RIS321107 Actieprogramma klimaatadaptatie en vergroenen versteende wijken terugblik 2024 vooruitblik 2025

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10832054 RIS321107 Contactpersoon

Ralph Pitlo Dienst

Dienst Stadsbeheer Afdeling

DSB BAS Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

27 januari 2025

ralph.pitlo@denhaag.nl Bijlagen

Onderwerp

Actieprogramma klimaatadaptatie en vergroenen versteende wijken terugblik 2024 vooruitblik 2025

3

Geachte voorzitter, Afgelopen voorjaar heeft u van mij het actieprogramma Klimaatadaptatie en Vergroenen Versteende Wijken 2024 ontvangen (RIS318503). Met deze brief ontvangt u een update en wordt de toezegging over specials (765) afgedaan. Concreet laat ik zien welke nieuwe kansenstudies er zijn, wat we in 2024 met de 5 deelprogramma’s (zie figuur 1) hebben gerealiseerd en kijk ik graag vooruit naar de doelen voor 2025.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

Drie nieuwe kansenstudies gereed De studies voor stadsdeel Laak en de wijken Schilderswijk en Groente- en Fruitmarkt zijn gereed en te vinden op www.hethaagsegroen.nl en in de bijlage toegevoegd. Dat betekent dat we ook in deze wijken tot actie kunnen overgaan. De studies tonen de kansen voor vergroening van de versteende wijken. De studies worden wijkgericht gemaakt. De studies tonen dat, ook zonder gehele herinrichting van straten, er ruimte beschikbaar is om te vergroenen. Het gaat zo om acties in de bestaande stad. Er is in elke studie een kaart gemaakt met locaties waar bomen kunnen worden toegevoegd. Soms kan een boom direct worden geplaatst, soms vergt dit nader onderzoek. Soms vraagt een nieuwe boomlocatie een keuze voor het opheffen van parkeerruimte. Voor vergroeningsmogelijkheden op grotere locaties waar meerdere belangen spelen zijn in de studies visualisaties gemaakt hoe groen kan bijdragen aan de leefkwaliteit. Deze locaties noemen we Specials. De vergroening moet hier nader en integraal met andere functies worden bekeken en voorbereid. In sommige gevallen kan dit het beste gerealiseerd worden als sprake is van werk-met-werk, bijvoorbeeld bij een project van tramverbreding of rioolvervanging. Voor kleinere locaties, vaak op buurt en wijkniveau, zijn ontwerpen gemaakt die direct uitvoerbaar zijn en met de buurt kunnen worden opgepakt. Dit noemen we Quick-wins.

Deze Quick-wins zijn intern in de gemeente getoetst en door verschillende afdelingen en toetsingsorganen zoals de ACOR akkoord bevonden. Ze kunnen daardoor snel worden aangepakt. In onderstaande tabel wordt de status van de studies voor verschillende wijken getoond. Specifiek voor het Regentesse- en Valkenboskwartier wordt nu aan een studie gewerkt. De locatie Constant Rebequeplein en omgeving valt binnen het Regentessekwartier. Hierover is aan uw raad toegezegd de vergroeningskansen te onderzoeken. Dit loopt zo mee in deze studie. Versteende Wijk Transvaal Rivierenbuurt Stationsbuurt Scheveningen Duindorp Groente en fruitbuurt Schilderswijk Laak (stadsdeel) Regentesse- en Valkenboskwartier Staten- en Geuzenkwartier Archipelbuurt Binckhorst Zeeheldenkwartier Bezuidenhout Centrum

Status studie Gereed Gereed Gereed Gereed Gereed Gereed Gereed Gereed loopt loopt loopt loopt loopt Start in 2025 Start in 2025

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

Uitvoeren van 5 deelprogramma’s De komende jaren rollen we 5 deelprogramma’s uit. Te weten: 1. Realiseren quick-wins en specials uit studies vergroeningskansen versteende wijken. De locaties uit de studies die gereed zijn worden standaard geprioriteerd op basis van de ecosysteemdiensten klimaat, ontspanning/gezondheid en imago/ontwikkeling, verwacht draagvlak, beleidsuitgangspunten van de Nota’s Stadsbomen en Stadsnatuur, werk-met werkkansen en de mate van vergroening in m2 en aantal bomen. 2024 In de onderstaande tabel staan de voor 2024 geplande locaties. Veel locaties zijn vergroend/worden deze winter vergroend of lopen mee in een groter project. Enkele locaties vragen meer voorbereidingstijd. Dit gaat verder in 2025. Een enkele locatie kan op dit moment niet worden uitgevoerd. Gerealiseerd/uitvoering deze winter Loopt mee in project Nog in voorbereiding/uitvoering gepland in 2025

extra m2

extra bomen

Gaat niet door

wijk

locatie

Rivierenbuurt

Rijswijkseplein - stadsentree deel

21

1500

Rivierenbuurt

Hekkelaan - parkeren e.o.

