ondemocratisch gremium. Natuurlijk richten wij onze pijlen dus op het college. De voorzitter. Door mevrouw Faïd wordt de volgende motie (F.2 HSP) ingediend:

14

Motie F.2 HSP Zet in op beter OV De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 december 2024, ter bespreking van de Strategie Deelmobiliteit 2030; Constaterende, dat: • Deelmobiliteit individueel vervoer is dat niet voor iedereen geschikt is; • Deelmobiliteit vaak wordt uitgerold door commerciële aanbieders die sprinkhanengedrag vertonen en geen binding hebben met Den Haag; • Daardoor er een groot risico is dat deelvervoeraanbieders Den Haag verlaten als er geen winst meer te halen is; • Deelmobiliteit een duur middel is om van A naar B te gaan. Overwegende, dat: • Openbaar vervoer veel meer passagiers vervoert dan er deelmobiliteitsgebruikers zijn; • Er nog steeds plekken in Den Haag zijn waar openbaar vervoer niet komt, of plekken die slecht ontsloten worden; • Openbaar vervoer in Den Haag nog steeds het duurste van heel de randstad is; • In 2025 het tarief in Den Haag 2 cent per km hoger is dan in Rotterdam; Verzoekt het college: •

Een plan te maken om de betaalbaarheid, beschikbaarheid en toegankelijkheid van het openbaar vervoer binnen 5 jaar in heel Den Haag te verbeteren.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Nu de behandeling van de Parkeerstrategie is uitgesteld, resten ons nog de Nota Parkeernormen en de visie op deelmobiliteit. Hoewel onze fractie uiteraard de waarde inziet van de mobiliteitstransitie, vinden we het belangrijk dat niet over de behoeften van bewoners heen wordt gewalst. Niet iedereen kan het zich permitteren om afstand te doen van de auto, bijvoorbeeld mensen die in de nacht moeten werken of mensen die wonen of werken op slecht bereikbare plekken. Als je een sociale huurwoning hebt en bovenop de huur soms tot €100 extra moet afrekenen, kom je in een benarde positie terecht. Zo zitten wij in onze maag met de manier waarop het college is omgegaan met de motie-Van Doorn uit 2021 om mensen die aangewezen zijn op een inpandige parkeerplek van een woningcorporatie of projectontwikkelaar, een betaalbare plek te bieden. Het is teleurstellend dat er jaren na het indienen van deze motie nog geen concrete resultaten uit zijn voortgekomen. We voeren de discussie over de kosten van parkeerplekken nu vooral op basis van schrijnende situaties, zoals bij de Hofbadtoren, waar Staedion van € 80 na maanden van ellende uiteindelijk gezakt is naar een bedrag van € 36 per maand.

Dit toont aan dat de gemeente, hoewel het moeilijk is, wel degelijk invloed kan uitoefenen. Bovendien is de gemeente er ook in geslaagd om prijsafspraken te maken met een aantal garages van Q-Park. Vandaar onze motie, die eigenlijk voortborduurt op de eerdere motie-Van Doorn. De motie wordt mede ingediend door de ChristenUnie/SGP, GroenLinks en de Partij van de Arbeid en 15

verzoekt het college om een inventarisatie te maken van de huurprijzen van inpandige parkeerplaatsen bij sociale huurwoningen waarbij geen vergunning voor straatparkeren wordt verleend, zowel voor sociale huurwoningen in het bezit van corporaties als marktpartijen, een helder overzicht te maken wanneer parkeerplaatsen die verhuurd worden in complexen met sociale woningen, wel of niet onder DAEB vallen en hierbij aan te geven welke landelijke en lokale regelgeving hierop van toepassing is, uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 met de raad te communiceren welke stappen er tot op heden in samenwerking met corporaties en projectontwikkelaars zijn gezet om de huurprijzen van inpandige parkeergarages te beperken voor de sociale doelgroep en welke stappen het college de komende tijd wil gaan zetten in aanloop naar een volgende Nota Parkeernormen, inclusief tijdspad, en hierbij ook in kaart te brengen wat de mogelijkheden zijn om een bandbreedte af te spreken voor de huurprijs van een inpandige parkeerplek voor de sociale doelgroep, in bijvoorbeeld maar niet uitsluitend de prestatieafspraken. Deze motie wordt dus samen met GroenLinks, de Partij van de Arbeid en de ChristenUnie/SGP ingediend. Peter Mekers (D66). Een heel sympathiek voorstel. Ook ik ben voor betaalbaar parkeren voor de mensen die gedwongen worden om in een garage te staan.

