RIS321458 Beantwoording SV Internationale Schakelklassen in Den Haag

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

6 mei 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Butt, luidend: ‘Internationale Schakelklassen in Den Haag’

OCW/10861891 RIS321458

Het raadslid mevrouw Butt heeft op 25 februari 2025 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Kinderen tussen de 12 en 18 jaar die (bijna) geen Nederlands spreken en minder dan twee jaar in Nederland zijn kunnen naar een internationale schakelklas (ISK) op een middelbare school. Wanneer het kind de Nederlandse taal voldoende beheerst, stroomt het kind door naar een reguliere klas op de middelbare school (of het mbo). De school kan maximaal twee jaar, vanaf het moment dat het kind in Nederland is, bekostiging ontvangen voor het betrokken kind. Er zijn zes middelbare scholen met ISK’s in Den Haag. Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stelt het raadslid Hera Butt (GroenLinks) de volgende vragen: 1.

Hoeveel kinderen tussen de 12 en 18 jaar maken gebruik van een ISK in Den Haag?

Op 17 maart 2024: Tussen de 700 en 750 in jaar 1 Tussen de 350 en 400 in jaar 2 Vanwege de doorlopende instroom van nieuwkomers en doorstroom naar reguliere klassen als dit mogelijk is voor de leerlingen, is er geen exacte telling bij de ISK-scholen. Leerlingen maken niet altijd de twee jaar ISK vol, maar stromen door naar regulier onderwijs als ze het juiste niveau bereikt hebben. 2.

Hoeveel kinderen tussen de 12 en 18 jaar staan op een wachtlijst voor een ISK in Den Haag? Hoe lang staan kinderen op een wachtlijst voor een ISK?

Het is voor de scholen niet altijd duidelijk wanneer de kinderen precies in Nederland zijn aangekomen> Daarom kunnen zij niet aangeven of kinderen binnen 3 maanden na aankomst in Nederland onderwijs zijn gaan volgen. Wel is bekend wanneer zij zijn aangekomen in Den Haag, Leidschendam-Voorburg of Rijswijk. Scholen hanteren dan ook als uitgangspunt dat er sprake is van een wachtlijst wanneer een kind langer dan 3 maanden moeten wachten op plaatsing op een ISK, gerekend vanaf aankomst in een van deze gemeenten. Op dit moment is er voor het voortgezet onderwijs geen sprake van een wachtlijst. Ze wachten gemiddeld tussen de 2 en 3 maanden op een plek. Voor het MBO ligt dit anders: er zijn momenteel 21 jongeren die langer dan drie maanden wachten op een plek. De afdeling leerplicht van de Gemeente Den Haag beschikt niet over exacte cijfers over wachtlijsten, omdat ISK-leerlingen niet apart van andere kinderen worden geregistreerd. De jongeren die wachten op een plek zijn echter wel in beeld bij Leerplicht.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10861891

Er is contact met scholen, ouders en of de jongeren over de wachttijd. Het is mogelijk dat deze jongeren formeel onder de verantwoordelijkheid vallen van de gemeenten Rijswijk of LeidschendamVoorburg. 3.

Volgens de Staat van de Stad 2024 (RIS319193) zijn er ISK’s tot 20 jaar in Den Haag. Worden scholen ook bekostigd voor leerlingen van 18+?

Ja, scholen worden ook bekostigd voor leerlingen van 18 jaar en ouder. Het Rijk bekostigt leerlingen die voor hun 18e verjaardag op een ISK gestart zijn. Zij krijgen 2 jaar bekostiging (dus ook nadat ze 18 geworden zijn) van het Rijk. Er is ook een aanvullende regeling vanuit de gemeente voor ISKleerlingen op het mbo. Een deel van de leerlingen onder de 18 die zich aanmelden bij een ISK krijgen vanwege hun ontwikkeling en leeftijd het advies om op het mbo te starten, omdat zij dan meer kans maken op een mbo-diploma dan op een VO-diploma. Het mbo ontvangt dan de rijksbekostiging en er is een aanvullende subsidie vanuit de gemeente. 4.

Hoe ziet de doorstroom van ISK-leerlingen eruit in Den Haag? Hoeveel kinderen van een ISK stromen door naar een middelbare school of het mbo? Graag een uiteenzetting in cijfers en niveau waarin ze doorstromen.

Scholen registreren geen afzonderlijke cijfers over de doorstroom en het onderwijsniveau van deze specifieke groep leerlingen. Alle ISK-leerlingen volgen onderwijs op een ISK-afdeling binnen een school die ook regulier onderwijs aanbiedt, of op een MBO-instelling met een vergelijkbare opzet. De meeste ISK-leerlingen stromen door naar een reguliere afdeling of vestiging binnen dezelfde school. Een kleine groep maakt de overstap naar een andere reguliere school. 5.

Heeft het college reguliere gesprekken met de scholen die een ISK aanbieden in Den Haag over de voortgang en eventuele zorgen van de leerlingen en scholen? Hoe ondersteunt het college de ISK-scholen van Den Haag?

Ja, er is tweewekelijks overleg met de ISK-scholen en ROC Mondriaan. In dat overleg wordt gesproken over de toestroom en plaatsing van nieuwkomers. Omdat deze scholen een regiofunctie hebben, sluiten ook gemeente Leidschendam-Voorburg en Rijswijk aan. Daarnaast zijn er incidentele overleggen over huisvesting, zorgstructuur, alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers) en veiligheid. Vanuit de Gemeente Den Haag is er een aanvullende subsidieregeling voor de ISK-scholen, de reguliere bekostiging komt vanuit het Rijk. 6.

