RIS320821 Stand van zaken Volwasseneneducatie
Tekst van het document
Typ tekstTyp tekstTyp tekst
Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening
dienst: dienstcode
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Ons kenmerk
Aan de voorzitter van de commissie Samenleving
OCW/10822073 RIS320821 Contactpersoon
Marlou Smulders Dienst
Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling
OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer
14070 Datum
E-mailadres
10 december 2024
marlou.smulders@denhaag.nl Bijlage
1
Onderwerp
Stand van zaken volwasseneneducatie
Geachte voorzitter, Met deze brief informeert het college de raad over de stand van zaken rondom volwasseneneducatie. Het reguliere volwasseneneducatiebeleid staat beschreven in ambitie 4 van de Haagse Educatieve Agenda 2022-2026. Over de inzet wordt gerapporteerd in de jaarlijkse programmaverantwoording. In deze brief worden onderstaande toezeggingen meegenomen, die zijn gedaan tijdens het debat over Taal in de commissie Samenleving van 21 maart 2024: • toezegging 358: te onderzoeken of nieuwe interventies gericht op analfabeten nodig zijn; • toezegging 356: de bedrijvenaanpak inzichtelijk te maken; • toezegging 360: kijken wat mogelijk is om te werken met certificaten met toegang tot arbeidsmarkt, via sterke koppeling volwasseneducatie. Taalaanbod in Den Haag 2023-2024 De gemeente financiert taalaanbod voor verschillende doelgroepen in de stad (zie de bijlage). Voor mensen die moeite hebben met basisvaardigheden en die niet inburgeringsplichtig zijn, waaronder EU-arbeidsmigranten en Oekraïense ontheemden, is er taalaanbod gesubsidieerd middels de subsidieregeling volwasseneneducatie (RIS316880). De laatste jaren is het aantal deelnemers aan gesubsidieerde taaltrajecten en oefenactiviteiten in Den Haag steeds verder toegenomen (zie tabel 1 en tabel 2).
Dankzij de inzet van meer middelen voor subsidieactiviteiten volwasseneneducatie kon het aanbod aan cursussen taal (en rekenen en digitale vaardigheden) groeien en konden meer mensen worden verwezen naar passend aanbod. Cursussen en oefenactiviteiten vinden plaats op centrale locaties, zoals de Waldorpstraat (Taal + ROC Mondriaan) en Calandstraat (Taal aan Zee, HorizonTaal), in de wijken, bij de Centra voor Jeugd en Gezin, bibliotheken, op basisscholen en voor een beperkt aantal minder mobiele en/of kwetsbare deelnemers ook thuis. De vraag naar taalcursussen die gesubsidieerd worden door de gemeente is sinds het einde van de coronaperiode sterk gestegen en blijft onverminderd hoog. Dit betreft instroom van nieuwe deelnemers én doorstroom van cursisten die na een afgeronde cursus een vervolgtraject naar een hoger niveau willen doen. In 2023 en 2024 was er meer vraag naar les in de avond dan overdag. Verder is ook de vraag naar taalles in de wijk sterk gestegen. Door de grote vraag naar taalactiviteiten is het een uitdaging voor de taalaanbieders om voldoende taaldocenten en vrijwilligers te werven, waardoor de wachtlijst voor het volgen van een cursus in de zomer 2024 weer is opgelopen.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Voor taalles bij de Taal+ school van ROC Mondriaan varieert de wachttijd van enkele weken tot enkele maanden. Dit verschilt per cursus (niveau, leerprofiel en voorkeur voor dag of avond). Een wachttijd van twee á drie maanden is gebruikelijk, zodat volle groepen kunnen worden gestart. Mensen uit de prioritaire doelgroepen (zoals genoemd in de Haagse Educatieve Agenda 2022-2026, RIS311077) worden met voorrang geplaatst. Hierdoor kan de wachttijd van deze doelgroepen lager zijn dan gemiddeld. Om de wachtlijst in te perken zijn de afgelopen jaren oplopend meer middelen beschikbaar gesteld, ook voor 2024 (RIS316880). Met de aanvullende middelen kon de Taal+ school van ROC Mondriaan meer docenten aantrekken en geleidelijk aan ook meer lessen aanbieden. Daarnaast hebben taalaanbieders in overleg met de gemeente, naast het reguliere aanbod, ook cursussen geïntroduceerd met minder contacturen en meer zelfstudie. Er is bij de Taal+ school ook een extra check ingebouwd om te voorkomen dat mensen die zich hebben aangemeld voor een cursus toch niet komen opdagen (no-shows). Hierdoor kunnen meer mensen sneller goed worden geplaatst. Zie voor een uitgebreide toelichting op het taalaanbod voor de verschillende doelgroepen gefinancierd door de gemeente ook de beantwoording van schriftelijke vragen over ‘wachtrijen bij taallessen voor nieuwkomers’ (RIS320024).
