RIS320390 Bijlage Stand van Zaken Programma Aansluiting Onderwijs Arbeidsmarkt Bedrijfsleven

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

Sporen naar een arbeidsmarkt die werkt voor de stad

Inhoudsopgave 1. Inleiding

3

1.1

Het probleem

3

1.2

De opgave

3

1.3

Leeswijzer

4

2. Haagse arbeidsmarkt 

5

3. De aanpak

7

3.1

Aanpak focust op 4 sectoren

7

3.2

Drie sporen

8

4. Resultaten en inspanningen

9

4.1

Sectoroverstijgend

9

4.2

Sector IT

10

4.3

Sector Openbaar bestuur, veiligheid en zakelijke/juridische dienstverlening

10

4.4

Bouw en techniek

11

4.5

Zorg en Welzijn

12

4.6

Financiële aspecten

12

5. Andere inspanningen

13

5.1

Werkgevers investeren meer in mensen

13

5.2

Meer mensen blijven zich een leven lang ontwikkelen

14

5.3

Betere wisselwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt

14

5.4

Minder barrières op de arbeidsmarkt

15

6. Slot: de arbeidsmarkt is van iedereen en de stad van ons allemaal

17

Bijlage 1 ISCO-beroepenclassificatie

19

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 1

1. Inleiding 1.1 Het probleem

Deze kernopgave hebben we vertaald in drie sporen waar we met deze partners samen verder aan werken:

De krapte op de arbeidsmarkt blijft hoog en ook in (de regio) Den Haag merken we de gevolgen daarvan. In allerlei sectoren

1. Werkgevers hebben personeel met juiste competenties en

zijn er handen tekort. Dit heeft gevolgen voor de vitaliteit en de

vaardigheden (werkgevers investeren meer in mensen en

economie van de stad. Belangrijk onderdeel van het probleem

meer mensen blijven zich een leven lang ontwikkelen)

is, dat de vraag naar werknemers niet altijd goed aansluit op het aanbod van werknemers, zowel kwantitatief als kwalitatief. Er is sprake van onbenut arbeidspotentieel en mensen die nog

2. Er is een betere wisselwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt­­­­­ 3. Er zijn minder barrières op de arbeidsmarkt.

niet meedoen op de arbeidsmarkt. Globalisering, automatise­ ring en digitalisering veranderen de economie: een nieuw type

Alhoewel nagenoeg alle sectoren een (grote) krapte kennen

bedrijven ontstaat en beroepen veranderen.

op de arbeidsmarkt en de krapte veel overeenkomsten kent, zijn er per sector ook grote verschillen. Knelpunten, betrokken

Er lopen al tal van initiatieven vanuit overheden, werkgevers,

partijen, opleidingsvraagstukken en doelgroepen arbeids­

onderwijsinstellingen en brancheorganisaties om de krapte

potentieel zijn per sector anders. En wat voor de ene sector

te verminderen en de mismatch tussen vraag en aanbod

een oplossing lijkt te zijn is dat voor de ander juist weer niet.

terug te dringen. Deze grote hoeveelheid aan initiatieven kan

Om die reden is er gekozen voor een sectorspecifieke aanpak

leiden tot versnippering. De gemeente Den Haag heeft daarom

waarbij we wel telkens werken aan bovengenoemde doel­

in 2023 een aanpak ontwikkeld om met de partners op de

stellingen.

Haagse arbeidsmarkt de krachten te bundelen en de mismatch tussen openstaande vacatures en aantal werkzoekenden te

De gemeente heeft een bescheiden rol in het arbeidsmarkt­

verkleinen (RIS314887). Zo werken we aan een arbeidsmarkt

beleid en weinig instrumenten. In eerste instantie is het aan de

die werkgevers meer zekerheid geeft over de beschikbaarheid

werkgevers zelf om oplossingen te bedenken en uit te voeren.

van gekwalificeerd personeel en die meer inwoners kans biedt

En het is primair aan de onderwijsinstellingen om opleidingen

op een baan. Met deze brief informeren we u over de voortgang

goed aan te laten sluiten op de lerende mens en de arbeids­

van de aanpak en de verdere plannen voor 2024 en de jaren

markt waar die zijn talent kwijt kan. Maar de arbeidsmarkt­

daarna.

problematiek heeft grote gevolgen voor de vitaliteit van de stad. Dat is reden om via het programma en het programma­

1.2 De opgave

team werkgevers en onderwijs in deze opgave te ondersteunen. Uiteindelijk is het een probleem van ons allemaal dat niemand alleen kan oplossen. Dit betekent echter niet dat de gemeente

Er gebeurt al veel. Binnen en buiten de gemeente; de

de hele opgave naar zich toetrekt. We maken bewust keuzes

gemeente is slechts één schakel. De toegevoegde waarde van

waar we op inzetten; daar waar mogelijk en nuttig kan de

het programma is dat we verbinden, gemene delers vinden,

gemeente via het programma bestaande effectieve initiatieven

en daar waar mogelijk vernieuwingen en innovaties starten.

versterken, versnellen of nieuwe initiatieven opzetten.

Met de aanpak beogen we meer aansluiting te realiseren tussen onderwijs, arbeidsmarkt en bedrijfsleven nu en voor de

De afgelopen tijd is ingezet om met partners onze aanpak

toekomst. Dit doen we samen met ondernemers, opleiders en

te valideren, draagvlak te creëren, de publiek-private samen­

andere belanghebbenden. Zo proberen we samen met partners

werking op te bouwen en een netwerk te creëren en verste­

voor een betere balans tussen vraag en aanbod op de arbeids­

vigen. Dit heeft ons een helder beeld gegeven van wat er

markt te zorgen. Daarmee dragen we bij aan een duurzame

allemaal speelt binnen en buiten de gemeente en waar het

economische ontwikkeling in de stad en de regio.

programma van toegevoegde waarde is. De eerste initiatieven vanuit het programma zijn inmiddels gestart. Haaglanden Leert Door is hier een mooi voorbeeld van.

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 3

We hebben een start gemaakt met een actiegerichte sector­

De verdere opbouw van deze notitie is als volgt:

specifieke aanpak. Daarbij zijn telkens vertegenwoordigers van

Hoofdstuk 2: De Haagse arbeidsmarkt: We starten met een

overheid, arbeidsmarkt, bedrijfsleven en onderwijs betrokken.

korte schets van de huidige arbeidsmarkt en de specifieke

Met de deelnemers bepalen we welke vraagstukken we

sectoren waar het programma op inzet.

aanpakken en gaan we kort-cyclisch actie- en resultaatgericht

Hoofdstuk 3: De aanpak. Hier benoemen we specifieker op

aan de slag. We volgen continu wat werkt en wat we eventueel

welke van de vorig jaar benoemde oplossingsrichtingen we

kunnen opschalen of uitbreiden naar andere sectoren.

inzetten binnen welke sectoren en waarom. Hoofdstuk 4: Resultaten. In dit hoofdstuk geven we aan op

1.3 Leeswijzer

welke wijze we vanuit het programma aan de slag zijn gegaan en geven aan wat de financiële aspecten hiervan zijn. Hoofdstuk 5: Andere inspanningen. Naast de gemeente spelen

Met deze brief nemen wij u mee in de voortgang van het

tal van anderen een rol om de arbeidsmarktproblematiek in

programma. We hebben onze arbeidsmarktanalyse aan­

de stad aan te pakken. Daarom zetten we in dit hoofdstuk

gescherpt, van daaruit bezien in welke sectoren welke

inspanningen vanuit andere programma’s en actoren in de

oplossingen­­­­­het meest urgent zijn en vervolgens hoe we dit

schijnwerpers die bijdragen aan een toekomstbestendige

willen gaan aanpakken. . Daarbij maken we een onderscheid in

arbeidsmarkt. We geven deze schematisch weer en geven aan

zaken die vanuit het programma worden geïnitieerd en zaken

waar we verbanden en witte vlekken zien.

die al lopen.

