RIS320937 bijlage Programmaboek Vijf Winkelstratenaanpak

•

Inclusief Er zijn veel verschillende belanghebbenden in het gebied, waarvan enkelen goed vertegenwoordigd zijn in projecten die in dit gebied spelen. Deze belanghebbenden worden uiteraard hier ook betrokken, waar de gemeente opmerkt ook ruimte te willen bieden voor belanghebbenden die zich minder snel uitspreken. Dit kan bijvoorbeeld gedaan worden met een mix van methoden, zoals persoonlijke

Adaptieve participatie Doordat er nu nog niet alle acties en plannen van alle programmalijnen startklaar zijn moet er ruimte worden gecreëerd om samen ideeën daarover te laten ontstaan en wordt er een adaptieve aanpak gehanteerd. Dit houdt in dat er regelmatig wordt gereflecteerd met belanghebbenden over hoe het gaat en wat wellicht anders kan. Onderdelen van het participatieplan, zoals een check op participatiebehoeften, voorgestelde werkvormen voor deelname, communicatiemiddelen, zullen elk kwartaal worden gevalideerd.

Ondernemers en vastgoedeigenaren uit de betreffende winkelstraten.

Daarnaast worden binnen de participatie ook de volgende belanghebbenden mee­ genomen, waar nodig en relevant: • •

•

Bewoners Bewonersorganisaties, belangengroepen en maatschappelijke wijkorganisaties Bezoekers, de pers en politie

bijlagen – programmaplan

In de communicatie naar belanghebbenden wordt nauw afgestemd en opgetrokken met andere onderdelen van de gemeente, in het bijzonder DPZ stadsdeel centrum. Om de verwachtingen en het vertrouwen te waarborgen is het essentieel om vooraf duidelijke grenzen te stellen aan de participatie bij zowel de belanghebbenden als de gemeente. Met behulp van de ‘Trap van eigenaarschap’ is een verdere uitwerking gemaakt van de invloed die belanghebbenden in dit programma hebben en welke rollen de gemeente hierin speelt. Dit vormt |de basis voor verdere uitwerking van het participatieontwerp en betreffende werk­ vormen. Voor meer informatie zie ‘participatieplan versterken ondernemersklimaat Schilderswijk en Transvaal’.

54

55

bijlagen – programmaplan

56

Bijlage 2 Opbrengsten participatiebijeenkomsten

bijlagen – programmaplan

Veiligheid verhogen – programmalijn 3 • Verbetering straatverlichting • Invoeren cameratoezicht Evenementen organiseren – programmalijn 4 • Bijvoorbeeld een Schilderswijk festival

Verkennende bijeenkomsten december 2023

•

In twee participatiebijeenkomsten in december 2023 is onder ondernemers informatie opgehaald over welke aanpak nodig is per winkelstraat. Op 11 december 2023 is een participatiebijeenkomst geweest voor de winkelstraten Hoefkade en Koningstraat. Op 13 december 2023 is een participatiebijeenkomst geweest voor de winkelstraten Paul Krugerlaan, Kempstraat, Hobbemastraat en Hobbemaplein. Onderstaand is de opbrengst van de participatiebijeenkomsten voor het gehele gebied en per straat weergegeven. Alle opbrengsten zijn naar kleur en cijfer van de programmapunten gecategoriseerd.

Vergroening stimuleren • Toenemende groenvoorzieningen in de straten – programmalijn 5 • Initiatieven voor het vergroenen van pleinen en plekken – programmalijn 5

Hoefkade

Herinrichting van openbare ruimte overwegen • Zorgen over herinrichtingsvoorstellen en de impact op bereikbaarheid – ­programmalijn 5 • Optimaliseren van parkeermogelijkheden en verbeterde bereikbaarheid van parkeergarages – programmalijn 2

Diverse activiteiten – programmalijn 7 • Ondersteuning van het ondernemerscollectief

