RIS320639 Beantwoording SV Gezondheidsgevaren vapes

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

18 februari 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Verduin en mevrouw Verdonk, luidend: ‘Gezondheidsgevaren vapes’

OCW/10850492 RIS320639

De raadsleden mevrouw Verduin en mevrouw Verdonk hebben op 22 november 2024 een brief met daarin 9 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Naar aanleiding van de schriftelijke vragen ‘gezondheidsgevolgen vapes’ die raadsleden Caroline Verduin (D66) en Rita Verdonk (HVDH) op 23 mei 2024 hebben gesteld, hebben deze raadsleden nog aanvullende vragen. In de tussenliggende maanden zijn er direct naar de raadsleden en via de media signalen gedeeld over illegale verkoop van de sinds 1 januari 2024 verboden vapes met een (fruit)smaakje. Zo zijn er verhalen bekend van legale winkels waar toch achter de toonbank vapes met een smaakje te koop zijn. 1.

Hoeveel overtredingen hebben er plaats gevonden bij onze gemeente sinds het verkoopverbod op vapes met een smaakje? Kan dit worden uitgesplitst naar stadsdelen?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Tabaks- en rookwarenwet, waaronder het verkoopverbod op vapes met smaakjes. Hiervoor voeren zij onder andere inspecties uit bij winkels en treden zij op bij overtredingen. Omdat deze verantwoordelijkheid bij de NVWA ligt, heeft het college geen zicht op het aantal overtredingen in Den Haag. Het college is momenteel met de NVWA in gesprek over de wijze van monitoring en rapportage van deze gegevens. 2.

Is het college bereid om de mogelijkheid tot melden via het meldpunt Meld Misdaad Anoniem van verkoop van illegale vapes nadrukkelijker onder de aandacht te brengen van Hagenaars, met name van bezorgde ouders?

Het meldpunt Meld Misdaad Anoniem wordt al op tal van manieren onder de aandacht gebracht. Vaak in relatie tot zwaardere vormen van criminaliteit. Het college ziet daarom geen reden om specifiek het melden van de illegale verkoop van vapes bij dit meldpunt breed onder de aandacht te brengen. Bovendien zijn er, zoals vermeld in de beantwoording van eerdere schriftelijke vragen (RIS318957), verschillende andere manieren om een (anonieme) melding te maken van de verkoop van illegale vapes. Namelijk via de website van de NVWA, via de website van de gemeente of bij politie. Indigo Preventie ontvangt subsidie van de gemeente voor het voorkomen van middelengebruik en verslaving, waaronder vapen. Daarbij richt Indigo Preventie zich onder andere op de ouders van jongeren. Het college gaat met Indigo Preventie in overleg over hoe in hun contact met ouders op een passende manier gewezen kan worden op de verschillende mogelijkheden tot het doen van een (anonieme) melding.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10850492

3.

Is het college bereid om een uitvraag te doen bij Haagse middelbare scholen, mbo’s, hbo’s en wo’s om het meldpunt onder de aandacht te brengen van leerlingen en studenten en ook docenten en schooldirecteuren te wijzen op het meldpunt? Bijvoorbeeld door communicatiemiddelen als posters en flyers te verspreiden op Haagse scholen?

Indigo Preventie werkt bij het voorkomen van middelengebruik en –verslaving ook veel samen met onderwijsinstellingen. Voor middelbare scholen en mbo-scholen wordt sinds vorig jaar de aanpak Helder op School ingezet (zie voor meer informatie het antwoord op vraag 9). Op het HBO en WO wordt ingezet op het geven van voorlichtingen, pop-up kramen, docententrainingen en spreekuurgesprekken. Het college gaat daarom ook met Indigo Preventie in overleg over hoe in het onderwijs op een passende manier gewezen kan worden op de verschillende mogelijkheden tot het doen van een (anonieme) melding van de illegale verkoop van vapes. 4.

Heeft het college zelf ideeën hoe jongeren direct te benaderen?

De benadering van jongeren door Indigo Preventie rondom vapen richt zich primair op het aanbieden van preventieve voorlichting en (laagdrempelige) hulp en begeleiding. 5.

Heeft het college plannen om jongeren via andere kanalen dan scholen te benaderen?

Om jongeren te bereiken richt Indigo Preventie zich in hun activiteiten ook op de sociale omgeving van jongeren. Hieronder vallen docenten in het onderwijs, maar bijvoorbeeld ook jongerenwerkers en ouders. 6.

