RIS321020 Bijlage Rapportage DHG marathon 2025 Geredigeerd

Desgevraagd geeft 51% aan dat het voor hen wat toevoegt om een kortere afstand te lopen als deel van een marathon evenement. Voor 29% geldt dat dit voor hen niet veel toevoegt. Een vijfde (20% heeft daar niet over nagedacht. 15

Kortheidshalve zullen we in het vervolg preken over Haagse hardlopers.

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 22

Ruim vier op de tien (43%) denkt dat hun deelname aan een Haags marathon-evenement (ongeacht de afstand) in de plaats zou komen van een ander evenement. Welk evenement dat zou zijn, is niet gevraagd. Verondersteld wordt dat dit bij een voorjaars-evenement zou kunnen betekenen dat minder mensen zich gaan inschrijven voor de CPC of de Royal Ten. 23% geeft aan dat een Haags marathon-evenement niet in de plaats zou komen van een ander evenement, 34% weet dat nog niet.

5.3

Visie op een Haagse marathon

Leden van de Haags atletiekverenigingen zijn enthousiast over een Haagse marathon (zie figuur 7). Het maakt ze trots, ze zien kansen voor de vereniging, ze gaan zeker kijken en een deel wil er als vrijwilliger aan bijdragen (zie stellingen 1-4 in de figuur, volgende pagina). Ze vinden niet dat er al voldoende loopevenementen zijn in de regio (stelling 5) en denken dat een Haagse marathon het hardlopen in de stad zal stimuleren (stelling 6). De ondervraagde hardlopers zijn het niet eens met de stelling dat de gemeente zijn geld beter in andere zaken kan steken dan een marathon (stelling 7). Het enige dat de hardlopers wel bezig houdt, is de impact die een marathon kan hebben op het verkeer en de bereikbaarheid in de stad (stelling 8). Figuur 7 – Mening van Haagse hardlopers over een eventuele Haagse marathon (in percentages)

5.4

Conclusie

Haagse hardlopers reageren enthousiast op de komst van een eventuele Haags marathon-evenement. Een aanzienlijk deel van hen ziet zich eraan deelnemen, aan de marathon zelf nog wat meer dan aan een van de kortere afstanden (waarvoor er ook meer alternatieven zijn). Een Haagse marathon vervult de lopers met enige trots. Hooguit ziet men belemmeringen vanuit het perspectief van verkeer en bereikbaarheid. Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 23

Gezegd moet worden dat er voor deze verkennende studie alleen is gesproken met hardlopers vanuit de Haagse atletiekverenigingen. Het peilen van de mening van zogeheten ‘ongebonden hardlopers’ was binnen het bestek van deze verkennende studie niet mogelijk. Verwacht mag worden dat deze groep ongebonden hardlopers in het algemeen iets minder commitment voelt ten aanzien van het hardlopen en deelnemen aan loopevenementen, dan de groep die daarvoor lid werd van een vereniging (en al een tijd lid is). Het onder Haagse lopers gepeilde enthousiasme voor een Haagse marathon zal daarom in de praktijk een fractie lager liggen dan zoals hier gepresenteerd.

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 24

6 Conclusie In deze verkennende studie is langs verschillende wijzen informatie verzameld over wat het organiseren van een Haagse marathon vergt, en wat een dergelijk evenement kan betekenen voor de stad. Gebaseerd op de diverse bronnen lijken er kansen te liggen voor een Haags marathon-evenement. De markt voor loopevenementen is goed en nog steeds groeiende, bevestigen meerdere bronnen. Leden van atletiekverenigingen reageren positief op het idee. Een najaars-marathon zou de interesse voor de grotere voorjaarswedstrijden die al in Den Haag plaatsvinden ook niet schaden, is de algemene verwachting. Wel zou het kunnen raken aan plannen van andere lokale partijen voor een eigen najaars loop-evenement. Algemeen gedeeld lijkt het beeld te zijn dat een Haagse marathon wel allure moet uitstralen. Aan de andere kant moet Den Haag zich ook niet willen meten met de marathons van steden als Rotterdam en Amsterdam. Den Haag moet op zoek naar een marathon met een herkenbare eigen signatuur, gebruik makend van de bijzondere features van de stad. Een marathon-evenement, met een marathon als vlaggendrager en meerdere sub-evenementen daaronder, spreekt het meest tot de verbeelding én biedt het meeste perspectief op een sportieve legacy. Vanuit de Haagse verenigingen worden inclusie en betaalbaarheid aangedragen als belangrijke (onderscheidende) waarden voor een Haagse marathon.

