RIS321437 Afd motie Breng huisvesting van maatschappelijke org in beeld

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW/11021236 RIS321437

Aan de gemeenteraad

Contactpersoon

Michiel Ensink Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OMV Telefoonnummer Datum

14070

31 maart 2026

E-mailadres

michiel.ensink@denhaag.nl Onderwerp

Afdoening motie: 'Breng huisvesting van maatschappelijke organisaties in beeld’

Uw raad heeft, tijdens het debat inzake ‘Huisvesting culturele en maatschappelijke organisaties’ op 13 februari 2025, de door het raadslid De Groot ingediende motie: 'Breng huisvesting van maatschappelijke organisaties in beeld’ (RIS321437) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende dat: de gemeente geen actueel overzicht kan geven hoeveel ruimte er beschikbaar is voor maatschappelijke organisaties; de gemeente inzicht heeft in het gebruik en de omvang van haar eigen vastgoed; Waar mogelijk, de gemeente maatschappelijke organisaties tijdelijk in gemeentelijke pand onderbrengt. Overwegende dat: het belangrijk is om meer inzicht en grip te krijgen op hoeveel maatschappelijke organisaties risico lopen op een huisvestingsprobleem, doordat zij in tijdelijke panden zitten en het voor hen, gegeven de hoge kosten voor ruimte moeilijk zal zijn iets anders te vinden; er in de raad regelmatig gesproken wordt over individuele maatschappelijke organisaties die dakloos dreigen te geraken. Het probleem wordt daarmee steeds per geval besproken, terwijl meer organisaties kampen met hetzelfde probleem; de ervaring van de gemeente is dat er 10-20 maatschappelijke organisaties per jaar aankloppen voor hulp bij het vinden van huisvesting. (in beantwoording van de schriftelijke vragen RIS 318942).

Verzoekt het college; het aantal maatschappelijke organisaties bij te houden, dat daadwerkelijk bij de gemeente komt voor ondersteuning bij het vinden van huisvesting; aan te geven hoe de gemeente in die gevallen, al dan niet ondersteuning heeft kunnen bieden en met welk resultaat; inzichtelijk te maken hoeveel maatschappelijke organisaties ondergebracht zijn in het vastgoed van de gemeente en, hoeveel daarvan tijdelijk gehuisvest zijn in het gemeentelijk vastgoed; de raad in Q4 2025 te informeren over de voortgang en de resultaten van deze inventarisatie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

Het college beantwoord de motie als volgt: Inleiding Voor de uitvoering van de motie is binnen de gemeentelijke organisatie een registratie ingericht langs meerdere ingangen waar ruimte- en huisvestingsvragen van maatschappelijke organisaties binnenkomen. Het betreft onder meer sport, cultuur, wijkgerichte zorg, stadsdelen, centrale vastgoedorganisatie en gebiedsontwikkeling. Deze registratie levert een bruikbare indicatie op van de vraag, maar geen volledig beeld. Dit heeft verschillende oorzaken. In z’n algemeenheid geldt dat huisvesting primair een eigen verantwoordelijkheid is van organisaties. Daarnaast komen ruimtevragen verspreid binnen bij verschillende gemeentelijke onderdelen en – met name bij welzijns- en buurtvoorzieningen – ook bij gecontracteerde beheerders van gemeentelijk vastgoed. Verder wordt beschikbaar gemeentelijk vastgoed via openbare bekendmaking en een transparant selectieproces aangeboden (n.a.v. het Didam-arrest). Daarbij kan rekening worden gehouden met bijzondere omstandigheden. De onderstaande inventarisatie is gebaseerd op de vragen die via deze ingangen gedurende de periode februari 2025 tot februari 2026 bij de gemeente binnen zijn gekomen en moet worden gezien als een momentopname. Sport Binnen het sportdomein zijn huisvestingsvragen geïnventariseerd via de sportconsulenten die per stadsdeel actief zijn.