Ik ben alleen benieuwd waarmee de SP het gat wil dichten als er minder aan autobezitters kan worden gevraagd. Lesley Arp (SP). Uiteraard heeft dit ook invloed op de businesscase. Volgens mij is D66 eerder met een vergelijkbare motie gekomen. Daarom vind ik deze vraag heel fascinerend. Ik denk bijvoorbeeld aan de sociale doelgroep. Kijk bijvoorbeeld naar het project LEVELS. Bepaalde mensen moeten bijvoorbeeld in de nacht werken of werken in gebieden waar weinig goede ov-verbindingen zijn. Daar moet je ook iets voor doen. Als je daar dan toch een enorm bedrag voor vraagt, raak je mensen ook in hun levensonderhoud. Daar moet dus gewoon rekening mee worden gehouden. Daarom zeggen wij bijvoorbeeld: kijk naar een bandbreedte. Peter Mekers (D66). Dat ben ik helemaal met collega Arp eens. Ik ben alleen benieuwd of, als er minder huur wordt gevraagd - dat is wat mij betreft ook terecht - de andere sociale huurders dit dan moeten ophoesten. Of hebben wij een andere bron waaruit dit gecompenseerd kan worden? Lesley Arp (SP). Ik kan niet zeggen of wij een andere bron hebben waaruit dit kan worden gecompenseerd. Dat is misschien meer een vraag voor het college bij de uitwerking. Mijn fractie vindt het vooral belangrijk dat er een bandbreedte komt, zodat we toch een beperking opleggen aan die bedragen van € 80 tot € 100.

Want je hebt bijvoorbeeld ook sociale huurwoningen die in handen zijn van marktpartijen. Die maken het al helemaal bont met de bedragen die gevraagd worden. Volgens mij is de motie-Van Doorn jaren geleden aangenomen en hebben we nog geen concrete resultaten gezien. Mijn fractie wil juist echt concrete resultaten van de motie-Van Doorn. Volgens mij staan wij dus aan dezelfde kant. Een verbetering ten opzichte van de vorige nota vindt mijn fractie de meer realistische houding ten opzichte van deelmobiliteit in Zuidwest, ook al zullen wij het amendement van de ChristenUnie/SGP ten aanzien van het project Dreven, Gaarden, Zichten zeker steunen. Met betrekking tot deelmobiliteit vindt de SP het zoals gezegd belangrijk dat bewoners bij veranderingen in de leefomgeving niet in de knel komen en dat er bruikbare alternatieven geboden worden. Nu stelt het college voor om meer regie te nemen in de groei van deelmobiliteit, iets wat onze fractie zeker zou aanmoedigen. Toch lijken veel van de plannen hoogover: ambitieuze ideeën waarbij de gemeenten miljoenen investeert in mobiliteitshubs. Hierin leest onze fractie ook het bieden van minder ruimte aan privéparkeerplaatsen, waarbij we vervolgens moeten afwachten welk bedrijf zich aanbiedt om er scooters en fietsen neer te zetten. Maar als deelvervoer een serieus vervoersmiddel 16

moet worden, kun je dat niet volledig overlaten aan marktpartijen die zich elk moment kunnen terugtrekken of een aanbod kunnen wijzigen. Dit doen we immers ook niet met openbaar vervoer. Vandaar onze motie Inzetten op deelvervoer in publieke handen, die het college verzoekt in te zetten op deelmobiliteit in handen van publieke partijen en in gesprek te gaan met de NS over het opschalen van tweewielers. De motie wordt mede ingediend door de Partij van de Arbeid en de Partij voor de Dieren. Daarnaast kan de gemeente niet verwachten dat gebruikers zomaar de kosten kunnen betalen die deelvervoeraanbieders nu vragen. In de vergunningsvoorwaarden voor aanbieders staat niks over betaalbaarheid, terwijl het college dit als een van de hoofdlijnen heeft opgenomen in de strategie. Laten we de aanbieders eerst vragen of ze redelijke prijzen willen hanteren voordat de gemeente hen gaat belonen met allerlei afspraken over kortingen en subsidies. Daarom een amendement: besluit om dictumpunt II te wijzigen in: II. de bijgevoegde Strategie Deelmobiliteit 2030 vast te stellen, met dien verstande dat binnen de vergunningssystematiek van de gemeente voor deelvervoeraanbieders de borging van de betaalbaarheid en continuïteit van het deelvervoer wordt meegewogen. Deelvervoeraanbieders worden daarom verzocht om al in de vergunningaanvraag hun tarieven inzichtelijk te maken.