Non-formeel aanbod Het zogenaamde non-formele aanbod (gestructureerd lesaanbod door een beroepskracht dat wordt afgesloten met een certificaat) wordt grotendeels verzorgd door de Taal+ school van ROC Mondriaan. De Taal+ school verzorgt aanbod voor de NT1-doelgroep en NT2-doelgroep. Een NT1-deelnemer is Nederlandstalig, heeft in Nederland jeugdonderwijs gevolgd en heeft moeite met lezen en schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden. De NT1-deelnemers werken in een NT1-traject op maat aan hun eigen leervraag. NT2-deelnemers hebben een andere moedertaal dan het Nederlands en willen de Nederlandse taal leren verstaan, spreken, lezen en schrijven. Trajecten NT2 zijn gericht op alfabetisering en niveauverhoging op verschillende niveaus, van A1 tot en met B2 en duren 40 weken. Het aanbod sluit aan bij het beginniveau en leerprofiel van de deelnemer. Het beginniveau wordt bepaald met een intaketoets. De trajecten niveauverhoging zijn gestructureerd en methodisch opgebouwd en gericht op taalgebruik in de praktijk. De Taal+ school biedt ook Taal op de Werkvloer-cursussen voor werknemers op de werkvloer. Dit zijn op maat gemaakte kortere trajecten van 12-20 weken gericht op het aanleren van werk-gerelateerde en vakgerichte taal. Dit wordt verder toegelicht onder het kopje ‘bedrijvenaanpak’ verderop in deze brief.
De Taal+ is gestart met een persoonlijk leerplan waarin de cursist aangeeft wat zijn/haar doelen zijn. Het is een hulpmiddel voor de deelnemer om bewust bezig te zijn met het leren van de Nederlandse taal in en buiten de school en zich te richten op de toekomst. De Taal+ school biedt naast de taaltrajecten ook taalverrijkende activiteiten, zoals taalstages, begeleiding door een decaan en taalmarkten (sociale bijeenkomsten). Deze activiteiten zijn gericht op betere doorstroom naar een vervolgopleiding of werk. Het aantal taalstages is sterk gegroeid en vond plaats bij bedrijven en in de zorg en kinderopvang. In 2023 hebben 108 deelnemers in Den Haag een taalstage gedaan, waarvan 77 zijn doorgestroomd naar (vrijwilligers)werk of vervolgopleiding. Alfabetisering In het debat over Taal in de commissie Samenleving van 21 maart 2024 heeft de raad gevraagd te onderzoeken of nieuwe interventies gericht op analfabeten nodig zijn (toezegging 358). Cursussen alfabetisering zijn onderdeel van het non-formele aanbod bij Taal+ ROC Mondriaan. Nieuwe interventies gericht op deze doelgroep zijn daarom niet nodig.
