RIS320468 Bijlage 1 Terugblik op de evenementen en activiteiten

Bijlage 1: Terugblik op de evenementen en activiteiten Den Haag ademde sport deze zomer met de TeamNL Sport Experience, de finish van de eerste etappe van de Tour de France Femmes, het TeamNL Welkom Thuis en het Europees Kampioenschap Beachvolleybal. Stuk voor stuk evenementen met (inter)nationale allure waar topprestaties zijn geleverd door Haagse atleten, inwoners van de stad hebben kennisgemaakt met diverse sporten en waar de gehele stad samen met veel enthousiasme de verschillende evenementen zijn beleefd. In aanloop naar de (inter)nationale sportevenementen hebben inwoners de gehele zomer kennisgemaakt met sportieve activiteiten op scholen, pleinen, verenigingen en andere publieke locaties verspreid over de stad. Deze activiteiten waren met name gericht op kinderen, jeugd, jongeren en gezinnen en hadden tot doel hen kennis te laten maken met verschillende sporten - in het bijzonder met fietsen en (beach)volleybal –, te enthousiasmeren om het evenement te bezoeken en hen te inspireren in beweging te komen en te blijven. Daarbij was er gericht aandacht voor wijken, zoals Den Haag Zuidwest, en groepen die aantoonbaar achterblijven in sportdeelname. Dit heeft vorm gekregen door de activiteiten in deze delen van de stad te organiseren en door een gerichte communicatieaanpak via stakeholders uit de betreffende wijken.

De Haagse Sportzomer heeft plaatsgevonden in een positieve sfeer met grote betrokkenheid van de stad en groot draagvlak onder onze inwoners. Er is intensief samengewerkt met vele partners en ondernemers uit de stad, andere gemeenten als Rotterdam en Dordrecht, NOC*NSF, gemeentelijke diensten en natuurlijk (inter)nationale sportbonden, TIG Sports en de ASO. Gezamenlijk zijn wij erin geslaagd om de Sportzomer goed te organiseren en een sportfeest in de stad te creëren. Aansprekende (top)sportevenementen zijn voor Den Haag van grote waarde. Zij dragen bij aan het sportieve imago van de stad, zetten Den Haag nationaal en internationaal op de kaart, zorgen voor binding en inspiratie, houden de stad levendig en bieden mogelijkheden voor maatschappelijke en economische spin-off. De evenementen worden ook gebruikt als katalysator van breedtesport, waarbij er in aanloop naar de evenementen laagdrempelige sportieve activiteiten worden aangeboden. Hierna worden de resultaten en de waarde van de Haagse Sportzomer 2024 beschreven. Deze informatie is verzameld door middel van een onderzoek van de Haagse Hogeschool en rapportages van de externe evenementenorganisatoren. Het Lectoraat Impact of Sport van de Haagse Hogeschool heeft onderzoek gedaan naar de maatschappelijke impact, waaronder het stimuleren van breedtesport, van de verschillende topsportevenementen in de Sportzomer.

Dit onderzoek vond gedeeltelijk plaats in het kader van het onderzoekprogramma van ZONMW. Het gehele onderzoek is in bijlage 5 opgenomen. De belangrijkste resultaten uit dat onderzoek zijn opgenomen in deze terugblik op de evenementen en activiteiten. TeamNL Sport Experience Tijdens de TeamNL Sport Experience - van 3 juli t/m 21 augustus - hebben ongeveer 10.000 met name Haagse kinderen, jeugd en jongeren gratis deelgenomen aan sportieve clinics en activiteiten. Op 10 verschillende dagen verspreid over 7 pleintjes in de stad hebben zij laagdrempelig kennisgemaakt met activiteiten, uiteenlopend van BMX en basketbal tot hockey en dans. Bewust is gekozen voor locaties in wijken waar de sportdeelname achterblijft: Zuidwest (2x), Centrum en Laak. In totaal zijn er 27 verschillende sporten aangeboden door 36 aanbieders variërend van Haagse sportaanbieders, commerciële en maatschappelijke organisaties en nationale sportbonden. Op nagenoeg alle locaties van de TeamNL Sport Experience zijn in het kader van de Tour de France Femmes en het EK Beachvolleybal diverse fiets- en (beach)volleybal activiteiten georganiseerd. Hierdoor hebben de evenementen maximaal van elkaars kracht en bereik geprofiteerd.

