RIS320456 Informatie over zero-emisiezone centrum Den Haag na brief MKB Den Haag

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10811313 Ris320456 Contactpersoon

Thabo Huisman Hendrikx Dienst

Dienst Stadsbeheer Afdeling

DSB BAS Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

19 november 2024

zero-emissiezone@denhaag.nl

Onderwerp

Informatie over zero-emisiezone centrum Den Haag na brief MKB Den Haag

Geachte voorzitter, In de vergadering van de commissie Leefomgeving van 10 oktober 2024 zijn een achttal toezeggingen gedaan om de commissie te informeren over de zero-emissiezone centrum. Dat waren: a. de cijfers over het aantal voertuigen in/uit de zero-emissie zone en de bijbehorende euroklassen; b. de lokale ontheffingen; c. de toegewezen en afgewezen ontheffingen; d. de communicatie; e. de onderwerpen die in de waarschuwingsbrief worden opgenomen; f. de stand van zaken inzake de landelijke ontwikkelingen en het convenant; g. het gesprek dat het college heeft gevoerd met MKB Den Haag en de verschillende aspecten waarnaar wordt gekeken; h. de uitleg over het weegmoment. Informatie over deze toezeggingen zullen hieronder gegroepeerd in 4 blokken worden toegelicht: 1. Stand van zaken zero-emissiezone in Den Haag; 2. Stand van zaken bij het Centraal Loket; 3. Uitleg over het weegmoment; 4. Laadvoorzieningen (toegezegd bij legesbehandeling in gemeenteraad 12 september 2024).

1. Stand van zaken zero-emissiezone Den Haag 1.1. De cijfers over het aantal voertuigen in/uit de zero-emissiezone en de bijbehorende uitstootcategorieën van deze voertuigen Omdat de zero-emissiezone in Den Haag dezelfde grenzen kent als de al bestaande milieuzone kunnen wij via de bestaande handhaving analyseren hoeveel en welke categorie voertuigen de zone inrijden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10811313

Uit de registratie van april tot en met september 2024 valt op dat 9,55% van de voertuigen een emissieklasse 4 heeft, wat betekent dat zij per 1 januari 2025 de zero-emissiezone niet mogen betreden (tot 1 mei 2025 zullen zij alleen een waarschuwingsbrief krijgen). Emissieklassen 0 tot en met 3 mogen nu al de milieuzone niet in en vormen samen 0,43% van het verkeer dat de zone inrijdt. Dit percentage is laag omdat ondernemers zich al hebben aangepast aan de toegangseisen van de huidige milieuzone, inclusief ontheffingen. Emissieklasse 5, 6 en zero-emissie samen vormen nu al 90% van het verkeer dat de milieuzone en daarmee de komende zero-emissiezone inrijdt. Ook in de meest recente cijfers van 12 september tot 16 oktober 2024 zien we dezelfde trend: er komen meer emissieklasse 6 voertuigen de zone binnen, en het aantal emissieklasse 4 voertuigen is gedaald. Emissieklasse 5, 6 en zero-emissie samen bedroegen in deze periode 90,86% van het aantal voertuigen dat het centrum van Den Haag inreed waar nu de milieuzone geldt en dadelijk de zero-emissiezone. Deze groep zal ook na 1 januari 2025 de zone mogen binnenrijden zonder waarschuwing en later ook zonder boete. Het aantal voertuigen emissieklasse 4 is gedaald tot 8,72%. Dit zijn ondernemers uit Den Haag en van buiten Den Haag.

Wanneer de zero-emissie aankondigingsborden zijn geplaatst en de eerste vier maanden van 2025 er alleen gewaarschuwd wordt zal dit aantal naar verwachting dalen. Een ondernemer met een uitgebreider wagenpark zal dan bewust kiezen met welk voertuig de zone wordt bevoorraad. Precies zo is het gegaan bij de invoering van de milieuzone, in de eerste drie maanden veel waarschuwingen en naderhand boetes, dat nam in het tweede en derde jaar steeds met grofweg de helft van het jaar ervoor af. In 2024 zijn tot nu toe voor de milieuzone nog ongeveer 1700 sancties uitgedeeld. 1.2 De communicatie Deze zomer en in het najaar liep er landelijk een publiekscampagne over de komst van de zeroemissiezones. Ondernemers in heel Nederland ontvingen o.a. een brief thuis en konden in de auto een radiospotje horen. De informatiecampagne van gemeente Den Haag ging ook door. In april 2024 ontvingen álle ondernemers in Den Haag een brief met informatie over de zero-emissiezone en wat een ondernemer kan doen en de hulp die de gemeente geeft. Vanuit de gemeente Den Haag wordt daarnaast via sociale media (betaalde promotie en via niet betaalde berichten), advertenties op diverse websites, en reclame in de buitenruimte aandacht gevraagd voor de zero-emissiezone, en biedt ondernemers op diverse manieren hulp.

