RIS320451 Bijlage 2 Participatieverslag Woonwagenbeleid

Participatieverslag Woonwagenbeleid April – mei 2024

Dit document beschrijft de onderwerpen die met woonwagenbewoners besproken zijn, zodat hun input meegenomen kan worden in de beleidsontwikkeling.

Voorwoord Geen woorden, maar daden! Kort gezegd is dit de belangrijkste boodschap die u de afgelopen tijd voor de gemeente had. Dat kwam helder naar voren uit persoonlijke gesprekken die met bewoners van vrijwel alle woonwagenlocaties in Den Haag zijn gevoerd. Uw roep om concrete actie is begrijpelijk. Er is immers te lang onvoldoende oog geweest voor uw woonbehoeften, waardoor passend beleid om daarin te voorzien ook uitbleef. Dat heeft uw vertrouwen in de gemeente een behoorlijke knauw gegeven. Een aantal jaren geleden is de gemeente Den Haag een andere weg ingeslagen. Een weg die gericht is op uitbreiding van het aantal standplaatsen voor woonwagens. Aandacht voor leefbaarheid en welzijn zijn hierbij essentieel, zo hebben we ook van u gehoord. Een nieuwe locatie aan de Henri Faasdreef en uitbreiding van de locatie Isabellaland zijn concrete stappen, waarvan er snel meer moeten volgen. Met elkaar in gesprek zijn én blijven, dat is eveneens zo’n stap. Want alleen samen met u én met de stad waar u deel van uitmaakt, kunnen we verder. Wij willen bouwen aan vertrouwen, met geduld, zorg en aandacht. Zie ‘t als een zaadje, zo een als u achter in dit boekje zult vinden. Een zaadje dat we samen voorzichtig hebben laten ontkiemen en nu opkweken tot iets moois.

Want laat dat vooral ons gemeenschappelijk doel zijn: een bloeiend woonwagenleven, met voldoende plek voor iedereen die daar recht op heeft. Martijn Balster Wethouder Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

Participatieverslag Woonwagenbeleid

3

Inhoud 1.

Participatiemomenten Strijpkade

2 april

Participatieproces in het kort

5

Jan Hanlostraat

2 april

2. Deelnemende woonwagenlocaties

6

Henricuskade

4 april

3.

7

Tom Mandersstraat

8 april

Viaductweg Snipperlocaties &

11 april

wachtlijst

15 april

Erasmusweg

17 april

Schapenatjesduin

18 april

Aanbod

4. Nieuwe locaties

10

5.

Toewijzingscriteria

14

6. Bestaande locaties

18

7.

21

Gunstersteinweg

23 april

8. In gesprek blijven

24

Isabellaland

24 april

9. Proces en vervolg

27

Bob Oosthoeklaan

7 mei

10. Locatiespecifieke vragen

28

Welzijn en Leefbaarheid

Terugkoppelavond met  vertegenwoordigers en de wethouder

4

15 mei

1. Inleiding Het participatieproces in het kort Dit boekje bevat de ambtelijke terugkoppeling van het participatieproces met betrekking tot de Nota Haags Woonwagenbeleid 2024. De beleidsnota wordt nog door het college en de gemeenteraad besproken. Dit kan betekenen dat er nog zaken wijzigen. In het geval van grote wijzigingen zal de gemeente dit communiceren. Er zijn 11 gesprekken gevoerd met woonwagenbewoners. We zijn op 10 locaties langsgeweest en spraken ook met bewoners op de wachtlijst en oud-Escamplaanbewoners die nu in huizen wonen. Op alle locaties zijn we erg gastvrij ontvangen, maar er heerst weinig vertrouwen dat er nu wel iets in het voordeel van de woonwagenbewoners veranderd. Het wantrouwen verschilde per locatie. Een veelgehoorde kritiek is dat de gemeente weet wat er moet gebeuren, maar het niet doet. Beleidsvoornemens bestaan al sinds 2021, zonder zichtbare voortgang. De belangrijkste boodschap van de bewoners is: laat op korte termijn resultaten zien. De uitbreiding van standplaatsen is cruciaal, net als de mogelijkheid om verticaal uit te breiden en de optie voor erf-

Op 7 locaties is de gemeente langs geweest met het buurtbakkie. Op andere locaties zijn we bij de bewoners in een woon­wagen uitgenodigd en 1 gesprek vond plaats op de Leyweg. De terug­ koppelavond vond op het Spui plaats.

pacht/koop. Participatieverslag Woonwagenbeleid

5

2. Deelnemende woonwagenlocaties 1.

Strijpkade

2.

