RIS321332 Netwerkstrategie 2040 - Voor een leefbaar en bereikbaar Den Haag

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10849585 RIS321332 Contactpersoon

Thomas Koorn Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

10 februari 2025

thomas.koorn@denhaag.nl

Onderwerp

Netwerkstrategie 2040 – Voor een leefbaar en bereikbaar Den Haag

Geachte voorzitter, De komende jaren zal het aantal inwoners stijgen met naar verwachting 100.000 tot 2040. Met de groei van het aantal inwoners groeit ook de noodzaak voor winkels, arbeidsplaatsen, plekken om te rusten of te lopen in het groen. De groei van de stad zorgt voor extra verplaatsingen in, van en naar Den Haag. Ons verkeersnetwerk moet de extra verplaatsingen door deze groei kunnen opvangen, zonder dat dit ten koste gaat van de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad. Het college heeft daarom de “Netwerkstrategie 2040 – Voor een leefbaar en bereikbaar Den Haag” (hierna aangeduid als Netwerkstrategie 2040) (RIS321330) opgesteld. De Netwerkstrategie 2040 is geen blauwdruk voor toekomstige ontwikkelingen, maar geeft wel de koers aan om de groei van het aantal inwoners en de daarbij behorende mobiliteit in goede banen te leiden. De netwerkstrategie is gebaseerd op de Strategie Mobiliteitstransitie (RIS310664) en uitgebreid onderzoek door een extern adviesbureau aan de hand van een verkeersmodel. De hoofdlijnen van de Netwerkstrategie 2040 zijn ook opgenomen in de Ontwerp Omgevingsvisie Den Haag. In deze brief wordt u geïnformeerd over de hoofdlijnen van de Netwerkstrategie 2040 en het vervolgtraject, inclusief overleg met bewoners en belanghebbenden en de mogelijkheid voor inspraak.

Samenwerking met de stad De Netwerkstrategie 2040 is ontwikkeld met input van diverse belanghebbenden, waaronder belangenorganisaties (o.a. MKB Den Haag, Economic Board The Hague, ANWB, VVN, ROVER, Fietsersbond, Wandelnet, Transport en Logistiek Nederland), kennisinstellingen (Haagse Hogeschool, Universiteit Leiden, ROC Mondriaan), wijkplatforms, ondernemers, nood- en hulpdiensten, vervoerbedrijven, buurgemeenten en andere regiopartners. Verder is gebruikgemaakt van de input die is verzameld via participatietrajecten voor de Strategie Mobiliteitstransitie en de Ontwerp Omgevingsvisie Den Haag. .

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10849585

Doelen Meer mensen moeten zich kunnen verplaatsen zonder dat dit ten koste gaat van de veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad. We zetten in op een duurzaam mobiliteitssysteem dat veilig, ruimte-efficiënt, schoon en betaalbaar is. De Netwerkstrategie 2040 combineert de ambities van de Omgevingsvisie (Ambitiedocument omgevingsvisie, RIS309993) en de doelen van de Strategie Mobiliteitstransitie (RIS3100664), vastgesteld in 2022. De Netwerkstrategie 2040 is getoetst op de volgende doelen: 1. Veilig: een sociaal en verkeersveilig Den Haag. 2. Verbonden: een economisch vitaal Den Haag. 3. Op maat: een rechtvaardig, inclusief en passend mobiliteitssysteem. 4. Schoon: een klimaatbestendig, klimaatneutraal en natuurinclusief Den Haag. 5. Robuust: een robuust en betaalbaar verkeersnetwerk en vervoerssysteem. 6. Ruimte-efficiënt en gezond: een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving. Effecten van de groei van de stad op de mobiliteit De groei van het inwonersaantal zorgt voor flink meer verplaatsingen van, naar en binnen Den Haag. De studie is gebaseerd op de vastgestelde woningbouwplannen met een groei van 50.000 woningen en 48.000 arbeidsplaatsen tot 2040 In dat geval neemt het aantal verplaatsingen vergeleken met nu met maar liefst 21 procent toe.