2/8
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Er zijn gestructureerde cursussen ‘Alfabetisering voor anderstaligen’ voor deelnemers die het Latijnse schrift en het Nederlands niet beheersen. Deze gestructureerde cursus van twee dagdelen per week vindt plaats op de centrale locatie aan de Waldorpstraat en leidt naar het niveau Alfa C. Daarnaast zijn er taalstartlessen in de wijk. Deze laagdrempelige activiteiten op scholen, vroeg- en voorschoolse educatie, buurtcentra en bij locaties van Centrum Jeugd en Gezin van één dagdeel per week zijn er om mensen die het Nederlands nog niet beheersen bekend te maken met de Nederlandse taal. Deze cursussen zijn gericht op het leren lezen, schrijven, luisteren en spreken en worden contextrijk aangeboden. Het dagelijkse leven is het uitgangspunt zoals de woonomgeving en de basisschool van de kinderen. Er is in de wijken ook aanbod voor NT2-deelnemers die goed Nederlands spreken en begrijpen, maar moeite hebben met lezen en schrijven. In 2024 nemen circa 700 deelnemers deel aan een cursus alfabetisering of taalstart. Deelnemers worden gestimuleerd om na afronding van een alfabetiseringscursus of taalstartgroep door te stromen naar een cursus niveauverhoging in de wijk of op de centrale locatie. De aantallen deelnemers van het non-formeel aanbod worden weergegeven in onderstaande tabel 1. Tabel 1. Gesubsidieerd non-formeel aanbod – aantal deelnemers Aantal deelnemers 2021* 2022 2023
2024**
Les op centrale locaties
3.233
4.283
4.789
5.250
Les in de wijken
1.705
1.903
2.468
2.500
Totaal aantal deelnemers
4.716
6.186
7.257
7.750
Slagingspercentage NT2 68% 72% 76% Taal+ school Tevredenheid cursisten 8,9 9,0 9,2 Taal+ school *door Corona minder deelnemers dan gebruikelijk **inschatting op basis van halfjaarrapportage, exacte cijfers nog niet bekend
-
Informeel aanbod Onder informeel aanbod vallen lessen taal en digitale vaardigheden in groepsverband, meestal door een vrijwilliger, en activiteiten om de taal te oefenen met een vrijwilliger. Stichting Taal aan Zee verzorgt klassikale lessen aan asielzoekers, vluchtelingen en andere kwetsbare doelgroepen (circa 800 deelnemers per jaar). Met het programma Taal in de Buurt kunnen maatschappelijke (zelf)organisaties met subsidie van de gemeente taallessen conversatie en niveauverhoging voor beginners (A0-A2) organiseren met een beroepsdocent. Na afronding van de cursus worden deelnemers aangemoedigd een vervolgtraject te doen, bijvoorbeeld bij de Taal+ school van ROC Mondriaan. De oefen-activiteiten zijn o.a. trajecten om taal te onderhouden voor plafondleerders, taalmaatjesprojecten (1 op 1 taalvaardigheid oefenen met een vrijwilliger), taaloefenplekken (taal oefenen op een vrijwilligerswerkplek) en inloopconversatie en taalcafés bij welzijnsorganisaties en in de bibliotheek. Aanbieders van informeel aanbod zijn stichtingen zoals Taal aan Zee, Vluchtelingenwerk, Gilde Den Haag, Stichting Yasmin en de bibliotheek. De aantallen deelnemers van het informeel aanbod worden weergegeven in onderstaande tabel 2.