Alle deelnemers aan de TeamNL Sport Experience in de stad, zijn na deelname gestimuleerd om (gratis) een bezoek te brengen aan het EK Beachvolleybal, Tour de France Femmes en de TeamNL Sport Experience op het strand. Daar hebben de bezoekers van de evenementen gezien dat passie en inzet kan leiden tot grootse en meeslepende prestaties van sporters. De climax van de TeamNL Sport Experience was het vijfdaagse evenement op het sportstrand van Scheveningen, waarbij de bezoekers gratis hebben deelgenomen aan 15 verschillende sporten aangeboden door 22 sportaanbieders bestaande uit Haagse sportaanbieders, maatschappelijke organisaties en nationale sportbonden. Er is groots uitgepakt met een Optimist on Tour in de haven van Scheveningen waar kinderen leerden zeilen en kanoën, een BMX parcours, surflessen en strandvarianten van diverse sporten. Tegelijkertijd konden de bezoekers de wedstrijden van

TeamNL op de Olympische Spelen in Parijs live op groot scherm volgen en zagen zij onder andere Harrie Lavreysen en Sifan Hassen goud pakken. De ongeveer 10.000 bezoekers van de TeamNL Sport Experience hebben het evenement heel positief beoordeeld met een 8.4 voor het evenement op het sportstrand en een 8.9 voor de multisportdagen in de stad! En 76% van de deelnemers aan de TeamNL Sport Experience geeft aan de sporten die zij hebben uitgeprobeerd vaker te willen beoefenen. Tour de France Femmes Op 12 augustus stond Den Haag mondiaal in de schijnwerpers met de finish van de eerste etappe van de Tour de France Femmes, grootste wielerronde voor vrouwen ter wereld. De wielrensters reden via Den Haag Zuidwest, Laak, de Schilderswijk en een ronde door het Zuiderpark richting Loosduinen naar de finish op het vernieuwde Kijkduin. De Tour de France Femmes is over de hele wereld in 190 landen uitgezonden. In Nederland hebben 1.5 mln. mensen de (live) uitzending bij de publieke omroep bekeken. Naast de wielerbeelden zijn ook onze iconen van de stad prachtig in beeld gebracht zoals de kustlijn, het Vredespaleis, de Sportcampus Zuiderpark en het vernieuwde Kijkduin. In aanloop naar de Tour de France Femmes was het de vraag of Den Haag warm zou lopen voor dit mondiale fietsevenement. Terugkijkend is de conclusie dat de resultaten boven verwachting zijn.

Waar vooraf werd gerekend op 20.000 bezoekers zijn dit er uiteindelijk 77.500 geworden, met 60.000 bezoekers langs het parcours en 17.500 bij de finish. Het 22 km tellende parcours door Den Haag ging ook door de wijken waar sport niet vanzelfsprekend is. Het was over de gehele route een groot wielerfeest. Bezoekers zaten geruime tijd voor aankomst op de stoep te wachten om de rensters in hun straat en stad aan te moedigen. Op de finish stond het 10 rijen dik aan bezoekers, die zagen dat de Nederlandse Charlotte Kohl de eerste gele trui ooit buiten Frankrijk uitgereikt kreeg. Het is een wielerfeest geworden waar onze inwoners samen het evenement hebben beleefd. Uit onderzoek is gebleken dat 95% van de bezoekers het een geslaagde dag vond en 88% van de bezoekers trots is dat de Tour de France Femmes in Den Haag is georganiseerd. Met relatief veel interesse voor het evenement onder inwoners uit Escamp en Loosduinen en van inwoners die relatief weinig aan sport doen. 82% van de bezoekers is het er zeer mee eens dat evenementen als de Tour de France in Den Haag goed zijn voor het imago van Den Haag als sportstad aan zee. De bezoekers hebben het evenement gewaardeerd met een 8.9! Naast de fietsactiviteiten tijdens de TeamNL Sport Experience zijn in aanloop naar en tijdens de Tour de France Femmes specifieke fietsactiviteiten aangeboden.