Gemeenschappelijke thema’s voor alle straten Veiligheid verbeteren • Betere straatverlichting – programmalijn 3 • Maatregelen ter bevordering van verkeersveiligheid – programmalijn 3 Evenementen organiseren • Actieve organisatie van diverse evenementen, zoals braderie, kermissen en festivals – programmalijn 4 Winkelstraatpresentatie en Imago versterken • Aanpakken van de uitstraling van de winkelstraten – programmalijn 5

Creëren van aantrekkelijkere winkels en betere branding – programmalijn 6

Koningstraat Imago boosten – programmalijn 6 • Productie van een documentaire over winkelstraten • Verbetering bereikbaarheid • Actieve inzet social media voor promotie Uitstraling verfraaien – programmalijn 4 en 5 • Vaker legen afvalbakken en intensievere schoonmaak • Meer groen • Kunstprojecten zoals ‘Duizend en één nacht’ en muurschilderingen voor een artistieke uitstraling bij ingang Boekhorststraat

Veiligheid verhogen – programmalijn 3 • Verbeterde straatverlichting voor een veiligere omgeving

Winkelstraatpresentatie versterken – programmalijn 5 • Creëren van aantrekkelijkere winkels • Vergroening van de straat en aanpak van vervuiling • Duurzame etalagebanken met groen en wit thema Verkeersveiligheid optimaliseren – programmalijn 3 • Terugplaatsen van drempels op klinkerplekken

Paul Krugerlaan Veiligheid – programmalijn 3 • Verbeterde straatverlichting • Maatregelen voor verbeterde verkeersveiligheid Winkelstraatpresentatie en Imago versterken – programmalijnen 5 en 6 • Aantrekkelijkere winkels • Betere aansluiting op de Haagse Markt

57

• • • •

Betere bereikbaarheid en zichtbaarheid Winkelstraatmanager Thema voor de straat bedenken Branding

Vergroenen – programmalijn 5 • Paul Krugerplein vergroenen • Verantwoordelijkheid van onderhoud groen is taak van de gemeente en niet van ondernemers en bewoners Evenementen – programmalijn 4 • Organisatie van evenementen zoals braderie, Sinterklaas en Kerstmis • Kempstraat Herinrichting van de Openbare Ruimte – programmalijn 5 • Zorgvuldige herinrichting om de bereikbaarheid te waarborgen (zorgen om eenrichtingsverkeer voorstel) Parkeren – programmalijn 2 • Weinig parkeermogelijkheden. Meer creëren • Betere bereikbaarheid van Haagse Markt Veiligheid – programmalijn 3 • Veiligere omgeving door o.a. betere straatverlichting en grondspotjes • Snelheid verlagen gemotoriseerd verkeer naar 30 km/uur Winkelstraatpresentatie en imago – programmalijnen 5 en 6 • Minder regels voor gevelreclame • Betere marketing en promotie van de wijk • Meer groen en vaker ophalen van bewonersafval

bijlagen – programmaplan

Evenementen – programmalijn 4 • Organisatie van evenementen zoals braderie

Hobbemastraat/ Hobbemaplein Uitstraling van de straat en het plein – programmalijnen 2, 3, 5 en 6 • Aanpakken pilaren en sfeerverlichting • Verbeteren uitstraling gevels van winkelpanden • Meer afvalbakken • Meer groen • Vaker schoonmaken van de straten • Promotie van het gebied door een thema te bedenken bijvoorbeeld de Subtropen • Haagse Markt beter verbinden met de winkelstraten Herinrichting openbare ruimte – programmalijn 5 • Zorgen over voorstel voor herinrichtingen binnen het gebied. De bereikbaarheid van de straten verslechterd hierdoor. Bereikbaarheid moet beter. Parkeren – programmalijn 2 • Weinig parkeermogelijkheden. Meer parkeergelegenheden creëren. Bijvoorbeeld de Q-Park garage onder de Haagse Markt elke dag beschikbaar stellen. • Betere bereikbaarheid van parkeer­ garage Haagse Markt