3/8
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Tabel 2. Gesubsidieerd informeel aanbod – aantal deelnemers Aantal deelnemers per 2021-2022 2023 activiteit per jaar Taallessen in groepsverband circa 1300 circa 1400 door vrijwilligers Taalmaatjestrajecten circa 470 circa 470 inloopconversatie in de circa 300 circa 360 bibliotheken (per week) *inschatting van cijfers op basis van halfjaarrapportages
2024* circa 1450 circa 470 circa 400
Prioritaire doelgroepen Binnen de volwasseneneducatie is er extra aandacht voor vier prioritaire groepen: ouders van jonge kinderen, jongeren van 18 tot en met 27 jaar, mensen met een uitkering die niet voldoen aan de taaleis en EU-(arbeids)migranten. Deze doelgroepen worden met voorrang geplaatst in taaltrajecten en er wordt extra ingezet op het bereiken van deze doelgroepen. Zie tabel 3 voor de aantallen deelnemers per doelgroep. Hieronder wordt de inzet voor EU-migranten en ouders van (jonge) kinderen verder toegelicht. Ouders van (jonge) kinderen Ouders spelen een cruciale rol bij de taalontwikkeling van hun kinderen. Kinderen van ouders die moeite hebben met taal, lopen zelf een grotere kans taalproblemen te krijgen. Daarom blijft het college nadrukkelijk inzetten op het bereiken van de ouders van (jonge) kinderen. Naast de inzet hierop via het regulier beleid volwasseneneducatie geeft het college hieraan een impuls met ‘Actieplan Taal: Doorbreek de cyclus van laaggeletterdheid' (RIS316363). Vanuit regulier beleid volwasseneneducatie is er uitgebreid aanbod in de wijken voor ouders van (jonge) kinderen, waar veelvuldig gebruik van wordt gemaakt. 81% van de deelnemers aan het wijkaanbod van de Taal+ school behoort tot de doelgroep ouders (zie tabel 4).
Er is aanbod van de Taal+ school op circa 48 locaties in de stad, waaronder vooral basisscholen, vroegschoolse en voorschoolse (vve) locaties, Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG)-locaties en ook buurtcentra. Ouders kunnen starten met online aanbod tijdens de kraamperiode en kunnen dan met baby op schoot naar een taalstartgroep op het CJG, waarna ze verder kunnen leren op een vve-locatie of basisschool als de kinderen ouder zijn, of doorstromen naar een cursus niveauverhoging op de centrale locatie. De aanstelling van brugfunctionarissen werkt positief voor het taalaanbod voor ouders. De brugfunctionarissen hebben goed in kaart wat de wensen en mogelijkheden van de ouders zijn en bellen de afwezige deelnemers om hen te motiveren weer naar de les te komen. Dit dringt het verzuim terug en komt ten goede aan het leerproces van de deelnemers. EU-migranten De gemeente heeft oog voor de kwetsbare positie van EU-migranten - waaronder arbeidsmigranten en ziet taalles als een middel om deze doelgroep beter mee te laten doen in de samenleving en te zorgen voor een betere arbeidsmarktpositie (zie ook de voortgangsrapportages van het programma Arbeidsmigratie in goede banen). Het bereik van EU-(arbeids)migranten is hoog: 45% van de deelnemers van de Taal+ school in 2023 was EU-migrant (zie tabel 3).
Ze worden verwezen naar passend aanbod door de samenwerkende medewerkers van het mobiel informatiepunt, LOKAAL, IDHEM-Wijkz en de wijkbibliotheken.
4/8
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Er is ook aandacht voor het bieden van passend aanbod voor deze doelgroep. Er is onder de doelgroep vooral vraag naar taallessen in de avonden en weekenden. In de avond kan men terecht op de centrale locatie van de Taal+ school. In de tweede helft van 2024 is de Taal+ school gestart met taalles voor een groep Bulgaarse deelnemers op zaterdag en de taalpartners verkennen de mogelijkheden om dit verder uit te breiden in Laak. De Taal+ school is in de wijk op 3 nieuwe schoollocaties gestart in het Regentessekwartier met lessen voor met name EU-migranten (ouders van de schoolgaande kinderen). Daarnaast is dit een doelgroep die het college ook verwacht te bereiken via taalaanbod op de werkvloer, dat later in de brief aan bod komt. Tabel 3. Aantal deelnemers per doelgroep aanbod op centrale locatie Taal+ school 2023 Doelgroep* Aantal Percentage Totaal deelnemers, waarvan:
4789
100%
EU-migranten
2136
45%
Ouders van jonge kinderen
495
10%
Uitkeringsgerechtigden
827
17%
Jongvolwassenen ((18-27 jaar)
716
14%