Zo vormde een ludieke sprintrace op het Lange Voorhout de start van het activatieprogramma. Dat bestond uit activiteiten zoals een speciale wielerclinic voor vrouwen bij HSK Trias, een scholenprogramma op vier scholen, een amateur toertocht en de wielertentoonstelling ‘Haagse vrouwen op de fiets’. Op de dag van het evenement zelf was er een Fietsfestival in het Zuiderpark, direct aan het parcours, waar 2.500 inwoners hebben deelgenomen aan allerlei sportieve en culturele activiteiten. Tegelijkertijd hebben de bezoekers op een groot scherm de koers bekeken, terwijl zij wachtten tot ze hen met de zelfgemaakte spandoeken langs het parcours konden aanmoedigen. Zwaartepunt van de side events lag ook bij de Tour de France Femmes in de wijken met een lagere sportdeelname. Zo zijn in Zuidwest twee scholenprogramma’s, het Zuiderpark Vakantiepark, het Fietsfestival en de Haagse Schoolsport Olympiade georganiseerd. In totaal hebben ruim 7.000 inwoners deelgenomen aan het activatieprogramma van de Tour de France Femmes (buiten de aantallen van de TeamNL Sport Experience). Europees Kampioenschap Beachvolleybal Het sportstrand van Scheveningen was van 13 t/m 18 augustus het decor van het EK Beachvolleybal 2024. Het was alweer de 4e keer dat Den Haag, als de beachvolleybalstad van Nederland, dit evenement mocht ontvangen.

De Nederlandse Volleybal Bond had ervoor gekozen, evenals bij het WK Beachvolleybal 2015, om het evenement in meerdere steden te organiseren. De poulewedstrijden, achtste finales en kwartfinales zijn gespeeld in Den Haag, Apeldoorn en Arnhem. Alle halve finales en finales zijn in Den Haag gespeeld. Sportief gezien is het een zeer geslaagd evenement geworden met een bronzen medaille voor het Haagse duo Matthew Immers en Steven van de Velde. Het evenement was dagelijks live op de Nederlandse tv te bekijken en trok gemiddeld ruim 650.000 kijkers. Gedurende het evenement hebben 18.800 mensen het EK in Den Haag bezocht, in totaal

trok het evenement 30.800 bezoekers in alle drie de speelsteden. Het waarderingscijfers van de bezoekers van het EK in Den Haag is een 8.4! In aanloop naar en tijdens het EK Beachvolleybal zijn diverse side events georganiseerd, onder andere tijdens de eerdergenoemde TeamNL Sport Experience. Deze events stimuleerden inwoners van de stad de volleybalsport te ontdekken en het evenement te bezoeken. De Kidsday was met ruim 350 Haagse deelnemers een groot succes. En ook het 100 velden toernooi in het finaleweekend is succesvol verlopen. Op dit toernooi hebben naast fanatieke beachvolleyballers ook mensen met een verstandelijke beperking en ouderen, in samenwerking met de Bas van de Goor Foundation en het Nationaal Ouderenfonds, kennisgemaakt met de beachvolleybalsport, met elkaar en het evenement. Fantastisch om zo veel blije gezichten te zien op het sportstrand! In totaal hebben ruim 6.500 inwoners deelgenomen aan het activatieprogramma van het EK Beachvolleybal (buiten de aantallen van de TeamNL Sport Experience). TeamNL Welkom Thuis Dit jaar vonden de Olympische en Paralympische Spelen plaats in Parijs. Op de dag na de Spelen keerde TeamNL terug naar Nederland en kregen de sporters en begeleiders een warm welkom in Den Haag.

Op 12 augustus werd op het sportstrand van Scheveningen de Olympische ploeg van TeamNL herenigd met hun familie en vrienden en werd er gezamenlijk teruggeblikt op de prachtige prestaties en belevenissen in Parijs. De Paralympische ploeg kreeg hetzelfde ontvangst op 9 september in Sportcampus Zuiderpark. Het waren memorabele afsluitingen van een intense periode van vier jaar topsport en de Olympische/Paralympische Spelen. Voorafgaand aan het Welkom Thuis is er een TeamNL activiteit georganiseerd voor Haagse kinderen. Zij kregen een sportclinic, mochten hun helden ontmoeten, waren onderdeel van een feestelijke huldigingsparade met de sporters én waren aanwezig bij het podiumprogramma. In totaal hebben 20 inwoners deelgenomen aan het activatieprogramma van het Welkom Thuis Olympische Spelen en 50 inwoners aan het activiteitenprogramma van het Welkom Thuis Paralympische Spelen. De opkomst bij de clinics van het Welkom Thuis Olympische Spelen was minder dan verwacht. Waarschijnlijk is dit te verklaren door zomervakantie, het snikhete weer (32 graden) en de aanwezigheid van de Tour de France Femmes die gelijktijdig plaatsvond.

