RIS320514 Beantwoording SV Stop suicide onder jongeren nu

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

21 januari 2025 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Mostert, luidend: ‘Stop suïcide onder jongeren nu’

OCW/10841146 RIS320514

Het raadslid mevrouw Mostert heeft op 6 januari 2025 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Onze jongeren zijn de toekomst. Zij kampen echter met een toename van mentale klachten. De cijfers van het RIVM onderschrijven dit. 47% van de Nederlandse jongeren voelt zich eenzaam, 37% heeft psychische klachten zoals somberheid, angst en stress en maar liefst 15% van de jongeren heeft zelfdodingsgedachten. Het aantal jongeren dat maandelijks suïcide pleegt, blijft schokkend, namelijk 20 jonge mensen. Dat is een klas vol van jongeren die geen andere uitweg zien dan uit het leven te stappen. Dat is meer dan door een verkeersongeval, kanker of andere ziekten. Jongeren geven aan dat zij behoefte hebben aan laagdrempelige hulpverlening en dat deze veelal ontbreekt. De Nationale Jeugdraad onderstreept het belang van laagdrempelige hulpverlening. Helaas is deze aanbeveling niet overgenomen door het kabinet. 1.

Is het college het met D66 eens dat we als gemeente Den Haag laagdrempelig hulp voor jongeren in moet zetten om suïcide te voorkomen? Zo ja, welke laagdrempelige hulp biedt Den Haag momenteel al aan?

Ja, het college deelt deze mening en organiseert laagdrempelige hulp voor jongeren om suïcide te voorkomen. Suïcide kan voortkomen uit een diversiteit aan oorzaken. Passende hulp voor jongeren met suïcidale gedachten kan dan ook op verschillende manieren vorm krijgen. Alle jeugdigen van 0-18 jaar en hun ouders kunnen terecht bij de samenwerkingsverbanden voor jeugdhulp, rondomJou en Kracht. Ook bij vragen over mentale gezondheid en suïcidale gedachten. Waar passend zullen zij hulp bieden, dat kan bijvoorbeeld zijn preventief collectief aanbod1, gezinscoaching (basiszorg) of een psychologische behandeling (specialistische jeugdhulp). Zowel rondomJou als Kracht zijn laagdrempelig in de wijk te vinden2 en zijn verbonden met sportclubs, kinderdagverblijven, jeugdgezondheidszorg, etc. Scholen en schoolmaatschappelijk werk kunnen zorgen signaleren. Kracht en rondomJou hebben koppelgenoten voor scholen om te ondersteunen bij deze signaleringsfunctie en vervolgens passende hulp in te zetten3. Ook werken rondomJou en Kracht samen met huisartsen, onder andere door de inzet van ondersteuners Jeugd en Gezin bij de huisarts.

1 Kracht biedt verschillende preventieve trainingen voor jongeren, zie hier. Ook rondomJou organiseert verschillende preventieve

trainingen, zie hier. 2 RondomJou in de stadsdelen Centrum, Laak, Haagse Hout en Leidscheveen-Ypenburg. Kracht in de stadsdelen Escamp, Scheveningen, Segbroek en Loosduinen. 3 Zie ook de toelichting op de overgang van schoolmaatschappelijk werk+ naar de samenwerkingsverbanden Kracht en rondomJou in de schriftelijke beantwoording op de toezeggingen jeugddebat en programmabegroting 2025 (RIS320931).

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10841146

In acute situaties kunnen zowel gezinnen als professionals, bijvoorbeeld huisartsen, ziekenhuizen en jeugdhulpverleners, binnen en buiten kantoortijden terecht bij het Crisis Interventie Team voor jeugd voor een acute psychiatrische beoordeling en doorgeleiding naar een passend vervolg. Laagdrempelige hulp voor jongeren is er ook op andere plekken en voor diverse onderwerpen, zoals het jongerenwerk, jongerenpunt070 en Centrum Seksuele Gezondheid. Zorgaanbieders Indigo Preventie en Youz bieden diverse diensten aan op gebied van studentenwelzijn, zowel preventief als curatief in opdracht van de gemeente en onderwijsinstellingen, zoals kennisdeling op scholen en individuele spreekuren op scholen. Indigo Preventie en Youz werken hierbij nauw samen met studentenverenigingen en onderwijsinstellingen. Daarnaast is er voor jongeren (zowel voor minder- als meerderjarigen) hulp vanuit het SuMoNa programma, specifiek gericht op het voorkomen van suïcides en suïcidepogingen. Huisartsenpraktijken en SuMoNa werken samen om patiënten met suïcidale gedachten snel door te kunnen verwijzen naar het programma. Scholen en intermediairs volgen trainingen zodat de signalerings- en gespreksvaardigheden worden vergroot. Hierdoor zijn Haagse inwoners met suïcidale gedachten vroegtijdig in beeld en worden doorverwezen naar SuMoNa. Deze trainingen worden aangeboden door Indigo.