In de vergunningsaanvraag wordt ook de intentie nader onderbouwd om deelvervoer langdurig in Den Haag te kunnen aanbieden. Onze voorstellen zijn weliswaar gericht op tweewielers, maar de SP vindt dat het college ook voorwaarden moet stellen voor deelauto's. Toegankelijkheid geldt ook voor mensen die niet zomaar op een fiets kunnen stappen en waarvoor het ov niet toereikend is. Onze steun voor de visie op deelmobiliteit hangt dus af van de stemming over onze eigen voorstellen, maar ook van de stemming over het amendement van de ChristenUnie/SGP, Betaalbaar ongeacht het aantal wielen. De voorzitter. Door mevrouw Arp wordt het volgende amendement (F.A SP) voorgesteld:

Amendement F.A SP Fiets niet om betaalbaarheid heen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 december 2024, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Strategie Deelmobiliteit 2030 (RIS319377). Besluit om dictumpunt II te wijzigen in: II. de bijgevoegde Strategie Deelmobiliteit 2030 vast te stellen, met dien verstande dat binnen de vergunningssystematiek van de gemeente voor deelvervoeraanbieders de borging van de betaalbaarheid en continuïteit van het deelvervoer wordt meegewogen. Deelvervoeraanbieders worden daarom verzocht om al in de vergunningaanvraag hun tarieven inzichtelijk te maken. In de vergunningsaanvraag wordt ook de intentie nader onderbouwd om deelvervoer langdurig in Den Haag aan te kunnen bieden. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg, de heer De Vuyst en mevrouw Holman, wordt de volgende motie (E.1 SP) ingediend:

17

Motie E.1 SP Maak parkeerplaatsen betaalbaar! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 december 2024 ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Nota Parkeernormen Den Haag 2024 (RIS319497); Constaterende, dat: ▪ Met de actualisatie van de Parkeerstrategie parkeerregulering in bijna de hele stad wordt ingevoerd; ▪ Inwoners met een parkeerplaats op eigen terrein geen parkeervergunning kunnen krijgen; ▪ In de afdoening van de motie ‘Betaalbare parkeerplekken bij geplande (sociale) huur- en (sociale) koopwoningen’ (RIS309713) het college vermeldt dat bij de actualisatie van de Parkeerstrategie expliciet wordt gekeken naar de mogelijkheden voor het betaalbaar houden van de inpandige parkeercapaciteit, maar hier tot op heden geen openbare resultaten van terug te vinden zijn; ▪

De motie ‘Laat parkeertarieven bewoners niet wegjagen’ (RIS311664) nog op een afdoening wacht.

Overwegende, dat: ▪

Parkeerplaatsen op eigen terrein vaak verhuurd worden voor prijzen tussen de 30 en 100 euro per maand;

▪

Wooncorporaties gehouden zijn aan wettelijke regels over de verhuur van parkeerplaatsen en dat dit tot een onduidelijke discussie leidt over wat wooncorporaties mogen danwel moeten vragen voor een parkeerplaats;

▪

Deze kosten aanzienlijk hoger zijn dan de kosten voor een bewoner van een parkeervergunning in de openbare ruimte;

▪

Het ov niet voor iedere inwoner met een lager inkomen een toegankelijke vorm van mobiliteit is - denk aan mensen die op slecht bereikbare plekken of in onregelmatige diensten moeten werken - en dat deze mensen niet onnodig moeten worden opgezadeld met hoge kosten;

▪

We als gemeenteraad niet alleen de discussie over de beheersbaarheid van de kosten van een inpandige parkeerplek naar aanleiding van incidenten (denk aan de Hofbadtoren) willen en moeten voeren, maar ook in het algemeen belang van onze bewoners voor ogen moeten houden;

▪

De gemeente er wel in is geslaagd om prijsafspraken te maken ten aanzien van plekken in een aantal garages van Q-park, terwijl dit een commercieel bedrijf is;

▪

Het daarom wenselijk is dat het college, in lijn met de afspraken met Q-park, zich inspant om (op vrijwillige basis) afspraken te maken met woningcorporaties en andere ontwikkelpartners die sociale huurwoningen aanbieden.

18

Van mening, dat: ▪

Zolang bewoners met een inpandige parkeerplaats geen parkeervergunning kunnen krijgen, de huur van die inpandige parkeerplaatsen passend moet zijn voor huurders met een lager inkomen.