Naast de hierboven beschreven algemene terugblik op de verschillende evenementen gaan we ook in op een aantal specifieke onderwerpen: Gerichte aanpak wijken en groepen Binnen de Sportzomer was er gericht aandacht voor gebieden, zoals Den Haag Zuidwest, Laak en het Centrum, en groepen die aantoonbaar achterblijven in sportdeelname. Dit heeft vorm gekregen door in verhouding de meeste evenementen en activiteiten in deze delen van de stad te organiseren, door een gerichte communicatieaanpak via stakeholders uit de betreffende wijken en door de activiteiten aan te bieden voor met name kinderen, jeugd en jongeren. Bij de totstandkoming van de route van de Tour de France Femmes is er bewust voor gekozen om door wijken te gaan waar sport niet vanzelfsprekend is. Het 22 kilometer tellende parcours door Den Haag ging twee keer door Zuidwest, door de Schilderswijk en een hele ronde door het Zuiderpark. De inwoners kregen de mogelijkheid om gratis het evenement te beleven in hun wijk of straat, en met succes. De Tour de France Femmes kende relatief veel interesse voor het evenement onder inwoners uit Escamp en Laak en van inwoners die relatief weinig aan sport doen. Ook rondom de side events lag het zwaartepunt op wijken en groepen die sportief achterblijven.

Zo zijn in Zuidwest twee scholenprogramma’s, het Zuiderpark Vakantiepark, het Fietsfestival en de Haagse Schoolsport Olympiade georganiseerd. En daarnaast vonden de evenementen binnen de TeamNL Sport Experience plaats in het Centrum, in Laak en twee keer in Zuidwest. Naast de algemene stedelijke communicatie was er een gerichte communicatieaanpak in de gebieden waar de sportdeelname achterblijft. Hierbij is het opgebouwde netwerk ingezet om zoveel mogelijk mensen uit de wijken naar de activiteiten en evenementen van de Sportzomer te trekken. De stakeholders in het netwerk, zoals jongerenwerkers en buurtsportcoaches, zijn gevraagd om communicatie-uitingen te verspreiden, mensen in de wijken actief uit te nodigen en om samen naar activiteiten en evenementen te komen. Door middel van presentaties in de wijken bij onder andere buurthuizen en wijknetoverleggen, huis aan huis promotiemiddelen en outdoor reclame zijn de stakeholders geïnformeerd en geënthousiasmeerd, met direct een aanmoediging om de achterban te activeren.

Zichtbaarheid in de stad Door het combineren van drie grote evenementen onder de vlag van de Haagse Sportzomer is het mogelijk geweest om intensief in te zetten op de zichtbaarheid in de stad. On- en offline zijn verschillende communicatiemiddelen benut om inwoners te informeren over en te betrekken bij de evenementen met bijbehorende activiteiten. De prominente zichtlocaties zijn benut voor citydressing en wijkgericht is ingezet op promotie via de sportaccommodaties, scholen, kinderopvang, horeca, buurt- en winkelcentra en sleutelfiguren uit de wijken. Daarnaast is ingezet op communicatie via de nieuwsbrieven in de stadsdelen, het magazine van de Ooievaarpas, de Vakantiepas, huis-aan-huis flyers en de lokale media. Specifiek voor de Tour de France Femmes is intensief ingezet op de aankleding van de stad. Het stadhuis was door middel van de Tour de France Femmes raamsticker van meer dan 350 vierkante meter zichtbaar in de ban van het evenement. In de laatste kilometers van de etappe zijn 154 vlaggen, gelijk aan het aantal rensters, met daarop succeswensen per team geplaatst. En iedere lantaarnpaal langs de route van 21 kilometer door de stad is aangekleed met een gele trui, in totaal meer dan 900 gele truien. Leuk feitje, alle 900 truien zijn door inwoners vrijwel direct na de finish van de lantaarnpalen gehaald als aandenken.

