RIS321347 Beantwoording SV Toename van pesten en geweld op school

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

6 juni 2025 Ons kenmerk Onderwerp

OCW/10879303 RIS321347

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Ahraui, luidend: ‘Toename van pesten en geweld op school’

Het raadslid de heer Ahraui heeft op 4 februari 2025 een brief met daarin 19 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Hoe reflecteert het college op de bevindingen uit het NOS-artikel? Ziet het college de geschetste trend als een zorgwekkende ontwikkeling?

Het college heeft kennisgenomen van de bevindingen uit het NOS-artikel en deelt de zorg over de toename van pesten en geweld op school. Een veilige leeromgeving is essentieel voor de ontwikkeling en het welzijn van leerlingen en studenten. 2.

Welke signalen ontvangt het college vanuit Haagse scholen over de sociale veiligheid en de toename van pesten en fysiek geweld?

Het college ontvangt vanuit Haagse scholen zorgelijke signalen over de sociale veiligheid. In de afgelopen periode hebben zich op en rond enkele scholen incidenten voorgedaan die aanleiding geven tot zorg. Het gaat daarbij onder meer om meldingen van geweld en wapenbezit. Hoewel dit veelal afzonderlijke voorvallen zijn, onderstrepen zij het belang van blijvende aandacht voor een veilige schoolomgeving. Daarnaast blijkt uit de evaluatie van de Samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid (RIS322349) dat niet alle docenten zich vrij en veilig genoeg voelen om bepaalde maatschappelijke thema’s – zoals antisemitisme, radicalisering, islamofobie en gendergelijkheid – in de klas te bespreken. Deze handelingsverlegenheid en de vermijding van gevoelige onderwerpen kunnen een indicatie zijn van een onveilig klimaat en mogelijk ook een voedingsbodem vormen voor spanningen en grensoverschrijdend gedrag, zoals pesten. De evaluatie bevestigt dat structurele samenwerking tussen gemeente, scholen en partners nodig is om beter zicht te krijgen op de veiligheidssituatie en tijdig preventieve maatregelen te nemen. Het programma Netwerk Veilige School en de Samenwerkingsovereenkomst bieden daarvoor een belangrijk structuur. 3.

Kan het college aangeven hoeveel meldingen van pesten en fysiek geweld er de afgelopen jaren zijn gedaan op Haagse scholen? Indien deze cijfers niet beschikbaar zijn, waarom niet, en is het college bereid een uitvraag te doen?

Het college beschikt op dit moment niet over specifieke cijfers over het aantal meldingen van pesten en fysiek geweld op Haagse scholen. Vanuit hun zorgplicht voor een veilige leeromgeving, zijn scholen voor de wet wel verplicht om incidenten te registreren.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10879303

Deze informatie wordt door de scholen als gevoelig bestempeld en zover bekend verloopt de registratie niet op uniforme wijze. Het college is van mening dat meer inzicht in incidenten op scholen helpt bij het bevorderen van de veiligheid. Hiervoor is de medewerking van scholen essentieel. Het delen van informatie over incidenten door scholen moet nog worden afgesproken binnen het Netwerk Veilige School. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in een volgende rapportage aan de raad. Deze verschijnt in Q4. 4.

Is het college bekend met specifieke scholen of wijken in Den Haag waar de problematiek van pesten en geweld op school extra zorgwekkend is? Zo ja, welke gerichte acties worden daar ondernomen en hoe staat de gemeente in contact met deze scholen?

Zie het antwoord op vraag 3. 5.

Welke maatregelen treft het college momenteel om pesten en fysiek geweld op scholen te voorkomen en tegen te gaan? Wordt er hierbij samengewerkt met scholen en andere partners?

Het college heeft in samenwerking met vo-schoolbesturen, het ROC Mondriaan, de politie en het Openbaar Ministerie een Samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid Den Haag 2023-2027 ondertekend (RIS317222). Verder is in oktober 2023 het programma Netwerk Veilig School van start gegaan, ter versterking van het netwerk tussen partners op het gebied van schoolveiligheid. Dit programma richt zich specifiek op schoolveiligheid in relatie tot grotere trends in jeugdcriminaliteit die de wijk en/of de stad ontstijgen, zoals rivaliserende, gewelddadige jeugdgroepen. Het college verstrekt subsidies aan scholen, welke zij kunnen inzetten om de veiligheid op en rond scholen te verbeteren. Scholen kunnen deze middelen naar eigen behoefte besteden, bijvoorbeeld voor de inzet van extra toezicht, trainingen voor personeel in het omgaan met grensoverschrijdend gedrag en antipestprogramma’s. 6.