Dit kabinet heeft aangekondigd drie miljoen extra te investeren in gemeentelijke handhaving op illegaal verkochte vapes, hoe gaat Den Haag hier gebruik van maken?

De NVWA is een actieve partner binnen het Haags Economisch Interventie Team (HEIT). De NVWA neemt bijna wekelijks deel aan de door het HEIT uitgevoerde controles. Signalen van ondermijnende criminaliteit waarbij sprake is van illegale verkoop van vapes worden opgepakt door het HEIT. Daarnaast voert de NVWA veel handhavingsactiviteiten zelfstandig uit. De extra middelen zullen worden toegewezen aan de NVWA om deze activiteiten verder te versterken. Sinds 1 juli 2024 is er een verbod op de verkoop van tabak en vapes in supermarkten. De inschatting van deskundigen is dat het aantal tabakshops/speciaalzaken in ons land is gestegen. 7.

Zijn er in het straatbeeld rondom supermarkten al meer tabakshops/speciaalzaken te vinden?

Ja. Zie het antwoord op vraag 8 voor een cijfermatige onderbouwing. 8.

Is er een overzicht van het aantal tabakswinkels in Den Haag voor 1 juli 2024 en een meest recent overzicht van het aantal tabakswinkels in Den Haag? Kan hierbij ook overzicht worden gegeven van winkels waar niet alleen tabak wordt verkocht, maar ook bijvoorbeeld de verkoop van tabak wordt gecombineerd met pakketpunten?

Hieronder volgt een overzicht van het aantal bekende tabakswinkels op drie verschillende meetmomenten. Tabakswinkels in de categorie tabak/lectuur verkopen naast rookwaren ook andere producten zoals boeken of wenskaarten en kunnen ook een pakketpunt zijn. Tabaksspeciaalzaken mogen dit niet.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10850492

1 januari 2024 14 mei 2024 31 januari 2025

Tabaksspeciaalzaak 9 18 21

Tabak/lectuur 73 71 73

Totaal 82 89 94

Dit overzicht laat een duidelijke stijging zien van het aantal tabaksspeciaalzaken in Den Haag. De grootste toename vindt plaats tijdens de aanloop naar het verbod op de verkoop van tabak en vapes in supermarkten op 1 juli 2024. Het aantal tabaksspeciaalzaken verdubbelt dan van 9 naar 18 zaken. Tussen kort voor het verbod en eind januari 2025 komen daar nog 3 tabaksspeciaalzaken bij. Het aantal tabakswinkels in de categorie tabak/lectuur blijft over de gehele periode relatief stabiel. Zoals uitgelegd in de afdoening van de motie ‘Tabak van tabak’ op 23 april 2024 (RIS317920), ontbreekt het momenteel aan landelijke wetgeving die gemeenten in staat stelt om de vestiging van tabakswinkels te reguleren. Het college blijft van mening dat die wetgeving er zo snel mogelijk moet komen. Naast handhaving zijn de indieners van mening dat voorlichting hard nodig is. 9.

Op hoeveel middelbare scholen worden al lessen gegeven over vapen? Worden er experts ingezet (bijvoorbeeld artsen) om zelf de les te geven? Of en wanneer worden er ervaringsdeskundigen ingezet?

Per september 2024 is Indigo Preventie gestart met het uitvoeren van het preventieprogramma Helder op School om middelengebruik- en verslaving onder jongeren tegen te gaan. Vapen vormt hiervan een belangrijk onderdeel. Helder op School richt zich op leerlingen, docenten en ouders in het voorgezet (speciaal) onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Onderdeel van het programma is het bevorderen van de deskundigheid van docenten, zodat zij op verantwoorde manier aandacht kunnen besteden aan middelengebruik in hun lessen. Ook worden lespakketten aangeboden die zijn afgestemd op de leeftijdsfase van leerlingen. In het programma worden geen ervaringsdeskundigen ingezet. Indigo Preventie zet wel longartsen uit het HagaZiekenhuis in voor online webinars over vapen voor ouders. Indigo preventie heeft inmiddels 600 docenten en ouders en ruim 1500 jongeren bereikt, verspreid over 10 middelbare scholen en 7 mbo-scholen. In samenwerking met de GGD wordt dit jaar ingezet op het vergroten van het aantal scholen dat met Helder op School aan de slag gaat. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3