Een mooi teken van de betrokkenheid en wijze waarop de stad het evenement heeft gewaardeerd. Mediawaarde Waar lokaal sterk is ingezet op promotie van de Haagse Sportzomer als geheel via on-en offlinekanalen, is landelijk ieder evenement apart onder de aandacht gebracht via online promotie en de media. In de periode 1 juli t/m 30 augustus 2024 is de Tour de France Femmes in 2.500 nieuwsberichten genoemd in media zoals het AD, Eurosport en het NOS Journaal. Het bereik van al deze berichten is circa 400 mln. mensen. Op social media werden in deze periode ruim 4.400 posts geplaatst, waarmee naar schatting 150 mln. mensen zijn bereikt. Het EK Beachvolleybal is in de periode van 1 t/m 24 augustus via onlinekanalen gepromoot. Via verschillende social media zijn ruim 1,5 mln. mensen bereikt met content over het EK. De website van het EK Beachvolleybal is 43.000 maal bezocht. De landelijke pagina van de TeamNL Sport Experience is 91.000 keer bekeken en de specifieke pagina van Den Haag is 24.500 keer bekeken. Daarnaast is er met de social mediacampagne een bereik gegenereerd van 230.000 weergaven en via de Persgroep meer dan 1.500.000 weergaven. Omgevingscommunicatie Aanvullend op de algemene communicatie is er voor de Tour de France Femmes specifiek ingezet op omgevingscommunicatie vanwege het feit dat het evenement in de openbare ruimte is georganiseerd.

De route in Den Haag ging door vijf van de acht stadsdelen. Er is fors ingezet om de inwoners van Den Haag tijdig en over een langere periode te informeren over de komst en impact van het evenement op bereikbaarheid en parkeren. En gelijktijdig uiteraard ook om de inwoners te enthousiasmeren voor (een bezoek aan) het mondiale wielerevenement in hun stad. Voor een optimale communicatie-aanpak zijn er verschillende doelgroepen benoemd. Dit zijn bewoners, bedrijven & instellingen, bezoekers en gebruikers. Het vooraf informeren van de doelgroepen is gebeurd via diverse kanalen, zoals bewonersbrieven, informatieavonden, persoonlijke benadering, informatie op website (denhaag.nl en bereikbarestad.denhaag.nl) social media van de gemeente en partners en bebording in de stad. Vanuit de Franse organisatie van de Tour de France waren eisen gesteld aan het parcours om de veiligheid van de deelnemers aan de wedstrijd te garanderen. Het parcours moest geheel vrij zijn. Alle objecten, waaronder voertuigen, moesten worden weggehaald. In totaal zijn er 69 auto’s weggesleept en 18 auto’s verplaatst. Vooraf zijn de inwoners vroegtijdig en meerdere keren geïnformeerd over de parkeerverboden. In de beantwoording schriftelijke vragen over dit onderwerp (RIS319708) is uitvoerig beschreven om hoeveel geparkeerde auto’s het hier ging en op welke wijze er hiermee om is gegaan.

Specifieke voorbeelden van omgevingscommunicatie zijn dat er een bewonersbrief is verzonden op 27 mei 2024 naar alle huishoudens op en langs de route. Verder is er 6 weken voor aanvang van de Tour de France Femmes een brief/ flyer verstuurd naar 150.000 adressen in Den Haag. En hebben de inwoners van de wijken rondom de finishlocatie in Kijkduin een aanvullende brief ontvangen. Deze brief is 3 weken voor aanvang van het evenement verzonden. Naast alle noodzakelijke informatie over het evenement zijn zij in deze brief ook uitgenodigd om het evenement te beleven in het speciale bewonersvak vlakbij de finish.