Hoofdstuk 6: Slot. In dit laatste onderdeel geven we een indruk waar de komende periode de aandacht naar uitgaat.

4

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

2. Haagse arbeidsmarkt In 2023 was sprake van een zeer krappe

De netto arbeidsparticipatie is, in tegenstelling tot de dalende

arbeidsmarkt met slechte prognoses voor de

trend afgelopen 2 jaar, in 2022 met 2,3 procentpunt toege­

Haagse arbeidsmarkt richting 2040. Met name doordat de ‘grijze druk’ toeneemt en er veel

nomen t.o.v. 2021, maar ligt nog steeds het laagst van de G4. Daarnaast namen de werkloosheid en bijstandsuitkeringen af (in 2022) en is de arbeidsmarktkrapte in de laatste twee jaar

uitstroom gaat plaatsvinden, die niet ‘opgevuld’

(2022 en 2023) iets afgenomen. Ook in het eerste kwartaal­­­­­­

wordt door de jongeren.

van 2024 nam de spanning op de arbeidsmarkt licht af. Landelijk stonden er in het eerste kwartaal van 2024 110 vacatures­­­­­­tegen­ over elke 100 werklozen. In Haaglanden is de krapte net iets

Vooral binnen de sector overheid, zorg en welzijn, onderwijs

bovengemiddeld5. Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt over een

en bouwnijverheid was deze uitstroom voelbaar. Daarnaast

historisch hoogtepunt heen lijkt te zijn, blijven werkgevers de

ontstaat er met name door de klimaatambities en de bouw­

komende jaren last houden van personeels­tekorten. Ten opzichte

opgave een toename van het aantal banen in de bouw- en

van een jaar geleden is opvallend­­­­­, dat in IT de krapte een stuk

technieksector, voor zowel praktisch als theoretisch opgeleiden.

is afgenomen. Desalniettemin ligt deze nog steeds ver boven

Tegelijkertijd is er ook nog altijd een groep, die ondanks de

de andere sectoren. Verder is de krapte in de sectoren overheid,

arbeidskrapte niet deelneemt in het arbeidsproces. Haaglanden

onderwijs en techniek licht toegenomen, en in zorg en welzijn

is na Groot-Amsterdam de arbeidsmarktregio met het hoogste

nagenoeg gelijk gebleven.

onbenut arbeidspotentieel (10,1%) en tegelijkertijd een regio 1

met een bovengemiddelde krapte. Vanuit dit totaalbeeld

De invloed van automatisering en AI werd in de eerdere

bezien, stelden we vast dat het arbeidsmarktvraagstuk

werkgelegenheidsscan (bijlage 2 bij RIS 314887) al genoemd

daarmee niet alleen een vraagstuk over arbeidsvraag en

en is sindsdien alleen maar toegenomen. Er zijn veel onzeker­

-aanbod en economische ontwikkeling was (zowel volume als

heden over de toekomstige impact van AI op de arbeidsmarkt,

aansluiting), maar van invloed is op het algeheel functioneren

maar duidelijk is dat er aanzienlijke veranderingen zullen

en ontwikkelen naar de toekomst van de stad Den Haag.

plaatsvinden, zowel voor laagproductieve als hoogproductieve sectoren6. Den Haag wil een belangrijke rol spelen bij dit vraag­

In 2023 groeide het aantal banen in Den Haag met 2,9%

stuk ook vanwege de ethische vraagstukken die hier onlos­

(t.o.v. 2022). Dat was meer dan de verwachte 1,5% in regio

makelijk aan verbonden zijn.

Haaglanden2. De prognoses van het Centraal Planbureau (CPB) wijzen op een gematigde groei van de economie voor 2024

Er is nog steeds sprake van een mismatch: kenmerken van

(+1,1%) en 2025 (+1,6%)3. Volgens het UWV volgt de arbeids­

vraag (vacatures) en aanbod (werkzoekenden) sluiten niet op

markt deze trend en zal de banengroei in Haaglanden in 2024

elkaar aan. Zowel de krapte is relatief hoog in onze regio als

en 2025 in Haaglanden 0,8% per jaar bedragen4. Tegelijkertijd

het werkloosheidspercentage. Dat betekent dat de aansluiting

brengt nieuw rijksbeleid ten aanzien van migratie en het

tussen vraag en aanbod hier ook minder goed is dan elders.

aantal ambtenaren onzekerheden voor de Haagse economische

Ten slotte gaat de krapte in veel sectoren de komende jaren

structuur en arbeidsmarkt met zich mee, aangezien jaarlijks

waarschijnlijk verder toenemen. De gevolgen hiervan zijn

ruim 20.000 migranten (van kennis- en arbeidsmigranten tot

groot. Op dit moment zien we dat de wachttijden voor publieke

startup-founders en studenten) naar Den Haag komen en 18%

diensten groter worden, dat wie een warmtepomp wil instal­

van de banen in Den Haag de overheidssector betreft.

leren lang moet wachten en dat scholen moeite hebben om de lesroosters rond te krijgen.

1 Zie Onbenut arbeidspotentieel in Nederland gedaald (werk.nl) 24 oktober 2023, geraadpleegd 5/8/2024. 2 Regio in beeld Haaglanden (werk.nl). 3 Ontwikkeling Bruto Binnenlands Product, zie p. 11 van Centraal Economisch Plan 2024 (februari 2024). De werkzame beroepsbevolking groeit 0,9% en 0,5%; doordat ook de totale beroepsbevolking iets groeit neemt in deze voorspelling de werkloosheid desondanks iets toe tot 3,7% in 2024 en 3,9% in 2025. 4 Regionale arbeidsmarktprognose 2024 - 2025 Haaglanden (werk.nl). 5 Zie Dashboard Spanningsindicator (werk.nl), geraadpleegd 5/8/2024. 6 Zo verwacht Justitie dat door robotisering minder medewerkers nodig zijn en het capaciteitsprobleem in gevangenissen kan worden verminderd en heeft Klarna door AI 700 minder medewerkers nodig bij de klantenservice. Aan de inzet van AI zijn onvermijdelijk ethische vraagstukken gekoppeld die vragen om de nodige zorgvuldigheid voordat tot implementatie wordt overgegaan. Juist voor Den Haag als stad van Vrede en Recht én stad waar digitale veiligheid een onderdeel is van de economische structuur (THSD).

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 5

ICT beroepen Pedagische beroepen Openbaar bestuur, veiligheid en juridische beroepen Zorg en welzijn beroepen Bedrijfseconomische en administratieve beroepen Commerciële beroepen Managers Technische beroepen Dienstverlenende beroepen Transport en logistieke beroepen Creatieve en taalkundige beroepen Agrarische beroepen 0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Fig. 1: Spanningsindicatie per beroepsklasse Bron: Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) sectoren, zoals defensie en politie, politieke afspraken gemaakt Door vergrijzing stijgt de komende jaren de vervangings­

en middelen beschikbaar gesteld om de capaciteit uit te

vraag. En sommige sectoren kennen daarnaast een sterke

breiden.

uitbreidings­vraag. Zo neemt de vraag naar zorg en kinder­ opvang naar verwachting verder toe. Stevige ambities in de

De urgentie om iets te doen aan de arbeidsmarktkrapte is dus

grondstoffen- en energietransitie zorgen voor een nog grotere

groot en wordt nog groter: voor ons, voor werkgevers in de stad

vraag in de techniek. En er zijn in verschillende (semi)publieke

en voor de inwoners van de stad.