*deelnemers kunnen tot meerdere doelgroepen behoren (bijv. uitkeringsgerechtigde ouders) Tabel 4. Aantal deelnemers per doelgroep aanbod in de wijk Taal+ school 2023 Doelgroep* Aantal Percentage Totaal deelnemers, waarvan:
2468
100%
EU-migranten
738
30%
Ouders van jonge kinderen
2004
81%
Jongvolwassenen (18-27 jaar)
166
6,7%
Uitkeringsgerechtigden
Niet bekend** *deelnemers kunnen tot meerdere doelgroepen behoren (bijv. uitkeringsgerechtigde ouders) **in de wijken is de aanpak laagdrempelig – bij de intake worden deze gegevens niet geregistreerd Taal voor werknemers via werkgevers In het debat over taal in de commissie Samenleving van 21 maart 2024 heeft de raad gevraagd de bedrijvenaanpak inzichtelijk te maken (toezegging 356). De gemeente vindt het belangrijk dat werkgevers ook een rol pakken in de aanpak van laaggeletterdheid door taalverwerving voor hun werknemers te faciliteren. Gebrek aan tijd en energie vanwege werkverplichtingen wordt vaak genoemd als reden om niet naar een taalcursus te gaan. Het college ziet taalcursussen op het werk als kans om dit obstakel weg te nemen, onder andere voor EU-arbeidsmigranten om hun arbeidsmarktpositie te versterken. De Taal+ school van ROC Mondriaan biedt – als onderdeel van het reguliere aanbod gesubsidieerd door de gemeenten in de regio Haaglanden – Taal op de Werkvloer-cursussen. Dit zijn maatwerktrajecten (deels) onder werktijd voor laaggeletterde werknemers van bedrijven en instellingen. De lessen vinden plaats bij de werkgever of op de centrale locatie van de Taal+ school. De vraag van werkgevers betreft meestal algemene taallessen met aandacht voor vakjargon, of digitale vaardigheden en rekenen.
5/8
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Sinds 2023 zetten de gemeenten aanvullende middelen in voor het regionale wervingsteam Doe Weer Mee! (ROC Mondriaan) om de werkgeversaanpak te verstevigen. Het wervingsteam benadert bedrijven en organisaties actief om de bewustwording over laaggeletterdheid te vergroten en de werkgevers te stimuleren taalaanbod voor hun werkgevers te faciliteren en dit duurzaam in te bedden in de organisatie. Doe Weer Mee! richtte zich in 2023 en 2024 met name op de zorgbranche, onder andere vanwege het tekort aan zorgpersoneel. Drie grote zorginstellingen hebben daarop een Taal op de Werkvloer-cursus voor hun werknemers gefaciliteerd. Daarnaast vonden cursussen plaats bij tuinbouwbedrijven in Westland en ook bij Mondriaan zelf (facilitaire dienst) en Biesieklette. In 2023 en in 2024 volgden circa 200 mensen een Taal op de Werkvloer-cursus, gesubsidieerd door de gemeente. In 2023 en 2024 is er twee keer een banenmarkt georganiseerd in Laak om potentiële werknemers met werkgevers te verbinden. Voorafgaand aan de banenmarkt in november 2024 is een netwerkbijeenkomst voor werkgevers georganiseerd waarin zij werden geïnformeerd over de mogelijkheden om werk en taalles voor werknemers te combineren, door partners van UWV, Den Haag Werkt! en de Taal+ school van ROC Mondriaan.
Naast het vraaggerichte aanbod verzorgt de Taal+ school ook een aantal aanbodgerichte cursussen op het gebied van zorg, schoonmaak en school/opvang. De trajecten 'Taal voor de zorg’ zijn veelgevraagd. In 2023 volgden 82 deelnemers dit traject; in 2024 circa 100. Deelnemers zijn werkzaam in de (thuis) -zorg en willen hun taal verbeteren om te groeien binnen hun beroep of willen zich oriënteren op werken in de zorg. Het college ziet graag dat een veel groter aantal werknemers taaltrajecten via hun werkgever volgt. Het college zet daarom in 2025 meer subsidiemiddelen in voor taalaanbieders om bedrijven te werven en taal op de werkvloer-trajecten te verzorgen. Het stimuleren van werkgevers is een uitdaging en kost veel investering. Werkgevers moeten overtuigd worden van de noodzaak om in taalcursussen te investeren en moeten tijd van hun werknemers willen én kunnen vrijmaken. Het college ziet kansen in samenwerking met sociaal ondernemers. In 2025 start daarom een pilot in samenwerking met Social Club Den Haag, project Baankans! en Stichting Lezen en Schijven. Dit project zet in op bewustwording over laaggeletterdheid onder sociaal ondernemers en verbindt de sociaal ondernemers met taalaanbieders, zodat meer werknemers een taaltraject kunnen volgen.
