RIS321359 Prestatieafspraken 2025

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Martijn Balster Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Arjen Kapteijns Wethouder Energietransitie, Mobiliteit, en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10839354 RIS321359 Contactpersoon

Mario Smient Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

18 februari 2025

mario.smient@denhaag.nl

Onderwerp

Prestatieafspraken 2025 met woningcorporaties en huurdersorganisaties

Geachte voorzitter, Het college heeft prestatieafspraken gesloten voor het jaar 2025 met de in Den Haag actieve woningcorporaties en hun huurdersorganisaties. Met deze brief informeren wij u over deze prestatieafspraken. Deze afspraken zijn gesloten in de tweede helft van 2024, gericht op uitvoering in het jaar 2025. Op dit moment is er geen sprake van een vigerende vijfjarige Raamovereenkomst (hierna: ROK) tussen de gemeente, de in Den Haag actieve woningcorporaties en hun huurdersorganisaties. Op basis van de op 19 december jl. vastgestelde Woonvisie (RIS319812) stellen bovengenoemde partijen een nieuwe ROK op in de eerste helft van 2025. Omdat de Woonvisie is vastgesteld in december 2024 was het niet mogelijk om op basis daarvan de nieuwe ROK vanaf 2025 te laten intreden. De betrokken partijen hebben daarom besloten om voor het jaar 2025 te komen tot een lichtere vorm van prestatieafspraken dan gebruikelijk. Het sluiten van lichtere afspraken houdt in ieder geval in dat op een deel van de onderwerpen geen nieuwe afspraken worden gemaakt, en dat indien dat van toepassing is de oude afspraken worden gecontinueerd met hooguit het actualiseren van de cijfers daarbinnen. De gesprekken in het kader van het sluiten van prestatieafspraken voor 2025, zijn in de tweede helft van 2024 (vooruitlopend op vaststelling van de Woonvisie) gevoerd.

Vanzelfsprekend hebben de (zienswijzeversie) van de Woonvisie 2040 alsmede andere vigerende beleidskaders een belangrijke onderlegger gevormd voor de gesprekken met de corporaties en hun huurdersorganisaties. Zodra de nieuwe ROK op basis van de vastgestelde Woonvisie gereed is, is er wederom een stabiel en actueel kader waarbinnen prestatieafspraken kunnen worden gemaakt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10839354

Naast deze ontwikkelingen zijn onlangs de Nationale Prestatieafspraken (NPA) geactualiseerd. Omdat ook deze afspraken een doorwerking dienen te krijgen op lokaal niveau, ligt het voor de hand om 2025 te beschouwen als een tussenjaar. In dat jaar zal in ieder geval worden gewerkt aan het verbeteren van de manier waarop de uitvoering van de prestatieafspraken gevolgd kan worden. Hierover volgt verderop in deze brief meer informatie. De prestatieafspraken zijn omvangrijk. Onderstaand worden de belangrijkste afspraken op hoofdlijnen weergegeven. Voor nadere detaillering verwijst het college u graag naar de collegebesluiten, alwaar u de prestatieafspraken en andere relevante documenten aantreft. Er is een infographic/visual als bijlage aan deze commissiebrief toegevoegd waarin in één oogopslag helder wordt wat we in 2025 met elkaar willen bereiken. Partijen Het college heeft prestatieafspraken gesloten met zeven in Den Haag actieve woningcorporaties, te weten Arcade, DUWO, Haag Wonen, Hof Wonen, Staedion, WoonInvest en Woonzorg Nederland. De gemaakte afspraken gaan over de volgende onderwerpen: Samenwerking; Een toereikende woningvoorraad; Toekomstbestendige en duurzame woningen en woonomgeving; Huisvesting van aandachtsgroepen; en Betaalbaarheid.