6

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

3. De aanpak De aanpak richt zich op de eerder genoemde sporen en vier sectoren:

3.1 Aanpak focust op 4 sectoren SPOREN S E C T O R E N

1a. Werkgevenrs investeren in mensen

1b. Een leven lang ontwikkelen

2. Aansluiting onderwijs op de arbeidsmarkt

3. Er zijn minder barrieres op de arbeidsmarkt

IT Openbaar bestuur Bouw en techniek Zorg en welzijn Sector overstijgend

In de nota Aanpak aansluiting onderwijs, arbeidsmarkt en

Op basis van onze verkenning schetsen we met welke

bedrijfsleven (RIS314887) werden in het bijzonder de sectoren

uitdagingen­­­­­ elke sector geconfronteerd wordt.

IT, Techniek, Zorg en Welzijn, Onderwijs en Overheid benoemd. Voor deze sectoren is het afgelopen jaar een nadere verkenning

Binnen IT is er een absolute krapte met meer vraag dan

uitgevoerd waarbij de bijdrage van die sector aan de leefbaar­

aanbod. In de sector werken vooral jongere mannen en

heid en economie in de stad, ontwikkelingen als vergrijzing

is een hoog beroepsniveau en werkervaring vaak vereist.

(vervangingsvraag) en groei op de korte termijn (uitbreidings­

Daarbij speelt een rol dat werken in deeltijd weinig voorkomt.

vraag) en aard en omvang van de problematiek­­­­­­een rol hebben

In de sectoren Openbaar bestuur, veiligheid en zakelijke/

gespeeld. Op deze sectoren focust het programma zich.

juridische dienstverlening7 en Techniek is een overschot aan geregistreerd werkzoekenden met een lager beroepsniveau

Daarnaast werkt de gemeente samen met de Haagse school­

en een tekort aan werkzoekenden met hoger beroepsniveau.

besturen om de gevolgen van de lerarentekorten zoveel

Dit leidt tot een grote mismatch. Behoud van m.n. vrouwelijk

mogelijk te beperken. Dat doen we onder andere door het

personeel is een probleem in de techniek; meer dan 50% van

onderwijs te ondersteunen bij het werven van nieuw onder­

de vrouwen met een technische opleiding gaat na de studie

wijspersoneel (bijvoorbeeld zij-instromers), maar ook door bij

in een andere sector werken.

te dragen aan stedelijke randvoorwaarden voor een positief

In de Zorg werken overwegend vrouwen en ook de werk­

werkklimaat (huisvesting, parkeervergunningen, mogelijk­

zoekenden zijn met name vrouw. Het grootste tekort betreft

heden voor professionele ontwikkeling, etc.). Ook binnen de

werkzoekenden op ISCO-beroepsniveau 48. Ook voor de

Onderwijsregio Haaglanden wordt ingezet op het (regionaal)

sector Zorg (in iets mindere mate dan geldt voor techniek)

werven en matchen van personeel voor het onderwijs en de

is kenmerkend dat werkgevers moeite hebben om mede­

kinderopvang. Over de aanpak van het lerarentekort hebben

werkers aan zich te binden; 30% verlaat de sector na

wij u eerder afzonderlijk geïnformeerd (RIS317350) en meer

korte tijd.

recentelijk naar aanleiding van schriftelijke vragen (RIS319760) over gepensioneerde leraren waarop door de Haagse school­

Op basis van deze nadere verkenningsfase hebben wij

besturen al inzet wordt gepleegd; deze aanpak komt in het

onze inspanning als eerste gericht op de sector IT en de

vervolg van deze brief daarom niet meer aan de orde.

sector Openbaar bestuur, veiligheid en zakelijke/juridische dienstverlening. Voor IT geldt dat de krapte binnen deze sector ook grote impact heeft op andere afgeleide sectoren.

7 In de aanvullende analyse is de sector Overheid breder benaderd. Het betreft het conglomeraat van openbaar bestuur, veiligheid en zakelijke/juridische dienstverlening. Bij Zorg & Welzijn is vooral ingezoomd op Zorg. 8 Deze indeling van CBS geeft de complexiteit van beroepen aan in vier klassen. Zie verder bijlage 1.

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 7

Initiatieven gericht op openbaar bestuur, veiligheid en juridi­

Spoor 1b. Een leven lang ontwikkelen

sche sector kunnen ook positieve impact hebben op de bedrijfs­

In deze lijn werken we eraan dat meer mensen zich een leven

economische en administratieve sector. Binnen deze sector

lang blijven ontwikkelen om wendbaarder en weerbaarder te

bestaan in Den Haag - administratieve hoofdstad van landelijke

zijn op de arbeidsmarkt. We willen met partners bereiken dat:

en regionale overheid en locatie van internationale organisa­ ties - ook veel functies. Ten opzichte van de andere kraptesec­ toren blijkt uit de analyse van Deloitte dat er bovendien binnen deze sector op dit moment minder initiatieven te zijn.

ϴ Kinderen en ouders een beter beeld hebben van de toekomstige­­­­­arbeidsmarkt en kiezen voor een opleiding in kraptesectoren; ϴ Opleiders/sectoren meer om-, op- en bijscholingstrajecten in

3.2 Drie sporen

krapteberoepen bieden.

Spoor 2 Aansluiting onderwijs op de arbeidsmarkt Op basis van de eerdere arbeidsmarktanalyse hebben we

Doel van dit spoor is een betere wisselwerking tussen

verschillende sporen of oplossingsrichtingen geschetst in de

onderwijs­­­­­en arbeidsmarkt. De raad heeft met de Haagse

aanpak (RIS314887). Die zijn herkenbaar in de aanpak van elke

Educatieve Agenda (HEA, RIS311077) ambities vastgelegd

sector. Op basis van de verdere verkenning geven we hier een

om lokaal tot een betere aansluiting tussen onderwijs en

aangescherpte versie met de belangrijkste onderdelen van die

arbeidsmarkt te komen. Vanuit die rol verstrekt de gemeente

sporen.

verschillende­­­­­subsidies. In lijn met de analyses van het programma ondersteunt het college ROC Mondriaan bij het

Spoor 1: Werkgevers hebben meer personeel met juiste competenties en vaardigheden

onderzoeken en realiseren van aanpassingen in het onderwijs

Hier schreven we eerder over dat als werkgevers voldoende

binnen mbo niveau 1 en 2 te verhogen.

om het studiesucces en daarmee de arbeidsmarktaansluiting

personeel willen hebben, meer mensen aan de slag moeten kunnen gaan. Dat betekent dat we manieren moeten

Daarnaast beogen we dat er via praktijkgericht onderwijs meer

vinden om het zogeheten onbenut arbeidspotentieel (beter)

toestroom ontstaat naar krapteberoepen (loopbaanpaden)

in te zetten. Ook het stimuleren van de inzet van technologie

en het verbeteren van de samenwerking tussen werkgevers

kan helpen om werknemers langer aan het werk te houden

en opleidingen. Concreet, zijn we in overleg met de kinder­

en minder ziekteverzuim te creëren, banen toegankelijker

opvang-sector om dit concept toe te passen, zodat hier meer

te maken voor andere opleidingsniveaus en meer werk te

mensen kunnen instromen op de nieuwe functie groepshulp.

verzetten met minder mensen.