Een evenement van een dergelijk kaliber vraagt veel van de organisatie. Haagse atletiekverenigingen willen in een ondersteunende rol bijdragen aan het succes van een dergelijk evenement. Maar ze werpen zich niet op als hoofdorganisatie. De Stichting Den Haag Marathon, organisator van meerdere eerdere marathons in de stad, heeft die ambitie wel. Voor het vergroten van de impact van een marathon-evenement is het essentieel dat het evenement stevig wordt ingebed in het beleid van de stad. Het evenement gaat pas wat betekenen voor de stad als het niet op zichzelf staat, maar als element wordt ingezet in een bredere strategie. Dat geldt zowel voor het beleid inzake city-marketing als voor het sportstimuleringsbeleid van de gemeente en zijn uitvoerende organisaties (WSDH, Bewegen Werkt, atletiekverenigingen, …). Zo georganiseerd, kan een marathon van grote betekenis zijn voor de stad, economisch, sociaal en sportief. Atletiekverenigingen herkennen dat zij baat hebben bij een dergelijk loopevenement. Een grote loop kan leden binden en nieuwe leden aantrekken. Samenwerking met een groot loopevenement kan de doorgaans wat klassieke atletiekverenigingen mogelijk nog veel meer bieden - in termen van hun eigen ontwikkeling. Die samenwerking komt echter niet spontaan van de grond. Het is daarom wenselijk als die samenwerking in een eventuele Haagse marathon actief wordt gestimuleerd.

Atletiekverenigingen benoemen ook dat zij voor grote uitdagingen staan. Kadertekort remt de ontwikkelkracht van de clubs en daarmee de mogelijkheden om van grotere betekenis te zijn voor de stad. Ook zijn er noden op het terrein van accommodaties. De verenigingen verwachten meer heil van investeringen op die terreinen, dan van investeringen in een marathon (mocht een degelijke investering zijn gevraagd). In dat kader mag niet onvernoemd blijven dat de stad al een aansprekend loopevenement kent, de CPC. Die heeft wellicht niet de allure van een marathon, maar wordt wel gezien als een sterk merk met grote betekenis voor de stad.

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 25

Referenties Baart de la Faille-Deutekom, M., & Verhoogt, P. (2015). TCS Amsterdam Marathon 2014: Economische impact, tevredenheid, gezondheidseffecten. Hogeschool van Amsterdam; Hogeschool Inholland; Sport2B. Broerse, J., Verhoogt, P., Heijnen, G., Huiszoon, P., Kusters, A., Truijen, J., & Van der Roest, J. (2025). TCS Amsterdam Marathon 2024: Een brede impactstudie. Hogeschool van Amsterdam; Sport2B. Cigarbox Advisory Services. (2024). Maatschappelijke en economische impact van topsportevenementen in Rotterdam 2010–2023: Analyse maatschappelijke en economische effecten van topsportevenementen in Rotterdam. Cigarbox Advisory Services. Fontys Economische Hogeschool Tilburg, Lectoraat Sportbusiness. (z.d.). Onderzoek gebruik en waardering innovaties DLL Marathon Eindhoven 2016. Fontys Economische Hogeschool Tilburg. Helsen, K., & Scheerder, J. (2020). Flemish running events in international perspective: Participant profile, motivation and attitudes. Results based on the European RUN for HEALTH project (Sport Policy & Management Studies, 72). KU Leuven, Policy in Sports & Physical Activity Research Group. Hover, P., & Van Eldert, P. (2019). Marathon Amersfoort 2019: Resultaten deelnemersonderzoek. Mulier Instituut. Hover, P., Ooms, L., van Eldert, P., Scheerder, J., Helsen, K., & Alexandris, K. (2020).