Met Vidomes zijn in 2024 meerjarige afspraken gemaakt die gelden tot en met 2028 vanwege de geringe omvang en goede staat van het bezit in Den Haag. De corporaties Mooiland en Nester hebben wegens gering bezit in Den Haag per brief een update gegeven over de staat van hun bezit en hun planvoornemens. Rijswijk Wonen opereert in Den Haag op kleine schaal, voor nu volstaat het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst wanneer een nieuw project zich aandient. In algemene zin kijkt het college terug op een constructieve samenwerking met de corporaties en hun huurdersorganisaties om te komen tot de prestatieafspraken voor 2025. De gezamenlijke ambities op het terrein van betaalbare woningbouw, evenwichtige en leefbare wijken en duurzame wijken en woningen zijn groot. Tegelijkertijd zijn de omstandigheden voor huurders en woningzoekenden in deze tijd niet eenvoudig. De betaalbaarheid van het wonen staat onder druk door onder meer stijgende huren en oplopende energielasten. Er is sprake van woningnood en daardoor lange wachttijden voor een woning. Deze prestatieafspraken onderstrepen de gezamenlijke ambities, de noodzaak om intensief samen te werken en op zoek te gaan naar manieren om ambities zo snel en goed mogelijk te kunnen realiseren. De lokale partijen kunnen dit niet alleen, daar is hulp van de regio en het Rijk voor nodig.

Ook is er oog voor het waar mogelijk versnellen van processen en procedures, voldoende menskracht en elkaars belangen. Met de prestatieafspraken voor 2025 worden stevige en realistische ambities geformuleerd die recht doen aan de grote urgentie van maatregelen enerzijds en de ingewikkelde omstandigheden anderzijds. Partijen staan klaar om de uitvoering voortvarend en in gezamenlijkheid ter hand te nemen. De huurdersvereniging van Haag Wonen heeft aangegeven de prestatieafspraken niet te willen tekenen. Wel blijft men constructief in gesprek met corporatie en gemeente over de toekomstige ambities die in hoofdlijn worden onderschreven. Gezamenlijk aan de lat voor nieuwbouw De Haagse corporaties starten in 2025 met de bouw van 1458 sociale huurwoningen. Er zijn afspraken gemaakt over hoe gemeente en corporaties elkaar aangesloten houden op actuele ontwikkelingen en over het voorkomen van vertraging bij lopende en geplande projecten. De voorgenomen in aanbouw te nemen woningaantallen staan in de tabel op de volgende pagina.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10839354

Er zijn tevens afspraken gemaakt over verbeterde afstemming tussen gemeente en corporaties rond vergunningaanvragen. De gemeente spant zich in om voldoende ambtelijke capaciteit te verzorgen en het voorkomen van te rigide eisen. Zonder de juiste facilitering door de gemeente kunnen corporaties hun bijdrage aan het realiseren van de lokale opgave ten slotte niet realiseren.

Start bouw sociale huur in 2025 Arcade

36

DUWO

520

Haag Wonen

402

Hof Wonen

321

Staedion

179

Totaal

1.458

Goed onderhouden en duurzame woningen in een groene leefomgeving Onderhoud en EFG-labels Op dit thema zijn afspraken gemaakt over het opknappen / verbeteren van woningen, onder meer het uitfaseren van de EFG-labels, het gezamenlijk optrekken vanuit de eigen rollen en verantwoordelijkheden in de warmtetransitie en de (onderhouds)kwaliteit van woningen. Er zijn heel concrete afspraken gemaakt over de planning van het uitfaseren van EFG-labels tot en met 2028 en er zijn afspraken gemaakt over de samenwerking omtrent het isoleren van gemengde Verenigingen van Eigenaars (VvE's), warmtenetten en inloopoplossingen. De Haagse corporaties liggen op koers om conform de NPA uiterlijk in 2028 alle EFG-labels uit te faseren, exclusief monumenten, gemengde VvE's en voor sloop aangemerkte woningen. Bovendien is er inzicht in de aantallen en acties rondom rookmelders, loden leidingen, vocht- en schimmelproblemen en openverbrandingssystemen voor zover daar nog sprake van is. De corporaties sluiten aan bij samenwerking met de gemeente en communiceren met bewoners en VvE's over het hulpaanbod vanuit de gemeente en doen ervaring op met klimaatadaptatie, circulair bouwen en mogelijkheden tot het beter benutten van daken. Groen en klimaatadaptatie De corporaties plaatsen jaarlijks vele zonnepanelen, om huurders grip te geven op de energierekening.