Zij houden een overzicht bij van sportorganisaties met ruimtelijke knelpunten. Op het moment van opstellen van deze inventarisatie staan circa 25 sportorganisaties op deze lijst. Het betreft hoofdzakelijk niet-commerciële sportverenigingen, waaronder relatief veel vechtsportverenigingen. Van deze 25 hebben 9 een urgente behoefte omdat ze binnen 2 jaar of eerder hun panden dienen te verlaten. Van de 25 zitten 12 in een gebiedsontwikkeling, waarvan 4 in een gemeentelijk pand en 3 op basis van antikraak. De lijst is dynamisch. Sinds de start van de inventarisatie zijn 3 organisaties geholpen aan alternatieve huisvesting en van de lijst afgevoerd. De verantwoordelijkheid voor het zoeken bij organisatie blijft bij de organisatie zelf. Wel zoeken we met de organisaties naar oplossingen. Oplossingen worden veelal aangedragen door een match te maken met gebruik van gymzalen na schooltijd. Deze hebben wel beperkingen (tijdrovende vloeropbouw en het ontbreken van faciliteiten), waardoor organisaties ook met een nieuwe locatie soms op lijst blijf staan. Voor sport hebben we sportverhuur (het ‘sporthalloket’) buiten beschouwing gelaten. Het opnemen hiervan zou ertoe leiden dat vrijwel alle sportverenigingen die voor het volgende sport- of competitieseizoen zaalruimte aanvragen in beeld zouden komen.

Hetzelfde geldt voor kleine ruimtevragen van enkele uren per week, die doorgaans worden opgelost binnen het reguliere aanbod van sporthallen en gymzalen. Cultuur Voor cultuur komen huisvestingsvragen via diverse kanalen binnen bij de gemeentelijke organisatie. Belangrijkste kanalen zijn accounthouders van de dienst OCW/Cultuur en de broedplaatsmakelaar, maar ook komt er veel binnen via gebiedsontwikkelingen. Bij Stroom is momenteel de kwartiermaker broedplaatsmakelaar ingericht en de aanbesteding voor de broedplaatsmakelaar loopt.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

De broedplaatsmakelaar helpt creatieve makers in Den Haag praktische stappen te zetten richting een eigen creatieve werkplek, subsidie, netwerk en samenwerking. Vanaf de start van de telling zijn er circa 30 culturele organisaties die zich bij de gemeente hebben gemeld met een vraag naar ruimte met uiteenlopende mate van omvang en urgentie. De meerderheid heeft een tijdelijke plek en zoekt gelet op beperkt beschikbare budget ook weer een tijdelijk plek. Vandaar ook de sterke relatie met gebiedsontwikkeling en tijdelijk beschikbaar vastgoed. Geaccrediteerde kunstenaars zijn naar Stroom doorgestuurd. Andere gebruikers zijn over het algemeen naar de markt verwezen en naar makelaarsportaals (https://denhaag.makelpunt.nl/, Funda in business), antikraak-organisaties en cultuurpartners. De partijen worden gewezen op hun eigen verantwoordelijkheid. In sommige gevallen waarin er bijvoorbeeld sprake is van een structurele subsidierelatie of het een bijzondere huisvestingsvraagstuk betreft en de functie een bijzondere en onmisbare rol vervult in het culturele bestel, kan de gemeente extra inspanning leveren door hier middelen en capaciteit voor vrij te maken. Bij de 30-tal organisaties zijn niet de ateliers begrepen, die zich rechtstreeks bij Stichting Stroom melden (en dus niet bij de gemeente).

Hetzelfde geldt voor verzoeken bij partners voor oefenruimte in muziekcentra en culturele ruimte van gemeentepanden waar het beheer bij derden ligt (Subterra, Musicon, Anna Spaces). Welzijns- en bewonersinitiatieven Er zijn circa 20 (culturele) welzijnsorganisaties geïnventariseerd die ondersteuning gevraagd hebben bij het vinden van huisvesting. Deze zoeken voornamelijk naar ontmoetingsruimte in combinatie met kantoorruimte om ondersteuning te kunnen bieden aan hun doelgroepen. Hierbij is er grote diversiteit tussen de organisaties. Een paar ruimtevragen zijn van formeel door gemeente geselecteerde gecontracteerde partijen voor Wmo-diensten (Kracht en Rondomjou). Hoewel deze een eigen verantwoordelijkheid hebben is hier een actieve rol geweest en zijn er concrete oplossingen aangedragen. Een aantal vragen komt van personen die wijkgerichte maatschappelijke stichting willen opzetten, maar nog niet actief zijn en hopen via een bescheiden huur (enkel gebruikersvergoeding) iets op te zetten. Het aantal bewonersorganisaties op de lijst is relatief beperkt. Dit komt, omdat deze vragen voornamelijk binnenkomen bij Wijkz of Welzijn Scheveningen en niet bij een gemeentelijk loket. Ook heeft niet elke wijk een wijkmanager en in (bijna) geen van de wijkagenda’s is huisvesting een prioriteit.

