RIS320326 Bijlage 2 Aanbiedingsbrief adviezen Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2026 categorie A Den Haag 2024

Aan: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Haag Betreft: aanbieding adviezen Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 20252026 categorie A Den Haag 2024 Geacht college, Hierbij biedt de Adviescommissie tweejarige subsidies meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2028 (hierna: de Commissie) de adviezen aan in het kader van de Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2026 categorie A Den Haag 2024 (hierna: Subsidieregeling categorie A). Het betreft de subsidieaanvragen die tussen 1 en 11 juli 2024 zijn ingediend en betrekking hebben op activiteiten in de periode 2025-2026. De Commissie zal eerst een korte samenvatting van het adviseringsproces met u delen en vervolgens een aantal observaties onder uw aandacht brengen. Inleiding Den Haag kan met recht trots zijn op het rijke en diverse kunst- en cultuuraanbod in de stad. De Commissie is dan ook verheugd dat zij met dit voorliggende advies de stad cultureel nog aantrekkelijker kan maken. Zij bouwt hiermee verder op het Advies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Den Haag – Den Haag: Stad van de kunst – kunst van de stad, en voltooit en versterkt met haar opdracht het nieuwe stelsel van meerjarige cultuursubsidies voor de aankomende vier jaar.

Het gemeentelijke beleid voor kunst en cultuur bestaat vanaf 2025 uit een gedifferentieerd stelsel met verschillende meerjarige subsidieregelingen en een aantal begrotingssubsidies. De Commissie had bij dit advies te maken met de Subsidieregeling categorie A. Deze subsidieregeling betrof een tender met de volgende drie beoordelingscriteria: artistiekinhoudelijk beleid; zakelijk beleid; diversiteit en inclusie. Alle drie criteria bestaan uit diverse deelcriteria. In opdracht van het college heeft de Commissie alle 44 ontvankelijk verklaarde subsidieaanvragen op grond van de in de subsidieregeling genoemde criteria beoordeeld. De Commissie heeft deze opdracht vanuit haar brede kennis en expertise op een betrokken en integere manier uitgevoerd. Adviseringsproces Ter voorbereiding op de beoordeling heeft de Commissie op 31 mei 2024 een kennismakingsvergadering gehad. Tijdens deze vergadering sprak zij uitgebreid over de beoordelingscriteria, de planning en het verdere proces. Daarnaast heeft de Commissie zoveel mogelijk activiteiten van (potentiële) aanvragers bezocht. Helaas kon zij niet alle activiteiten van alle aanvragers bezoeken, mede doordat een aantal instellingen pas vlak voor of zelfs na openstelling van het subsidietijdvak lieten weten een aanvraag te gaan indienen, waardoor een bezoek niet (meer) mogelijk was.

Gedurende drie dagen in juni 2024 ontmoette de Commissie in totaal 22 potentiële aanvragers van tweejarige subsidie. Voorafgaand aan deze korte kennismakingen kregen de aanvragers een gespreksleidraad toegezonden, zodat alle gesprekken op een gelijkwaardige manier konden verlopen. Culturele organisaties konden tot en met 11 juli 2024 17:00 uur hun subsidieaanvraag indienen. Na de uiterste indieningsdatum heeft de Commissie het bezoeken van de Haagse culturele instellingen gestaakt. Zij nam in de zomer de tijd om alle 44 aanvragen te lezen en deze vervolgens in wisselende samenstelling tijdens zes beoordelingsvergaderingen te bespreken en te voorzien van een vooradvies. Bij elke vergadering waren vier Pagina 1 van 4

commissieleden, een secretaris en een externe tekstschrijver aanwezig. Om te waarborgen dat de beoordelingscriteria op een gelijkwaardige wijze werden gewogen, schoof de voorzitter van de Commissie regelmatig aan als toehoorder bij de beoordelingsvergaderingen; hij beoordeelde echter niet mee. Op 30 augustus 2024 kwam de gehele Commissie bij elkaar om alle aanvragen integraal te bekijken en te bespreken. Vervolgens heeft zij op basis hiervan de rangorde van positief beoordeelde aanvragers bepaald. Op dinsdag 24 september 2024 kwam de Commissie voor het laatst bijeen om alle instellingsadviezen met elkaar te bespreken en de ontvangen reacties van 25 aanvragers op hun conceptadvies in het kader van de check op feitelijke onjuistheden door te nemen. Dit heeft niet geleid tot het wijzigen van de rangorde, wel zijn er wat tekstuele aanpassingen gedaan in de definitieve adviezen. Ook is in deze vergadering één aanvraag niet ontvankelijk verklaard omdat door het collegebesluit van 10 september 2024 over de ‘Extra ophoging van de Subsidieregeling meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2028 categorie B’, deze aanvrager uiteindelijk wel subsidie wordt verleend vanuit de Subsidieregeling categorie B. Aan het eind van de vergadering heeft de Commissie haar advies vastgesteld met bijgevoegde rangorde.