Vooral het aantal autoritten zal aanzienlijk stijgen met ongeveer 80.000 extra dagelijkse verplaatsingen. Er zullen hierdoor meer files zijn. De luchtvervuiling zal toenemen, evenals de parkeerproblematiek. Ook het aantal voetgangers, fietsers en ov-reizigers zal toenemen. Op dit moment strijden verkeersdeelnemers al regelmatig om de ruimte. Dat wordt zonder aanpassingen van de netwerken alleen maar erger. Voorbeelden van dit vraagstuk zijn er nu al volop. Zo zijn de fietspaden en trottoirs op de Laan van Nieuw Oost-Indië erg smal voor het aantal gebruikers. Op delen van de Mauritskade en de Elandstraat ontbreken veilige fietsvoorzieningen. Op het kruispunt Johan de Wittlaan-Scheveningseweg komt een belangrijke hoofdroute voor het autoverkeer in de knel met een kruisende tramlijn en fietsroutes. Meer autoverkeer zal hier onherroepelijk leiden tot verkeersopstoppingen. Zonder aanpassingen lopen ook de tram en het fietsverkeer tussen de binnenstad en Scheveningen vertraging op. Op gebiedsniveau speelt dit op zomerse dagen al in Scheveningen. Niet alleen lopen de wegen naar de kust vol voor strandgasten, ook bewoners kunnen hun woonplaats slechter bereiken. Daarnaast blijft er geen ruimte over om te voorzien in meer geparkeerde fietsen. Zonder ingrijpen gaat de ruimtelijke kwaliteit snel achteruit, omdat er minder ruimte overblijft voor trottoirs, pleinen of bomen.

Dit is niet alleen slecht voor het economisch vestigingsklimaat, maar ook voor het algemeen welbevinden. De verkeersveiligheid zal afnemen waardoor kinderen niet zelfstandig naar school kunnen fietsen of buitenspelen.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10849585

Op te smalle fietspaden langs drukke wegen zullen ouderen niet meer durven fietsen, waardoor hun zelfredzaamheid afneemt. Door toenemende drukte zal de logistiek van en voor ondernemers sterk gehinderd worden. De grootste uitdaging zit in het benodigde ruimtegebruik. De vier delen van figuur 1 geven weer hoe de ruimtevraag voor verkeer zich ontwikkelt die zijn uitgewerkt door het externe onderzoeksbureau. Het verkeersmodel heeft berekend wat er gebeurt als de stad groeit zonder dat mobiliteitsmaatregelen worden genomen, zoals de geplande fiets- en ov-projecten of de voorgenomen uitbreiding van betaald parkeren. Dan zal de groei van de stad zich vertalen naar een vergelijkbare groei (ongeveer 20 procent) van het ruimtegebruik door mobiliteit (plaatje 2). Door de al ingezette uitvoering van de Strategie Mobiliteitstransitie, de benodigde uitbreiding van betaald parkeren, en de inzet op duurzame mobiliteit (doorzetten van de huidige beleidslijn), zal het extra ruimtebeslag als gevolg van de groei van de stad beperkt blijven tot ongeveer zeven procent (plaatje 3). Dit komt vooral omdat meer mensen zich lopend, fietsend of met het ov zullen verplaatsen in plaats van met de auto, die relatief veel ruimte inneemt.

Omdat dit nog steeds betekent dat mobiliteit meer ruimte dan nu inneemt, is er dan geen ruimte voor andere functies en voorzieningen in de openbare ruimte zoals bredere voet- of fietspaden, extra groen of nieuwe pleinen. Ook zullen er aanzienlijk meer files komen en wordt het zeer lastig een parkeerplek te vinden op straat. De voorgestelde maatregelen in de Netwerkstrategie 2040, zowel infrastructurele maatregelen (bv. 30 km/u-gebieden) als aangescherpt parkeerbeleid en maatregelen gericht op het gebruik van duurzame mobiliteit, maken het mogelijk dat meer mensen zich kunnen verplaatsen zonder dat dit ten koste gaat van de openbare ruimte (plaatje 4). In een groeiende stad zou je ook graag ruimte willen hebben voor andere functies, zoals groen, terrassen en ontmoetingsruimte. In dat geval zouden er zelfs nog aanvullende maatregelen worden genomen die in lijn zijn met de voorgestelde maatregelen van de Netwerkstrategie 2040.