0

200

Rivierenbuurt

Merwedestraat - Weteringplein

0

300

Rivierenbuurt

Hekkelaan - speeltuin

3

420

Rivierenbuurt

Bleekveld - speeltuin

1

150

Rivierenbuurt

Van Maanenkade

0

100

Rivierenbuurt

Merwedestraat -Scheldeplein

0

70

Rivierenbuurt Rivierenbuurt

Scheldestraat - Pletterijstraat Scheepmakersstr - Dintelstraat

1 0

50 60

Transvaal

Hoefkade - Kaapseplein (hoek)

2

130

Transvaal

Kaapseplein

0

12

Stationsbuurt

Haagweide

25

1000

Stationsbuurt

Oranjelaan/Rijswplein - rand

0

150

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

Scheveningen

Lindoduin

16

200

Scheveningen

Scholstraat

2

370

Scheveningen

IJsbrantszstraat

4

250

Scheveningen

Kranenburgweg/Dr Lelykade

0

70

Scheveningen

Mennickstraat

0

70

Scheveningen

Kranenburgweg/Westduinweg

0

70

Scheveningen

Vissershofstraat/Scholstraat

4

100

Scheveningen

Harteveldstraat

0

25

Scheveningen

Jongeneelstraat

0

25

Scheveningen

Badhuisweg/Utrechtestraat

1

20

Scheveningen Transvaal

Stuurmanstraat Kempstraat - De La Reyweg

1 5

13 250

Transvaal

0

400

Transvaal

Delagoastraat Uijtenhagestraat

0

110

Transvaal

Ruth Firstplein/Ch. de Wethstraat

7

150

Transvaal

Mandelaplein

0

320

Transvaal

Majubastraat

0

100

Transvaal

Vrijstaathof

0

70

Rivierenbuurt

Geleenstraat - Hunzestraat

4

250

Duindorp

Vlielandsestraat

0

25

Stationsbuurt

Stationsplein

3

100

Stationsbuurt

Hoefkade/Parallelweg trappen

2

84

Transvaal

Potchefstraat-Durbanstraat 1

0

280

Scheveningen

Nept.str./Stevinstraat (Muzee) 2

3

275

1.

2.

Voor de Quick-win Potchefstraat-Durbanstraat hebben we in 2024 huis aan huis gevraagd naar de wensen. Hieruit bleek dat weinig draagvlak bestond voor de vergroening omdat het pleintje door spelende kinderen wordt gebruikt. Vooralsnog pakken we de vergroeningskans hier niet verder aan. Het pleintje voor Muzee aan de Stevinstraat is een special. Vanwege renovatieplannen van Muzee, waarbij mogelijk de openbare ruimte nodig is voor bouwmaterieel, wordt voor nu gewacht met vergroening.

In Schilderswijk en Laak zijn tijdens het maken van de studies al enkele extra locaties in beeld gekomen waar de vergroening voor is versneld. Dit betreft de volgende locaties: Schilderswijk