Resultaat Naar het oordeel van de Commissie voldoen dertig aanvragen in voldoende mate aan het criterium artistiek-inhoudelijk beleid om voor tweejarige subsidie in aanmerking te komen. Daarbij verwijst zij naar artikel 1:9, lid 2 van de Subsidieregeling categorie A, waarin staat dat een aanvrager tenminste acht punten op het criterium artistiek-inhoudelijk beleid moet scoren om ook beoordeeld te worden op de criteria zakelijk beleid en diversiteit en inclusie. Tien van de dertig positief beoordeelde aanvragen zijn wel in de rangorde geplaatst, maar onder de zogenoemde ‘zaaglijn’ beland. Dit betekent dat het totale beschikbare budget ontoereikend is om deze tien aanvragen te honoreren. Dertien aanvragen die minder dan acht punten behaalden op het criterium artistiek-inhoudelijk beleid, zijn door de Commissie afgewezen. Observaties Gedurende de beoordeling van de subsidieaanvragen heeft de Commissie een aantal observaties gedaan die zij hieronder met u zal delen. Versterking in plaats van verdieping en verbreding Over de hele linie gezien vormden de aanvragers een mix van gevestigde spelers met een lange staat van dienst, volstrekte nieuwkomers en organisaties die klaar zijn om de stap naar meerjarige subsidie te zetten.

Hierbij constateert de Commissie binnen de bestaande disciplines tevens een welkome diversiteit aan verschillende functies zoals vernieuwende talentontwikkeling, nieuwe podia en online platforms. De Commissie had verwacht dat de Subsidieregeling categorie A een extra verdieping en/of verbreding van het Haagse culturele veld zou opleveren. Verdieping ziet de Commissie in dit licht als innovatieve en interdisciplinaire kunst; onder verbreding verstaat zij het verbreden van de bestaande kunstdisciplines met nieuwe genres, zoals architectuur en global music. Helaas bleven de verwachte verdieping en verbreding uit en waren een aantal kunstdisciplines - zoals dans, circus en film - überhaupt niet of ondervertegenwoordigd bij de aanvragers. Ook miste de Commissie de interdisciplinaire samenwerking. Hoewel in de artistieke plannen hier en daar wel aandacht is voor vervaging tussen bestaande disciplines, is er bij het gros van de aanvragers geen sprake van een structurele integratie van verschillende kunstvormen. De Commissie signaleert daarmee dat de Subsidieregeling categorie A voornamelijk de sector heeft versterkt en dan specifiek op het gebied van muziek. Zij adviseert het college Pagina 2 van 4

dan ook om in voorbereiding op de subsidieperiode 2027-2028 de doelstelling van de Subsidieregeling categorie A - ‘het stimuleren van vernieuwing en innovatie in de kunsten’, zoals genoemd in het Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028 - beter in de tweejarige subsidieregeling in te bedden en potentiële aanvragers hiervoor actief te benaderen. Versteviging van het makersklimaat Het viel de Commissie op dat er weinig aanvragen waren van makers(collectieven). Gezien de grote overvraging van de Subsidieregeling makers Den Haag (hierna: Makersregeling) had zij verwacht meer aanvragen te ontvangen van culturele organisaties die rondom een kunstenaar of collectief gevormd zijn en nu de stap naar een professionele organisatie willen maken. Daarentegen hebben wel diverse organisaties op het gebied van talentontwikkeling een aanvraag ingediend. De Commissie is echter van mening dat voor de versteviging van het makersklimaat beide soorten aanvragers noodzakelijk zijn. Daarom raadt zij het college aan om ook oog te houden voor voldoende doorstroom naar meerjarige subsidie vanuit de Makersregeling. Transitie van een projectmatige naar structurele organisatie Veel organisaties worstelen met de overstap van projectmatig naar structureel werken. De Commissie ziet helaas weinig expertise en kennisuitwisseling op dit gebied.