Daarnaast richt de gemeente in 2025 een informatiepunt in waar werkgevers die willen investeren in taal terecht kunnen met vragen en ontzorgd worden in de zoektocht naar passend aanbod. Op de website van het Taalhuis komt een pagina met informatie over taalaanbod en contactgegevens van de taalnetwerker van de Haagse Taalketen die werkgevers kan verwijzen naar passend aanbod. In samenwerking met Den Haag Werkt! worden de mogelijkheden verkend om de dienstverlening richting werkgevers verder uit te breiden, bijvoorbeeld in samenwerking met het nieuwe werkcentrum Haaglanden Leert Door. In het debat over taal in de commissie Samenleving van 21 maart 2024 heeft de raad het college gevraagd te kijken naar wat mogelijk is om te werken met certificaten met toegang tot de arbeidsmarkt via een sterke koppeling met volwasseneneducatie (toezegging 360). Deze mogelijkheid bestaat al. Mensen die een taaltraject volgen bij een taalaanbieder zoals de Taal+ school van ROC Mondriaan ontvangen na succesvolle afronding van een traject een bewijs van deelname (een certificaat), waarmee ze bij een werkgever het taalniveau kunnen aantonen. Werkgevers die via Den Haag Werkt! werknemers zoeken vragen overigens in de meeste gevallen niet naar een taalcertificaat. Alleen voor beroepen met een bepaalde taaleis wordt hiernaar gevraagd.
In die gevallen wordt gevraagd naar een officieel certificaat of staatsexamen NT2 op niveau B1 of hoger of een officieel mbo-, hbo- of wodiploma.
6/8
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Haagse Taalketensamenwerking In 2023 en 2024 zijn meer middelen ingezet voor het verstevigen van de Haagse Taalketen, het netwerk van partners betrokken bij taalactiviteiten in de stad. Met de aanvullende middelen is de capaciteit van taalcoördinatoren in de wijken uitgebreid en is een centrale taalnetwerker aangesteld. Daarnaast wordt met deze extra middelen de website van het Taalhuis, het digitale informatiepunt van de Haagse Taalketen voor de doelgroep en professionals opnieuw vormgegeven. De website wordt naar verwachting begin 2025 gelanceerd. De taalcoördinatoren, werkzaam bij welzijnsorganisaties, zijn aanspreekpunt in de wijken voor taalactiviteiten, houden het overzicht over vraag en aanbod en zorgen voor onderlinge verbinding tussen (taal)partners in de wijk en met de doelgroep. Partners zijn onder andere medewerkers van het Taalhuis (Centrale Bibliotheek) en DigiTaalpunten in de wijk(bibliotheken), het wervingsteam Doe Weer Mee!, taalaanbieders, opbouwwerkers en servicepleinmedewerkers van Wijkz, brugfunctionarissen en schoolmaatschappelijk werkers bij basisscholen, kinderopvangcentra (peuterconsulenten) en het Centrum voor Jeugd en Gezin. De taalnetwerker fungeert als centraal aanspreekpunt voor de Haagse Taalketen en zorgt voor verbinding, versterking en uitbouw van het brede taalnetwerk in de stad.