In het voorjaar waren op ruim 450 plekken in Den Haag buiten een uiting te zien (van elektrakast tot scherm bij tankstation). Via online media bereikten we in maart en april met elke advertentie gemiddeld 18.000–44.000 unieke personen. Meer dan 6 advertenties draaiden in deze periode. In het najaar hingen opnieuw op meer dan 450 plekken (digitale) posters door de stad. De onlinecampagne liep tot 31 oktober 2024. Op Facebook, Instagram en LinkedIn draaien 4 verschillende advertenties. Tussentijdse resultaten laten zien dat we per social mediakanaal tussen de 55.000 tot 121.000 unieke personen hebben bereikt. Ook draaiden opnieuw op sites zoals Telegraaf, nu.nl en automagazines enkele webpagina advertenties. Tot slot hebben op 24 oktober jl. circa 2600 ondernemers van de gemeente Den Haag een brief ontvangen. Zij mogen met één of meerdere zakelijke voertuigen vanaf 1 januari de zero-emissiezone niet meer in. In de brief kunnen zij meer lezen over vrijstellingen, ontheffingen, de subsidieregeling voor sloop van een oude dieselbus en het gratis adviesgesprek met de logistiek makelaar. Hierin staat ook duidelijk waar ze een ontheffing kunnen aanvragen en hoe de gemeente telefonisch en per e-mail (zero-emissiezone@denhaag.nl) bereikbaar is.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10811313

Naast de eerdergenoemde brieven zullen er in november nog brieven uitgaan naar ondernemers in Den Haag die een voertuig gebruiken met uitstootcategorie 5 en 6 met informatie over wanneer zij te maken krijgen met de toegangseisen van de zero-emissiezone en hoe zij zich kunnen voorbereiden. De RDW zal dat ook doen. In de periode van medio november tot en met december 2024 worden aankondigingsborden geplaatst bij de grenzen van de zero-emissiezone dat er per 1 januari 2025 een zero-emissiezone van kracht is. 1.3. De onderwerpen die in de waarschuwingsbrief worden opgenomen De zero-emissie gemeenten en het Ministerie van IenW hebben samen de concept waarschuwingsbrief opgesteld. De brief bestaat uit een algemeen deel dat voor alle gemeenten van toepassing is vanwege standaardisering van toegangseisen, en een specifiek deel voor informatie over de eigen zeroemissiezone. In het algemene deel wordt aangegeven dat het een waarschuwingsbrief betreft voor het betreden van een zero-emissiezone in de desbetreffende gemeente. Daar wordt informatie gegeven wat de hoogte is van de boete na afloop van de waarschuwingsperiode. Vervolgens wordt aangegeven wat de ondernemer kan doen om voor het einde van de waarschuwingsperiode te voldoen aan de toegangsvereisten.

Hierbij zal, in lijn met de eerder door de gemeente Den Haag verstuurde brieven, gewezen worden op de informatie over vrijstellingen, ontheffingen, de subsidieregeling en het gratis adviesgesprek met de logistiek makelaar. 1.4. De stand van zaken inzake de landelijke ontwikkelingen en het convenant De afgelopen periode is onduidelijkheid ontstaan ten aanzien van de zero-emissiezones. De aangenomen Tweede Kamermotie van de VVD (2024–2025, 36 600 XII, nr. 37) roept het kabinet op om voor 1 november 2024 met een plan te komen hoe invulling kan worden gegeven aan een landelijk gestandaardiseerde uitzondering van zero-emissiezones voor ondernemers tot 2029. Kamerlid Veltman heeft de strekking van de motie daags na de stemming voor de radio van Den Haag FM genuanceerd en toegelicht: geen algeheel uitstel, maar het helpen van ondernemers die nu niet mee kunnen komen. In het Tweede Kamerdebat van 6 november heeft zij die uitleg herhaald. Het is nu aan de staatssecretaris van IenW en het kabinet om zich tot de motie te verhouden. Wat de inhoud daarvan zal zijn is op het moment van schrijven nog niet bekend. Branche- en ondernemersverenigingen hebben zowel landelijk als lokaal van zich laten horen.

