RIS320866 Verlenging subsidies tbv de energietransitie en het tegengaan van energiearmoede, en ontw rondom de Duurzame Cadeaukaart

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10813179 RIS320866 Contactpersoon

Fanny van den Dijssel Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

17 december 2024

Fanny.vandendijssel@denhaag.nl

Onderwerp

Verlenging subsidies ten behoeve van de energietransitie en het tegengaan van energiearmoede, en ontwikkelingen rondom de Duurzame Cadeaukaart

Geachte voorzitter, Middels deze brief informeer ik u over verschillende ontwikkelingen rondom de aanpak van energiearmoede en de looptijd van verschillende subsidies. Tevens bevat de brief een update over de Duurzame Cadeaukaart, zoals toegezegd op 24 oktober jl. (toezegging 647). Verlenging bestedingstermijn SPUK-middelen energiearmoede De bestedingstermijn van de SPUK-middelen Aanpak Energiearmoede liep oorspronkelijk tot en met 31 december 2025. Recent is bekend gemaakt dat deze wordt verlengd tot en met 2027.1 Hierdoor is er meer tijd om de circa €22,5 miljoen die door het rijk ter beschikking is gesteld optimaal te benutten voor het bestrijden van energiearmoede in Den Haag. Tot nu toe is ongeveer de helft van de middelen besteed. In de komende periode zet het college verder in op de aanpak van energiearmoede, zoals beschreven in het ‘Raadsvoorstel besteding derde tranche SPUK-middelen Aanpak Energiearmoede’(RIS318694). Het doel van de SPUK-middelen is om de kwetsbaarheid van huishoudens voor hoge energiekosten te beperken door het energieverbruik te verlagen. Hiermee dragen we bij aan een rechtvaardige energietransitie. Wijzigingen in subsidieregelingen Verlenging subsidie ‘Lokale Aanpak Isolatie gemengde VvE’s Den Haag 2024’ Het college gaat de subsidie ‘Lokale Aanpak Isolatie gemengde Verengingen van Eigenaars Den Haag 2024’ (RIS319510) verlengen tot en met eind 2027.

De reden hiervoor is dat de subsidie gedeeltelijk wordt gedekt vanuit de SPUK-middelen Aanpak Energiearmoede. De regeling liep oorspronkelijk tot en met eind 2025. Met deze regeling wil de gemeente een bijdrage leveren aan het isoleren en verbeteren van woningcomplexen van gemengde Verenigingen van Eigenaars (VvE’s). VvE’s kennen doorgaans lange processen om verduurzamingsplannen voor te bereiden en om daar over te besluiten. De verlenging van deze regeling geeft deze VvE’s de benodigde tijd voor planvorming. 1

Kamerbrief Tegengaan Energiearmoede. 6 november 2024: Voorzienings- en leveringszekerheid energie | Tweede Kamer der Staten-

Generaal

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10813179

Verlenging subsidie ‘Wonen op schone energie - verwijderen gaskachels en gasgeisers Den Haag 2023’ Ook de subsidie 'Verwijderen gaskachels en gasgeisers' (RIS315748) wordt door het college verlengd. Oorspronkelijk liep de regeling per 2024 af, maar loopt door de verlenging door tot en met eind 2025. Bij deze regeling ontvangen Haagse woningeigenaren een tegemoetkoming in de kosten om openverbrandingssystemen in hun woning te verwijderen. In plaats daarvan wordt een nieuw warmteafgiftesysteem aangebracht die de woning verwarmt zonder gebruik van aardgas. De regeling draagt bij aan het doel om woningen te verwarmen op schone energie. Daarnaast zorgt het ervoor dat de woning nu of in de toekomst over kan op een duurzame manier van verwarmen, zoals een warmtepomp of een warmtenetaansluiting. Hoewel de subsidieaanvragen in een stijgende lijn zitten, is er voorlopig geen verhoging van het budget nodig. Nog ongeveer de helft van het subsidieplafond is beschikbaar. Het huidige subsidieplafond wordt dan ook behouden. Verhoging subsidie 'Wonen op schone energie – koken Den Haag 2023' Daarnaast is het college voornemens het subsidieplafond van de subsidieregeling wonen op schone energie – koken Den Haag 2023 (RIS314951) te verhogen. De subsidieregeling komt Haagse woningeigenaren tegemoet in de kosten die ze maken wanneer ze overstappen naar koken op inductie.