Rozenburgstraat

0

320

Laak

1e van der Kunststraat

0

200

Laak

Michaelisstraat

1

100

Laak

Calandstraat

0

130

Laak

Elise Calcarstraat

0

124

Laak

Antheunissenstraat

0

62

Laak

Convivastraat

0

40

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

locatie

Rivierenbuurt

Lamgroen

SP

9

300

Transvaal

Paul Krugerplein

SP

11

500

Transvaal

Stellenboschplein

SP

11

1210

Transvaal

Colensostraat

QW

Scheveningen Duindorp

Pluvierstraat kop

7 QW 39 QW 2

170

Treilerdwarsweg

Duindorp

Tholensestraat

QW

7

100

Duindorp

Tesselsestraat

QW

3

40

Duindorp

Pluvierstraat

QW

6

100

Duindorp

Nieboerweg

QW

3

30

Flakkeestraat

QW

0

200

Duindorp

Bruinbankstraat

QW

0

40

Stationsbuurt

Oranjeplein

SP

39

3891

Stationsbuurt

Slijpmolenpad

QW

2

792

Stationsbuurt

Gortmolen

QW

6

338

Stationsbuurt

Hoefkade - pleintjes

QW

5

68

Stationsbuurt

Bocht van Guinea

SP

8

1400

Stationsbuurt

Spinozastraat

QW

0

164

Stationsbuurt

Slijpmolen

QW

0

47

Scheveningen

Circusplein

SP

19

800

Scheveningen

Pietermanstraat

SP

17

600

Koppelstokstraat

SP

4

145

Duindorp

Scheveningen

extra m2

extra bomen

wijk

Special of Quick-Win

2025 De in de onderstaande tabel opgenomen locaties staan voor 2025 gepland.

250 40

De ambitie is om minimaal 1,0 ha aan groen te realiseren met daarin zo’n 100 bomen. De uitvoering wordt in 2025 gefinancierd met een bedrag van circa € 1,0 mln. uit programma 9 Buitenruimte. Met de drie nieuwe studies zijn ook ruim 100 nieuwe locaties in beeld. Er wordt een prioritering voor de uitvoering van projecten gemaakt op basis van de ecosysteemdiensten, draagvlak, werk-met-werk kansen en beschikbaar budget. Specials Specials zijn grotere plekken waar we een integraal ontwerp willen maken en samen met de omgeving een toekomstgerichte nieuwe openbare ruimte willen maken. Soms is het nodig om als eerste stap het gesprek met de omgeving te starten bijvoorbeeld met een VVE. Uit dat gesprek kan blijken of er draagvlak is of niet. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Bocht van Guinea en het Circusplein.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

Bij het Rozenburgplein gaat binnenkort de schop in de grond. En aan de volgende specials wordt momenteel actief gewerkt om samen met de omgeving tot een integraal ontwerp te komen: Lamgroen, Stellenboschplein, Oranjeplein. Hier wordt nu gewerkt aan het ophalen van een programma van wensen uit de buurt voor het maken van een programma van wensen en eisen. De volgende specials worden als werk-met-werkkans meegenomen in een integraal project: Paul Krugerplein (INHTR-project) en Kempstraat- De la Reyweg (Warmtelinq) De Pietermanstraat en Koppelstokstraat zijn specials die in 2025 worden voorbereid. In de nieuwe studies naar vergroeningskansen staan ook verschillende specials die we in 2025 willen voorbereiden. Dit zijn Anna Blamanplein en Niek Engelschmanpark in de Groente-en Fruitmarkt en de 7 hofjes en Thijssestraat in Laak. Voor de Schilderswijk wordt nog gewerkt aan een prioritering. Gedetailleerdere informatie over de specials is te vinden in de studies. 2. 100 van de S100 – voor de toekomstbestendige stad: Circa 1,5 hectare aan groen De centrumring S100 ligt om het centrum van de stad. Belangrijke wegen zoals de Vaillantlaan, Raamweg, Neherkade, Burgemeester Patijnlaan en Lijnbaan horen tot de S100. Meer dan 100 locaties langs de Centrumring S100 kunnen worden vergroend. Het gaat totaal om circa 1,5 ha. groen wat aan de stad wordt toegevoegd.

2024 Er is een uitgebreide studie gedaan naar de locaties. Daarbij is intern een SO-VO-DO traject doorlopen. 2025 De uitvoering staat voor 2025 gepland. Dit wordt nu voorbereid. De zichtbaarheid van de acties op deze locaties is groot. Daarom starten we ook een publiekscampagne om te laten zien dat we als stad Den Haag werken aan de toekomstbestendigheid van onze stad. We reserveren voor de uitvoering een bedrag van € 1,0 mln. uit programma 9 Buitenruimte

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

3. Uitvoeren/stimuleren bestaande en nieuwe projecten voor vergroening in andere wijken en verbeteren van groeiplaatsen. Niet alleen in de versteende wijken lopen acties om te vergroenen en klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Dit gebeurt in de gehele stad. Het gaat ook om het verbeteren van groeiplaatsen. De prioriteit ligt bij de versteende wijken, maar acties elders worden ook ondersteund. 2024 De volgende projecten zijn financieel ondersteund: Scheveningen