Spoor 3. Er zijn minder barrières op de arbeidsmarkt Spoor 1a. Werkgevers investeren meer in mensen

Een van de voornaamste doelen is dat onnodige

Het moment is daar om het onbenut arbeidspotentieel in

belemmeringen­­­­­op het gebied van taal (spreek, schrijf- en

te zetten, de productiviteit te vergroten en in te spelen op de

leesvaardigheid) en digitale vaardigheden zijn weggehaald.

veranderende vraag naar skills. Hierbij blijkt het van belang het

Dit is ook een belangrijk onderdeel van het coalitieakkoord.

MKB (in Den Haag vaak vooral kleine bedrijven) in de aanpak

Verder willen we samen met werkgevers kijken of door bijv.

te onderscheiden van de grote corporates en de overheid.

planningstools werkroosters kunnen worden gerealiseerd die beter passen bij de wensen van werknemers en die voldoende

We willen bereiken dat werkgevers beter inzicht hebben in de

mensen op de werkvloer houden. Ook willen we het inzicht

mismatch tussen arbeidstekort en arbeidsmarkt in hun eigen

bevorderen dat werken loont.

branche en bekend zijn met oplossingsrichtingen. We infor­ meren en inspireren werkgevers over meer onconventionele manieren van werven (op skills en competenties; andere verdeling werk; job carving) zodat ze in staat worden gesteld een modern HR-beleid te voeren. Daarmee kunnen werkgevers zorgen voor instroom, doorstroom en uitstroom binnen en buiten de eigen organisatie en wordt onbenut talent beter ingezet.

8

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

4. Resultaten en inspanningen Met het programma zijn we op zoek naar

Inmiddels is de voorbereiding in volle gang. De uitvoering van

oplossingsrichtingen om de betere aansluiting

de intake, het scholingsadvies en de begeleiding naar scholing

tussen onderwijs, arbeidsmarkt en bedrijfsleven te realiseren, in aanvulling op alle initiatieven die al

en werk komt bij het regionale Leerwerkloket en Regionaal Mobiliteitsteam Haaglanden te liggen. Via de website haaglandenleertdoor.nl kunnen inwoners zich oriënteren op

lopen binnen en buiten de gemeente. Onze rol

scholings­mogelijkheden en hun interesse voor de voucher

bestaat uit vier elementen; volgen, verbinden,

kenbaar kunnen maken.. Hiervoor werken we onder meer

versnellen, verbeteren of initiëren. Daarbij kijken we ook naar de mogelijkheden om door publiek-

samen met een platform waarin vouchers kunnen worden verzilverd met een van de opleidingen uit het opleidings­ aanbod. Overigens kunnen inwoners ook zelf opleidingen

private samenwerking innovaties en interventies

aandragen en kunnen opleiders zich bij ons melden, op voor­

te verkennen en te starten.

waarde dat deze voldoen aan de criteria. De communicatie­ campagne wordt uitgewerkt en afgestemd op de campagne ‘Niemand verdient geldzorgen’, omdat we voor een groot deel

Zoals hierboven beschreven wordt in alle sectoren in de regio

dezelfde inwoners beogen te bereiken.

krapte ervaren maar is ervoor gekozen om de aandacht nu specifiek te richten op voor Den Haag relevante sectoren

Social Impactfonds

waar het programma een meerwaarde kan bieden. Dit laat

De gemeente heeft een haalbaarheidsstudie naar een sociaal

onverlet dat we alert zijn op kansen die zich ook in andere

impactfonds bekostigd. Die is afgerond. Daaruit blijkt dat

sectoren voordoen. Hieronder beschrijven we de bevindingen

er een grotere kapitaalbehoefte is bij impact ondernemers

en inspanningen­­­­­van het afgelopen jaar. Hierin maken we

dan waar de markt nu in voorziet, maar dat er wel voldoende

onderscheid tussen sectoroverstijgende en sectorspecifieke

private partijen zijn die interesse hebben om in sociale impact

inspanningen.

te investeren als aan de juiste voorwaarden wordt voldaan. Op grond van deze uitkomst is het mogelijk gemaakt dat

4.1 Sectoroverstijgend

een aanvraag bij het Europese subsidieprogramma Kansen voor West gedaan kon worden (€ 1,5 mln.) door een private fondsmanager. De uitvoering van het fonds ligt straks bij

Haaglanden leert door

deze private fondsmanager; de gemeente is hierin geen

“We werken allang niet meer ons leven lang in hetzelfde vak.

deelnemer of uitvoerder. Het fonds richt zich op thema’s als

Om- en bijscholing is nodig voor een gezonde arbeidsmarkt,

werk, armoede en schulden, circulariteit, sociale uitsluiting

maar ook voor de ontwikkeling van mensen zelf. Het moet voor

en inclusieve energietransitie en moet onder andere leiden

iedereen mogelijk zijn een leven lang te leren. We vergroten

tot het vergroten van de kansen van mensen die nu nog niet

daarom het aanbod en de toegankelijkheid ervan in samen­

(volledig) kunnen worden ingeschakeld op de arbeidsmarkt.

werking met het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen.”

Dankzij de stimulerende­­­­­rol van de gemeente is hiermee een

Deze zinnen stonden in het Haags Akkoord 2023-2026

extra mogelijk­heid gerealiseerd om financiering te krijgen voor

(RIS316672). Met het scholingsfonds Haaglanden Leert Door

impact­onder­nemers. Daarnaast stimuleren we de totstand­

wordt hierin een eerste grote stap gezet.

koming van een impact coalitie.

Het college heeft in april ingestemd met de aanvraag Europese

Catch your Wave

Subsidie Fonds Plus (ESF+) voor Haaglanden Leert Door (zie

Begin volgend jaar starten we, samen met Haagse organisa­

RIS318511). Die aanvraag is inmiddels goedgekeurd door het

ties, met een stage¬programma voor Haagse talenten met

ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De gemeente

een diversiteitsachtergrond. Initiatiefnemers zijn Rabobank

Den Haag is penvoerder voor de ESF+ aanvraag waarbij we

Den Haag en LaGro advocaten. Het programma zal in de

samenwerken met het UWV en de medeondertekenaars van de

opstartfase van het project een coördinerende rol spelen.

ESF+ aanvraag: vakbond FNV en werkgeversorganisaties MKB

De opzet van het programma is als volgt. De door Haagse

Den Haag en VNO-NCW West (regio Den Haag).

onderwijsinstellingen (Haagse Hogeschool/Universiteit Leiden) geselecteerde hbo- en wo-kandidaten maken op een

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 9

laagdrempelige wijze kennis met grote Haagse werkgevers,

Deze analyse is uitgevoerd na een eerste sessie met werk­

waaronder de initiatiefnemers, Omroep West en de gemeente

gevers en andere belanghebbende op de Big Improvement

Den Haag. De talenten leren tijdens deze intensieve, leuke,

Day in januari 2024. Vervolgens hebben we met een groep

periode vaardigheden die ze op de Hogeschool of Universiteit

koplopers een Design-sprint uitgevoerd en de ideeën verder

niet aangeleerd krijgen. Ze doen ervaringen op “voor het leven”.

uitgewerkt op Den Haag Inspireert in juni9. Daar zijn initia­

Hierdoor groeien ze professioneel én persoonlijk. De talenten

tieven uit naar voren gekomen en is draagvlak gevonden voor

krijgen een professioneel netwerk waardoor ze een ingang

een gezamenlijke aanpak. Voor de sector IT werden op basis

krijgen op de arbeidsmarkt. Het geeft Haags talent de moge­

van contacten in de stad en bovenstaande analyse de volgende

lijkheid een achterstand die zij vaak ervaren om te zetten in

oplossingsrichtingen geïdentificeerd:

een voorsprong. Ook biedt het Haagse werkgevers, waaronder de gemeente als werkgever, een pool van nog-niet-aangeboord potentieel.