Jan Hanlostraat

3.

Henricuskade

4.

Tom Mandersstraat

5.

Viaductweg

6.

Snipperlocaties & wachtlijst

7.

Erasmusweg

8.

Schapenatjesduin

9.

Gunstersteinweg

10. Isabellaland 11. Bob Oosthoeklaan

6

3. Aanbod

Welke behoefte is er bij het eigendom van een standplaats of woonwagen?

Participatieverslag Woonwagenbeleid

7

VRAAG BEWONERS

Diversiteit in huur, koop en erfpacht is belangrijk vanwege verschillende inkomens; voorkeur verschilt per persoon.

“Sociale huurwoningen zijn nodig, niet iedereen kan het betalen.”

Bewoners noemen: • Niet iedereen beschikt over dezelfde financiële middelen. Daarom moet het aanbod gemixt zijn bij standplaatsen. Ook (sociale) huur bij woonwagens moet mogelijk zijn. • Plekken moeten niet doorverkocht kunnen worden aan personen buiten de gemeenschap. • Bij nieuwe locaties moet gelijk de keuze geboden worden tussen huur, koop en/of erfpacht.  • Goede communicatie over de opties van huur, koop en erfpacht is cruciaal om te begrijpen wat de opties zijn. Verder zijn er zorgen over de medewerking van de woningcorporaties.

8

“Wij zien het kopen van een standplaats als een zekerheid dat we niet bang hoeven te zijn dat onze kinderen geen woonplek hebben.”

VAN VRAAG NAAR BELEID

Hoe nemen we de input uit de participatie mee in het beleid? • Bij uitbreiding (toevoegen van nieuwe standplaatsen) op bestaande en nieuwe locaties wordt aan bewoners de mogelijkheid tussen huur en erfpacht/koop geboden. – We streven er naar om na vaststelling van het beleid, dit zo snel mogelijk te realiseren.  • Bij standplaatsen die in erfpacht en/of koop worden uitgegeven wordt een kettingbeding opgenomen: de gemeente stelt strenge voorwaarden aan het door­ verkopen van de standplaats met als doel om de standplaatsen beschikbaar te houden voor de doelgroep. • Op bestaande locaties is het ingewikkelder om van een huurstandplaats een erfpacht/koopstandplaats te maken. Dit heeft te maken met de juridische status van de standplaats en de beheer situatie. We onderzoeken, samen met corporaties, of we dit mogelijk kunnen maken.

Bij het toevoegen van nieuwe vakken kunnen bewoners kiezen tussen huren en erfpacht/kopen. Bij bestaande vakken is dit ingewikkelder.

Participatieverslag Woonwagenbeleid

9

4. Nieuwe locaties

Wat is belangrijk bij het opzetten van nieuwe locaties?

10

VRAAG BEWONERS

Er zijn genoeg plekken nodig om het tekort op te lossen, met een focus op traditionele waarden, privacy en veiligheid.

Bewoners noemen: • Grote locaties met veel standplaatsen om het probleem van een tekort op te lossen en de cultuur te waarborgen. Soesterberg wordt vaak als voorbeeld genoemd.  • Een locatie moet minstens 20-25 plekken hebben (het liefst groter) en niet in een woonwijk liggen.  • De belangrijkste aandachtspunten zijn veiligheid (met bijv. één in- en uitgang), brandveiligheid, privacy en voorzieningen voor verschillende leeftijden van kinderen, ouderenzorg en sociale ontmoetingen.  • Een goede mix van jong, oud, gezinnen en geen dominante familie om naar elkaar om te kunnen kijken en samen op te groeien.

“Dezelfde wensen als 20 jaar geleden liggen er nog steeds. Jullie zijn alweer het zoveelste gezicht.”

“Veiligheid is heel belangrijk. Op het terrein voor onze buitenspelende kinderen. Maar ook brandveiligheid, omdat we geen verzekering krijgen.”