Daarmee levert de subsidieregeling een bijdrage aan het verminderen van de CO2-uitstoot en is het een belangrijk onderdeel van de energietransitie. Om meer woningeigenaren in staat te stellen van de subsidieregeling gebruik te maken, werd de subsidieregeling op 12 december 2023 al verlengd tot en met 31 december 2025 (RIS10655136). Bovendien is destijds het subsidieplafond verhoogd met €200.000,- tot een bedrag van €700.000,-. Inmiddels is het nieuwe subsidieplafond bijna uitgeput, terwijl de regeling nog doorloopt. Om deze reden is het college voornemens om het plafond te verhogen met €400.000,-. Sinds de ingang van de subsidie is gemiddeld per jaar rond de €300.000,aan subsidie verleend voor deze regeling. Ontwikkelingen rondom de Duurzame Cadeaukaart De Duurzame Cadeaukaart (hierna: “DC”) maakt onderdeel uit van de aanpak van energiearmoede, zoals beschreven in het ‘Raadsvoorstel besteding derde tranche SPUK-middelen Aanpak Energiearmoede’ (RIS318694). Met de DC kunnen inwoners die kwetsbaar zijn voor energiearmoede energiezuinige apparaten met korting aanschaffen. Evaluatie onder deelnemers van de Duurzame Cadeaukaart De afgelopen periode is de DC geëvalueerd via een enquête onder de deelnemers en door het raadplegen van de Cliëntenraad Sociaal Domein (afgekort ‘cliëntenraad’).

De enquêteresultaten en aanbevelingen van de cliëntenraad vormen de basis voor het aangaan van een nieuwe opdracht en enkele wijzigingen in de voorwaarden van de dienst. In totaal hebben 870 aanvragers van de DC de enquête ingevuld. Het gaat zowel om inwoners die met de kaart een apparaat hebben aangeschaft, als deelnemers die de DC niet hebben verzilverd. De enquêteresultaten en de aanbevelingen van de cliëntenraad zijn als bijlage toegevoegd. Uit het onderzoek blijkt dat de DC om verschillende redenen gewenst is bij de doelgroep. Opvallend is dat geen van de respondenten het verlagen van de energierekening opgeeft als belangrijkste reden de DC aan te vragen. Het overgrote deel (71,5%) gaf als reden een (nieuw) apparaat nodig te hebben. Zonder de cadeaukaart had een deel van hen waarschijnlijk een goedkoper (tweedehands) apparaat aangeschaft dat minder energiezuinig is en dus voor een hogere energierekening zorgt.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10813179

Verder blijkt uit de resultaten dat de witgoedregeling daadwerkelijk zorgt voor een lagere energierekening van de deelnemers. Dit is in lijn met landelijk onderzoek van TNO.2 Doelgroep en bereik van de Duurzame Cadeaukaart De DC maakt het verlagen van het energieverbruik toegankelijker voor huishoudens die kwetsbaar zijn voor energiearmoede. De DC wordt namelijk alleen aangeboden aan huishoudens met een Ooievaarspas. Dit betekent dat zij een relatief laag inkomen hebben en daardoor een groter risico lopen op energiearmoede. De dienst is eind 2021 gestart. Sindsdien zijn er meer dan 9.000 cadeaukaarten aangevraagd, wat een groot aandeel is van de ongeveer 50.000 huishoudens in Den Haag met een Ooievaarspas. Ongeveer de helft heeft de kaart al gebruikt om met korting een energiezuiniger apparaat aan te schaffen. Start nieuwe aanbestedingsprocedure De huidige opdracht met de partners die de DC mogelijk maken loopt af. Om de dienst voort te kunnen zetten is er een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. Naar verwachting wordt de opdrachtverstrekking vóór 1 februari 2025 gegund aan een nieuwe leverancier. De huidige opdracht loopt door tot en met 31 januari 2025. Met het voortzetten van de DC zetten wij in op het optimaal benutten van de SPUK-middelen voor de aanpak van energiearmoede.