Welke rol speelt de gemeente in het toezicht en de handhaving van het veiligheidsbeleid op scholen? Hoe monitort het college of scholen hun zorgplicht rondom sociale veiligheid naleven?

De gemeente speelt een ondersteunende en faciliterende rol in het bevorderen van de sociale veiligheid op scholen. De gemeente werkt nauw samen met onderwijsinstellingen en andere partners binnen het programma Netwerk Veilige School om een veilige leeromgeving te waarborgen. Het wettelijke toezicht is belegd bij de Inspectie van het Onderwijs. Zij beoordeelt of het veiligheidsbeleid van de school voldoende is. Hierbij wordt vooral gelet op of een school de veiligheidsbeleving van leerlingen monitort en, indien nodig, maatregelen neemt ter verbetering. 7.

Zijn er binnen Den Haag initiatieven of programma’s gericht op het bevorderen van een veilige schoolomgeving, zoals anti-pestprogramma’s? Zo ja, hoe worden deze geëvalueerd en gefinancierd?

Ja, binnen Den Haag zijn er diverse initiatieven en programma's gericht op het bevorderen van een veilige schoolomgeving. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van erkende anti-pestprogramma's, zoals KiVa en PRIMA. Deze programma's worden gefinancierd door zowel gemeentelijke middelen als bijdragen van de scholen zelf. De effectiviteit van deze programma's wordt gemonitord door middel van evaluaties en feedback van de deelnemende scholen. 8.

Is het college bereid om met scholen, onderwijskoepels en andere relevante partijen in gesprek te gaan over aanvullende maatregelen om de toename van pesten en geweld op scholen tegen te gaan?

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10879303

Dit gebeurt al. Bijvoorbeeld binnen de Stuur- en Regiegroep Schoolveiligheid van de Samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid en het Netwerk Veilige School. Tijdens deze overleggen is er ruimte om incidenten en vragen rondom pesten en geweld op scholen te bespreken. 9.

Welke vormen van ondersteuning biedt de gemeente aan slachtoffers van pesten en geweld op school? Worden ouders en betrokken leerlingen actief betrokken bij de aanpak van deze problematiek?

De school is het eerste aanspreekpunt voor leerlingen en hun ouders. De gemeente bekostigt binnen de school het schoolmaatschappelijk werk+ (smw+). Deze smw’ers zijn er om signalen op allerlei vlakken op te pakken en actie te ondernemen. Daar vallen ook pesten en fysiek geweld onder. Het inlichten en/of betrekken van ouders is een afweging die de school, vaak samen met een smw’er, maakt. Daarnaast kan smw+ een slachtoffer wanneer nodig ook doorgeleiden naar aanvullende zorg of ondersteuning. 10. Welke ondersteuning krijgen scholen in Den Haag bij het handhaven van een veilige leeromgeving? Beschikken alle scholen over de juiste middelen en expertise om pesten en geweld effectief aan te pakken? Scholen in Den Haag ontvangen ondersteuning in de vorm van trainingen, workshops en toegang tot expertise van partners, zoals Halt en welzijnsorganisaties. Hoewel veel scholen beschikken over de nodige middelen en expertise, blijft het belangrijk om continu te evalueren of aanvullende ondersteuning nodig is en deze waar nodig te bieden. 11.

Zijn er extra middelen of gemeentelijke subsidies beschikbaar voor scholen die te maken hebben met structurele pestproblematiek of geweldsincidenten?

Ja, de gemeente heeft extra middelen beschikbaar gesteld om de veiligheid op scholen te verbeteren. Zo zijn er middelen beschikbaar gesteld (RIS315507) voor onder andere extra spreekuren van Halt en trainingen voor coördinatoren op scholen. 12. Is het college bereid om samen met welzijnsorganisaties en jongerenwerk een gerichte aanpak te ontwikkelen voor het signaleren en voorkomen van pesten en geweld, zowel binnen als buiten de schoolomgeving? Binnen de schoolomgeving is primair het onderwijs verantwoordelijk. Om een veilige omgeving voor de jeugd te creëren, werken in Den Haag veel organisaties samen binnen en buiten de schoolomgeving. Zo is het manifest "Samen opvoeden en opgroeien in Den Haag", ondertekend op 9 oktober 2024 door 31 partijen, waaronder de gemeente, welzijnsorganisaties en jongerenwerkers. Het manifest benadrukt een gezamenlijke visie en ambitie om kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk te laten opgroeien, met aandacht voor een gunstige opvoed- en opgroeiomgeving. Gezamenlijk kijken de organisaties wat er nodig is en of dit past binnen de bestaande werkwijze en middelen of dat er aanvullende activiteiten nodig zijn binnen en buiten de school.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10879303