Participatieverslag Woonwagenbeleid

11

VRAAG BEWONERS

Een nieuwe locatie: Afgeschermde locaties met privacy aan de randen van de stad

Speelgelegenheid voor jonge en oudere kinderen

! Prioriteit = het aantal standplaatsen

Faciliteiten voor ouderen

Voldoende parkeerplekken

Een ontmoetingsruimte

Veilige omgeving door 1 inen uitgang, goede verlichting en handhaving

12

VAN VRAAG NAAR BELEID

Hoe nemen we de input uit de participatie mee in het beleid? • Bij het inrichten van een nieuwe locatie houden we zo veel mogelijk rekening met de wensen van woonwagenbewoners

Bij het opzetten van nieuwe woonwagenlocaties wordt rekening gehouden met bewonerswensen binnen beschikbare ruimte en realistische mogelijkheden.

die zijn opgehaald vanuit het participatieproces (zoals de 1 in- en uitgang, speelplekken, gemeenschapsruimte, niet midden in woonwijk).  • Zodra een locatie gevonden is, betrekken we woonwagenbewoners via een bewonerscommissie zo vroeg mogelijk in het proces om samen na te denken over de inrichting zodat dit past bij de woonwagencultuur.  • Binnen 5 jaar realiseren van 40 nieuwe standplaatsen op bestaande en/of nieuwe locaties. Tussen 5 - 10 jaar realiseren van nog een keer 40 nieuwe standplaatsen afgestemd op de behoefte. • De grootte van een nieuwe woonwagenlocatie is afhankelijk van de beschikbare ruimte. We proberen rekening te houden met de wens voor grote woonwagenlocaties. We moeten echter ook realistisch en praktisch zijn, als er ergens een locatie beschikbaar is willen we daar gebruik van maken en er zo veel mogelijk uithalen.

Participatieverslag Woonwagenbeleid

13

5. Toewijzingscriteria

Wat wordt er gevonden van de voorgestelde criteria, wat is goed en wat zou anders kunnen?

14

VRAAG BEWONERS

Door familie voorrang te geven bij het toewijzen van plekken, kan de woonwagencultuur beschermd blijven.

Bestaande locaties Bewoners noemen: • Positief te zijn over de voorgestelde criteria. Ook moeten kleinkinderen toegevoegd worden.  • Het eens te zijn om naar leeftijd van kinderen te kijken, dit is objectief, maar mogelijk in combinatie met urgentie van de situatie, zoals dakloze kinderen of gezinsuitbreiding.  • Het belang van het terugkeren van familie die elders woont vanwege geen plek.  • Het automatiseren en/of eenvoudiger maken van het inschrijfproces voor de wachtlijst en deze transparant te maken. Het zou handig kunnen zijn om naar een lijst per locatie te kijken.  • Het evalueren van de toewijzingscriteria na 2 jaar.

“Vanaf leeftijd is het eerlijkst, maar ook weer moeilijk als een jonger kind meer gesetteld is.” Participatieverslag Woonwagenbeleid

15

VRAAG BEWONERS

Prioriteit bepalen op nieuwe locaties is lastig vanwege verschillende situaties. De gemeente maakt het voorstel, een bewonerscommissie doet een check.

“Mensen zijn kapot gegaan, het is schadalig hoe er met de Escamplaan is omgegaan.”

Nieuwe locaties Bewoners noemen: • Voorrang te geven aan voormalige bewoners van bijvoorbeeld de Escamplaan, en daarnaast een diverse mix van locaties en families.  • Het moeilijk te vinden om prioriteit aan te geven bij een beperkt aantal plekken, omdat er zoveel schrijnende gevallen zijn. Hier moet verder over nagedacht worden en is maatwerk nodig.  • De gemeente is verantwoordelijk voor toewijzing, maar een bewonerscommissie kan dit controleren en advies geven bij een nieuwe locatie.

“Dat is heel moeilijk. Families willen bij elkaar blijven. Maar er moet ook gekeken worden naar inwonende kinderen van verschillende locaties.”

16

VAN VRAAG NAAR BELEID

Hoe nemen we de input uit de participatie mee in het beleid? Bestaande locaties:

Nieuwe locaties:

• We voegen kleinkinderen toe bij het eerste criterium. 