In lijn met beleid kunnen bewoners, vrijwilligers of lokale initiatieven gebruik maken van welzijnslocaties. Dit kan worden geregeld in overleg met de beheerder van de locatie, afhankelijk van beschikbaarheid en doel van de activiteit. Een paar vragen zijn er van organisaties, die naar aard en omvang van hun activiteiten naar een eigen locaties op zoek waren/zijn (bijvoorbeeld Lichtpuntjes Mariahoeve). Levensbeschouwelijke organisaties en religieuze instellingen Er hebben zich circa 10 actieve ruimtezoekers gemeld vanuit religieuze en levensbeschouwelijke organisaties bij de contactpersoon gedurende de tijd van de inventarisatie. Ruimtezoekers zijn ondersteund door middel van advisering, het aanwijzen van een vast aanspreekpunt, het (waar mogelijk) verbinden van vraag en aanbod en het faciliteren van gedeelde huisvesting.

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

Dit laatste in het geval van de pilot in het gemeentelijk pand aan de Weimarstraat 300, waar 5 migrantenkerken intrek hebben genomen. Bij koepelorganisatie HUB hebben zich in het totaal 35 migrantenkerken aangemeld als ruimte zoekend. Op de Weimarstraat 300 wordt ook een etage gefaciliteerd voor interlevensbeschouwelijke samenwerking, dialoog en gezamenlijke activiteiten. Bij het aanspreekpunt voor dit project hebben zich ook circa 7 organisaties gemeld die ruimte nodig hebben voor hun activiteiten. Een deel hiervan heeft een passende ruimte gevonden in de gedeelde etage op de Weimarstraat 300. Onderwijs Voor onderwijs zijn er 25 organisaties geïnventariseerd die de gemeente gevraagd hebben te helpen bij huisvesting. Hierbij zijn de reguliere trajecten met basis en middelbare scholen buiten beschouwing gelaten. De ruimtevragen hebben betrekking op organisaties voor onderwijsondersteuning, studiebegeleiding, kinderopvang, studenten en mbo-onderwijs en zijn bij verschillende kanalen bij de gemeente binnengekomen. Gelet op de diversiteit van vragen is er niet direct een lijn aan te geven hoe met deze ruimtevragen is omgegaan. De antwoorden zijn van aangegeven dat er geen aanbod is, ruimtelijke reservering in gebiedsontwikkeling, meenemen in placemaking gebiedsontwikkeling en matching met bestaande basisscholen.

Private wijkgerichte zorg Binnen het domein wijkgerichte zorg hebben zich circa 20 zorgorganisaties bij de gemeente gemeld met een huisvestingsvraag. Een groot deel van deze signalen is binnengekomen via het H-team 070. De gemeente spant zich in via matchmaking in de gebiedsontwikkelingen en kijkt naar de verschillende mogelijkheden. Daar waar in bestaande stad via makelaars geen aanbod beschikbaar is, kijkt de gemeente of deze meegenomen kunnen worden in een gebiedsontwikkeling of herontwikkeling van gemeentelijk vastgoed. Hierbij geldt wel de beperking dat de gemeente gelet op het Didam-arrest niet altijd 1 op 1 kan toewijzen/verhuren. Overige organisaties Er zijn een 20-tal overige organisaties geïnventariseerd, waaronder hondenopvang, voedselbank, reparatiehulpwerkplaats, kinderfietsreparatie. Ook voor deze organisatie is gelet op diversiteit van vragen niet direct één lijn aan te geven hoe met deze ruimtevragen is omgegaan anders dan het eerdere genoemde handelingskader, waarbij doorverwezen wordt naar kanalen van de markt en welzijnspanden en gewezen wordt op eigen verantwoordelijkheid. Gebiedsontwikkelingen Ongeveer vijftig organisaties hebben zich gemeld voor huisvesting via de gebiedsontwikkelingskanalen van het CID, Zuidwest en de Binckhorst.

Deze organisaties zijn per ingang meegenomen in het bovenstaande scala aan kanalen, inclusief informatie over hun financiële mogelijkheden (maatschappelijke huur, commerciële/kostendekkende huur of geen huurcapaciteit). Tussen de drie ontwikkelgebieden bestaan verschillen in volledigheid van de registraties. In Zuidwest loopt sinds 2022 het programma Tussentijd Zuidwest, gericht op tijdelijke en permanente huisvesting van maatschappelijke organisaties. Deze aanpak blijkt effectief: in 2024 zijn 31 matches gerealiseerd en van januari tot medio oktober 2025 nog eens 30, in totaal 61 succesvolle matches. Dit sluit aan bij de bredere vraag naar huisvesting en is mede mogelijk gemaakt door de samenwerking tussen corporaties, de projectleider Tussentijd Zuidwest en de gemeente.