Figuur 1. Ontwikkeling van mobiliteit in verschillende scenario’s

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10849585

Uit het verkeersmodel komt naar voren dat hoewel de huidige beleidskoers, inclusief programma's als Ruim Baan voor de Fiets en de realisatie van geplande ov-routes als de Vlietlijn (tramlijn door de Binckhorst) en de voorgenomen uitbreiding van betaald parkeren, bijdraagt aan het beheersen van de ruimtebehoefte, dit niet toereikend is. Door de groei van de stad zullen er immers meer verplaatsingen plaats vinden en het doel is dat deze groei van verplaatsingen niet ten koste gaat van de leefbaarheid, bereikbaarheid en veiligheid. Daarnaast is de ambitie om de leefbaarheid, gelijke kansen en economische voorspoed te bevorderen. De voorgestelde maatregelen moeten leiden tot een stad waar groei hand in hand gaat met veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. De Netwerkstrategie 2040 omvat: • Meer ruimte voor voetgangers: uitbreiden van voetgangersgebieden, en verbeteren van looproutes naar belangrijke bestemmingen. De stad heeft momenteel ongeveer 500 kilometer aan 50 km/u-wegen. Hiervan willen we tot 2040 ongeveer de helft aanpassen naar 30 km/u, met bijzondere aandacht voor het gebied binnen de Centrumring (S100). • Meer ruimte voor fietsers: uitvoeren van het programma Ruim Baan voor de Fiets, toevoegen van snelle en comfortabele fietsroutes, en uitbreiden van fietsstallingen.

• Versterken van het ov-netwerk: realiseren van de Koningscorridor, realiseren van de Zuidwestlandcorridor en de Oude Lijn, en versterken van tramlijn 9. • Mobiliteitshubs: ontwikkelen van knooppunten waar reizigers kunnen overstappen tussen verschillende soorten vervoer. • Robuust autonetwerk: zorgen voor goede verbindingen naar de snelwegen en onderzoeken van oplossingen voor knelpunten, zoals een verkenning van de haalbaarheid van tunnels bij de Johan de Witlaan (World Forum gebied) en bij de kruising Moerweg/Beatrixlaan (samen met gemeente Rijswijk). • Lagere snelheden: verlagen van de maximumsnelheid op veel wegen naar 30 km/u om het aantal en de impact van ongelukken te verminderen. • Aanvullende beleidsmaatregelen: naast aanpassingen aan het verkeersnetwerk zijn er ook beleidsmatige mobiliteitsoplossingen nodig, zoals aangescherpt parkeerbeleid (aanvullend op de voorgenomen actualisatie van de strategie parkeren) en activiteiten gericht op het stimuleren van lopen, fietsen en het gebruik van het ov en deelmobiliteit. Resultaten van de Netwerkstrategie 2040 De bovenstaande maatregelen zijn doorgerekend aan de hand van het verkeersmodel. Uitvoering van deze koers maakt het mogelijk dat meer mensen zich in de stad kunnen verplaatsen zonder dat het ten koste gaan van de openbare ruimte. De nieuwe visie levert positieve resultaten op voor de meeste doelen.

De veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad nemen toe. Met de Netwerkstrategie 2040 wordt er goed ingespeeld op de verschillende vervoersbehoeften. Hier volgt een aantal voorbeelden van de effecten van de voorgestelde maatregelen: • Door de maatregelen, waaronder het verbeteren van het openbaar vervoer en voet- en fietspaden, is in plaats van een toename een afname met zeven procent van het aantal autokilometers te verwachten. Hierdoor verbetert de doorstroming van het verkeer. Dit is gunstig voor het economisch vestigingsklimaat. • Door het verlagen van de maximumsnelheid van 50 km/u naar 30 km/u op veel wegen in de stad en door het verbeteren van de voet- en fietspaden wordt het veiliger voor kinderen om zelfstandig naar school te lopen en te fietsen. Een goed voorbeeld is de Vondelstraat waar kinderen inmiddels kunnen fietsen op de nieuwe vrijliggende fietspaden.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10849585

•

•

Goed openbaar vervoer, fijnmazig en toegankelijk, vergroot de zelfredzaamheid van ouderen en ontlast mantelzorgers. Ouderen zijn dan niet meer afhankelijk van anderen die hen steeds ergens met de auto heen moeten brengen. De nieuwe lagevloertrams die al op veel lijnen rijden, dragen hieraan bij. Minder drukte op de wegen verbetert de bereikbaarheid voor de inwoners en ondernemers die de auto echt nodig hebben. Ook is dit gunstig voor het logistieke verkeer.

Samenhang met andere beleidsterreinen De Netwerkstrategie 2040 staat niet op zichzelf, maar is onlosmakelijk verbonden met de bredere ruimtelijke ontwikkeling van de stad. De Netwerkstrategie 2040 bouwt voort op de vastgestelde woningbouwplannen en vormt een belangrijke input voor de omgevingsvisie. Daarnaast biedt de Netwerkstrategie 2040 richting aan verschillende ambities en opgaven van de gemeente, zoals (niet uitputtend): Ontwerp Omgevingsvisie – in voorbereiding; Woonvisie Den Haag 2040 RIS319812; Strategie Mobiliteitstransitie RIS310664; Stedelijk Energieplan Den Haag RIS306869; Nota Haagse richtlijnen normen maatschappelijke voorzieningen en groen RIS318125; Economische visie Den Haag+ 2030 RIS303550; Haags Klimaatakkoord RIS318479; Sportnota 2015-2030 RIS283153; Schone Lucht akkoord 2020 RIS304354. Van strategie naar uitvoering De Netwerkstrategie 2040 agendeert de belangrijkste onderwerpen om te zorgen voor een veilige, leefbare en bereikbare stad, zowel op korte als op lange termijn. In hoofdstuk 7 is beschreven wat de belangrijkste onderwerpen zijn om stap voor stap de hoofdwegen, woonstraten, fietspaden, voetpaden en ov-routes te verbeteren. Na het vaststellen van de visie wordt er een uitvoeringsagenda gemaakt. Hierin zullen de programmering en de financiële gevolgen voor de uitvoering van de Netwerkstrategie 2040 komen te staan.

Uiteraard zullen we u dat te zijner tijd toesturen voor bespreking en vaststelling. Inspraak Na een proces van bijna twee jaar planvorming wordt het concept van de Netwerkstrategie 2o40 vrijgegeven voor inspraak. De inspraakperiode heeft een duur van 7 weken en loopt van 10 februari 2025 t/m 30 maart 2025. In deze periode van inspraak zal de gemeente op 4 maart in gesprek gaan met belanghebbenden om de Netwerkstrategie 2040 toe te lichten tijdens een stadsbrede informatiebijeenkomst. Op 20 maart zal er een technische sessie voor uw commissie georganiseerd worden waarin we vooral ook dieper zullen ingaan op de onderzoeksresultaten van het externe onderzoeksbureau die de basis vormen voor de Netwerkstrategie 2040. Na de periode van inspraak wordt de input verwerkt in een definitief voorstel dat samen met de Nota van Beantwoording in het college zal worden vastgesteld. We trekken hierin samen op met de omgevingsvisie, zodat de ruimtelijke opgave en mobiliteit integraal worden behandeld. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

5/5