Terwijl een kind op de wachtlijst staat, tikt de teller voor dat kind door voor de periode (van twee jaar gerekend vanaf het moment dat het kind in Nederland is) waar een school ISKbekostiging voor kan krijgen. Pas vanaf 1 januari 2026 geldt de datum eerste inschrijving op een school als startdatum voor de nieuwkomersbekostiging, in plaats van de eerste verblijfsdatum van het kind. GroenLinks ontvangt signalen dat de periode van twee jaar, gerekend vanaf het moment van aanwezigheid in Nederland, uitdagingen met zich mee kan brengen. Sommige leerlingen hebben een tijd moeten wachten op een ISK en/of zijn veel verhuisd. Dit is relevant voor de school en het kind maar de bekostiging houdt hier geen rekening mee. In de praktijk kan dit betekenen dat scholen te maken krijgen met kinderen die onvoldoende de

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10861891

Nederlandse taal beheersen en toch door moeten stromen naar het reguliere onderwijs met alle gevolgen van dien voor henzelf en de toekomstige klasgenoten en docenten. Sommige scholen behouden het kind toch in een ISK na het verstrijken van de twee jaar, terwijl ze daar geen bekostiging meer voor ontvangen. Is het college bekend hiermee? Wat vindt het college hiervan? Op welke manier zou het college zich hiervoor kunnen en willen inzetten? Het college is bekend met de knelpunten in de financiering vanuit het Rijk. Het is bekend dat na de Tijdelijke Nieuwkomers Voorziening van de ingestroomde Oekraïners de kinderen het Nederlands niet voldoende beheersten. Voor deze leerlingen is een derde jaar ISK aangeboden door de ISK-scholen en zij hebben dit zelf gefinancierd. Ook blijft er taalondersteuning nodig als de kinderen zijn doorgestroomd naar het reguliere onderwijs, zodat de kinderen hun volledig potentieel kunnen bereiken. Daarnaast heeft ongeveer 8% van de ISK-leerlingen een Nederlands paspoort, maar spreekt geen Nederlands. Omdat ze de Nederlandse nationaliteit hebben, ziet de overheid hen niet als nieuwkomer en krijgen de scholen voor hen dan ook geen ISK-bekostiging vanuit het rijk. Het college heeft deze knelpunten aangegeven bij het rijk omdat het college van mening is dat de ISKfinanciering dekkend moet zijn.

De ISK-scholen bezinnen zich op een lobby richting het rijk en de gemeente Den Haag zal kijken waar zij dit kan ondersteunen. De gemeente Den Haag ziet dat de rijksbekostiging niet voldoende is en heeft daarom een aanvullende subsidie voor taalondersteuning in het reguliere voortgezet onderwijs aan leerlingen die daarvoor het ISK hebben doorlopen. Daarbij zijn er ook aanvullende subsidies voor het begeleiden van nieuwkomers voor succesvolle deelname aan een vervolg- of beroepsopleiding, deelname van nieuwkomers aan culturele activiteiten en het organiseren van bijeenkomsten en netwerken voor nieuwkomers gericht op een vervolg- en of beroepsopleiding. 7.

De bibliotheek Den Haag biedt gratis huiswerkbegeleiding voor kinderen van 12-18 jaar. Is dit initiatief er ook voor leerlingen uit een ISK? Zo ja, hoe wordt dat gecommuniceerd en in hoeverre wordt hier gebruik van gemaakt door leerlingen uit een ISK? Zo nee, waarom niet en zou het college zich daarvoor willen inzetten? Graag een toelichting.

Ja, ook ISK-leerlingen kunnen hier gebruik van maken. Echter vinden de ISK-scholen het belangrijk dat de ISK-leerlingen alleen ISK-onderwijs volgen in hun eerste jaar en daarna voorzien ISK-scholen zelf in bijles en huiswerkbegeleiding. 8.

ISK-scholen zijn niet altijd om de hoek van een leerling. Kinderen maken vervoerskosten om op school te kunnen komen. Vanuit stichting Leergeld kunnen deze vervoerskosten niet (altijd) vergoed worden. Voor sommige kinderen zijn de vervoerskosten te hoog, en de school heeft hier geen potje voor om de kinderen te helpen. Heeft het college hier zicht op? Welke mogelijkheden zijn er voor deze kinderen?

Het college heeft geen exact zicht op de aantallen leerlingen die moeite hebben met de kosten voor het vervoer. De ISK-scholen houden hier verder geen informatie over bij en hebben geen zicht op het aantal kinderen die dit betreft. Er zijn signalen binnengekomen van een aantal kinderen die vanuit Scheveningen naar Leidschenveen-Ypenburg moeten reizen en dit te ver vinden, maar dit ging meer over de afstand dan over de kosten.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10861891

9.

GroenLinks krijgt signalen dat alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers) regelmatig in gastoudergezinnen worden geplaatst in Den Haag. De voogden steunen en begeleiden het kind ook bij de leerontwikkeling op een ISK. Het signaal dat we krijgen is dat gastoudergezinnen meer gesteund en begeleid kunnen worden in hun taken en verantwoordelijkheden, waaronder de leerontwikkeling van het kind op een ISK. Zijn er voorzieningen voor gastouders van kinderen die naar het ISK gaan waar zij terecht kunnen? Worden zij begeleid hierin?

De opvanggezinnen vallen volledig onder de verantwoordelijkheid van het Nidos; de enige voogdij en opvangorganisatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Ieder gezin wordt begeleid door een OWG-werker (Opvang en Wonen in Gezinsverband) en iedere jongere door een voogd. In een gezin worden amv’ers tot 15 jaar opgevangen. De gemeente heeft contact met Nidos over amv’ers en dus ook over de opvanggezinnen, maar heeft zelf geen actieve rol in het begeleiden van de gezinnen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4