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

De verzamelde informatie vormt de basis voor het opnemen van ruimtelijke reserveringen in gebiedsprogramma’s en -visies, met name voor functies zonder richtinggevende norm maar met een vergewisplicht voor de gemeente. Tegelijk blijft dit een momentopname binnen een langdurig gebiedsontwikkelingsproces. Centrale vastgoedorganisatie Bij de centrale vastgoedorganisatie zijn ca. 25 organisaties binnengekomen met een nieuwe huisvestingsvraag. Ook deze organisaties vormen een overlap met de thematische indeling hierboven. Voor bijna alle organisaties die zich gemeld hebben geldt dat de gemeente op enige wijze ondersteuning heeft geboden, waarvan in een geval met verhuur in een gemeentelijk pand. 6 gebruikers zitten momenteel (tijdelijk) in een gemeentelijk pand. Veel van de ruimtevragen zijn doorverwezen naar de beleidsafdelingen voor mogelijke oplossingen en/of met de vraag of de organisatie in kwestie een bepaalde status heeft/moet krijgen gelet op het beleid. Daarnaast zijn ze gewezen op de eigen verantwoordelijkheid en verwezen naar de verschillende makelaarsportaals (zoals https://denhaag.makelpunt.nl/) en vastgoed van partners. Maatschappelijke organisaties in gemeentelijke panden Zoals in de Nota Vastgoed (RIS322370) wordt vermeld voorziet de gemeente alleen daar waar de markt niet voorziet in het aanbieden van vastgoed naast haar eigen benodigde huisvesting.

Dit vastgoed wordt primair ingezet voor de door de gemeente gewenste maatschappelijke doelen. De gemeentelijke portefeuille omvat hiervoor onder meer kinderdagverblijven, buurtcentra en ateliers, culturele centra (w.o. poppodia) en welzijnsvoorzieningen. Een groot deel van de te bedienen maatschappelijk doelen is structureel middels huurovereenkomsten gehuisvest met gebruikelijke huurperioden en verlenging. Hiernaast heeft de gemeente tijdelijk zgn. strategisch vastgoed in haar bezit dat dan ook tijdelijk wordt ingezet, veelal op basis van opzegbare bruikleenovereenkomsten voor ondermeermaatschappelijke doelen. De panden zijn in bezit van de gemeente veelal ten behoeve van een later benodigde herontwikkeling. In een bruikleenovereenkomst wordt het pand ‘om niet’ in gebruik gegeven in tegenstelling tot huur waar een huursom tegenover staat. De bruiklener betaalt wel de eigen verbruikskosten van de nutsvoorzieningen. Naast maatschappelijke doelen wordt echter ook voorzien in tijdelijke huisvesting (antikraak) en bijvoorbeeld wisselvragen door het moeten opvangen van te verplaatsen bedrijven in bijvoorbeeld gebiedsontwikkelingstrajecten.

Bovenstaand strategisch vastgoed wordt voor het gros beheerd door leegstandsbeheerders waar gebruikers vaak muteren en de gemeente met de leegstandsbeheerders op hoofdlijnen afstemt over het gebruik ervan (dienen van maatschappelijke doelen) maar de contracten met de gebruikers door de leegstandsbeheerders zelf worden aangegaan. De bruikleen wordt dus veelal toegepast vanuit maatschappelijk perspectief naar organisaties die veelal financieel niet in staat zijn om huur te betalen, in panden zitten die tijdelijk beschikbaar kunnen worden gesteld en geen subsidierelatie hebben met de gemeente. Immers bij een subsidierelatie zit veelal een component om huisvesting te kunnen financieren. In bijlage 1 is aangegeven hoeveel gemeentelijke objecten het feb 2026 betrof en hoeveel partijen hiervan als “maatschappelijk” kunnen gekwalificeerd conform opgave van de leegstandsbeheerders. Gekeken is hierbij ook naar het soort bedrijvigheid waarbij bijvoorbeeld kleine maakindustrie (houtbewerkingshandel) niet als maatschappelijk is gekwalificeerd maar een vrijwilligersorganisatie voor jongerenhulp wel. Maatschappelijke organisaties zij dus hierbij enkel in de bijgevoegde lijst opgevoerd als deze zonder expliciet commercieel oogmerk in de panden zijn gehuisvest.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

Daar waar dit wel aan de orde is zijn deze organisaties niet in de bijgevoegde lijst meegenomen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Mariëlle Vavier

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

Bijlage 1: overzichtslijst maatschappelijke organisaties in tijdelijk gemeentelijk vastgoed d.d. 1 februari 2026

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11021236

9/9