Er is in totaal €1,5 miljoen voor de DC gereserveerd, waarvan inmiddels ruim €1 miljoen is besteed. Gezien de verlening van de bestedingstermijn van de SPUK-middelen wordt de actie na 2025 doorgezet en het bestedingsplafond naar alle waarschijnlijkheid verhoogd. Wijzigingen in de voorwaarden van de Duurzame Cadeaukaart Naar aanleiding van het onderzoek zijn een aantal wijzigingen gemaakt in de voorwaarden van het product. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen met daarop een toelichting: 1) Aanpassing van het type apparaten dat met korting aangeschaft kan worden In 2024 konden deelnemers met de cadeaukaart een koelkast, vriezer, wasmachine, stofzuiger en/of een refurbished iPad aanschaffen. Dit aanbod is op aanbevelen van de cliëntenraad uitgebreid met een koel-vriescombinatie, (combi)magnetron en vaatwasser. De refurbished iPad wordt niet meer aangeboden vanaf 2025. 2) De kortingsbedragen per apparaat zijn verhoogd De korting die geboden wordt met de DC hangt af van het type apparaat dat wordt aangeschaft. In de huidige regeling gaat het om een maximale korting van €250,-. Van de enquêtedeelnemers die wel een DC hebben aangevraagd, maar die deze niet hebben verzilverd gaf driekwart als reden voor het aanvragen aan een nieuw apparaat nodig te hebben.

Dat de apparaten die met de kaart aangeschaft kunnen worden te duur zijn is voor bijna de helft van hen de reden geweest om hem niet te verzilveren. Er is daarom besloten om de kortingsbedragen te herzien. De kortingsbedragen per apparaat zijn vastgesteld op basis van het gemiddelde prijsverschil tussen een variant met een slecht energielabel (E) en één met een goed energielabel (A). Hieruit zijn de volgende bedragen gekomen:

2

TNO (2023). Effecten van fixers/energiecoaches, renovaties en witgoedregelingen.

https://publications.tno.nl/publication/34640993/1EDZiA/TNO-2023-effecten.pdf

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10813179

Type elektrisch apparaat

Energielabel

Kortingsbedrag vanaf 2025

Koel-vriescombinatie

A

€350,-

Tafelmodel koelkast

A, B of C

€300,-

Tafelmodel vrieskist

A, B of C

€250,-

Wasmachine

A

€250,-

Vaatwasser

A

€300,-

Magnetron

A

€50,-

Combimagnetron

A

€50,-

Stofzuigers

A

€50,-

3) Deelnemende apparaten worden geleverd op het adres dat is gekoppeld aan de Ooievaarspas Het doel van deze wijziging is het voorkomen van fraude waarbij apparaten terecht komen bij mensen die geen recht hebben op de DC. In het huidige proces moeten deelnemers met uitgebreide documentatie naar de winkel voor controle op rechtmatig gebruik. Enkele leveranciers hebben aangegeven dat dit meermaals tot onprettige situaties heeft geleid. Voorheen waren er geen afspraken met de leveranciers over het bezorgen van apparaten; dit konden gebruikers van de DC zelf regelen met de leveranciers. Uit de evaluatie bleek ook ruimte voor verbeteringen in de gebruiksvriendelijkheid van deze dienst. Bezorging aan het woonadres is gebruiksvriendelijker en de deelnemers worden ontzorgd omdat er geen vervoer geregeld hoeft te worden. Aanvullend blijven we controles uitvoeren door middel van steekproeven en mystery shoppers. De korting (o.b.v. prijsverschil tussen een energiezuinig en een niet-energiezuinig apparaat) zorgt er bovendien voor dat deelnemers een eigen bijdrage moeten betalen. Dit verlaagt het risico op fraude ten opzichte van het gratis aanbieden van apparaten. 4) Kortingen zijn enkel te gebruiken bij leveranciers van apparaten die een fysieke winkel hebben De kaart is (ter stimulering van de lokale economie) alleen te besteden bij fysieke winkels in de gemeente Den Haag.

De kaart kan nu gebruikt worden bij Zwennes en Coolblue. Uit eerdere onderzoeken bleek dat ongeveer 80% van de doelgroep de voorkeur geeft aan het kopen van apparaten in een fysieke winkel. Een belangrijke reden hiervoor is dat zij het prettig vinden om een fysieke winkel te hebben voor vragen of wanneer het apparaat niet naar behoren werkt. Communicatie en beoogd bereik in 2025 Voor een betere bekendheid en vindbaarheid van de DC onder Ooievaarspashouders worden de webpagina’s van Duurzaam Den Haag en de Ooievaarspas verbeterd, conform de resultaten van het onderzoek. Daarnaast wordt voorzien in offline promotie via de nieuwsbrief van de Ooievaarspas en via het verspreiden van informatie over de DC bij relevante organisaties in de wijk. Met de verlenging van de subsidieregelingen en het voortzetten van de DC hoopt het college de impact van haar inspanningen op het gebied van energiearmoede en verduurzaming verder te vergroten. De voortgang en het effect hiervan wordt gemonitord. Waar nodig wordt bijgestuurd om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de behoeften van de inwoners. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

4/4