RIS321321 Beantwoording SV Kruispunten veilig, fietsers heilig

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

10 maart 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Mekers, luidend: ‘Kruispunten veilig, fietsers heilig’

DSB/10853414 RIS321321

Het raadslid de heer Mekers heeft op 29 januari 2025 een brief met daarin tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt: Tijdens de behandeling van het voorontwerp herinrichting Hobbemaplein in de commissie Leefomgeving van 9 januari 2025 sprak onder andere een directeur van de HTM in. Tijdens deze inspraak werd verteld over nieuwe richtlijnen voor Verkeersregelinstallaties (VRI’s) die effect zouden gaan hebben op Haagse kruispunten. Tevens zijn in Amsterdam recentelijk maatregelen getroffen die zogenoemde deelconflicten verminderen of veiliger maken, om dodehoekongevallen te voorkomen.1 D66 is altijd voorstander van het toepassen van nieuwe inzichten en/of technologie op mobiliteitsgebied indien dit de verkeersveiligheid vergroot. Nieuwe mogelijkheden en ontwikkelingen rondom VRI’s en kruispunten zijn daarom mogelijk relevant voor Den Haag. 1.

Is het college bekend met nieuwe richtlijnen voor VRI’s?

Nee, het college is niet bekend met nieuwe landelijke richtlijnen. Wel hanteert de gemeente net als Amsterdam een intern afwegingskader om zowel links- als rechtsafdeelconflicten te verminderen en zo de verkeersveiligheid te verbeteren. In 2024 is bovendien een ambtelijke werkgroep opgestart om dit afwegingskader specifiek voor linksafdeelconflicten aan te scherpen (op het gebied van veiligheid, doorstroming en civiele inpasbaarheid) . De werkgroep heeft bekeken of het op deze wijze mogelijk is bij verkeerslichten deze conflicten te verminderen. Indien mogelijk worden de deelconflicten ook daadwerkelijk van straat verwijderd. Daarnaast wordt het STOMP-principe stapsgewijs geïmplementeerd bij de instelling van de verkeerslichten in Den Haag, conform de Strategie Mobiliteitstransitie. Dit is overigens een uitwerking van het huidige beleid en is geen nieuwe richtlijn.

1

Maatregelen voorkomen dodehoekongevallen op kruispunten in Amsterdam - AMSTERDAM Bike City

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10853414

2.

Kan het college aangeven wat deze richtlijnen2 inhoudelijk (verkeerstechnisch) betekenen voor de Haagse kruispunten?

De betekenis voor de Haagse kruispunten bij toepassing van dit kader is in zijn algemeenheid lastig aan te geven, omdat het maatwerk is of zogeheten deelconflicten (zowel rechtsaf als linksaf) vermeden kunnen worden op een kruispunt. Daar waar mogelijk, deden en doen we dit al in Den Haag. Toch houden we op veel kruispunten het deelconflict nog geregeld in stand, omdat op veel plekken in de stad geen ruimte is om aparte rijstroken te maken om verkeer exclusief (gescheiden) rechtsaf of linksaf te laten slaan. Daarnaast passen we ook deelconflicten toe om de geloofwaardigheid van het verkeerslicht te borgen. Het wordt bijvoorbeeld ongeloofwaardig als fietsers en voetgangers staan te wachten, terwijl bijna al het autoverkeer rechtdoor rijdt. 3.

Kan het college aangeven of en wanneer deze nieuwe richtlijnen in Den Haag toegepast gaan worden?

Per direct. De bij vraag 1 benoemde werkgroep is in 2024 opgestart. De nieuwe richtlijnen zouden een positief effect hebben op de verkeersveiligheid door het onmogelijk te maken dat bijvoorbeeld autoverkeer rechtsaf mag slaan terwijl fietsers rechtdoor ook groen hebben. Hierdoor ontstaat een veiligere oversteeksituatie voor fietsers. 4.

Onderschrijft het college dit positieve effect (en is hiervoor in Den Haag voldoende data beschikbaar)?

Ja, zowel voor het bestaande kader als het in ontwikkeling zijnde kader. Hiervoor zijn bovendien voldoende data beschikbaar. 5.

Kan het college een inschatting maken hoeveel ongevallen er kunnen worden voorkomen door alle Haagse kruispunten volgens deze nieuwe richtlijnen te laten werken?

Nee. Het college kan geen inschatting maken over het aantal ongevallen dat wordt voorkomen met het verwijderen van de deelconflicten. Dit omdat dit maatwerk behoeft, zoals in de afweging bij vraag 2 is aangegeven. 6.

Kan het college aangeven of de nieuwe richtlijn uitgaat van het STOMP-principe?

Verkeerslichten zijn of worden zo veel als mogelijk afgesteld volgens het STOMP principe. Bijvoorbeeld wordt door middel van parameterinstellingen de wachttijd van fietsers verlaagd.

2 In de beantwoording van de vragen, vertalen we de in de vraagstelling genoemde richtlijnen naar ons intern

afwegingskader, omdat er zoals bij vraag 1 gemeld geen nieuwe landelijke richtlijnen bekend zijn bij het college. Ook voor toepassing van het STOMP-principe geldt, dat hiervoor geen nieuwe richtlijnen zijn ontwikkeld.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10853414

7.

Verwacht het college neveneffecten van het toepassen van de nieuwe richtlijnen? Zo ja, welke mitigerende maatregelen worden er voorzien?

Het verwijderen van linksafdeelconflicten kan leiden tot een langere wachttijd voor alle modaliteiten op een kruispunt. Omdat dit maatwerk betreft, wordt per kruispunt bekeken of dit daadwerkelijk optreedt en of mitigerende maatregelen mogelijk zijn. 8.

Kan het college aangeven of het al dan niet toepassen van verkeersveiligere nieuwe richtlijnen facultatief is?

Onze verkeerslichten voldoen aan de wettelijke normen. Daarnaast ontwerpen we onze verkeerslichten zo veel mogelijk volgens de richtlijnen vanuit het CROW. Het is mogelijk om van deze CROWrichtlijnen af te wijken en maatwerk toe te passen. Bijvoorbeeld als de CROW richtlijn in een bepaalde situatie niet (eenduidig) voorziet. In de gemeente Amsterdam heeft een werkgroep Aanpak Dode hoek alle kruispunten met VRI’s geïnventariseerd waar zogenoemde ‘deelconflicten’ zijn, tussen rechts afslaand (vracht)autoverkeer en fietsers en voetgangers die rechtdoor gaan. Deze deelconflicten worden daar aangepakt met maatregelen zoals het gebruik van waarschuwingsborden en -stempels, het niet meer tegelijk groen geven van deze verkeersgroepen en indien mogelijk het aanleggen van exclusieve afslagvakken. 9.

Ziet het college kansen om dergelijke maatregelen toe te passen in Den Haag? Zo ja, welke en waar? Zo nee, waarom niet?

Het college ziet geen kansen om maatregelen van Amsterdam over te nemen, omdat de gemeente Den Haag voor rechtsafdeelconflicten sinds 2017 al extra maatregelen neemt. Als een deelconflict noodzakelijk is, dan wordt dit altijd met een waarschuwingsbord aangegeven.

Zie verder de beantwoording van de vragen 1 en 2. 10. Ziet het college mogelijkheden in het vaker geven van groen aan fietsers en voetgangers wanneer bij het verwijderen van deelconflicten de wachttijd voor hen toeneemt? In het kader van de Mobiliteitstransitie doen we dit al waar mogelijk en noodzakelijk, zowel bij verkeerslichten met als zonder deelconflicten. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3