• Voorstel van de gemeente:

• Maatwerk leveren door urgentiegevallen of specifieke woonsituaties mee te wegen is ingewikkeld. We doen dit niet en evalueren de toewijzingscriteria na 2 jaar.  • Een lijst per locatie is op dit moment naar het idee van de gemeente niet zinvol omdat de nieuwe criteria er voor zorgen dat de wachtlijst ondergeschikt wordt in de toewijzing. • Woningzoekende woonwagenbewoners moeten op de wachtlijst staan, dit speelt vanaf criterium 3 een grotere rol . We gaan het inschrijfproces voor de ‘wachtlijst’ nader toelichten per brief.

– 50% woonwagenbewoners die hun standplaats hebben verloren in Den Haag en daardoor in een reguliere woning terecht zijn gekomen – 50% oudste inwonende kinderen van alle locaties • De gemeente maakt een selectie en bespreekt dit met een onafhankelijke bewonerscommissie.

Bij bestaande locaties wordt samenleven in familieverband prioriteit. Voor nieuwe locaties is het voorstel 50% woonwagen­ bewoners die hun standplaats hebben verloren in Den Haag en daardoor in een reguliere woning terecht zijn gekomen en 50% oudste inwonende kinderen.

Participatieverslag Woonwagenbeleid

17

6. Bestaande locaties

Wat zijn mogelijkheden om ruimte te maken op de bestaande locaties?

18

VRAAG BEWONERS

Het heeft prioriteit om plekken te creëren, daarnaast moet een extra woonlaag mogelijk zijn.

Bewoners noemen: • Het creëren van woonwagenvakken op huidige locaties als 1e prioriteit op korte termijn. • Op bijna alle locaties worden mogelijkheden gezien aan de randen, bij onafgemaakte ontmoetingsruimtes of ongebruikte (speel)plekken.  • Positief te zijn over het mogelijk maken van een extra woonlaag, optioneel en zonder verplichting, inclusief een extra huisnummer. • Vraag naar aanleunwoningen voor ouderen om dicht bij familie te wonen en mantelzorg te kunnen ontvangen. • Op sommige locaties open te staan voor discussie over kleinere aansluitende woningen; goedkoper en levert meer plekken op, zodat families bij elkaar kunnen wonen. Bespreek dit per locatie.

“Ik slaap op de bank, met mijn vader en mijn dochter met haar vriend in huis en ik zou dan ook nog gekort op mijn uitkering worden.” Participatieverslag Woonwagenbeleid

19

VAN VRAAG NAAR BELEID

Hoe nemen we de input uit de participatie mee in het beleid?

• Na vaststelling van het beleid zullen locatiespecifieke ideeën nader onderzocht worden. – De locatiespecifieke ideeën die overeenkomen met het uitgevoerde locatie onderzoek van de gemeente

• Het toevoegen van een extra woonlaag in de vorm van een dakopbouw op een bestaande woonwagen of het nieuw bouwen van een tweelaagse woonwagen, met twee aparte woningen, gaan we mogelijk maken. Dit moet wel technisch haalbaar zijn i.r.t. de ondergrond/fundering.  • Bewoners op sommige locaties staan open voor andere woonvormen zoals aanleunwoningen voor ouderen of kleinere aansluitende woningen. Per locatie kunnen we onderzoeken wat gewenst en mogelijk is.  • Er wordt gekeken naar uitbreiding Isabellaland, verplaatsing Energiestraat en uitbreiding Henri Faasdreef en eventuele nieuwe locaties op korte en lange termijn.

20

(daterend van 2021) kunnen op korte termijn (lees: vanaf 2025) in gang gezet worden. – Ideeën van bewoners die anders zijn dan het gemeentelijke locatie onderzoek worden verkend. Per locatie zal hierop teruggekoppeld worden eind van dit jaar/begin 2025.

Extra woonlagen toevoegen wordt mogelijk. Locatiespecifieke ideeën worden onderzocht met feedback tegen eind 2024/begin 2025.

7. Welzijn en leefbaarheid

Wat zijn belangrijke voorwaarden rondom welzijn en leefbaarheid?