Zij wijzen op de noodzaak van een betrouwbare overheid, waar ondernemers op moeten kunnen vertrouwen bij hun investeringsbeslissingen, en wijzen ook op andere doelen die zij steunen zoals leefbare binnensteden, schone lucht en verduurzaming. De ontstane onduidelijkheid kan – tot de staatssecretaris het parlement informeert over de landelijke beleidslijn – niet door de gemeente worden weggenomen. Omdat verwacht wordt dat de staatssecretaris op korte termijn met een gedragen reactie komt op de aangenomen motie zal het college, voor verdere inhoudelijke reactie, dat moment afwachten. Voor zover de kabinetsreactie leidt tot een aanpassing van de regelgeving bij het verantwoordelijke bestuursorgaan van de Rijksoverheid, het ministerie van IenW, waardoor ondernemers niet de voordelen zouden krijgen van hun investering in schonere voertuigen kunnen zij overwegen een aanvraag om nadeelcompensatie in te dienen bij het Rijk. Of deze aanvraag voor honorering in aanmerking komt hangt af van het genomen besluit, van de inhoud van de aanvraag en over de slagingskans valt daarom vooraf weinig te zeggen. De Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones 2025-2030 wacht nog op ondertekening. Dat is voorzien voor het einde van dit jaar, zoals aangekondigd in het regeerprogramma.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10811313

1.5. Het gesprek dat het college heeft gevoerd met MKB Den Haag en de verschillende aspecten waarnaar wordt gekeken Vanuit het college zijn op verschillende momenten gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van MKB Den Haag. Ook ambtelijk wordt periodiek overlegd met MKB Den Haag over de zeroemissiezone om wederzijds updates en signalen rondom de invoering te delen. Op enig moment heeft MKB Den Haag in haar brief een aantal zaken op tafel gelegd waar zij zich zorgen om maakten. Naar aanleiding van die brief is op twee momenten in goed overleg op bestuurlijk niveau gesproken met MKB Den Haag over de geuite zorgen. De zorg of alle ondernemers met de invoering van de zero-emissiezone mee kunnen komen heeft ook de aandacht van de gemeente. Met die zorg in gedachten is naar een drietal zaken gekeken. Allereerst de mogelijkheid om de sloopregeling opnieuw te verhogen en zo ondernemers financieel te steunen bij het vervangen van hun oude bus. Het college heeft inmiddels tot de verhoging met 1 miljoen euro (totaal beschikbaar budget 2,5 miljoen euro) besloten. Ten tweede om een weegmoment in te bouwen waarop wordt bezien of de invoering tot onoverkomelijke problemen leidt. Ten derde is afgesproken dat er meer aandacht komt voor ondernemers die zich bij het Ondernemersportaal melden met specifieke vragen over de zero-emissiezone.

Deze stappen dragen bij aan meer draagvlak voor de invoering van de zero-emissiezone. 2.1. Stand van zaken Centraal loket Na de vaststelling van de legesverordening voor de zero-emissiezone van Den Haag (RIS313910) door de gemeenteraad van Den Haag op 12 september 2024 konden ook Haagse ondernemers ontheffingen aanvragen. Het ontheffingenloket is sinds deze zomer al in gebruik voor gemeenten die al eerder de eigen legesverordening voor de zero-emissiezone hebben vastgesteld. Tot op heden (cijfers van alle aanvragen tot 23 oktober 2024) Ontheffing Bedrijfseconomische omstandigheden Hardheidsclausule Levertijd van een emissieloos voertuig Aangepast vanwege een beperking Particulier gebruik Niet emissieloos beschikbaar