58

Iftar bijeenkomst maart 2024 Eind maart 2024 zijn de ondernemers van Schilderswijk en Transvaal tijdens een Iftar bijeenkomst bijgepraat over de voortgang van de kwartiermakersfase van het project en is gesproken over hoe de inbreng van ondernemers wordt verwerkt en welke vervolgstappen zijn genomen. Het idee is geopperd om in het vervolg elk jaar een Iftar te organiseren als informeel netwerkevenement voor ondernemers uit de Schilderswijk en Transvaal. De opbrengst van de Iftar was: • Kennismaking tussen professionals en ondernemers • Netwerk tussen ondernemers versterkt • Informeren over opbouw van het programma

Stakeholdersbijeenkomst juli 2024 Op 3 juli 2024 is een grotere stakeholdersbijeenkomst georganiseerd, waarbij naast ondernemers ook vastgoedeigenaren, bewoners, medewerkers van de gemeente en maatschappelijk betrokkenen zijn geïnformeerd over het concept uitvoeringsprogramma zoals deze voor u ligt. Tijdens deze bijeenkomst is gevalideerd bij de stakeholders of het geschetste beeld van de winkelstraten in Transvaal en Schilderswijk herkenbaar is. Hieruit bleek dat: 36 stakeholders het ermee eens of sterk mee eens waren dat het geschetste beeld vanuit de presentatie voor de winkelstraten herkenbaar is;

59

8 stakeholders neutraal waren over het geschetste beeld vanuit de presentatie over de winkelstraten; 1 stakeholder het oneens was met het geschetste beeld vanuit de presentatie over de winkelstraten.

•

Daarnaast is ook enige informatie opgehaald doormiddel van verschillende vragen in Mentimeter, waarvan de resultaten onderstaand weergegeven zijn.

•

Geef je aanvulling op het geschetste beeld van de winkelstraten:

•

•

•

• • • • • •

•

•

• •

Organisatie – programmalijn 7 • Opzetten van een BIZ

bijlagen – programmaplan

•

Diversiteit is sterk aanwezig in winkelstraten Het is soms overleven voor ondernemers Sociaal ondernemerschap is belangrijk thema Veiligheid kan zeker verbeterd worden in het gebied Uitstraling van de winkelpanden verdient aandacht Er dient financiële ondersteuning te komen ter voorkoming van een koude sanering De Haagse Markt is een verbindende factor in de wijk en vestigingsreden om te wonen en ondernemen De ‘plezierzoeker’ is als groep door de Haagse Markt sinds kort ook als focuspunt benoemd Veel unique selling points in Transvaal en Schilderswijk aanwezig Het bewonersklimaat kan iets verbeterd worden

• •

•

•

Het parkeerprobleem dient eerst opgelost te worden voordat er andere stappen worden genomen. Alle winkelstraten moeten worden gezien als één centraal gebied Winkelstraten en gebieden meenemen in algehele PR en communicatie De term ‘plezierzoeker’ dient aangepast te worden in ‘sociale verbinding zoekenden’ Mobiliteit tussen de verschillende winkelgebieden is achteruit gegaan Directe gevolgen van wegafsluitingen (pollers) op de bereikbaarheid van de winkelstraten Hoefkade en Koningstraat ontbreken; flinke omzet­ dalingen tot gevolg. Herman Costerstraat wordt nu los gezien van de Haagse Markt. Gevolg enorme marginalisering, is aan het afglijden.

bijlagen – programmaplan

60

Wat is voor u waardevol in het gebied?

diversiteit

overzichtelijk voel me thuis

betaalbaar samen eten

levendigheid

haagse markt

schoon

levendig

bereikbaarheid

divers

verbinding

laagdrempelig energie

rijk aan cultuur

gezelligheid groen

tramlijnen

uniek door diverse aspect

schoon is

lekker eten

veiligheid

samenkomen

sociale cohesie

mobiliteit

leefbaarheid

markt als centrale plek

veerkracht 3e centrum gemeenschap

Welke programmalijnen hebben prioriteit?

multi cultureel

sociale samenhang

technisch op orde geen mainstream vlakbij ov

hart voor kunstenaars global district

voel me op me gemak

pklaan

multiculturelesamenleving basisbehoeftes

trots diversiteit markt mooie smeltkroes

alles

laagdrempelig - veilig

levendigheid divers haagse markt veelzijdig haagse schoon heel en veiligheid vriendelijkheid betaalbare boodschappen voldoende parkeergelegenh