Participatieverslag Woonwagenbeleid

21

VRAAG BEWONERS

Welzijn en leefbaarheid vereist genoeg plekken en ondersteuning bij vragen en problemen door bijv. een woonwagenloket.

“In onze gemeenschap zorgen we voor elkaar, maar het kan zijn dat je er niet meer uitkomt.”

Bewoners noemen: • Het creëren van meer plekken als prioriteit voor het verbeteren van welzijn en leefbaarheid.  • Hulp bij specifieke problemen zoals schade door bomen en trillingen, overlast door de tram of personen van buitenaf, maar ook bij onleefbaar geworden woonwagens.  • Het tegengaan van discriminatie bij verzekeringen en hypotheken. Maar ook bij het gebruik maken van diensten bij de gemeente is er angst voor vooroordelen en onbegrip.  • Het belang van het herstellen van emotionele schade en traumatische ervaringen.  • De behoefte aan een centraal loket voor diverse woon­ wagenzaken met vaste aanspreekpunten die kennis hebben van de cultuur, oorsprong en geschiedenis.

22

VAN VRAAG NAAR BELEID

Hoe nemen we de input uit de participatie mee in het beleid? Het is de bedoeling dat woonwagenbewoners beter hun weg weten te vinden naar de gemeente. De gemeente zet in dat de woonwagenbewoners beter bekend zijn met de reguliere contactlijnen van de gemeente. Hierover kan de gemeente informeren. En dat de reguliere contactlijnen in de gemeente kennis hebben van de cultuur, geschiedenis en vraagstukken van woonwagenbewoners. Dit om ervoor te zorgen dat het bestaande aanbod beter bekend wordt bij woonwagen­ bewoners en de toegankelijkheid van onder­ steuning en voorzieningen wordt vergroot.

Participatieverslag Woonwagenbeleid

23

8. In gesprek blijven

Hoe blijven we op een goede manier met elkaar in gesprek?

24

VRAAG BEWONERS

Voorkeur voor persoonlijk conctact, brieven met heldere updates, concrete acties en vaste aanspreekpunten.

Bewoners noemen: • Waarde te hechten aan persoonlijk contact met de gemeente met duidelijke feedback op vragen en verzoeken met vaste aanspreekpunten.  • Op de hoogte gehouden te worden van beleids­ ontwikkelingen en besluitvorming via brieven en persoonlijke bezoeken, bijvoorbeeld elk halfjaar op de woonwagenlocatie met de bewoners of een aantal vertegenwoordigers. • De noodzaak om een een planmatige aanpak te zien. Voor sommige locaties zijn concrete acties eerst nodig voordat verdere gesprekken op locatie gevoerd hoeven te worden.

“Eerlijkheid is belangrijk en we willen nu vooruitgang zien.”

“Dit op locatie is fijn. Het zou goed zijn om dit vaker te doen.”

Participatieverslag Woonwagenbeleid

25

VAN VRAAG NAAR BELEID

Hoe nemen we de input uit de participatie mee in het beleid? We blijven op 3 manieren met elkaar in contact: • Via nieuwsbrieven houden we bewoners regelmatig op de hoogte over de voortgang van beleid- en besluitvorming. • Twee of drie keer per jaar organiseren we een stadsbrede bewonersavond waar we mondeling de voortgang met elkaar bespreken.  • Via thema-specifieke informatie avonden, houden we bewoners op de hoogte van voorgenomen veranderingen of om bewoners te informeren. Bijv. zodra erfpacht en koop mogelijk is, organiseren we daar een informatie avond over om uit te leggen hoe bewoners hier aanspraak op kunnen maken.

26

We onderhouden contact met elkaar via nieuwsbrieven, thema-specifieke informatieavonden en stadsbrede bijeenkomsten om beleid en veranderingen te bespreken.

9. Proces en vervolg Juli 2024: • Terugkoppeling participatieverslag en beantwoording locatie specifieke vragen. • Bewoners kunnen (telefonisch) vragen stellen over het verslag en locatie specifieke vragen. Na het zomerreces: • Nota Haags Woonwagenbeleid naar de gemeenteraad • Na vaststelling door raad, uitvoering geven aan Haags Woonwagenbeleid

Participatieverslag Woonwagenbeleid

27