landelijk 56 60 4 203 983 30

Den Haag 1 5

De ontheffingen vanwege de ‘levertijd van een emissieloos voertuig’, ‘voertuig aangepast vanwege een beperking’, ‘particulier gebruik’ of bij ‘geen beschikbaar emissieloos voertuig’ zijn ontheffingen die gelden voor alle zero-emissiezones. Het overgrote deel van deze ontheffingsaanvragen zijn voor voertuigen aangepast vanwege een beperking of voor particulier gebruik. De doorloop van deze twee aanvragen verloopt goed, 600 aanvragen zijn verwerkt en daarvan zijn 599 toegekend. Voor de ontheffing ‘voor een voertuig aangepast vanwege een beperking’ zijn 74 van de 203 aanvragen toegekend en nog geen aanvragen afgewezen. De ontheffingsaanvragen ‘vanwege de levertijd van een emissieloos voertuig’ en ‘bij geen beschikbaar emissieloos voertuig’ zijn opgeteld 34 aanvragen gedaan. Deze ontheffingen vragen om meer informatie van de indiener en daarmee meer tijd om de aanvraag te behandelen door het loket. 2.2. De lokale ontheffingen De ‘ontheffing in verband met bedrijfseconomische omstandigheden’ en de ‘ontheffing in verband met de afwijkingsbevoegdheid via de gemeentelijke hardheidsclausule’ worden via het loket afgehandeld door de gemeente waar de ondernemer deze voor aanvraagt.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10811313

De lokale ontheffingen zijn bij alle deelnemende gemeenten gelijkluidend. Het aantal aanvragen ligt iets lager in vergelijking met enkele andere gemeenten. Deze ontheffingen kennen een langere afhandelingstijd gezien de hoeveelheid informatie die door de ondernemer wordt aangeleverd en beoordeeld. Tussen half september en 23 oktober 2024 zijn er voor Den Haag vijf aanvragen voor de ‘ontheffing in verband met de afwijkingsbevoegdheid via de gemeentelijke hardheidsclause’ ontvangen. Voor de ‘ontheffing in verband met bedrijfseconomische omstandigheden’ is één aanvraag voor Den Haag ontvangen. De afhandeling van deze zes aanvragen voor Den Haag loopt conform de daarvoor gemaakte afspraken. 3. De uitleg over het weegmoment De zero-emissiezone in het centrum van Den Haag gaat in per 1 januari 2025. Tot 1 mei 2025 zal er gewaarschuwd worden, en nog niet beboet. In maart 2025 wil het college de balans opmaken om zicht te krijgen op de effecten van de zero-emissiezone. Dit op basis van onder andere het aantal aangevraagde en toegekende ontheffingen, de doorlooptijd van de afhandeling van de aanvragen, en de aantallen voertuigen en hun uitstootcategorie die de zone betreden in de maanden januari en februari 2025. In gesprek met ondernemers is geopperd dat het wenselijk is van start te gaan als het percentage voertuigen dat de toegang verliest bij het weegmoment onder de 10% ligt.

Er zal ook breder gekeken worden waar het knelt, en of, waar en hoe er bijgestuurd moet worden. In geval van problemen kan gekeken worden naar aanvullende communicatiemogelijkheden, ontheffingen, subsidies en naar de waarschuwingsperiode. Uw gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd. 4.Laadvoorzieningen De gemeente heeft op dit moment circa 2.800 openbare laadpalen (5.600 laadpunten). Het doel is om dat te verdubbelen in 2030. Deze laadpalen zijn ook voor elektrische bestelauto’s te gebruiken. Naast de laadpalen kan er ook gebruik gemaakt worden van de drie snellaadstations in de stad met 46 snellaadpunten. Tot op heden blijkt dat veelal (zware) vrachtauto’s laden op de locatie van de onderneming, meestal op een bedrijventerrein. De ritplanning wordt vervolgens afgestemd op de kilometers die het voertuig kan rijden op basis van de laadcyclus. Tussentijds laden vindt nauwelijks plaats, met name ook omdat de stops voor laden en lossen vaak dusdanig kort zijn en de ritplanning zo strak is dat laden onderweg alleen in nood als optie gekozen wordt. Voor bestelverkeer geldt dat men bij voorkeur met een volgeladen accu vertrekt. Echter, niet alle bestelbussen hebben de mogelijkheid om op eigen terrein te laden. Met name in de gevallen waar een chauffeur de bus meeneemt naar huis, is het de vraag waar de bus geladen kan worden.

Deze doelgroep kan gebruik maken van de (snel)laadpunten in de stad. Zij kunnen ook van deze (snel)laadpunten gebruik maken bij lange(re) ritten waarbij er tussentijds geladen moet worden. Hoewel marktpartijen (exploitanten) nog niet gevraagd hebben om snellaadstations voor vrachtwagens, moet voorkomen worden dat, wanneer deze vraag zich voordoet, er geen mogelijkheden zijn om te laden. Om die reden wordt onderzocht of op de bedrijventerreinen Forepark en ZKD ruimte is om snellaadstations voor vrachtwagens te reserveren. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

5/5