Ook wordt in de aanvragen relatief weinig aandacht besteed aan organisatiegroei en de noodzaak van meerjarige financiering – op de moedeloosheid van aanvragers door de continue druk op het werven van fondsen na. In dat licht had de Commissie een zichtbare verbetering of stappenplan op het gebied van bedrijfsvoering en goed werkgeverschap verwacht, zeker van aanvragers die regelmatig een aanvraag hebben gedaan bij de Subsidieregeling Haagse kunst- en cultuurprojecten (hierna: HKCP-regeling). De Commissie adviseert het college dan ook om te kijken of er in het culturele veld meer begeleiding of hulp op zakelijk beleid geboden kan worden. Of om aanvragers de weg te wijzen naar organisaties die hierin al faciliteren. Ruimte voor faciliterende organisaties De Commissie vraagt het college om ruimte te maken voor faciliterende culturele organisaties. Hoewel hun artistieke prestaties mogelijk minder op de voorgrond staan, kunnen ze juist door hun faciliterende rol van grote waarde zijn binnen het culturele veld. De Commissie constateert dat de huidige Subsidieregeling categorie A niet goed is afgestemd op de belangrijke functie van deze organisaties, waardoor zij mogelijk buiten de boot vallen. Ophoging budget De Commissie is verheugd dat het college op 10 september 2024 heeft ingestemd met de ophoging van het subsidieplafond voor de Subsidieregeling categorie A.

Hierdoor is het mogelijk om meer positief beoordeelde en voor het Haagse veld zeer waardevolle aanvragers toe te kunnen laten in het meerjarige cultuursubsidiestelsel. Dit komt de diversiteit van de culturele sector in de stad ten goede. De Commissie wil het college dan ook adviseren om eveneens voor de periode 2027-2028 een substantieel budget voor deze Subsidieregeling categorie A te reserveren. Tot slot De Commissie vindt het een goed besluit van het college om vanaf 2025 een gedifferentieerd subsidiestelsel in te voeren. Zij ziet de Subsidieregeling categorie A als een belangrijke aanvulling en stap tussen de projectmatige HKCP-regeling en de vierjarige subsidieregelingen categorie B en C. Wel volgde voor de Commissie de adviseringsperiode van de Subsidieregeling categorie A te kort op de adviseringsperiode van de vierjarige cultuursubsidies, waardoor het bezoeken van (potentiële) aanvragers in het gedrang kwam. Dit zou kunnen worden opgelost door te werken met verschillende commissies - op dit moment bestaat twee derde van de Commissie uit leden van de vierjarige Adviescommissie MJB 2025-2028 - maar de combinatie van geoefende commissieleden vanuit de HKCPPagina 3 van 4

regeling en de Adviescommissie MJB 2025-2028 is als prettig ervaren. Een andere mogelijkheid is om de adviseringsperiode van de Subsidieregeling categorie A verder naar achteren te schuiven. Het nadeel hiervan is dat aanvragers pas in een zeer laat stadium zouden weten of ze tweejarige subsidie krijgen of niet. De Commissie adviseert daarom het college om bij de evaluatie van het Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ook de ervaringen van het adviseringsproces van de Subsidieregeling categorie A mee te nemen en hierbij vooral naar de planning te kijken. De Commissie hoopt met haar observaties en adviezen een positieve bijdrage te leveren aan de ontwikkeling en verbetering van het Haagse culturele veld en het gemeentelijke subsidiestelsel voor kunst en cultuur. Zij dankt het college voor in het in haar gestelde vertrouwen. Ten slotte wil de Commissie alle aanvragers complimenteren; het opstellen van een subsidieaanvraag vergt veel tijd, moeite en inspanning en dat is niet onopgemerkt gebleven. Met vriendelijke groet, namens de Adviescommissie tweejarige subsidies meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2025-2028,

Peter Jansen, voorzitter Den Haag, 24 september 2024

Adviescommissie tweejarige subsidies meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 20252028 Hemmo Bruinenberg Wulan Dumatubun Bér Engels Alexandre Furtado Melville Peter Jansen (voorzitter) Rajae El Mouhandiz Maartje Valk Selm Wenselaers Dieneke Zwiers Secretariaat adviescommissie Daphne van Iperen Florien Vos Externe tekstschrijvers adviezen Thomas van den Bergh Selma Kers Anouk Leeuwerink Wendy Lubberding Boudewijn Smid Maartje de Wit Eindreactie adviezen Selma Kers Pagina 4 van 4