RIS320715 Haagse strategie werken leren en innoveren

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitters van de commissies Bestuur en Ruimte

DSO/10817727 RIS320715 Contactpersoon

Flavia Curvelo Magdaniel/Martijn van Dam Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Economie Telefoonnummer Datum

14070

10 december 2024

E-mailadres

flavia.curvelomagdaniel@denhaag.nl Onderwerp

Haagse strategie ’werken, leren en innoveren’

Geachte voorzitters, Graag informeren we u over de Haagse strategie voor “werken, leren en innoveren” (RIS320758). Dit is de Haagse invulling van de campusontwikkeling in het Central Innovation District (CID) en op andere plekken in de stad. De kern van deze strategie is het profileren en verbinden van een netwerk van locaties in de stad waar werken, leren en innoveren en de bijbehorende partijen samenkomen. Hier wordt gewerkt aan maatschappelijke opgaven en is ruimte voor de banen van de toekomst op alle opleidingsniveaus. Dit leidt tot een betere aansluiting tussen arbeidsmarkt, bedrijfsleven en onderwijs en kansen voor bedrijven om te starten, groeien en vernieuwen. Maatschappelijke opgaven zijn leidend Den Haag kent, net als vele andere steden, grote maatschappelijke opgaven op vlak van o.a. zorg, voedsel, energie, klimaat, circulariteit, vergrijzing, arbeidsmarkt, sociale ongelijkheid en de relatie burger-overheid. Bovendien heeft Den Haag een bijzondere internationale positie op het gebied van vrede, recht, humaniteit en veiligheid. In het oplossen van deze wereldwijde vraagstukken spelen kennis, talent, innovatie, technologie en nieuwe bedrijfsmodellen een belangrijke rol. Den Haag heeft hierin een vooraanstaande positie opgebouwd.

Het is nu een volwaardige kennisstad, met vernieuwende ondernemingen, waaronder 470+ techbedrijven, 190+ impact bedrijven en 650+ startups en scaleups, 13 onderwijsinstellingen op alle opleidingsniveaus met zo’n 48.500 studenten, talrijke verzamelplekken en hubs waar startups en andere partners samenwerken en een aantrekkelijke woon- en leeromgeving voor nieuw talent. Wat verstaan we onder ‘werken, leren en innoveren’ Het begrip campus kennen we in Den Haag niet in de traditionele zin. Zo kent Den Haag geen “Research & Development-”(R&D-) en/of universiteitscampussen, zoals het Bio Science Park (Leiden). De essentie van campusontwikkeling in algemene zin is dat op een fysieke plek wordt gewerkt, geleerd en geïnnoveerd vanuit maatschappelijke opgaven. In Den Haag vindt campusontwikkeling plaats in de bestaande stad, in gebieden waar ook wordt gewoond en gerecreëerd. Hierin zit ook de kracht, omdat dit aantrekkelijke en goed bereikbare (ov-)locaties zijn waar bedrijven en instellingen zich graag vestigen en volop ruimte is voor ontmoetingen en levendigheid. Deze plekken kunnen heel divers zijn: van verzamelgebouwen, hubs, proeftuinen (field labs) tot innovatiegebieden waar bedrijven, overheid, kennis- en onderwijsinstellingen gevestigd zijn.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10817727

De strategie werken, leren en innoveren in Den Haag draait dus om gebiedsontwikkeling, waarbij fysiek (plekken) en niet-fysiek (economische ontwikkeling en samenwerking) samengaan. Daarbij kiest Den Haag voor het hele spectrum van wetenschappelijk tot hoger en middelbaar beroepsonderwijs, omdat deze allemaal nodig zijn voor een goed functionerende stad en concurrerende bedrijven. Kortom, in Den Haag hebben we het over een stadsbreed netwerk van plekken, partijen en activiteiten, waar wordt gewerkt, geleerd en geïnnoveerd aan oplossingen voor maatschappelijke opgaven. Het Haagse netwerk van werken, leren en innoveren In Den Haag is “werken, leren en innoveren” op tal van plekken zichtbaar. Zo heeft Den Haag als onderdeel van een sterke kennisregio de positie als kennisstad versterkt met de groei van de Haagse Campus | Universiteit Leiden en de TU Delft | Campus Den Haag, naast de Haagse onderwijsinstellingen (mbo en hbo). Het succesvolle Impact-programma heeft geleid tot de positie van tweede startupstad van Nederland. Ook kenmerkend zijn de vele verzamelgebouwen (innovatiehubs) in Den Haag, waar overheid, bedrijfsleven en onderwijs- en onderzoeksinstellingen samenkomen. Werken, leren en innoveren komt terug in de volgende gebieden: Het CID is het Haagse innovatiedistrict rond de drie grote Haagse treinstations en biedt ruimte voor o.a.