Verzoekt het college: ▪ Een inventarisatie te maken van de huurprijzen van inpandige parkeerplaatsen bij sociale huurwoningen waarbij geen vergunning voor straatparkeren wordt verleend, zowel voor sociale huurwoningen in het bezit van corporaties als marktpartijen; ▪ Een helder overzicht te maken wanneer parkeerplaatsen die verhuurd worden in een complex met sociale woningen, wel of niet onder DAEB vallen en hierbij aan te geven welke landelijke en lokale regelgeving hier op van toepassing is; ▪ Uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 met de raad te communiceren welke stappen er tot op heden in samenwerking met corporaties en projectontwikkelaars zijn gezet om de huurprijzen van inpandige parkeergarage te beperken voor de sociale doelgroep en welke stappen het college de komende tijd wil gaan zetten in aanloop naar een volgende Nota Parkeernormen, inclusief tijdspad; ▪ Hierbij ook in kaart te brengen wat de mogelijkheden zijn om een bandbreedte af te spreken voor de huurprijs van een inpandige parkeerplek voor de sociale doelgroep, in bijvoorbeeld maar niet uitsluitend de prestatieafspraken; en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door mevrouw Holman en mevrouw Gerritsen, wordt de volgende motie (F.3 SP) ingediend:

Motie F.3 SP Inzetten op deelvervoer in publieke handen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 18 december 2024 ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Strategie Deelmobiliteit 2030 (RIS319377). Constaterende, dat: ▪ De gemeente investeringen wil doen in het verbeteren van deelmobiliteit; ▪ Momenteel de NS zelf deelfietsen exploiteert en een partnerschap heeft met bedrijf Check voor deelscooters. Overwegende, dat: ▪ ▪ ▪ ▪

De toegankelijkheid van deelmobiliteit afhankelijk is van private partijen om de voertuigen te regelen en een voordelige prijs te leveren; Het onwenselijk is dat de gemeente publieke investeringen doet, waarvan de financiële voordelen vooral naar private partijen gaan waar wij geen zeggenschap over hebben; Bij de MRDH met toenemende urgentie de behoefte aan deelmobiliteit wordt benadrukt; Veel aanbieders van deelvervoer momenteel hun diensten niet aanbieden in wijken met veel sociale woningbouw.

19

Verzoekt het college: ▪ ▪

In te zetten op deelmobiliteit in handen van publieke partijen; In gesprek te gaan met de NS over het opschalen van tweewielers.

En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Mobiliteit is een grondrecht en vervoersarmoede is daarom wat de ChristenUnie/SGP betreft onacceptabel. Geen toegang tot vervoer en geen toegang tot openbaar vervoer omdat je te weinig geld hebt, is helaas de realiteit voor een deel van onze inwoners. Betaalbaarheid is een van de belangrijkste principes die had moeten terugkomen in de Nota Parkeernormen en de Strategie Deelmobiliteit. Is de wethouder het met de ChristenUnie/SGP eens dat mobiliteit een grondrecht is voor al onze inwoners, dat vervoersarmoede onacceptabel is en dat beleid vanuit de gemeente dan ook niet moet bijdragen aan het vergroten van de verkeersarmoede maar juist gericht moet zijn op het verkleinen daarvan? De ChristenUnie/SGP is geen voorstander van deelmobiliteit, maar is wel tegen verkeersarmoede en vervoersarmoede en staat pal voor mobiliteit als een grondrecht. Een Nota Parkeernormen en een Strategie Deelmobiliteit die geen of te weinig oog hebben voor de betaalbaarheid van deelvervoer, is daarom onrechtvaardig. Daarom een aantal amendementen. Ten eerste samen met collega Arp het al aangekondigde amendement Betaalbaar ongeacht het aantal wielen op de Strategie Deelmobiliteit: Besluit dictumpunt II als volgt te wijzigen: II.

de bijgevoegde Strategie Deelmobiliteit vast te stellen, met dien verstande dat de tekst op pagina 38 in die zin wordt gewijzigd dat het bij betaalbaarheid niet alleen gaat om deeltweewielers maar om alle deelmobiliteit. Dan nog drie voorstellen over de Nota Parkeernormen, allereerst een amendement om Dreven, Gaarden, Zichten niet onder het overgangsrecht te laten vallen. We hebben met elkaar geconstateerd dat een reductie met deelmobiliteit van 50% op de parkeereisen niet passend is bij de vervoersbehoefte in Zuidwest. Dan is het ronduit onverstandig om dat voortschrijdend inzicht vervolgens niet te laten gelden voor de duizenden nieuwe woningen die nog op de planning staan. Daarom een amendement: Besluit de Nota Parkeernormen Den Haag 2024 en bijbehorende bijlagen vast te stellen, met dien verstande dat bijlage 7, de Projectenlijst overgangsrecht, in die zin gewijzigd wordt dat punt 3, Dreven Gaarden Zichten wordt doorgestreept. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik was in de voorbereiding op zoek naar wat dit amendement precies doet. U zegt eigenlijk dat niet lopende plannen maar nieuwe plannen straks ook aan die 30% moeten voldoen. Is dat wat u met dit amendement probeert te regelen? Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ja, dat probeert het amendement te zeggen. De nieuwe Nota Parkeernormen stelt voor om de reductiefactor in Zuidwest te verlagen van 50% naar 30%.