ϴ Aanpakken van het ervaringsvereiste in de IT door het vergroten van instroomkansen; en ϴ (Intern) bijscholen van minder ervaren/lager opgeleide

Kandidaten in de lift

werkzoekenden­­­­­.

De bestaande aanpak “Kandidaten in de lift” breiden we uit. Via dit concept komen werkzoekenden in contact met

De afgelopen maanden hebben we partijen uit de markt,

werkgevers en vergroten zo hun netwerk. Tien jaar geleden

overheid, onderwijs en samenleving diverse malen bij elkaar

is dit concept door MKB Den Haag en Stichting Boschuysen

gebracht om op basis van deze probleemanalyse vernieu­

ontwikkeld en samen met de gemeente (Den Haag Werkt)

wende oplossingsrichtingen te identificeren om de krapte

tot uitvoering gebracht en inmiddels heeft dit tot bewezen

in deze sector aan te pakken. Het idee is om in een bestaand

resultaat geleid (zie ook de aankomende voortgangsrapportage

platform de juiste condities voor deeltijd te creëren en anders

Werk & Participatie). Ook andere service-organisaties in de

naar werving, beloning, rolmodellen en imago te kijken.

stad gaan hun netwerk ter beschikking stellen om zo barrières

De oplossingsrichtingen worden samen met partners (o.a.

weg te nemen en de kansen van mensen op de arbeidsmarkt

MKB Den Haag , VNO NCW West en WE-IT10) verder uitgewerkt.

te vergroten.

We bespreken al deze suggesties in een eerste sectortafel IT met een aantal koplopers die we in het najaar organiseren.

4.2 Sector IT Het aantal vacatures in de IT overtreft het aantal werkzoekende uitkeringsgerechtigden in grote mate. Voor de IT geldt dat de krapte binnen deze sector ook grote impact heeft op andere

Zo versterken we de samenwerking, ontwikkelen we een ecosysteem en pakken we de krapte aan.

4.3 Sector Openbaar bestuur, veiligheid en zakelijke/juridische dienstverlening

sectoren. Kenmerken van deze sector zijn onder andere: Binnen openbaar bestuur, veiligheid en juridische dienst­ ϴ Er zijn weinig deeltijdposities: binnen de sector heeft 82% een voltijdbaan; ϴ Slechts 1 op de 6 IT-professionals is vrouw; de groep werk­ zoekenden bestaat ook vrijwel volledig uit mannen; ϴ Binnen de IT worden de vacatures vooral op ISCO-

verlening sluiten vraag en aanbod niet goed op elkaar aan. Initiatieven gericht op Openbaar bestuur, veiligheid en de zakelijke­­­­­/juridische dienstverlening kunnen ook positieve impact hebben op de bedrijfseconomische en administratieve sector waarbinnen in Den Haag als administratieve hoofdstad

beroepsniveau 4 aangeboden, veel mensen die werk zoeken

van landelijke en regionale overheid en locatie van inter­

in deze sector hebben wel dat niveau, maar er is soms sprake

nationale organisaties ook veel functies bestaan. Ten opzichte

van verouderde kennis;

van de andere kraptesectoren lijken er bovendien binnen deze

ϴ In de IT werken veel jonge mensen; werkzoekenden zijn over het algemeen ouder.

sector op dit moment minder initiatieven te zijn. Daarom heeft het programma de afgelopen periode ingezoomd op deze sector en verwante beroepsgroepen.

9 Den Haag Inspireert! is een initiatief van de Economic Board The Hague en is een samenwerking tussen de gemeente Den Haag, VNO-NCW, MKB Den Haag, Koninklijke Horeca Nederland, Stichting Bedrijven Terreinen Haaglanden en Rabobank. Tijdens het (vrijwel) jaarlijkse evenement worden ook de Haagse Parels uitgereikt. 10 WE-IT is het samenwerkingsverband van bedrijven, opleiders en overheid in Zuid-Holland. De Haagse Hogeschool is penvoerder van het project dat wordt bekostigd door de provincie Zuid-Holland en het Nationaal Groeifonds.

10

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

Binnen de sector is een overschot aan werkzoekenden met

4.4 Bouw en techniek

ISCO-beroepsniveau 2, terwijl het aantal vacatures op ISCO 3 en ISCO 4 niveau hoger is dan het aantal werkzoekenden

De technieksector in Den Haag staat onder druk en komt nog

op dit niveau. Hoewel de man-vrouw verdeling binnen de

verder onder druk te staan. Analyses laten zien dat techniek

sector de afgelopen jaren is verbeterd, is het aantal werk­

in Den Haag niet populair is onder jongeren. De sector

zoekende mannen (70%) in de sector aanzienlijk hoger dan

kent een hoge vergrijzing en onder andere energieambities

het aantal vrouwen. In de sector is de gemiddelde leeftijd

zorgen voor een groeiende vraag aan steeds beter geschoold

46,1 jaar. Er werken bovengemiddeld veel 55-plussers

personeel­­­­­, terwijl veel werkzoekenden juist zoeken naar

(27%) die de komende jaren met pensioen gaan. Ook zijn

beroepen op ISCO-beroepsniveau 1, omdat zij niet over

de werk­zoekenden in de sector relatief oud, met name voor

specifiekere­­­­­ diploma’s beschikken.

administratieve beroepen geldt dat een groot aandeel van de werkzoekenden 55+ is (4 op 10). Dit komt onder andere

Op basis van verschillende analyses hebben we tijdens

doordat banen verloren zijn gegaan aan digitalisering en

Den Haag Inspireert het ‘Aanvalsplan Arbeidsmarkttekorten

veranderende werkzaamheden.

in Techniek, Bouw en Energie: Samen Sterk!’ gepresenteerd. In deze interactieve sessie zijn drie kansrijke oplossings­

De belangrijkste uitdaging lijkt daardoor te zijn om werk­

richtingen besproken om meer talent binnen deze sector

gevers te motiveren om anders te kijken naar vacatures,

te bewerkstelligen. We zien kansen in imagoverbetering,

de manier van werven en het doorontwikkelen van huidig

baangaranties en het concretiseren van bij- en omscholings­

personeel. Met werkgevers en andere stakeholders zijn tijdens

behoeften in de sector. Zeven ondernemers hebben naar aan­

Den Haag Inspireert verschillende oplossingen geïnven­

leiding van presentaties van Museon-Omniversum, de coalitie

tariseerd om de mismatch op de arbeidsmarkt te verbeteren:

Wonen, Onderwijs en Werk en de practor energietransitie van ROC Mondriaan aangegeven deel te willen nemen aan

ϴ Vacatures aanpassen naar de kandidaat door te kijken naar

gezamenlijke initiatieven. Vier van deze ondernemers hebben

job carving, competenties, motivatie en/of open hiring i.p.v.

aangegeven bereid te zijn zich aan te sluiten bij de Coalitie

diploma’s;

Wonen, Onderwijs en Werk uit het Nationaal Programma

ϴ Werkenden op lagere beroepsniveau motiveren en helpen

Zuid-West.

