RIS320547 bijlage Plan van aanpak Verkiezingen bij afdoening motie verkiezingen zijn kinderspel

Inleiding ‘Verkiezingen zijn kinderspel’ Steeds minder jongeren gaan naar de stembus. In het rapport ‘Mooipraters maar ze luisteren niet', (2023, Bureau Emma en de Haagse Hogeschool) wordt de opkomst van jongeren bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 met 36% zorgwekkend laag bevonden. Naar aanleiding van dit onderzoek naar de opkomst bij de Haagse gemeenteraadsverkiezingen is er door de gemeente Den Haag een Actieplan opkomstbevordering opgesteld. De Haagse raad erkent de noodzaak om jongeren actiever te betrekken bij de lokale politiek. De aankomende gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zijn daar in een mooie kans op kinderen te leren over de democratie, de politieke vertegenwoordiging en de nut en noodzaak van het te stemmen. Op 13 november 2024 is dan ook de motie van 'Verkiezingen zijn kinderspel' aangenomen. In de motie wordt geconstateerd dat de doelgroep Jongeren in het Actieplan Opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen 2026 expliciet wordt benoemd, maar dat daarin niet wordt gesproken over kinderen. Aan de burgemeester en het presidium wordt gevraagd om met belangrijke stakeholders die zich bezighouden met democratisering, burgerschap en kinderparticipatie een plan van aanpak op te stellen om inzichtelijk te maken hoe kinderen betrokken kunnen worden bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Voor u ligt dit plan van aanpak behorend bij deze motie.

U kunt lezen op welke manier het presidium kinderen tussen de 10 en 18 jaar wil betrekken bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Het plan is tot stand gekomen in overleg met Haagse basis- en middelbare scholen, studenten van de Haagse Hogeschool, organisaties die zich bezighouden met het bevorderen van democratisering, zoals ProDemos en het Debatbureau en andere griffies uit het land. Deze activiteiten zijn een aanvulling op het Actieplan Opkomstbevordering en de bestaande voorlichtingsactiviteiten om kinderen en jongeren kennis te laten maken met de lokale democratie, ook buiten verkiezingstijd, zoals DemocraCity, Klassenbezoek@Gemeentehuis, het Kindervragenuur en de Studentendebatdag.

1

Plan van aanpak 1. Verkiezingen binnen het bestaande scholenprogramma Wekelijks brengen meerdere schoolklassen een bezoek aan de raadzaal van het stadhuis. Leerlingen uit de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs bouwen hier een stad o.l.v. ProDemos bij DemocraCity of brengen via het programma Raad en Daad een bezoek aan het oude en nieuwe stadhuis. Klassen van het middelbaar onderwijs spelen een raadsvergadering waarbij de organisatie van een popfestival centraal staat via het programma Klassenbezoek@Gemeentehuis van ProDemos. Vanaf september 2025 wordt bij deze wekelijkse scholenbezoeken aan het einde van het programma tijd gereserveerd om te praten over de gemeenteraadsverkiezingen. Op deze manier bereiken we als gemeenteraad per week meerdere scholen en klassen. 2. Stemhokje voor de raadzaal Vanaf de herfstvakantie tot aan de verkiezingen wordt er op maandag en dinsdag tijdens de schoolklasbezoeken een mobiel stemhokje met een stembus geplaatst in de gang bij de raadzaal. Op een speciaal ontworpen stembiljet kunnen kinderen de vraag beantwoorden: ‘Als ik zou mogen stemmen, dan zou ik stemmen voor...’. Deze opbrengst met tips voor de nieuwe gemeenteraad van kinderen wordt aan de nieuwe gemeenteraad aangeboden. 3.

Scholen attenderen op verkiezingsaanbod van ProDemos Aan het eind van dit schooljaar (2024/2025) ontvangen alle basisscholen en middelbare scholen een brief van de burgemeester waarin zij geattendeerd en geënthousiasmeerd worden op het verkiezingsaanbod van ProDemos en de griffie (punten 2, 3, 4 en 5). Het verkiezingsaanbod van ProDemos bestaat uit: I.

II.

III.

IV.

Jongerenstemwijzer ‘Young Voice: Om jongeren meer inzicht te geven waar de verkiezingen over gaan, uit welke partijen zij kunnen kiezen en waar die partijen voor staan, heeft ProDemos de stemhulp Young Voice ontwikkeld. Jongeren geven zelf aan welke thema's ze belangrijk vinden. Per thema krijgen ze een aantal stellingen voorgelegd, waarover ze hun mening kunnen geven door te swipen (naar rechts voor eens, naar links voor oneens). Bij elke stelling is een filmpje te bekijken met uitleg over de stelling door een presentator of influencer. Verkiezingskrant in ‘gewone taal’: In deze krant staat in begrijpelijke taal uitgelegd waar de gemeenteraadsverkiezingen over gaan, hoe stemmen werkt en wat de gemeenteraad doet. De verkiezingskrant is ook goed te gebruiken in de lessen op scholen. Lespakket over de gemeenteraadsverkiezingen: ProDemos heeft een zeer uitgebreid aanbod aan lesmaterialen (lesbrieven, presentaties, quiz, filmpjes, rollenspellen, etc) over de gemeenteraadsverkiezingen. Deze zijn op dit moment nog in ontwikkeling, na de zomer zal deze voorhanden zijn. Scholierenverkiezingen: scholen kunnen met dit pakket de gemeenteraadsverkiezingen nabootsen op hun eigen school.’