Naast deze laagdrempelige hulp zet het college in op preventieve activiteiten. Zo ondersteunt het college via de Subsidieregeling jeugdpreventie Den Haag 2024 activiteiten die gericht zijn op het voorkomen van psychosociale problemen en het versterken van de mentale weerbaarheid van jeugdigen. Deze activiteiten omvatten lotgenotencontact, psycho-educatie en bewezen effectieve interventies, en richten zich op thema’s zoals eenzaamheid, relationele, sociale en mentale weerbaarheid. Voorbeelden zijn de lessenreeks mentaliseren van Youz op scholen, de ervaringscafés en MindMaatjes van Love Your Mind en de theaterprojecten en trainingen van KiKiD. Hiermee draagt het college bij aan een veilige omgeving en wordt de veerkracht van jongeren versterkt om suïcidaal gedrag te voorkomen. De drempel voor jongeren om zich aan te melden bij de GGZ, is hoog, de wachtlijsten lang en de kosten fors. Een vaste psycholoog op iedere school, campus of universiteit biedt perspectief aan jongeren. 2.

Hoeveel onderwijsinstellingen in Den Haag zetten momenteel schoolpsychologen in?

Vooral in het voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs wordt er gebruik gemaakt van schoolpsychologen, maar ook een aantal HBO- en WO-instellingen zet schoolpsychologen in. Hoeveel onderwijsinstellingen in Den Haag schoolpsychologen inzetten is onbekend. 3.

Wat doet het college om onderwijsinstellingen te motiveren en te ondersteunen om schoolpsychologen in te zetten?

Het inzetten van schoolpsychologen behoort tot de verantwoordelijkheid van het onderwijs. Scholen ontvangen een lumpsum van het Rijk voor het bieden van basisondersteuning en een bedrag van het samenwerkingsverband passend onderwijs om extra ondersteuning te bieden aan leerlingen die dit nodig hebben. Schoolpsychologen ondersteunen leerlingen en leerkrachten bij leerproblemen met advies, onderzoek en -waar nodig- behandeling. Schoolpsychologen zullen voor de jongeren met suïcidale gedachten die zij tegenkomen verbinding zoeken met de huisarts, 113 of SuMoNa en voor minderjarigen kan dat ook met de jeugdhulp van Kracht en rondomJou.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10841146

4.

Kan het college inzicht in een eventuele relatie tussen de wachtlijsten in Jeugdzorg/GGZ-zorg en suïcide-pogingen aan de orde stellen in de gesprekken met de Jeugdzorg en GGZ-zorg aanbieders; wordt dit gemonitord door de zorgaanbieders en zijn hier cijfers over aan te leveren?

Er zijn geen cijfers bekend over de relatie tussen wachtlijsten in de jeugdzorg of GGZ en suïcidepogingen. Wel is in de schriftelijke beantwoording op de toezeggingen jeugddebat en programmabegroting 2025 de commissie Samenleving geïnformeerd over de wachtlijsten bij rondomJou en Kracht, de wachtlijst voor specialistische jeugd GGZ en de implementatie van het regionale afwegingskader om schadelijk wachten te verkleinen (zie RIS320931). In het regionale afwegingskader wordt ook het risico op suïcide meegenomen. De reguliere GGZ voor volwassenen valt onder de Zorgverzekeringswet, wordt bekostigd door zorgverzekeraars, en is geen gemeentelijke verantwoordelijkheid in tegenstelling tot de openbare-GGZ. De gemeente heeft geen afspraken met volwassen-GGZ aanbieders over de monitoring van wachtlijsten op het risico op suïcide. Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) en 113 Zelfmoordpreventie hebben in september 2024 de website ikvoelmerot.nl gelanceerd. Deze website is ontworpen voor jongvolwassenen die zich somber, angstig of eenzaam voelen en gedachten hebben aan zelfdoding. Op het platform wordt een aantal laagdrempelige vormen van hulp voor jongeren genoemd. Een daarvan zijn de zogeheten inloophuizen die in diverse steden zijn opgezet.

