RIS320811 Verontrustende signalen over behandelingen in GGZ-instellingen, specifiek CIB Den Haag bijlage

Cliënten, naasten en hulpverleners ggzinstellingen slaan alarm: ‘Het gaat verontrustend mis’ ‘Afschuwelijk en mensonterend', ‘een regelrechte hel', ‘een angstige en eenzame tijd’ of ‘de ergste tijd van mijn leven'. Het zijn reacties van cliënten, naasten en hulpverleners over 25 ggz-instellingen in het land, die bij een meldpunt van Mind zijn binnengekomen. De organisatie concludeert dat het in veel instellingen ‘verontrustend mis gaat’ bij behandelingen die er op gericht zijn cliënten eigen keuzes te laten maken. Annemiek Brandriet 04-12-24, 03:00 Laatste update: 07:25

De meeste meldingen (ruim een kwart) die bij het meldpunt werden gedaan, gaan over het CIB in Den Haag. Mind hield tussen 15 juli en 15 september een meldactie, nadat onder meer deze krant publiceerde over misstanden in het CIB, onderdeel van Parnassia in Den Haag. Ouders en (ex)-cliënten schetsten een ontluisterend beeld van een kliniek waar cliënten nauwelijks behandeling krijgen, familie buiten de deur wordt gehouden, continu straffen worden opgelegd en waar ernstig zieke mensen nóg slechter uitkomen. In drie maanden tijd kreeg Mind 147 reacties, waarvan er 126 gebruikt zijn voor een rapport dat woensdag gepresenteerd wordt. De meldingen gaan over ervaringen van cliënten en naasten met autonomie bevorderend beleid. Het idee daarvan is dat patiënten hun negatieve gedrag leren doorbreken, zelf gaan aangeven wat ze nodig hebben en verantwoordelijk worden voor hun eigen gedrag. Extreem negatief De meldingen zijn niet misselijk. ‘De meeste ervaringen van cliënten en naasten zijn niet gewoon negatief, maar extreem negatief', schrijft Mind in het rapport. Cliënten voelen zich aan hun lot overgelaten in tijden van crisis en hoge psychische nood, naasten voelen zich op afstand machteloos. Het autonomie bevorderend beleid wordt door melders omschreven als ‘kil, afstandelijk en harteloos', terwijl cliënten aangeven dat zij juist behoefte hebben aan warmte, aandacht en nabijheid.

In het CIB in Den Haag, waarover 34 meldingen werden ingestuurd, worden cliënten met ernstige psychiatrische problemen opgenomen. Vaak zijn het mensen met een lange geschiedenis in de geestelijke gezondheidszorg, waarbij veel zelfbeschadiging en

suïcidaal gedrag voorkomt. Eerdere behandelingen in andere instellingen hebben bij deze patiënten niet tot het gewenste resultaat geleid. De kliniek liet, na een golf van kritiek, in september weten de behandelwijze onder de loep te nemen en aan te passen. Vorige maand gaf ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd het CIB een tik op de vingers. De inspectie concludeerde dat behandelingen niet aansluiten bij de doelgroep, dat cliënten om kleine dingen in een separatiecel worden geplaatst en dat er in de kliniek sprake is van een angstcultuur. Parnassia liet in november weten ‘de conclusies van de inspectie te herkennen’. ,,Wij vinden het belangrijk dat de zorg voor deze zeer kwetsbare groep beschikbaar is en blijft”, reageerde de woordvoerder toen. Als reactie op het Mindrapport verwijst Parnassia naar het statement van september, waarin de organisatie meldt ‘een transformatie’ op te starten. Niet representatief De ervaringen van de meldingen bij het meldpunt zijn merendeels recent; 75 meldingen gingen over vorig en dit jaar, 29 meldingen over de periode 2020-2022 en over 2019 kwamen 19 meldingen. Mind geeft aan dat de meldactie geen representatief beeld geeft, omdat vooral negatieve ervaringen gemeld zijn. Wel zegt de organisatie dat de uitkomst ‘zeer serieus’ moet worden genomen.

‘Het aantal negatieve ervaringen is aanzienlijk, ze zijn afkomstig van instellingen verspreid over het land, de aard van de meldingen is vaak bijzonder ernstig en het gaat om cliënten met een hoog risico op ernstige zelfbeschadiging of overlijden'. Mind doet naar aanleiding van de meldingen meerdere aanbevelingen. ‘De resultaten geven aanleiding voor reflectie en herbezinning op het autonomie bevorderend beleid met alle betrokkenen’. Er moet volgens Mind een model ontwikkeld worden voor kwaliteitsbevordering en kwaliteitsbewaking voor alle teams die met dit beleid werken. Personeel moet beter geschoold en begeleid worden en binnen de GGZ moet meer prioriteit komen voor de zorg voor cliënten met chronische suïcidaliteit.