bedrijven, ngo’s, onderwijsinstellingen en overheidsorganisaties om samen te werken aan innovaties op het gebied van veiligheid, humaniteit, recht en beleid, met een sleutelrol voor nieuwe technologie. In het CID bevinden zich o.a. The Hague Tech (inclusief GovtechNL en Yes!Delft), TNO, het Climate Safety & Security Centre (TU Delft), de HSD-campus, Digicampus en The Hague Humanity Hub. Hoewel hier veel partijen actief zijn met innovatieve initiatieven heeft met name het CID een grote impuls nodig in het verbinden en versterken van deze aanpak, de onderlinge samenwerking en uitwisseling en daarmee het benutten van de economische potentie; De Binckhaven afficheert zich als grote impact-campus met o.a. de Titaan, de CaballeroFabriek en Apollo14. Het is nu al de plek voor creatieve en vernieuwende bedrijvigheid en vormt sinds een aantal jaren het kloppende hart van ‘ImpactCity’ waar economisch succes en oplossingen voor een betere wereld (sociale impact) hand in hand gaan; In de economische aanpak van Zuidwest (regiodeal) staat campusontwikkeling aan de basis, met de nadruk op de maakindustrie, de bouw en de sector zorg en gezondheid. In Zuidwest bevinden zich o.a.

PandZuidwest (waar de zorginnovatiehub gaat openen), de Sportcampus, het Techniek Innovatie Huis (ROC Mondriaan), de Meppel ROC (met de DOE-dagen rondom tekortberoepen in samenwerking met de coalitie WOW), de New Farm en binnenkort het bedrijfsverzamelgebouw de Beatrijsstraat; Het Technology Park Ypenburg (TPY) is een cluster van hoogtechnologische maakbedrijven die aan innovaties werken op het gebied van lichtgewicht materialen en elektronische componenten voor lucht- en ruimtevaart, medische toepassingen, semiconductors en apparatenbouw. TPY is onderdeel van een regionaal netwerk met o.a. TU Delft, IQ, Space Campus Noordwijk en Stichting Rotterdam Hague Innovation Airport (RHIA, met als ambitie om de luchtvaartsector milieuvriendelijker te maken); Scheveningen Haven is de plek voor innovaties op de Noordzee, met aandacht voor voedsel, visserij, energie, sport, ecologie en veiligheid. Hier bevinden zich Campus@Sea, de Proeftuin op de Noordzee, de Offshore Test Site, het Sailing Innovation Center, SeaSEC en het Living Lab Scheveningen. De toekomstrichting voor de Haven wordt uitgewerkt in de Havenvisie. Gemeentelijke rol Dit netwerk van bedrijven, kennisinstellingen en initiatieven heeft grote potentie om zich verder te ontwikkelen en nog grotere betekenis te hebben voor economische ontwikkeling, werkgelegenheid en maatschappelijke opgaven. Maar dit gaat niet vanzelf.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10817727

Als gemeente ligt hier een belangrijke rol om dit in nauwe samenwerking met de partners in stad en regio door te ontwikkelen. Dit gebeurt door Den Haag te profileren, kansrijke initiatieven te faciliteren en zonodig te stimuleren en de samenwerking te bevorderen. Gemeentelijke acties en ingrepen zijn zowel fysiek als niet fysiek. Beschikbaarheid van ruimte is randvoorwaarde. Maar minstens zo belangrijk is de niet-fysieke kant. Dan gaat het om de programmering met activiteiten en ontmoetingen en de organisatie van de samenwerking. Dit kan en doet de gemeente niet alleen, maar om dit te bevorderen zal de gemeente wel een actieve rol innemen, namelijk als aanjager, facilitator en samenwerkingspartner. Vervolgstappen en uitwerking Om de aanpak handen en voeten te geven bevat de strategie een actieplan aan de hand van drie actielijnen: programmering, organisatie en ruimte. Acties zijn zowel stadsbreed (verbinden van het netwerk), als gebiedsgericht (met prioriteit voor het CID, Binckhaven en Zuidwest). Voor 2025 en 2026 ligt de prioriteit bij: a.