Ook middels andere projecten, zoals BeHaaglijker wonen, bieden corporaties en de gemeente de huurders grip op de energierekening. Voor het realiseren van groene daken biedt de gemeente een subsidieregeling klimaatadaptatie aan. Tevens wordt met de corporaties ingezet op het vergroenen van binnentuinen door middel van klimaatmaatregelen. Het stemt het college positief dat de corporaties ook op de belangrijke maatschappelijke opgave van duurzaamheid, groen en milieu hun rol pakken. Richting het sluiten van de nieuwe ROK zal het college inzetten op het maken van afspraken over het verstevigen van de samenwerking tussen de gemeente en corporaties op het vlak van het versterken van natuur en natuurbeheer.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10839354

Betaalbaarheid voor de huurder Corporaties, gemeente en huurders constateren dat als gevolg van diverse ontwikkelingen er onzekerheid is (op korte en lange termijn) en zorgen zijn over de betaalbaarheid. Inkomensontwikkelingen (en regelingen voor inkomensondersteuning, zoals huurtoeslag en bijv. kwijtschelding van belastingen), huurstijgingen (noodzakelijk voor de hoge ambities van corporaties en het ledigen van de woningnood), ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie en mobiliteit, de zwakke financiële positie van de corporaties in Haaglanden en de lobby die loopt voor projectsteun van het Rijk zijn alle actuele thema’s die hier mee samenhangen. Hoewel de huurquote voor Haagse huurders met de landelijke huurverhoging naar verwachting daalt dit jaar, is hier door de partijen indringend over gesproken. Huurontwikkelingen kunnen verschillen voor diverse inkomensgroepen. Op het thema “betaalbaarheid” wordt afgesproken dat partijen aandacht hebben voor de stijgende woonlasten van huurders, die meer omvatten dan uitsluitend de huurverhoging. De huurverhoging sec is een gespreksonderwerp dat primair tussen huurder en verhuurder plaatsvindt.

Partijen voelen zich echter wel gezamenlijk verantwoordelijk voor het maatwerk voor huurders in de knel en het vergroten van de financiële slagkracht van corporaties, opdat geen pijnlijke keuzes gemaakt hoeven worden tussen de verschillende ambities. Corporaties passen waar nodig maatwerk toe voor huurders met financiële problematiek. Gemeentelijke belastingen (o.m. via de kwijtschelding) of stijgende energiekosten zijn zaken waarbij de gemeente een verzachtende rol kan spelen. Ook zijn er gemeentelijke instrumenten en budgetten beschikbaar om energiebesparende maatregelen te treffen. Huurders worden actief op deze en andere mogelijkheden gewezen. Gezamenlijk blijven we de inkomenseffecten voor onze huurders monitoren. Grotere ambitie voor huisvesting aandachtsgroepen “Huisvesting van niet-reguliere woningzoekenden” is voor corporaties, huurders en gemeente een belangrijk thema. Binnen en buiten de sociale huurvoorraad zoeken we naar meer mogelijkheden voor het huisvesten van statushouders, mensen uit de maatschappelijke opvang, beschermd wonen, uit een jeugdinstelling, etc. Enerzijds zoeken we naar mogelijkheden om meer woningen toe te voegen met nieuwe sociale huur c.q. doorbraakplanprojecten, goed gespreid in de stad. Anderzijds zoeken we binnen de corporatievoorraad naar meer ruimte: via convenantswoningen en voorrangsregels die we hanteren en het delen van woonruimte.

Binnen de 30 procent toewijzingsruimte (regionale Huisvestingsverordening) gaan we een hoger aantal woningzoekenden uit aandachtsgroepen een woning toewijzen. Het lokaal en regionaal maatwerk gaat onder de reguliere woningzoekenden komen te vallen. Daarmee ontstaat meer ruimte binnen de toewijzingsruimte van 30 procent, voor aandachtsgroepen. Daarnaast worden in 2025 vanuit het Koepelconvenant 40 woningen beschikbaar gesteld voor studerende urgenten en heeft DUWO zich bereid getoond onderdeel van het koepelconvenant te worden. Dit jaar werken we toe naar een ROK (op basis van de Woonvisie 2040) en Woonzorgvisie waarin betere spreiding en extra huisvesting van aandachtsgroepen in (betere) delen van de stad, belangrijke gespreksonderwerpen zijn.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10839354