Dit betreft taalaanbieders van gesubsidieerd volwasseneneducatie-aanbod en aanbieders van inburgeringstrajecten of trajecten voor uitkeringsgerechtigden die niet voldoen aan de taaleis (zie de bijlage). Samen met de taalcoördinatoren en de medewerkers van Taalhuis en DigiTaalpunten is er nu beter overzicht op vraag en aanbod en kunnen meer taalvragers worden bereikt en van passend lesaanbod worden voorzien. In 2023 werden circa 2500 mensen doorverwezen naar taalaanbod, tijdens taalspreekuren in de wijken. De eerste helft van 2024 werden al 2150 mensen doorverwezen. Het eerdergenoemde team van Doe Weer Mee! organiseerde ook in 2023 en 2024 wervingsactiviteiten, waaronder trainingen in herkennen en doorverwijzen voor mogelijke toeleiders (in het onderwijs, de zorg of op werk). Het team zet zich nadrukkelijk in voor de moeilijk te bereiken NT1-doelgroep, onder andere met behulp van de inzet van (vrijwillige) ervaringsdeskundigen, de zogenoemde taalambassadeurs. Het bereiken van NT1’ers is (ook landelijk) een aandachtspunt, vanwege schaamte, onwetendheid of ontkenning van de problemen. Werving vond ook plaats op de banenmarkten in Laak en via het Glazen Radiohuis. Het Radiohuis, een initiatief van Stichting Cinéac dat een week lang aandacht vraagt voor laaggeletterdheid in de regio rond de Week van Lezen en Schrijven, werd ook in 2023 en 2024 weer georganiseerd i.s.m.
Stichting Lezen en Schrijven en mede gefinancierd door de vijf gemeenten van de regio Haaglanden. Toekomst Rijksmiddelen voor volwasseneneducatie Via de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) ontvangen de contactgemeenten van de arbeidsmarktregio's elk jaar een specifieke uitkering voor de (regionale) aanpak van volwassenenonderwijs en laaggeletterdheid. Dit budget is voor opleidingen om taal, rekenen en digitale vaardigheden te verbeteren. Voor 2024 en 2025 heeft het Rijk eenmalig een impuls aan de WEB-bijdrage gegeven, in verband met de toegenomen behoefte aan taalonderwijs onder verschillende doelgroepen, waaronder Oekraïense ontheemden en EU-arbeidsmigranten. Het Rijk heeft aangekondigd dat het WEB-budget vanaf 2026 mogelijk niet meer als geoormerkte specifieke uitkering aan de gemeenten wordt toebedeeld maar via de algemene uitkering. Dit gaat gepaard met een korting van 10% en mede gezien het eenmalige karakter van andere incidentele middelen zal het budget mogelijk circa 20% lager worden dan het budget dat hiervoor in 2025 beschikbaar is.
7/8
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
OCW/10822073
Naast de WEB-middelen ontvingen de contactgemeenten een decentralisatie-uitkering voor onderlinge samenwerking, werving, innovatieve projecten en kennisuitwisseling. Met de decentralisatie-uitkering konden de contactgemeenten van 2021 – 2024 de coördinatie van het verplichte Regionaal Programma Laaggeletterdheid opzetten en uitvoeren. Per 2025 is de decentralisatie-uitkering echter lager dan voorgaande jaren. Daardoor is er minder ruimte voor samenwerking en gezamenlijke activiteiten in de regio. Daarnaast is het nog onduidelijk of de decentralisatie-uitkering per 2026 doorgaat of vervalt. De regio Haaglanden heeft vanwege de onduidelijkheid besloten nu geen nieuw meerjarig regionaal programma op te stellen. Wel zal het huidige Regionaal Programma Laaggeletterdheid 2021-2024 verlengd worden tot en met 2025. De dienst OCW is actief betrokken bij lobbyactiviteiten richting het Rijk, gecoördineerd door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Divosa, voor behoud van voldoende Rijksmiddelen voor volwasseneneducatie. In het najaar zijn brieven uitgegaan naar de staatssecretaris van Onderwijs en de Tweede Kamer over de grote gevolgen van het wegvallen van middelen voor de infrastructuur, voorzieningen en opgebouwde expertise. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer
8/8