4. Gastles en lespakket Verkiezingen voor scholen De griffie zal een gastles ontwikkelen over de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag en deze geven op een aantal scholen in de maanden voorafgaand aan de verkiezingen. Voor de leerlingen zou het erg aanspreken wanneer er bij elke gastles ook een raadslid of fractievertegenwoordiger aanwezig is om te ondersteunen. Scholen kunnen zich hiervoor aanmelden bij de griffie. In verband met de beperkte tijd van de griffie en beperkte beschikbaarheid van raadsleden zal dit een gelimiteerd aantal gastlessen zijn. Naast de gastles maakt de griffie ook een lespakket over de gemeenteraadsverkiezingen in Den Haag. Hierin zullen ook de verkiezingsposters van de politieke partijen worden opgenomen.

2

5. Maatwerkverzoeken van scholen De scholen die benaderd zijn om mee te denken over het actieplan hebben aangegeven nog niet precies te weten wat zij willen doen aan de gemeenteraadsverkiezingen omdat het nog te ver weg is. Wel vinden zij het goed om hier aandacht aan te besteden. De griffie ontvangt ieder jaar diverse maatwerkverzoeken van diverse onderwijsinstellingen (HBO, VO en PO) en zal ook in het jaar voorafgaand aan de verkiezingen hieraan meewerken. O.a. het Segbroek College heeft hier concrete belangstelling voor getoond. 6. De Stem van Jong Den Haag De griffie onderzoekt samen met Het Debatbureau uit Den Haag of we ‘De stem van Jong Den Haag’ kunnen faciliteren. Hierin gaan jonge debattalenten uit de verschillende stadsdelen van Den Haag voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen in debat met de lijsttrekkers over de positie van jongeren. Dit initiatief loopt al op landelijk en provinciaal niveau (de Stem van Zuid-Holland) en er wordt nu gekeken of er een pilot op lokaal niveau georganiseerd kan worden. Als besloten wordt om dit te doen zou dit gefinancierd kunnen worden uit het amendement extra budget voor opkomstbevordering. 7. Uitvoeren van de motie ‘Opkomst verhogen d.m.v. het plaatsen van 45 zetels van Den Haag Scholen worden, samen met andere maatschappelijke organisaties en inwoners, betrokken bij de uitvoering van de motie Opkomst verhogen d.m.v.

het plaatsen van 45 zetels van Den Haag (RIS 321626). Zij kunnen bijvoorbeeld een zetel ontwerpen of adopteren of er wordt een prijsvraag uitgeschreven hiervoor onder scholen. Draagvlakmeting Voorafgaand aan het opstellen van het Plan van Aanpak is overlegd met een aantal contactpersonen op basis- en middelbare scholen. Allen gaven aan dat de scholen wel de ingang zijn tot het bereiken van leerlingen. Zij vonden het heel waardevol om iets te doen met de verkiezingen, alleen gaven zij ook nog niet goed te weten hoe hier invulling aan te willen geven omdat het nog ver weg is en de mogelijkheid tot maatwerk een fijne flexibele oplossing te vinden. Ook hebben zij soms het gevoel ‘overvraagd’ te worden door alle extra verzoeken en het naschools aanbod buiten het curriculum om. Vanuit dit oogpunt en vanuit kostenbesparing is ervoor gekozen om zoveel mogelijk vanuit bestaande activiteiten een brug te slaan naar de verkiezingen. Financiële verantwoording Om kosten te beperken zal het uitvoeren van de motie zoveel mogelijk binnen de bestaande programma's van de gemeente Den Haag en ProDemos worden uitgevoerd, De kosten die gemaakt worden zijn om met nieuwe activiteiten een extra impuls te geven aan het betrekken van kinderen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Activiteit

Kosten

Dekking

0

-

1.000

Budget griffie

0

-

5.500

Actieplan Opkomstbevordering

500

Budget griffie

Maatwerkverzoeken van scholen

1.500

Stem van Jong Den Haag

10.000

45 zetels in de stad*

25.000

Budget griffie Amendement extra budget voor opkomstbevordering Amendement extra budget voor opkomstbevordering

Totaal

43.500

Verkiezingen binnen bestaande scholenprogramma Stemhokje voor de raadzaal Scholen attenderen op verkiezingsaanbod ProDemos Jongerenstemwijzer Gastles & lespakket scholen

(*Dit is het totaalbedrag gereserveerd voor het realiseren van deze motie).

3