Innovatieve woonvormen In het kader van het zoeken naar innovatieve mogelijkheden voor het huisvesten in combinatie met onder andere studenten of recent afgestudeerden wordt onder andere ingezet op het breder toepassen van instrumenten als Friends-contracten en het realiseren van Urban Mix complexen waarin dragende en vragende jongeren samen kunnen wonen. Herstelkansen, begeleiding, zorg & spreiding Tegelijkertijd zijn er bij huurders, corporaties en gemeente zorgen over de herstelkansen van mensen in de wijk en voor de leefbaarheid in zijn totaliteit in de wijken waar veel mensen met urgentie komen wonen. Hoe vinden zij goed hun draai? Zijn zorg en begeleiding goed geregeld? Hoe zorgen we dat aandachtsgroepen niet slechts in kwetsbare wijken terecht komen, maar goed gespreid in de stad? Vanwege de zorgen die partijen delen over het huisvesten van onze meest kwetsbare inwoners in de portieken, buurten en wijken die reeds onder de grootste druk staan, wordt er in 2025 in gezamenlijkheid gewerkt aan een aanpak, in lijn met de Woonvisie 2040, waarmee oplossingen worden gecreëerd voor deze situatie. Bij uitstromers uit zorginstellingen is vanuit de gemeente aandacht voor extra begeleiding om overlast voor omwonenden en voortijdige beëindiging van het huurcontract te voorkomen.

Corporaties verantwoordelijk voor beheer woonwagenstandplaatsen De gemeente en woningcorporaties hebben afgesproken dat zij samen toewerken naar een uitvoeringsplan voor het vergroten van het aantal standplaatsen voor woonwagens en het beheer van deze standplaatsen door de corporaties. Voor het uitvoeringsplan is de uitbreiding van het aantal huurstandplaatsen voor de primaire doelgroep van woningcorporaties de voornaamste prioriteit van de gemeente, omdat dit de grootste verbetering in de wachttijden voor deze doelgroep met zich meebrengt. Uit het woonbehoefteonderzoek uit 2020 bleek al dat er een tekort is aan huurstandplaatsen. De realisatie van het uitvoeringsplan en de inspanningen van de corporaties worden in 2025 nader gespecificeerd en de afspraken worden vervolgens in de ROK opgenomen. De inzet van het college is er in het kader van de ROK op gericht dat naast uitbreiding van het aantal standplaatsen ook de sociale huurwoonwagens door de corporaties worden beheerd. De gemeente onderzoekt momenteel potentiële locaties voor uitbreiding van woonwagenstandplaatsen. Zodra gemeentelijk vervolgonderzoek en besluitvorming hebben plaatsgevonden, gaan de gemeente en de Haagse corporaties in gesprek over de rolverdeling met betrekking tot de nieuwe locatie(s). In 2025 vindt tevens een evaluatie van de governance-structuur van de Haagse samenwerking op dit onderwerp plaats.

Verder wordt vanuit regionaal perspectief naar de opgave ten aanzien van het realiseren van voldoende standplaatsen voor woonwagens gekeken. Cruciale beroepsgroepen De gemeente en corporaties vinden het belangrijk dat er passende huisvesting is voor politieagenten, verplegers en leraren. Zij gaan in 2025 hier verder over in gesprek over het met voorrang huisvesten van cruciale beroepsgroepen. Hiervoor wordt gezocht naar mogelijkheden in de sociale huursector (we evalueren de pilot die op dit vlak is uitgevoerd), maar er wordt ook gekeken naar de mogelijkheden in middeldure huurwoningen. Dit segment sluit doorgaans beter aan bij de inkomens van leraren, politieagenten en andere cruciale beroepsgroepen. Hierdoor kan een passender afstemming tussen vraag en aanbod ontstaan.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10839354