Jongeren kunnen hier drempelloos terecht voor een luisterend oor, contact met leeftijdgenoten en het versterken van hun mentale weerbaarheid. 5.

Is het college bekend met de inloophuizen? Klopt het dat er nu nog geen inloophuizen in Den Haag zijn?

Zie het antwoord op vraag 6. 6.

Is het college bereid om in samenwerking met 113 zelfmoordpreventie, het NIP, de inloopalliantie en lokale initiatieven Haagse inloophuizen te realiseren? Indien nee, waarom niet? Indien ja, op welke termijn?

Het college is bekend met de inloophuizen. De alliantie ‘laagdrempelige inloopmogelijkheden mentale gezondheid jongeren’ kan een rol in spelen in het opzetten van inloophuizen. Er zijn geen dergelijke inloophuizen in Den Haag voor jongeren. Stichting Kompassie heeft wel een inlooplocatie in het centrum, onder andere gericht op het versterken van mentale veerkracht. Tevens bieden zij wachttijdondersteuning. Er is echter beperkt specifiek onderzoek naar het bereik en de effectiviteit van inloophuizen bij gemeentes in het voorkomen van suïcide onder jongeren. Er zijn wel studies die de effectiviteit van verschillende interventies voor zelfmoordpreventie onder jongeren in bredere zin hebben onderzocht. Een recent systematische review heeft aangetoond dat interventies op scholen, zoals educatie- en bewustwordingsprogramma's, effectief kunnen zijn in het verminderen van suïcidale gedachten en gedragingen bij jongeren. Ook komt naar voren dat door training peers en docenten vaardigheden aanleren om risico’s voor suïcide te herkennen en hierover in gesprek te gaan4. Dat is de reden dat het college kiest voor een aanpak met preventieve activiteiten, laagdrempelige hulp, waarbij de scholen een plek voor educatie en voorlichting zijn en scholen en hulpverleners getraind worden in signalerings- en gespreksvaardigheden zodat zij -waar nodig- passende hulp inzetten. Zie ook antwoord 1.

En dat is de reden dat het college ervoor kiest geen inloophuizen te realiseren.

Kiran, T., Angelakis, I., Panagioti, M., Irshad, S., Sattar, R., Hidayatullah, S., Tyler, N., Tofique, S., Bukhsh, A., Eylem-van Bergeijk, O., Özen-Dursun, B., Husain, N., Chaudhry, N., & Hodkinson, A. (2024). Controlled interventions to improve suicide prevention in educational settings: A systematic review and network meta-analysis. Clinical Psychology: Science and Practice, 31(1), 85–93. 4

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10841146

De totstandkoming van Haagse Jongerenraad is bijna een feit. De Jongerenraad is bij uitstek geschikt om de behoefte van jongeren op mentaal gebied goed in beeld te krijgen en hierop beleid te ontwikkelen. Jongeren weten immers zelf het beste wat zij nodig hebben. 7.

Wanneer kan de Haagse gemeenteraad eindelijk kennismaken met de Haagse Jongerenraad en kunnen we gebruik maken van hun expertise bij het maken van beleid met hen en voor hen?

Op 11 februari 2025 zal de nieuwe Haagse jongerenraad, in aanwezigheid van wethouder Bredemeijer, gepresenteerd worden. Dan is ook de mogelijkheid voor gemeenteraadsleden om kennis te maken met de nieuwe Haagse jongerenraad. Het doel van de Haagse jongerenraad is het gevraagd en ongevraagd adviseren van het college op beleidsvraagstukken die jongeren raken. Vanaf maart 2025 zullen zij starten met het adviestraject op een inhoudelijk vraagstuk dat door het college bij hen wordt neergelegd. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4