bij doorscholing of (indien mogelijk) inzet van techno­ logische ondersteuning, zodat er op lager niveau vacatures

Kansrijke initiatieven als deze worden de komende tijd verder

vrijkomen (schoorsteenmodel);

uitgewerkt. Dit gaan we gezamenlijk doen met onderwijs­

ϴ Belang van de Nederlandse taal en vaktaal evalueren per

instellingen en werkgevers. Concrete voorstellen op basis

vacature en waar nodig scholing bieden aan de hand van

van gemaakte analyses moeten in ieder geval de volgende

stages (ingroeimodel);

bewegingen gaan creëren:

ϴ Aanspreken van werkzoekenden via hun eigen kanalen (bijvoorbeeld jongeren via social media, inzet van jongeren

ϴ Een grotere interesse in de technieksector onder jongeren;

als rolmodel, lokale banenmarkten of in de wijk);

ϴ Meer instapbanen voor werkzoekenden op ISCO-niveau 1;

ϴ Werkzoekenden motiveren om buiten de kaders van scholing­­­­­of eerdere werkervaring te reflecteren op hun

ϴ Een passend om- op- en bijscholingsaanbod dat de mobiliteit­­­­­binnen- en tot de sector vergroot.

wensen (bijvoorbeeld via Hallo Werk); ϴ Gepensioneerde ambtenaren die betrokken blijven als

Naast het inzetten op nieuwe bewegingen in de techniek­

rolmodel of ‘buddy’ om jonge ambtenaren wegwijs

sector zoeken we als programma mogelijkheden bestaande

te maken in het bestuurlijk speelveld.

initiatieven te versterken. Hierbij benutten we de contacten die er al zijn met het initiatief Sterk Techniek Onderwijs

Met een aantal van de werkgevers en stakeholders gaan

Haaglanden (STOHA) waarin 24 vo-scholen, 15 bedrijven en

we dit najaar verder aan de slag om deze oplossingen uit

twee mbo-instellingen samenwerken om meer talent in de

te voeren.

technieksector te krijgen. Als gemeente nemen we deel in het regionaal topoverleg waarin we mede richting geven aan de activiteiten van STOHA.

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 11

De coalitie Wonen, Onderwijs en Werk uit het Nationaal

4.6 Financiële aspecten

Programma Zuid-West verzorgt loopbaanpaden met baan­ garanties in vitale sectoren en in het bijzonder de bouw en

Met de aanpak beoogden we door krachten te bundelen en

techniek voor mensen zonder startkwalificatie De loopbaan­

meer samen te werken toegang te krijgen tot meer financiële

paden starten met een leerwerktraject op niveau 1 waarin

middelen (RIS 314887). In september 2023 is een bescheiden

mensen een mbo niveau 1 (praktijk)verklaring ontvangen in de

programmateam gestart. Aan de programma-organisatie

richtingen: schilderen, woningonderhoud, groen­onderhoud,

is een klein aantal beleidsmedewerkers gekoppeld die hun

wijkbeheer, grond-, weg-, en waterbouw (GWW), dakdekken

reguliere werk hebben verbonden aan de programma-opgaven.

en administratie. Woningcorporaties, gemeente Den Haag,

In 2024 hebben we dit voortgezet en eind van dit jaar worden

bedrijven, Roc Mondriaan en andere opleiders, wijkorganisaties

er 3 extra medewerkers aan het programma toegevoegd om de

en anderen werken intensief samen om te zorgen dat mensen

inspanningen uit de sectoren van de grond te krijgen.

een opleiding met baangarantie kunnen volgen, aan het werk blíjven en zich verder ontwikkelen (zie ook afdoening motie

Dankzij de inspanningen van dit team zíjn extra ESF-middelen

Alle jongeren aan de Bak in Zuidwest, RIS318544). We volgen

voor inwoners en bedrijven van de stad beschikbaar gekomen.

de landelijke ontwikkelingen en bekijken we op welke wijze we

Door de samenwerking met sociale partners kan in de komende

daar samen met onze partners vorm en inhoud aan geven.

jaren € 3,972 miljoen worden ingezet ten behoeve van het scholings- en ontwikkelfonds Haaglanden leert door, waarvan

4.5 Zorg en Welzijn

€ 3,125 mln. voor vouchers (RIS318511). Vanuit ESF is circa 1,6 mln beschikbaar gekomen. De cofinanciering van bijna € 2,4 miljoen wordt bekostigd uit de hiertoe bestemde reserve

In Den Haag bestaan al verschillende initiatieven die vooral

binnen Programma 7 Werk en Inkomen, het co-financierings­

inzetten op de verbetering van de sector Zorg en welzijn en

fonds (Programma 15) en beschikbaar gestelde POK-middelen.

het aantrekken van onbenut potentieel. Als gemeente hebben we zelf bijvoorbeeld ook verpleegkundigen in dienst en zijn

Op grond van een door de gemeente bekostigd onderzoek11 is

we – op bescheiden schaal – dus ook belanghebbende, maar

voortgevloeid dat via Kansen voor West € 1,5 miljoen beschik­

om impact te maken zijn we afhankelijk van de beweging van

baar komt als co-financiering van de bijdrage van particuliere

grote zorgwerkgevers. Vanuit het programma ontwikkelen we

investeerders voor bedrijven via het sociaal impactfonds12.

daarom nu naast Technologie voor Thuis (RIS 319220) geen nieuwe activiteiten maar sluiten waar nodig en mogelijk­

Zo verdient het programma zichzelf ook in financieel opzicht

­­­­als actieve deelnemer aan bij lopende zaken, zoals de

terug.

Zorgcoöperatie Haaglanden en Extra Strong.

11 Circa € 25.000 betaald uit de lopende begrotingen van programma 7 en 11. 12 Zie publicatie Kansen voor West d.d. 8 januari 2024 en RIS316447.

12

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

5. Andere inspanningen Zoals aangegeven in de introductie gebeurt er al veel in de stad op het gebied van arbeidsmarkt­krapte. Om te bepalen waar de programma-aanpak toegevoegde waarde kan hebben, was het eerst belangrijk hier inzicht in te krijgen. In dit hoofdstuk geven we een kort overzicht van verschillende mooie voorbeelden van lopende initiatieven binnen of buiten de gemeente die beogen oplossingen te bieden voor de arbeidsmarktkrapte.

5.1 Werkgevers investeren meer in mensen Aan het doel om werkgevers meer te laten investeren in mensen wordt door diverse partijen al bijgedragen: Project / Activiteit

Doel

Partners

Rol gemeente

Programma LKS

Inzet van mensen met arbeidsbeperking vergroten

Zorgcoöperatie Haaglanden

Migranten en nuggers begeleiden naar werk of opleiding

Coöperatie van zorgaanbieders (werkgevers), HH

Programmamanagement ondersteuning coöperatie, stimuleren tot innoveren

Technologie voor Thuis

Tekorten in de zorg terugdringen door middel van zorgtechnologie

Twintig partijen zowel publiek als privaat

Initiator

Extra Strong

Waarborgen instroom goed personeel

ROC Mondriaan en sector (RIF-aanvraag)

Financiële bijdrage

Shield (innovatielab gericht op leefbaarheid en veiligheid in steden)

Een veiliger leefomgeving creëren met minder inzet van personeel

Politie, VNG, HSD

Initiator en uitvoering

Uitvoering

Met name voor de sector Zorg zijn specifieke initiatieven bekend. Een aantal werkgevers, opleiders en andere belanghebbenden in de regio heeft zich verenigd in de zorgcoöperatie Haaglanden met als doel drie specifieke bijzondere doelgroepen te begeleiden naar werk of opleiding: 1. statushouders met een achtergrond in de zorg; 2. arbeidsmigranten met een zorgachtergrond; en 3. niet uitkeringsgerechtigden (Nuggers). In het programma Technologie voor Thuis 2024-2026 (RIS319220) (voorheen: van zorg naar kracht) wordt gepoogd de structurele tekorten in de zorg terug te dringen middels arbeidsverschuiving, -besparing en -verlichting door middel van zorgtechnologie. De grootste ontwikkeling is de initiatie van de zorginnovatiehub. Met het programma Loonkostensubsidie (LKS, zie ook RIS319799) wordt vooral gewerkt aan een opgave vanuit de gemeentelijke organisatie. Er lijken kansen te liggen om op dit thema nog meer met partijen in de stad samen te werken.