Organisatie en Samenwerking (14 stemmen) Vitaliteit, Veiligheid en Vertrouwdheid (10 stemmen) Locatie en Toegankelijkheid (9 stemmen) Imago en Marketing (7 stemmen) Kwaliteit Fysieke Omgeving (4 stemmen) Beleving en Vermaak (2 stemmen) Aanbod (1 stem)

Hoe wil je meedoen met het programma ‘Versterken Ondernemersklimaat Schilderswijk en Transvaal?’ 1. 2. 3. 4. 5. 6.

trots op de multiculti

24 uur economie

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

multicultureel

kleurrijk ondernemen

bereikbaarheid

bijlagen – programmaplan

aantrekkelijk en groen

Ik doe mee in mijn vakgebied (14 stemmen) In mijn eigen straat (4 stemmen) In een werkgroep (3 stemmen) In een begeleidingscommissie (1 stem) In alles meedoen (4 stemmen) Nergens aan meedoen (0 stemmen)

61

bijlagen – programmaplan

62

Bijlage 3 Analyse huidige situatie Demografisch en leefstijlen De bevolking van het gebied Transvaal en Schilderswijk bestaat uit bijna 50.000 inwoners, waarvan ca. 2/3 in de Schilderswijk woont en 1/3 in Transvaal. De bijna 50.000 inwoners zijn verdeeld over ca. 21.000 huishoudens. De wijken zijn in vergelijking tot de rest van Den Haag jong en multicultureel. Zo is 33% van de bevolking jonger dan 25 jaar, en is 92% van niet-Nederlandse afkomst. Hiervan is de grootste bevolkingsgroep Turks (28%). Financieel gezien hebben de inwoners van Transvaal en Schilderswijk het een stuk moeilijker dan in andere delen van Den Haag en ten opzichte van Nederland. De gemiddelde inkomens per inwoner liggen ca. 40% onder zowel landelijk als Haags gemiddelde. Daar komt bij dat bijna 25% van de huishoudens een inkomen heeft onder of rond het sociaal minimum, waar dat gemiddeld in Den Haag 11% is. Van het totaal aantal huishoudens ontvangt 15% een ww-/bijstandsuitkering bijna het dubbele van geheel Den Haag.

In Transvaal en Schilderswijk staan ruim 18.000 woningen, waarvan het overgrote deel (sociale)huurwoning betreft. Ook bestaat het grootste deel van de woningvoorraad in het gebied uit appartementen, namelijk ca. 85%. De bedrijvigheid bevindt zich vrijwel altijd in de plint (met name horeca en detailhandel). Het gebied kent een mix aan bouwjaren, van begin 1900 tot nieuwbouw vanaf 2005. Gekeken naar de leefstijlprofielen van de inwoners van Transvaal en Schilderswijk vallen zij voornamelijk binnen de zogenoemde ‘Plezierzoekers’. Plezierzoekers houden van samen zijn en met vrienden en familie dingen doen. Het belangrijkste is dat het gezellig is en dat er voor iedereen wat te doen is, zo ook in de winkelstraat. Ze zoeken plekken op om andere mensen te ontmoeten, op straat, in de horeca of tijdens evenementen. Met name in vergelijking tot Den Haag en Nederland zijn er relatief veel plezierzoekers in Transvaal en Schilderswijk.

bijlagen – programmaplan

63

Het winkelgedrag van de grootste consumentengroep in Transvaal en Schilderswijk is met name merkbewust 1 . Deze consument vindt winkelen een leuke bezigheid. Het zijn consumenten die waarden hechten aan luxe, maar ook prijsbewust zijn, waardoor zij hun spullen ook bij budgetwinkels halen.