Het bundelen en versterken van de stadsbrede aanpak: o Organisatie: Er komt een Haagse kopgroep voor werken, leren en innoveren met onderwijsinstellingen, bedrijfsleven en de gemeente en er komt een aanjager om de stadsbrede aanpak te coördineren (met extra aandacht voor het CID). Hiermee wordt de samenwerking versterkt, Den Haag op de kaart gezet, worden ontbrekende partijen betrokken en/of geacquireerd en worden nieuwe allianties gestimuleerd. o Programmering: Onder programmering valt o.a. het startup-programma, netwerkevents, kennis- en onderzoekstrajecten, ondernemerschapsprogramma’s voor het mkb, opleidingen en talentprogramma’s. De huidige programmering (die nu verspreid vanuit allerlei plekken en partijen plaatsvindt) wordt gebundeld. Dit begint met een gezamenlijke agenda en communicatiekalender. Bestaande en nieuwe initiatieven worden aangejaagd en de regionale samenwerking benut. Bijzondere aandacht schenken we aan de kruisbestuivingen, zoals SeaSEC waar de veiligheidssector en innovaties op de Noordzee samenkomen. o Ruimte: Het doorzetten van de (lopende) ruimtelijke ontwikkeling van deze gebieden, met (nieuwe) plekken voor werken, leren en innoveren, veelal in combinatie met wonen, voorzieningen, ontmoetingsplekken en goede ov-verbindingen.

Naast voldoende (en betaalbare) bedrijfs- en kantoorruimte, verzamelgebouwen en hubs zijn woningen en voorzieningen voor studenten, starters en jonge werknemers van belang voor het aantrekken en behouden van talent.

b.

In veel gebieden loopt de aanpak voor “werken, leren en innoveren”. Met name in het CID is er wel een impuls nodig: o Het CID moet zijn positie innemen als economisch topmilieu en de “i” van het CID verder inhoud geven. Dit gebeurt door het gebied te profileren als het innovatiedistrict van de Stad van Vrede en Recht en het zichtbaar maken en uitbreiden van de vele activiteiten op het gebied van o.a. veiligheid, humaniteit en technologie (zoals Govtech en toegepaste AI). Hier worden programma’s aangeboden om innovatieve bedrijvigheid en ondernemerschap te stimuleren vanuit maatschappelijke vraagstukken. De samenwerking en betrokkenheid tussen de sleutelspelers in het CID wordt versterkt, zoals het Rijk, de HSD-campus, Humanity Hub, The Hague Tech, TNO, Digicampus en de onderwijsinstellingen. De stadsbrede aanjager van werken, leren en innoveren zal extra inzet plegen op het CID.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10817727

o

In de overige gebieden wordt de huidige aanpak voortgezet. Dit betekent voor Zuidwest het aanstellen van een campusregisseur Zuidwest die de activiteiten in de huidige verzamelgebouwen gaat verbinden met voorzetting van werken, leren en innoveren in de relevante allianties zoals Werk en Economie. Voor de Binckhaven zien we de doorontwikkeling als impactcampus met de partners in het gebied. Nieuwe activiteit is de realisatie van het Urban Living Lab Binckhaven als proeftuin voor duurzaamheid en vergroening van de buitenruimte en het bieden van een ‘experimentele leeromgeving’ in samenwerking met startups en alle onderwijsniveaus (wo/hbo/mbo). Ook in Scheveningen Haven en Technology Park Ypenburg wordt de huidige inzet voortgezet vanuit de gedachte van werken, leren en innoveren.

Voor de stadsbrede implementatie van “werken, leren en innoveren” en het Urban Living Lab Binckhaven is voor 2025 en 2026 cofinanciering bij de MRDH aangevraagd. Zo gaan we de “werken, leren en innoveren” aanpak verder uitrollen in samenwerking met de regio. Voor de campusregisseur zijn middelen gereserveerd in de Regio Deal Zuidwest 4e tranche (RIS316082). De aanpak werken, leren en innoveren laat zien wat er in Den Haag al gebeurt, verbindt dit tot een groter geheel en nodigt partners uit om hierin mee te doen met nieuwe initiatieven. Hiermee wordt de basis verstevigd voor een concurrerende, toekomstgerichte Haagse economie, met maatschappelijke betekenis en ruimte voor de banen van de toekomst op alle opleidingsniveaus. Middels de jaarlijkse economische voortgangsrapportage en de voortgangsberichten van de gebieden (zoals CID en Zuidwest) zullen we de raad informeren over de voortgang van de “werken, leren en innoveren” aanpak. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

4/4