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 13

5.2 Meer mensen blijven zich een leven lang ontwikkelen Voor het doel om een leven lang ontwikkelen te stimuleren wordt tot nu toe in onze waarneming slechts beperkt bijgedragen door partijen in de stad: Project / Activiteit

Doel

Partners

Rol gemeente

Programma LKS

Inzet van mensen met arbeidsbeperking vergroten

Project / Activiteit

Doel

Partners

Rol gemeente

Via Delta: Niemand aan de kant

Verkenning vergroten aanbod relevante LLO-opleidingen

5 mbo-scholen in provincie

Ondersteunend

Loopbaanpaden

Mensen via praktijkroutes in laten stromen in krapte-beroepen

Idee van Ministerie SZW; sluit onder andere aan bij initiatieven door coalitie Wonen, Onderwijs en Werk in Programma ZuidWest en vanuit ProVSO.

Volgend en deels in praktijk gebracht via deelname in coalitie. Mogelijk verbreding. Bijdrage aan verkenning vanuit arbeidsmarktregio.

Uitvoering

Op dit onderdeel heeft de gemeente met sociale partners het initiatief genomen om het bevorderen van een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) met een scholingsfonds te ondersteunen en de samenwerking te zoeken met het Leerwerkloket (LWL), zie hoofdstuk­­­­­ 4.

5.3 Betere wisselwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt Aan dit doel wordt door diverse partijen al bijgedragen. De gemeente heeft met de Haagse Educatieve Agenda (HEA) al langer een kader gesteld. ROC-Mondriaan heeft via het ministerie van Onderwijs de opdracht om tot een regionale werkagenda te komen ingevuld. Project / Activiteit

Doel

Partners

Rol gemeente

Haagse Educatieve Agenda

Aansluiting onderwijs arbeidsmarkt verbeteren

Onderwijsinstellingen

Beleidskaderstellend, subsidieverstrekker

Competent NL

Competentiegericht leren en werken bevorderen

Miniserie SZW, UWV, SBB

Volgend, Toepassen kennis in lokale pilots

Volandis

Skills paspoort

Sector bouw en techniek

Via coalitie Wonen, Onderwijs en Werk Den Haag ZuidWest (stimuleren gebruik)

Smartcity: technicus ac/dc (t.b.v. o.a. publieke laad-infrastructuur, dynamisch dimbare ledverlichting etc.)

Methodieken om vakmensen om en bij te scholen voor nieuwe functies die ontstaan a.g.v. de energietransitie

Haagse Hogeschool, ROC Mondriaan, ROVC

Indirect

STOHA (Sterk Techniekonderwijs Haaglanden)

Meer talent in de technieksector; onderwijsinnovatie

24 vo-scholen, 15 bedrijven, 2 mbo’s

Deelnemer in overleg

Extra Strong

Voldoende goed opgeleide mensen in de zorg- en welzijnssector

ROC Mondriaan (RIF)

Financiële bijdrage, gastlessen, stageplekken

Verschillende programma’s rondom internationaal talent

Werving en behoud internationaal talent

hbo- en wo-instellingen

Informatievoorziening, facilitering

Loopbaanoriëntatie

Passend aanbod van loopbaanoriëntatie i.h.b. gericht op de vitale sectoren

Spirit4You, JINC

Financiële ondersteuning

Ondersteunend in netwerk en data

14

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

Project / Activiteit

Doel

Partners

Rol gemeente

Hybride leerlijn EWA (praktijkgericht diploma op mbo-niveau 1)

Voorkomen uitval van jongeren uit school; bevorderen doorstroom

Werkgevers, lokale overheden, onderwijs

Partner

Regionale werkagenda

Betere aansluiting onderwijs arbeidsmarkt

ROC-Mondriaan

Ondersteunend in netwerk, data en financiën.

Werken, Leren, Innoveren

Samenhang tussen ruimtelijke opgave, innoverend vermogen economie en onderwijsinstellingen, via de programma’s van Impact City, The Hague Security Delta of Technology Parc Ypenburg

Onderwijs en bedrijfsleven

Initiator, Ondersteuning partners bij gezamenlijke vormgeving en uitvoering

In dit spoor gebeurt dus al veel. We benutten deze kennis voor de invulling van meer sectorspecifieke aanpak.

5.4 Minder barrières op de arbeidsmarkt Aan het doel om belemmeringen op de arbeidsmarkt weg te nemen wordt door diverse activiteiten bijgedragen: Project / Activiteit

Doel

Partners

Rol gemeente

Taallessen en lessen digitale vaardigheden

Vergroten basisvaardigheden inwoners

Onderwijs-aanbieders, welzijn

Bekostiging en aanbod via Bibliotheek

Diverse projecten / activiteiten

Meer vrouwen aan het werk

Leerwerkloket (LWL), welzijnsorganisaties

Facilitator

Nieuwkomers naar werk

Belemmeringen wegnemen voor vluchtelingen en asielzoekers om aan het werk te gaan

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)

Uitvoerder / partner

Haagse Aanpak gelijke stagekansen

Stagediscriminatie tegengaan en inclusie bevorderen

Haagse Hogeschool en andere onderwijsinstellingen

Financiële bijdrage, Aanjager

Kandidaten in de Lift

Vergroten netwerk werkzoekenden

MKB Den Haag

Faciliterend

De aard en omvang van de projecten is echter nog gering. Ook vanuit de opgave diversiteit en inclusie is behoefte aan meer inspanningen dan nu vanuit bestaande programma’s kunnen worden geleverd.

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 15

6. Slot: de arbeidsmarkt is van iedereen en de stad van ons allemaal De noodzaak van een goede aansluiting van het

al een aantal initiatieven. We blijven daarmee in verbinding

onderwijs op de arbeidsmarkt en de aanpassing

om te kijken wat we kunnen leren en wat er aanvullend gedaan

van de vraag van werkgevers zou in een krappe arbeidsmarkt vanzelfsprekend moeten zijn. Toch is dat niet zo.

kan worden en door wie. Het is belangrijk met deze (nieuwe) initiatieven zoveel mogelijk impact te maken. Hiertoe blijft het programma sectorgericht werken. We werken vanuit gezamen­ lijke verantwoordelijkheid aan specifieke kansrijke oplossingen voor die sector. Dit doen we samen met werkgevers, onderwijs­ instellingen, andere overheden en belangenorganisaties.