Branchering en aanbod De vijf winkelstraten en Vaillantlaan in Transvaal en Schilderswijk kennen in totaal een commercieel aanbod van 242 verkooppunten. Het grootste deel hiervan bestaat uit detailhandel (57%), maar ook horeca (21%) commerciële diensten als kappers, reisbureau’s en makelaars zijn er te vinden (14%). Slechts een beperkt deel van het aanbod bestaat uit culturele en maatschappelijke functies (2%). Vaillantlaan is van oorsprong geen echte winkelstraat en kent naar verhouding het meeste horeca aanbod. De leegstand in het gebied is redelijk beperkt met in totaal 6% van het aantal

Paul Krugerlaan

Inwoners Schilderswijk

17%

32%

10%

9%

Inwoners Transvaalkwartier

18%

33%

9%

7%

Den Haag

11%

19%

9%

Nederland

11%

18%

12%

12%

15%

12%

17% 17% 13%

17%

0%

6%

9%

6%

11%

13%

16% 100%

Avontuurzoekers Rustzoekers

Plezierzoekers Inzichtzoekers

Harmoniezoekers Stijlzoekers

Verbindingzoekers

Het multiculturele karakter van het gebied vertaalt zich ook door in de branchering van het aanbod.

45%

45% 54%

5%

Kempstraat

13%

21%

20% 20%

68%

Koningstraat Hoefkade

21%

Naast de vijf winkelstraten en Vaillantlaan kent het gebied ook de Haagse Markt, de grootste onoverdekte markt van Europa. De Haagse Markt kent ruim 400 marktkramen waar zowel dagelijkse artikelen (eetwaren, groente en fruit, vlees en vis) als niet-dagelijkse artikelen (kleding, huishoudelijke producten, elektronica etc.) te vinden zijn.

1 Bron: Bezoekersprofielen Motivaction Transvaalkwartier en Schildersbuurt

Vaillantlaan

Leefstijlprofielen

panden dat leegstaat. Dit komt overeen met 15 van de 242 panden. Relatief de meeste leegstand is op de Koningstraat te vinden, echter wordt dit veroorzaakt doordat deze straat een beperkt aantal panden kent en leegstand hierdoor sneller opvalt. Verder kent het gebied bijna geen langdurige leegstand en zijn panden relatief snel weer ingevuld. De beperkte leegstand en snelle invulling is positief voor de uitstraling van het gebied, maar voor de doorstroming en mogelijkheden voor starters niet altijd gewenst.

21%

21% 11%

Hobbemastraat-Hobbemaplein

3%

Totaal

6%

47%

8%

11%

21%

11%

66%

21% 21%

57%

4%

21%

6% 4% 14% 2%

0%

100% Leegstand

Detailhandel

Horeca

Commerciële diensten

Cultuur

bijlagen – programmaplan

64

bijlagen – programmaplan

65

4.000

Functioneren van de vijf winkelstraten vanuit de Retailmonitor De vijf winkelstraten in Transvaal en Schilderswijk hebben een direct verzorgingsgebied van ca. 50.000 inwoners, namelijk dat van de wijken Transvaal en Schilderswijk zelf. Daarnaast trekt het gebied door het multiculturele aanbod en clustering van speciaalzaken ook consumenten vanuit heel Den Haag en daarbuiten. Vanuit herkomstcijfers van de Haagse Markt (2024) blijkt dat deze een groter bereik heeft en de grote trekker vormt van het gebied. Mede door het grote aanbod en de relatief lage prijzen voor producten. De aantrekkingskracht van de winkelstraten op potentieel recreatieve consumenten buiten de wijk is echter toch redelijk gering. Dit wordt allereerst veroorzaakt door de nabijheid van de binnenstad van Den Haag met een compleet aanbod, maar ook door het soms eenzijdige winkelaanbod dat zich vaak richt op bepaalde doelgroepen en leefstijlen die voornamelijk in Transvaal en Schilderswijk te vinden zijn. Zo zijn er relatief veel minisupermarkten en doelgroepsupermarkten (23), kappers (20) en fastfoodhoreca (24). Daar speelt tevens in mee dat de uitstraling van bijvoorbeeld de nabij gelegen binnenstad een aantrekkelijk alternatief is. Ook het aanbod aan grotere (landelijke) ketenformules is zeer beperkt.