Sleepnetstraat extra groen

Scheveningen

Schilderswijk

Diverse kleine vergroeningen Frederik Hendrikplein (rond speelplek) Stadsoase Jacob Catsstraat

Schilderswijk

Meester de Bruinplein fase 1

Laak

Allard Piersonlaan fase 1

Scheveningen

2025 In 2025 is een budget van € 0,4 mln. beschikbaar uit programma 9 Buitenruimte. Hiervoor worden de volgende projecten ondersteund: Laak

Allard Piersonlaan fase 2

Schilderswijk

Meester de Bruinplein fase 2

Segbroek LeidschenveenYpenburg

Kamerlingh Onnesplein

Scheveningen

Korbootstraat

Wc Leidschenveen

4. minimaal 150 extra bomen per jaar in versteende wijken Buiten de specials en quick-winlocaties zijn in de studies ook andere concrete plekken genoemd waar bomen geplant kunnen worden. 2024 In 2024 zijn circa 200 extra bomen geplant in Laak en 25 extra bomen in Transvaal. Momenteel wordt ook gewerkt aan de voorbereiding van de aanplant van 100 extra bomen in de Schilderswijk. 2025 Het doel voor minimaal 150 extra bomen in versteende wijken is ook in 2025 een belangrijk doel. De focus ligt op extra aanplant van honderden bomen in Schilderswijk en Scheveningen. Het budget is € 0,3 mln. uit programma 9 Buitenruimte.

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

5. Stimuleren stad door uitdelen 1750 bomen, subsidie klimaatadaptatie en operatie steenbreek We kunnen het niet alleen en willen het niet alleen. Vergroenen en het klimaatadaptiever maken van de stad is een gezamenlijke opgave. Dit stimuleren we met verschillende acties: 2024 In 2024 was het bomen uitdelen weer een succes. Er zijn er ruim 1850 uitgedeeld. Ook zijn er veel geveltuinen aangelegd en Operatie Steenbreek was dit jaar een succes. Er zijn bijna 250.000 tegels gewipt, en dus circa drie voetbalvelden vergroend in Den Haag. Daarmee is Den Haag vierde geworden in het NK tegelwippen. In de subsidieregeling klimaatadaptatie was er aanvankelijk gekozen de beperkte middelen zo effectief mogelijk in te zetten en alleen de tien buurten die bij wateroverlast het meest kwetsbaar zijn voor subsidie in aanmerking te laten komen. Met de wijzigingsregeling van 27 februari 2024 (RIS318062) zijn daar een aantal buurten aan toegevoegd. Echter, het beperkte toepassingsgebied van de subsidieregeling heeft geresulteerd in verminderde aanvragen en aanvragen die buiten het toepassingsgebied vielen en daardoor niet gehonoreerd konden worden. De subsidie is per 13 november 2024 verbreed naar de hele stad (zie RIS320442). 2025 Ook in 2025 gaan we door met acties om met elkaar de stad te vergroenen en klimaatadaptiever te maken. Dit doen we door: In 2025 worden regentonnen uitgedeeld.

Er zijn bijna 500 regentonnen beschikbaar en de inschrijving start in december 2024. De ophaalmomenten zijn in januari en februari 2025. Succesvolle acties voor het Bomen uitdelen, NK tegelwippen en Operatie Steenbreek: worden doorgezet. Begin 2025 wordt de subsidieregeling Klimaatadaptatie geëvalueerd om inhoudelijke verbeterpunten te identificeren. Ook wordt nagegaan of er mogelijkheden zijn om de effectiviteit van de regeling te verhogen. Gedacht kan worden aan het uitbreiden van de regeling, vereenvoudigen van een aanvraag en een communicatiecampagne. U ontvangt hierover in de loop van 2025 meer informatie. Bovenstaande acties worden met € 0,3mln. deels bekostigd uit programma 9 Buitenruimte. De overige kosten zijn gedekt via programma 3 Duurzaamheid.

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10832054

Monitoring Het resultaat van alle acties wordt gemonitord in onze nieuwe Haagse Groenmonitor. Hierover heeft u onlangs informatie ontvangen. Ik ga ervanuit dat we de stad met deze aanpak toekomstbestendiger inrichten voor mens, dier en natuur. We zorgen er op deze wijze voor dat we de leefkwaliteit van de stad verbeteren. Eind 2025 ontvangt u een vervolgbrief van het actieprogramma met de maatregelen voor 2026. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

9/9