Er zijn nog steeds vacatures onvervuld, leerlingen maken hun keuze voor een vervolgopleiding lang niet altijd op basis van de

Met Rabobank, LaGro, Omroep West, HH en de Universiteit

beroepen van de toekomst en ook zijn er nog steeds mensen

Leiden starten we begin volgende jaar Catch your Wave om zo

die wel (meer) willen werken, maar toch (deels) aan de kant

barrières op de arbeidsmarkt weg te nemen en bij te dragen

staan. Omdat het blijkbaar niet vanzelf gaat moeten we er in

aan een meer diverse werkvloer. De voorbereidingen starten in

gezamenlijkheid voor zorgen dat het onderwijsaanbod goed

het najaar. Als gemeentelijke organisatie doen we hier ook aan

aansluit op de arbeidsmarkt, dat leerlingen daarna de stap ook

mee, omdat wij zowel een voorbeeldrol willen vervullen, en hier

maken naar de kraptesectoren, dat er voldoende mensen in

ook zelf ook stappen in moeten zetten.

staat worden gesteld zich om te scholen, etc.. Ook andere ontwikkelingen, plannen en inspanningen van Veel kleine ondernemers hebben niet de mogelijkheden om al

anderen zullen de komende periode bijdragen aan de doel­

deze problemen te overzien, laat staan ze op te lossen. Daarbij

stellingen waar met dit programma voor staan. Denk hierbij

kunnen wij ondernemers helpen door samen met bijv. koepel­

aan de opening van de Zorginnovatiehub, het versterken van

organisaties, de EBZ en anderen oplossingen te bedenken en

taalontwikkel¬mogelijkheden bij werkgevers, verschillende

aan te bieden. Dit zijn knelpunten die niet van de ene op de

initiatieven rondom stages, de aandacht voor (nieuw) talent

andere dag zijn opgelost. Het zijn knelpunten die we alleen in

bij evenementen als Impact Fest en The One Conference en

gezamenlijkheid kunnen adresseren, waar we door middel van

jobcarving. We sluiten aan bij de programmering van partners

innovatieve oplossingen onderzoeken wat werkt en daar met

als MKB Den Haag en VNO -NCW West op onderwerpen als

elkaar op in gaan zetten. Dat is wat we als programma aan­

LLO, aantrekkelijk werkgeverschap, omgaan met verschillende

sluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven doen en zullen

generaties op de werkvloer, inclusief HR-beleid etc.

blijven doen. Met die aanpak schalen we bestaande initiatieven op of versnellen we ze, we starten nieuwe initiatieven samen

Na deze eerste fase van het programma hebben we een

met de buitenwereld en houden daarbij de samenhang goed in

duidelijk beeld van de arbeidsmarktproblematiek en passende

de gaten.

oplossingen. Op basis hiervan hebben we een aanpak neer­ gezet waar we verder op kunnen bouwen. We hebben scherp

Haaglanden Leert Door is inmiddels van start waarmee we

wat we kunnen doen voor de arbeidsmarkt van nu én de

direct impact realiseren door mensen ontwikkelkansen te

arbeidsmarkt van de toekomst. Hierbij zetten we zowel in op

bieden richting de kraptesectoren. Daarnaast gaan we breder

specifieke oplossingen­­­­­in vitale sectoren als kansrijke initia­

met de O&O fondsen mogelijkheden onderzoeken voor meer

tieven die voor de hele arbeidsmarkt gelden. Op deze manier

onderlinge samenwerking om zo de duurzame inzetbaarheid

dragen we gericht bij aan het verbeteren en verbreden van de

van medewerkers te vergroten. We werken allang niet meer ons

samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven in de stad en

leven lang in hetzelfde vak. Om- en bijscholing is nodig voor

in de arbeidsmarktregio. We wegen telkens af welke nieuwe

een gezonde arbeidsmarkt, maar ook voor de ontwikkeling van

initiatieven relevant zijn voor zowel werkgevers als voor de

mensen zelf.

mensen die nu nog niet meedoen op de arbeidsmarkt.

In de komende periode zetten we in op de sectorale aanpak in de IT en bij de Overheid. Voor de andere focussectoren loopt er

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 17

In de afgelopen periode hebben veel partijen al bijgedragen aan deze opgaven. In de komende periode hopen we nog meer werkgevers, scholen en anderen aan onze aanpak te verbinden. We streven naar een verdere verbreding en goede verankering. Zo werken we in de Arbeidsmarktregio samen met UWV, sociale partners en onderwijs toe naar een regionaal werkcentrum. Op economisch gebied maken we gebruik van de adviezen van The Hague Economic Board en werken we op bestuurlijk niveau samen in het BOEZ. Ook met de onderwijspartijen hebben we een vanzelfsprekende en intensieve relatie. Die verschillende lijnen verbinden we met elkaar. Daarin zit de kracht van het programma. Dat is nodig. Want de arbeidsmarkt is van iedereen en de stad van ons allemaal.

18

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven

Bijlage 1 ISCO-beroepenclassificatie UWV en Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Beroepsniveau 4: Zeer complexe gespecialiseerde taken; hbo of

gebruiken in hun analyses en rapportages de

wo- niveau

International Standard Classification of Occupations (ISCO). Dit is een inter­nationale classificatie in

Het uitvoeren het oplossen van ingewikkelde problemen en nemen van beslissingen die zijn gebaseerd op een uitgebreide theoretische en praktische kennis op een

4 niveaus van beroepen op grond van overeenkomst

gespecialiseerd­­­­­gebied. Denk aan diagnose en behandeling

qua niveau en specialisatie van de benodigde

van ziekte, kennis delen met anderen en het ontwerpen van

vaardigheden om het beroep uit te oefenen.

constructies­­­­­, machines, bouwprojecten en productieprocessen. Beroepsspecifieke diploma’s vereist. Voorbeelden zijn sales- en marketing manager, ingenieur weg- en waterbouw, leraar

Beroepsniveau 1: Eenvoudige routinematige taken; elementair

voortgezet onderwijs, arts, gespecialiseerd verpleegkundige,

of lager onderwijsniveau

musici en systeemanalist.

Eenvoudig en routinematig lichamelijk en handmatig werk met gebruik van handgereedschap zoals een spade, of eenvou­ dige elektrische apparaten als een stofzuiger. Lichamelijke inspanning en/of uithoudingsvermogen is nodig. Voorbeelden van beroepen op beroepsniveau 1 zijn schoonmaker van kantoren, glazenwasser, lader en losser, vuilnisman, bollen­ peller, opperman, frietbakker en keukenhulp. Beroepsniveau 2: Weinig tot middelmatig complexe taken; lager of middelbaar onderwijsniveau vereist (gespecialiseerd en on-the-job-training) Het bedienen van machines en elektronische apparaten, voertuigen­­­­­ besturen, onderhouden en repareren van elektrische­­­­­ ­­en mechanische apparaten en het bewerken, ordenen en opslaan van gegevens. Slager, buschauffeur, secretaresse­­­­­, boekhoudkundig medewerker, naaister, coupeuse, verkoper, politieagent, kapper, elektrisch installateur en auto­ monteur zijn voorbeelden van beroepen op dit niveau. Beroepsniveau 3: Complexe taken; mbo of hbo vereist Uitvoeren van complexe technische en praktische taken die een uitgebreide feitenkennis, technische kennis en kennis van procedures op een specifiek gebied vereisen. Voorbeelden van beroepen op ISCO-niveau 3 zijn uitvoerder, bouwkundig opzichter, medisch laboratoriumpersoneel, juridisch secretaresse­­­­­en technisch personeel in de IT-ondersteuning.

Stand van zaken aansluiting onderwijs arbeidsmarkt bedrijfsleven 19

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering, Multimedia November 2024