Enkele voorbeelden van ketenformules die wel aanwezig zijn, zijn Albert Heijn op het Paul Krugerplein, Tanger Market op de Hoefkade en KFC op het Hobbemaplein. Waar in totaal ca. 30% van alle winkels in Nederland bij ketenbedrijven hoort, is dat percentage in de winkelstraten in Transvaal en Schilderswijk <5%.

Het ontbreken van grotere winkelketens als Action, Hema, Kruidvat etc. heeft allereerst te maken met moderne eisen en metrages van de panden (indeling en omvang van >100 m²). Slechts 15% van alle panden in de 6 winkelstraten is groter dan 100 m² wvo. Daarnaast heeft het ontbreken te maken met het achterblijven van het economisch functioneren van de winkelstraten.

3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0

2014

De gemeente Den Haag stelt elke vier jaar een Retailmonitor op, waarin alle winkelstraten uit de hoofdwinkelstructuur van Den Haag beoordeeld worden op basiskwaliteiten zoals vraag, aanbod, fysieke kwaliteit en economisch functioneren, zoals leegstand, huurprijzen en omzet. Ook de vijf winkelstraten in Transvaal en Schilderswijk zijn hierin opgenomen (exclusief Vaillantlaan). Over de afgelopen jaren (2013, 2017 en 2021) zien we dat de winkelstraten in Transvaal en Schilderswijk onderaan de ranking staan, doordat zowel de basiskwaliteit (o.a. gevelkwaliteit, onderhoud openbare ruimte, organisatiegraad, parkeerdruk) als de economische kwaliteit (o.a. huurprijzen, omzetten en investeringsrisico’s) lager worden beoordeeld ten opzichte van Den Haag gemiddeld. Het feit dat deze winkelstraten laag scoren heeft tevens tot gevolg dat ketenformules de boot afhouden.

Veiligheid en leefbaarheid Vanuit gemeentelijke cijfers over veiligheid en leefbaarheid krijgen de Schilderswijk en Transvaal respectievelijk een rapportcijfer 6,1 en 5,8 voor ‘ervaren veiligheidsgevoel’. Hiermee staan deze twee wijken qua veiligheid het laagst van alle wijken in Den Haag, samen met Laakkwartier en Spoorwijk (6,1), Rustenburg en Oostbroek (6,1) en

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Transvaal misdrijfmeldingen

Transvaal overlasmeldingen

Schilderswijk misdrijfmeldingen

Schilderswijk overlasmeldingen

Groente- en Fruitmarkt (5,8). Daarnaast is het aantal misdrijfmeldingen en overlastmeldingen ook relatief hoog in vergelijking met het stedelijk gemiddelde. Er is echter een afnemende trend gaande in het aantal misdrijfmeldingen. Daarentegen loopt het aantal overlastmeldingen de afgelopen jaren op. Diefstal en verkeersovertredingen zijn de twee meest voorkomende misdaden in het gebied. Naast veiligheidsmeldingen is ook de niet-zichtbare criminaliteit een probleem. Er zijn geen precieze cijfers bekend maar uit onderzoek van de Gemeente Den Haag in samenwerking met politie en openbaar ministerie (Ondermijning in beeld) blijkt dat in de gehele gemeente Den Haag, de meeste ondermijnende criminaliteit gesignaleerd wordt in de Schilderswijk met overloop naar Transvaal. Het gaat met name in en rondom de Hobbemastraat, Koningsstraat, Hoefkade, Kempstraat en Paul Krugerlaan, vrijwel alle winkelstraten in dit gebied. Er wordt vooral gewezen op cafés, shishalounges, koffiehuizen, belwinkels, detailhandel en stichtingen waar ondermijning plaats vindt.

