RIS321137 Vergroot het bereik van inkomensregelingen

GEMEENTERAAD RIS-nummer: 321137

Schriftelijke vragen: Vergroot het bereik van inkomensregelingen Indiener: Janneke Holman, PvdA

Datum: 8 januari 2024

Aan de voorzitter van de gemeenteraad,

De gemeente Arnhem is bezig met een ‘enorme operatie’ om inkomensregelingen bekender en toegankelijker te maken.1 Ook in Den Haag hebben wij ons in de Aanpak Geldzorgen gecommitteerd aan die doelstelling, mede op basis van aanbevelingen van het NIBUD. De Haagse PvdA volgt de ontwikkelingen in Arnhem met belangstelling en wij denken dat we hier in Den Haag ook van kunnen leren. In de Aanpak Geldzorgen gaf het college aan vooral in te zetten op communicatie naar inwoners. De Haagse PvdA is van mening dat het breder onderzoeken van de mogelijkheden kansrijk is. Het verruimen van inkomensregelingen, versimpelen/gelijktrekken van de eisen die gelden voor de verschillende regelingen en het toegankelijker maken van checks of bewoners in aanmerking komen voor de regelingen zou in aanvulling hierop een grote impact kunnen maken. Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stellen de raadsleden Janneke Holman, Lesley Arp en Lenne Baboeram de volgende vragen: 1) Is het college bekend met de Arnhemse aanpak voor het terugdringen van niet-gebruik van inkomensregelingen? 2) Welke concrete maatregelen onderzoekt het college op dit moment als het gaat om het verbeteren van de toegang en het niet-gebruik van inkomensregelingen, los van betere communicatie? Individuele inkomenstoeslag Een van de eerste prioriteiten in Arnhem is de aanpak van de individuele inkomenstoeslag.

Om nietgebruik tegen te gaan wordt daar bijvoorbeeld ingezet op automatische verlenging van de aanvraag, die nu nog jaarlijks opnieuw gedaan moet worden. In Den Haag is het niet-gebruik van deze toeslag vooral onder werkenden nog erg laag, maar ook onder bijstandsgerechtigden is het gebruik van deze toeslag niet 100%. 3) Ziet het college mogelijkheden om mensen die langer dan 3 jaar in de bijstand zitten en dus recht hebben op de inkomenstoeslag automatisch de inkomenstoeslag uit te keren, zoals bij de Ooievaarspas al gedaan wordt? 4) Ziet het college mogelijkheden om de verplichting om de individuele inkomenstoeslag jaarlijks opnieuw aan te vragen te schrappen en om te zetten in een automatische verlenging?

1

https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/arnhems-strijd-tegen-niet-gebruik-van-inkomensondersteuning Pagina 1 van 3

5) Stuurt het college automatisch formulieren voor de aanvraag van inkomenstoeslag naar Hagenaars die hiervoor in aanmerking komen? Zo niet, is het college bereid dat wel te doen? 6) Kan het college toelichten waarom het de eis om 36 maanden een laag inkomen te hebben hanteert voor het verkrijgen van inkomenstoeslag? Ziet het college kansen om deze termijn korter te maken, zoals bijvoorbeeld in Rotterdam? 7) Kan het college toelichten waarom het de eis hanteert dat iemand in de 36 maanden voorafgaand aan het mogen aanvragen niet 6 maanden zonder inkomen mag zitten? 8) Kan het college aangeven of bij uitstroom en terugkeer in de bijstand de 36 maanden-eis weer opnieuw ingaat? Bijzondere bijstand In Arnhem wordt naast de inkomenstoeslag ook prioriteit gegeven aan het versimpelen van de bijzondere bijstand. Overweging daarbij is dat de draagkrachtberekeningen die gelden voor de regeling veel tijd kosten. Doel is om waar mogelijk de inkomensnormen zoveel mogelijk gelijk te trekken.

9) Herkent het college dat de draagkrachtberekeningen ook in Den Haag veel tijd in beslag nemen? 10) Kan het college per type kosten (die vergoed kunnen worden uit de bijzondere bijstand) inzichtelijk maken welke inkomensnormen en eventuele andere voorwaarden gelden? 11) Ziet het college kansen om de inkomensnormen voor de aanvragen van bijzondere bijstand naar een gelijk niveau te verhogen om inwoners meer tegemoet te komen en de draagkrachtberekeningen te versimpelen? Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Het bereik van de kwijtschelding gemeentelijke belastingen onder mensen met een bijstandsuitkering is 73%, zo blijkt uit de Armoedemonitor van de Gemeente Den Haag, ondanks dat iedereen die rond de bijstandsnorm verdient hier recht op zou moeten hebben. Daarnaast blijkt uit de Minimaeffectrapportage (RIS319849) dat er een armoedeval bestaat bij eenoudergezinnen die op 110% van het bijstandsniveau zitten. Oorzaak van de armoedeval is voornamelijk het vervallen van het recht op kwijtschelding van gemeentelijke lasten op dit inkomensniveau. Dit veronderstelt daarnaast dat mensen al gebruik maken van alle regelingen waar zij recht op hebben, wat in de praktijk ook vaak niet realistisch is.

12) Ziet het college mogelijkheden om iedereen die op de bijstandsnorm zit automatisch recht op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen te geven? Zo niet, wat is daar de grootste barrière voor? 13) Worden mensen die mogelijk recht hebben op kwijtschelding van gemeentelijke lasten automatisch geattendeerd op de mogelijkheid om dit aan te vragen? 14) Kan het college toelichten waarom voor de vermogensgrenzen bij de kwijtschelding van gemeentelijke lasten andere normen gelden dan die in de Participatiewet worden gehanteerd? 15) Kan het college reflecteren op de mogelijkheid om de vermogensgrenzen voor kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen te koppelen aan de vermogensgrenzen uit de Participatiewet, Pagina 2 van 3

om daarmee de voorwaarden voor gebruik van de regeling gelijk te trekken met die van andere inkomensregelingen? 16) Heeft het college in beeld hoeveel extra huishoudens recht zouden krijgen op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen als de inkomensgrens verruimd zou worden naar 110% bijstandsnorm? 17) Wat is de gemiddelde afdracht aan gemeentelijke lasten die door huishoudens met een inkomen tot 110% bijstandsnorm betaald wordt? 18) Ziet het college kansen om de inkomens- en vermogensgrens voor kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen te verruimen naar 110% bijstandsnorm om een armoedeval te voorkomen en de normen gelijk te trekken naar bijvoorbeeld de inkomenstoeslag? 19) Is het college bereid om te onderzoeken of bij een hogere draagkracht dan de bijstandsnorm eventueel met een staffel gewerkt kan worden voor gedeeltelijke kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen?

Janneke Holman PvdA

Lesley Arp SP

Lenne Baboeram GroenLinks

Pagina 3 van 3