Impact op de omgeving In de afgedane motie ‘de keerzijde van de medaille’ (RIS318766) is aangegeven dat in 2022 door het college het Locatiebeleid Evenementen (RIS311559) is vastgesteld. Binnen het locatiebeleid zijn, conform de Wet natuurbescherming, richtlijnen en spelregels op het gebied van bescherming flora en fauna opgesteld. Alle evenementen worden zorgvuldig binnen de vastgestelde kaders georganiseerd. De TeamNL Sport Experience, Tour de France Femmes en het EK Beachvolleybal zijn geheel binnen de richtlijnen georganiseerd. Aangezien de Tour de France Femmes door vijf van de acht stadsdelen is gegaan, is er extra stilgestaan bij de impact op de omgeving. De Tour de France heeft geen schade toegebracht aan de omgeving. Het evenement vond zoals aangegeven plaats op de openbare weg. Ook de aanvullende faciliteiten zoals de pop-up fietstentoonstellingen, mediawagens en de ploegbussen zijn op de openbare weg geplaatst. De omgeving is over een langere periode goed geïnformeerd over de impact van het evenement. Verder is het overgrote deel van de bezoekers van de finish van de Tour de France Femmes te voet, met de fiets of het OV naar de finish afgereisd. Tot slot is er voorafgaand aan het evenement een AERIUS-berekening gedaan voor de Tour de France Femmes. Uit de berekening is gebleken dat er geen sprake is van rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/jr.

Er was daarmee geen sprake van een stikstofdepositie met significant negatief effect op Natura 2000gebieden. Toegankelijkheid Bij alle ondersteunde (top)sportevenementen is aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking en is er veelal ook aanbod van side events voor deze doelgroep. In de Sportzomer waren er op alles locaties activiteiten die toegankelijk waren voor mensen met een beperking. Er is goed samengewerkt en gecommuniceerd met partijen zoals speciaal onderwijs, SGK en Middin. De evenementen waren voor eenieder laagdrempelig toegankelijk en daarmee een beleving voor iedereen. Een voorbeeld is de samenwerking met de speciaal onderwijs scholen op de Steenwijklaan bij de eerste TeamNL Sport Experience. Zij hebben met al hun leerlingen deelgenomen aan de activiteiten. Een ander voorbeeld is de rolstoeltoegankelijkheid van TeamNL Sport Experience en EK Beachvolleybal op het strand, waarbij vele ouderen van zorginstelling Florence in hun rolstoel op de openingsdag genoten van het beachvolleybal. Ook de Tour de France was zeer toegankelijk voor minder validen. In de laatste 100 meter voor de finish is een rolstoelplatform gebouwd, waar minder validen met hun rolstoel direct aan het parcours het evenement konden aanschouwen. Direct achter dit platform konden deze bezoekers op vertoon van hun gehandicapten kaart hun auto parkeren.

Ook is in de bewonerscommunicatie rondom de Tour de France Femmes specifiek aandacht geweest voor bewoners met een gehandicaptenparkeerplaats langs de route. Organisatie Voor het eerst is gepoogd om meerdere (inter)nationale sportevenementen en bijbehorende activiteiten aan elkaar te verbinden onder de paraplu van de Haagse Sportzomer. Het was vooraf een uitdaging om de evenementen aan elkaar te verknopen in organisatie, aanbod, locaties, financiën, en de communicatieve kernboodschap. Maar door de inspanning van vele partners en medewerkers zijn we erin geslaagd om alle evenementen op een kwalitatief hoogwaardige wijze en met grote impact in de stad te organiseren. Financiën De Haagse Sportzomer 2024 bestond uit de TeamNL Sport Experience, de finish van de eerste etappe van de Tour de France Femmes, het TeamNL Welkom Thuis en het Europees Kampioenschap Beachvolleybal. Ieder evenement kende een eigen begroting met daarin een gemeentelijke bijdrage. Voorafgaand is de raadscommissie geïnformeerd over de begrotingen en de maximale gemeentelijke bijdrage (RIS315887, RIS317729, RIS319228). De maximale gemeentelijke bijdrage aan de evenementen in de Sportzomer bedroeg voor TeamNL Sport Experience en het Welkom thuis evenement 0,6 mln, de Tour de France Femmes 1,75 mln en het EK Beachvolleybal 0,8 mln.

De kosten zijn gedekt uit de reserve Olympisch Fonds en de evenementen zijn binnen de vastgestelde begroting georganiseerd.