Zo kan het onderwijs eventueel het jongerenwerk inschakelen. Jongerenwerkers werken dan op, rondom of samen met scholen afhankelijk van de (gebiedsgerichte) vraagstukken die spelen. Dit kan over allerlei zaken gaan waaronder pesten en geweld, maar bijvoorbeeld ook over sociale media, respect voor elkaar, emancipatie, etc. Ook plegen jongerenwerkers afhankelijk van de vraag soms outreachende inzet rondom scholen. Daarnaast zijn er andere initiatieven zoals het Jongeren Informatie Punt (JIP), dat jongeren tussen de 12 en 25 jaar ondersteunt met informatie en advies over diverse onderwerpen, waaronder geweld en pesten. Het JIP is een initiatief van de gemeente en maakt deel uit van Stichting JESS. Het college ziet geen noodzaak om hier bovenop een apart aanpak te ontwikkelen. 13. Kan het college toelichten in hoeverre jongerenwerkers momenteel worden ingezet om bij te dragen aan sociale veiligheid op en rond scholen? Ziet het college mogelijkheden om deze rol te versterken? Jongerenwerkers plegen vanuit de welzijnsorganisaties inzet voor het bevorderen van maatschappelijk welzijn, door o.a. gerichte ondersteuning van jongeren in Den Haag. Zij leveren een bijdrage om jongeren een kans te geven op te groeien tot weerbare volwassenen.

De focus ligt op talentontwikkeling, identiteitsontwikkeling, ontwikkeling sociale vaardigheden, tegengaan van grensoverschrijdend gedrag, bevorderen binding met de samenleving en meedoen aan de maatschappij. Met het outreachend werk richten zij zich op wijken in Den Haag waar overlast door groepen jongeren een uitdaging vormt. Door begeleiding, preventie en samenwerking met lokale instanties, biedt het jongerenwerk educatieve en recreatieve activiteiten als alternatief, wat bijdraagt aan een veilige leefomgeving. 14. Is het college bereid om integrale aanpakken te bevorderen waarin scholen, jeugdgezondheidszorg, buurtteams en jongerenwerk samen optrekken om pesten en geweld te voorkomen? Het college ondersteunt integrale aanpakken, waarbij scholen, jeugdgezondheidszorg, buurtteams en jongerenwerk gezamenlijk optrekken om pesten en geweld te voorkomen. Een voorbeeld hiervan is het manifest "Samen opvoeden en opgroeien in Den Haag", waarin diverse partijen samenwerken om een veilige en ondersteunende omgeving voor jongeren te creëren. Sinds enkele maanden werkt de gemeente Den Haag samen met Korte Metten, die in Zuidwest kernteams hebben opgezet op de middelbare scholen. Bij deze kernteams komen periodiek vertegenwoordigers uit verschillende disciplines van de stad bij elkaar om de problematiek en eventuele trends te bespreken.

Uit deze besprekingen komen ook actiepunten naar voren, met de intentie om snel en adequaat te handelen. 15.

Kan het college onderzoeken of de samenwerking tussen scholen en wijkgerichte jeugd- en jongerenwerkers structureel kan worden versterkt, bijvoorbeeld door vaste aanspreekpunten in wijken?

In Den Haag zijn al stappen gezet richting een integrale aanpak. Sinds 1 januari 2024 voeren de organisaties Kracht en RondomJou, in opdracht van de gemeente, de jeugdhulp uit met een nadruk op preventie en wijkgericht werken. Zij bieden laagdrempelige ondersteuning, bij voorkeur in groepsverband, en werken nauw samen met scholen en andere wijkpartners, waaronder jeugd- en jongerenwerkers.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10879303