2021

2022

2023

Fysieke buitenruimte De vijf winkelstraten en Vaillantlaan kenmerken zich door langgerekte straten, waarin in de plint commerciële voorzieningen gesitueerd zijn en op de verdiepingen woningen zitten. De straten zijn relatief breed in opzet en hebben in veel gevallen een trambaan door de straat lopen. Er vallen een aantal dingen op aan de straten in Transvaal en Schilderswijk. Allereerst is er relatief weinig groen in de straten te vinden. De straten hebben een stenige uitstraling, wat met name opvalt aan de Vaillantlaan en Hobbemastraat. Daarnaast maken de reclame-uitingen en uitgestalde goederen op de stoep voor de winkels de buitenruimte rommelig en onaantrekkelijk. Hierbij komt dat er op sommige punten achterstallig onderhoud van straatmeubilair als verlichting, tegels en prullenbakken aanwezig is en dat ook fysieke panden niet altijd goed onderhouden zijn. Door de wijk heen, en dus ook in de betreffende straten, speelt een afvalprobleem, wat zich uit in afval op straat, rondom prullenbakken en kapotte prullenbakken.

bijlagen – programmaplan

Samengevat zorgt dit ervoor dat er een kwaliteitsslag te maken valt als het gaat om fysieke uitstraling van de straten. Naast een verslechterde fysieke uitstraling van de winkelstraten staat ook de bereikbaarheid onder druk door parkeerproblemen en beperkte plek voor laden/lossen.

66

Ondernemers zijn tevens bang dat de parkeerdruk door herinrichtingsplannen voor de openbare ruimte van Hobbemaplein en Hobbemastraat ervoor zorgen dat de parkeerdruk alleen maar groter wordt. De straat zal namelijk autoluwer ingericht worden.

SWOT-analyse Op basis van alle opgehaalde informatie is de volgende SWOT analyse opgesteld. Deze biedt houvast in de opgavebepaling en de uitgesproken ambitie in dit programma. Sterk • Geringe leegstand • Onderscheidende branchering t.o.v. andere winkelgebieden: multicultureel en afwisseling horeca, winkels en diensten. • Ondernemerschap • Superdiversiteit • Haagse Markt als centrale plek • Levendigheid • Bereikbaar • Sociale cohesie, plek om samen te komen • Betrokkenheid • Verzorgingsgebied

Kansen • Positionering als derde centrumgebied in Den Haag • Eigen onderscheidende identiteit • Toename consumenten in verzorgingsgebied • Positief imago • Uitstraling vastgoed • Herinrichting en verbeteren uitstraling openbare ruimte • Organiseren van meer beleving en vermaak, bv door aantakking toeristenmarketing The Hague & Partners en ‘Have a Royal Winter’ • Verbinding Haagse Markt, Hobbemaplein en Transvaalpark als centrale plek in gebied • Versterken diversiteit winkelaanbod & mixed-use • Aantrekkelijk maken voor nieuwe ondernemers en ketens • Klimaatadaptief maken omgeving • Verbeteren (gevoel) van veiligheid • Verbeteren verkeersveiligheid

Zwak • Aanbod is in de zes winkelstraten monofunctioneel • Uitstraling buitenruimte • Organisatiegraad is beperkt • Matige uitstraling winkels • Weinig groen • Verblijfskwaliteit • Digitale toegankelijkheid • Negatief imago • Gevoel van veiligheid laat te wensen over • Ondermijning aanwezig • Beperkt klimaat adaptief vermogen

Bedreigingen • Gebrek aan samenwerking • Versnipperd eigendom • Economische situatie met hoger wordende kosten. • Retailperspectief • Doorlooptijd deelprojecten • Ontwikkelingen elders in Den Haag • Uiteenlopende belangen stakeholders

Het logo van Den Haag Korte instructie over toepassing

Den Haag is de internationale stad van vrede en recht. Een moderne metropool met een omvangrijke geschiedenis en een rijk geschakeerde bevolking. Dit zie je terug in De stijl van Den Haag.

Colofon De gemeente bedankt alle bewoners, ondernemers en partners voor hun inzet en bijdrage. Als dingen beter kunnen of als u mee wilt doen, laat het ons weten via: centrum@denhaag.nl

Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling, Stadsdeel Centrum Postbus 12 620 2500 DL Den Haag

Vormgeving Buro BRAND Fotografie gemeente Den Haag Als u mee wil doen, laat het ons weten via: centrum@denhaag.nl