Leefbaarheid en veiligheid Het college ziet dat de corporaties in goed overleg met hun huurders veel goede initiatieven uitvoeren om de leefbaarheid in buurten en wijken te verbeteren. De samenwerking tussen de gemeente en corporaties verloopt op dit thema zeer constructief. Op het terrein van veiligheid zet het college continu in op het gebruik van instrumenten als het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Raamovereenkomst (ROK) en nieuwe systematiek prestatieafspraken Richting de ROK hecht het college eraan om met de corporaties en huurdersorganisaties over enkele onderwerpen (vervolg)afspraken te maken voor de langere termijn. Dat gaat onder meer om de thema's realisatie van nieuwbouw, woonwagens, verduurzaming en vergroening, huisvesting van aandachtsgroepen (en betere spreiding daarvan over de stad), wonen met zorg en ondersteuning en leefbaarheid en veiligheid. De inzet van het college in de gesprekken in het kader van de ROK zal er dan ook op gericht zijn om hier concrete afspraken voor de periode 2026 tot en met 2030 over vast te leggen. Over de uitkomsten van het proces om te komen tot een nieuwe ROK wordt u naar verwachting in de loop van het tweede kwartaal van 2025 nader geïnformeerd.

Meerjarige afspraken en meer nadruk op uitvoering en realisatie De wens van de betrokken partijen is om gedurende het jaar 2025 tot een manier van monitoring van de uitvoering van de prestatieafspraken te komen die beter aansluit op de praktijk en de wensen vanuit de verschillende partijen. Dat betekent dat na het sluiten van de ROK, de jaarlijkse prestatieafspraken een lichter karakter krijgen en er jaarlijks tegelijkertijd meer aandacht komt voor de resultaatsverantwoording – tussen de partijen en richting college en gemeenteraad. Prestatieafspraken hebben nadrukkelijk een wederkerig karakter. Het college hecht er daarom aan dat partijen elkaar tijdig informeren en aanspreken wanneer afspraken niet kunnen worden nagekomen. Omdat 2025 wordt beschouwd als tussenjaar, kan het ook worden beschouwd als pilotjaar voor de nieuwe wijze van monitoring. Tijdens de uitwerking van de ROK 2026-2030 zal monitoring een van de belangrijke gespreksonderwerpen zijn. Voorafgaand daaraan is reeds een aantal uitgangspunten bepaald voor de monitoring. Deze zijn als volgt: -

de kwantitatieve informatie die wordt gebruikt voor de monitoring, sluit zoveel mogelijk aan bij reeds bestaande informatiebronnen; dit houdt in dat voor de definiëring van begrippen zoveel als mogelijk wordt aangesloten op definities die reeds worden gehanteerd voor bovenstaande informatiebronnen; in principe worden alle afspraken gemonitord, maar de frequentie en wijze waarop kan verschillen. Het uitgangspunt hierbij is dat wanneer dat kan en zinvol is, er driemaal per jaar wordt gesproken over de voortgang. Partijen komen samen tot een voor iedereen acceptabele en uitvoerbare werkwijze.

Bovenstaande uitgangspunten zullen leiden tot een concrete afspraak over de wijze waarop de monitoring van de prestatieafspraken gedurende de looptijd van de ROK 2026-2030 wordt vormgegeven.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10839354

Moties Naar aanleiding van de moties “Uniform protocol cameratoezicht” (RIS319639) en “Neem handelingssnelheid op in prestatieafspraken” (RIS319637) is het college in het kader van de prestatieafspraken over deze onderwerpen in gesprek gegaan met de woningcorporaties. Over de afdoening van deze moties wordt u separaat op korte termijn geïnformeerd. Tot slot Het college gaat ervanuit dat op basis van deze prestatieafspraken in 2025 in goede samenwerking met de corporaties en hun huurdersorganisaties verder kan worden gewerkt aan het verbeteren van de stad voor alle huurders en woningzoekenden in de sociale huursector. De maatschappelijke opgave is groot en de uitdagingen zijn weerbarstig. Dat betekent ook dat we ondanks alle goede intenties de problemen niet altijd op korte termijn naar onze gezamenlijke wensen kunnen oplossen. Het is des te belangrijker om de goede samenwerking te continueren, zodat we ook langjarig met elkaar kunnen blijven werken aan het verbeteren van onze stad. Onderdeel van het maken van afspraken is dat we elkaar ook scherp houden tijdens de uitvoering. Ook daar werkt het college graag met de andere partijen aan verder in 2025. Met vriendelijke groet, de wethouder Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest Martijn Balster de wethouder Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

7/7