In de wijken zijn hiervoor al netwerkstructuren en bijeenkomsten opgezet, waarin gezamenlijk de aandachtspunten binnen de wijk worden besproken. Of het aanstellen van een vast aanspreekpunt in de wijk daadwerkelijk bijdraagt aan een sterkere samenwerking, zal door de betrokken partijen verder onderzocht worden bij de uitwerking van het manifest. Het manifest is onder andere opgesteld om als kompas te dienen bij het maken van (toekomstige) keuzes, het stellen van prioriteiten en het maken van samenwerkingsafspraken met en tussen alle betrokken organisaties. Het vormt ook de basis voor het later opstellen van gezamenlijke agenda’s met wijk- en gebiedspartners. Jeugd- en jongerenwerkers vallen niet onder Kracht en RondomJou, maar onder het gebiedsgerichte welzijnswerk. De Haagse welzijnsorganisaties worden vanuit de gemeente aangestuurd via de welzijnsmiddelen, zoals vastgelegd in het beleidsplan Professioneel Welzijnswerk. Zij hebben hierin de opdracht een preventieve en signalerende rol te vervullen in de wijk en te zorgen voor een breed netwerk om jongeren passende ondersteuning te bieden. 16. Overweegt het college om een jaarlijkse gemeentelijke monitor sociale veiligheid op scholen in te voeren, waarin trends rondom pesten, geweld en schoolveiligheid inzichtelijk worden gemaakt? Scholen hebben een wettelijke plicht om de sociale veiligheid van hun leerlingen te monitoren.

Het college overlegt met scholen om deze gegevens uit te wisselen, zodat trends op het gebied van pesten, geweld en schoolveiligheid in Den Haag beter in kaart worden gebracht. Hierdoor is een aparte gemeentelijke monitor sociale veiligheid niet nodig. 17.

Overweegt het college een gemeentelijk ondersteuningspunt of expertisecentrum sociale veiligheid op te richten, waar scholen terecht kunnen voor advies en ondersteuning bij incidenten of structurele problemen?

Sinds oktober 2023 is het programma Netwerk Veilige School van start gegaan. Dit programma versterkt het netwerk rondom scholen en bevordert kennisdeling. Het fungeert als vraagbaak en ondersteuningspunt voor scholen bij zowel incidenten als structurele problemen. 18. Hoe ziet het college de rol van naschoolse activiteiten, sportverenigingen en jeugdclubs in het bevorderen van een veilige en respectvolle omgangscultuur? Is het college bereid deze initiatieven te versterken als onderdeel van de preventieve aanpak? Het college erkent de belangrijke rol van naschoolse activiteiten, sportverenigingen en jeugdclubs in het bevorderen van een veilige en respectvolle omgangscultuur. Deze organisaties bieden jongeren niet alleen een plek voor ontspanning en ontwikkeling, maar dragen ook bij aan hun sociale integratie en persoonlijke groei. Door deel te nemen aan georganiseerde activiteiten leren jongeren samenwerken, respect tonen en verantwoordelijkheid nemen, wat bijdraagt aan een positieve omgangscultuur. Sportverenigingen en jeugdclubs fungeren als veilige omgevingen, waar jongeren begeleid worden en waar vroegtijdig signalen van pesten of agressie kunnen worden opgevangen en aangepakt. In september 2024 lanceerde de gemeente, in samenwerking met lokale sportverenigingen, de Haagse Kracht Clubs.

Dit initiatief is gericht op het versterken van sportclubs en het bevorderen van een veilige en positieve sportomgeving voor alle leden. De gemeente ondersteunt sportverenigingen bij het ontwikkelen van een positieve sportcultuur. Vanaf 1 september 2025 moeten alle Haagse sportclubs voldoen aan basisregels voor een positieve sportcultuur, zoals het verplicht stellen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) voor bestuurders en vrijwilligers die met jeugd werken. Daarnaast stelt de gemeentesubsidies beschikbaar voor welzijnsactiviteiten. Organisaties kunnen subsidie aanvragen voor activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van sociale verbinding en het ondersteunen van jongeren. Deze subsidies zijn bedoeld om maatwerkoplossingen te bieden voor specifieke uitdagingen in wijken.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10879303

19. Zijn er plannen om de rol van digitale veiligheid en online pesten (cyberpesten) meer onder de aandacht te brengen binnen het Haagse beleid, gezien de toename van online vormen van pesten? Het college erkent het belang van digitale veiligheid en is voornemens, binnen de Samenwerkingsovereenkomst Schoolveiligheid, te bezien wat de mogelijkheden zijn om de aandacht voor online pesten (cyberpesten) te vergroten binnen het Haagse beleid. Initiatieven zoals het project "Digitale Veiligheid in de Wijk" en de "Agenda Digitaal Veilig Den Haag" zijn voorbeelden van hoe de gemeente inzet op het vergroten van digitale weerbaarheid. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

6/6