Managementplan voor impact van hardloopevenementen: Richtlijnen voor het creëren van (gezondheids)impact bij hardloopevenementen. Mulier Instituut. Leenen, T., Smit, D., & Hover, P. (2025). Hardloop-, wandel- en wielerevenementen: Deelname, impact en toekomstperspectief. Mulier Instituut. Slender, H., & Molenaar, J. (2015). Cascaderun Hoogeveen: Onderzoek sociaal-maatschappelijke impact. Hanzehogeschool Groningen, Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap. Vink, R., & Varró, K. (2021). Running Rotterdam: On how locals’ participation in running events fosters their sense of place. GeoJournal, 86, 963–978. https://doi.org/10.1007/s10708-019-10104-3

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 26

Bijlage 1: Motie sla op de trom voor de Haagse marathon

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 27

Bijlage 2: hardloopdeelname naar kenmerken Figuur 2A – Wekelijkse hardloopdeelname van de Nederlandse bevolking (12-79 jaar) naar leeftijd, 2001 – 2023 (in procenten) 30 25 20

35-49 jaar 12-34 jaar 50-64 jaar 65+ jaar

15 10 5

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

0

Bron: CBS Gezondheidsenquête 2001-2023. Bewerking, Mulier Instituut. Figuur 2B – Wekelijkse hardloopdeelname van de Nederlandse bevolking (12-79 jaar) naar opleidingsniveau, 2001 – 2023 (in procenten) 30 25 20

Opleiding hoog Opleiding middelbaar Opleiding laag

15 10 5

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

0

Bron: CBS Gezondheidsenquête 2001-2023. Bewerking, Mulier Instituut. Figuur 2C – Wekelijkse hardloopdeelname van de Nederlandse bevolking (12-79 jaar) naar zelf beoordeelde algemene gezondheidstoestand, 2001 – 2023 (in procenten) 30 25 20

(zeer) goed Gaat wel (zeer) slecht

15 10 5

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

0

Bron: CBS Gezondheidsenquête 2001-2023. Bewerking, Mulier Instituut.

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 28

Bijlage 3: deelname hardloopevenementen Figuur 3A – Afgelegde afstanden bij deelname aan hardloopevenementen door hardlopers (15–80 jaar) in 2017 en 2025 0

20

2017 (n=92)

18

2025 (n=90)

20

40

60

80

41

100

33 48

7 28

Tot 5 kilometer 10 kilometer tot halve marathon

4

5 tot 10 kilometer Langer dan een halve marathon

Bron: Nationaal SportOnderzoek, mei 2017 en 2025. Bewerking, Mulier Instituut.

Figuur 3B– Verwachte deelname aan hardloopevenementen: verwachting van hardlopers die nu niet deelnemen aan evenementen (15–80 jaar) (in procenten) 0

20

2025 (n=194)

40

21

60

80

100

57

Weet ik niet

22

Nee

Ja

Bron: Nationaal SportOnderzoek 2025. Bewerking, Mulier Instituut.

Figuur 3C – Verwachte deelname aan hardloopevenementen: verwachting deelnemende hardlopers (15–80 jaar) (in procenten) 0 2025 (n=90)

20

40

11

60

80

62

Minder

Even veel

100 23

Meer

4

Weet ik niet

Bron: Nationaal SportOnderzoek 2025. Bewerking, Mulier Instituut.

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 29

Bijlage 4: deelname richtlijnen impact bij sportevenementen Basisrichtlijnen • Ontwikkel een onderscheidend en passend evenementenconcept • Focus op een soort impact en doelgroep • Creëer draagvlak voor het hardloopconcept • Organiseer side events en stel doelen op • Wijs personen aan die verantwoordelijk zijn voor de organisatie van het evenement en de side events • Promoot het loopconcept en de side events op een manier die de doelgroep aanspreekt. Bevorderen van de lichamelijke gezondheid • Focus op inactieve mensen/niet-sporters • Stimuleer actief vervoer van en naar het evenement • Zorg voor gezond eten en drinken • Kies sponsoren die met hun producten of diensten gezond gedrag stimuleren Bevorderen van de mentale en sociale gezondheid • Creëer ontmoetingsplekken • Creëer een festivaleffect Bevorderen van toerisme en economische impact • Focus op deelnemers en bezoekers van buiten de regio • Verleid, vertraag en verblijf • Investeer in kennis over doelgroepen Maximaliseren van ecologische duurzaamheid • Zorg voor minder gebruik van elektriciteit, energie, papier, water en beperk geluidsoverlast tijdens het evenement Voor een nadere toelichting op deze praktische richtlijnen en aanvullende handvatten ter versterking van de (gezondheids)impact van hardloopevenementen, wordt verwezen naar het volledige managementplan. 16

16

Hover, P., Ooms, L., van Eldert, P., Scheerder, J., Helsen, K., & Alexandris, K. (2020).

Naar een Haagse marathon? Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool in samenwerking met het Mulier Instituut | 2025 30