RIS320324 Preadvies initiatiefvoorstel Een positief entoekomstgericht openbaar vervoer

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DSO/10832268 RIS320324 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Stijn Terloo Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Mobiliteit Datum

Telefoonnummer

28 maart 2025

14070 E-mailadres

stijn.terloo@denhaag.nl

Onderwerp

Preadvies initiatiefvoorstel: ‘Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer’

Op 23 oktober is het initiatiefvoorstel van raadslid de heer Bom en fractievertegenwoordiger de heer Zeller over een positief en toekomstgericht openbaar vervoer aangeboden aan de voorzitter van de gemeenteraad. Met deze brief geeft het college advies over het initiatiefvoorstel aan de raad. Het openbaar vervoer is belangrijk voor onze inwoners en bezoekers. We waarderen dan ook de aandacht die de raad hiervoor heeft. We hebben het voorstel met veel interesse gelezen en geven per voorstel onze reactie en een advies. Daarbij hebben we gekeken naar de uitvoerbaarheid, de beschikbare financiële middelen en de rol van de gemeente binnen het openbaar vervoer. Financiële paragraaf Om te beginnen wil het college de financiële paragraaf behandelen. In deze paragraaf wordt niet duidelijk aangegeven hoe de financiële dekking gerealiseerd moet worden voor de verschillende voorstellen in dit document. Wanneer de raad besluit dat een voorstel moet worden uitgewerkt, kan dit gevolgen hebben voor de bestaande budgetten. Het herverdelen van bestaande budgetten is uiteraard een beslissing van de raad, maar het is belangrijk op te merken dat bestaande toezeggingen aan derden niet zomaar kunnen worden stopgezet. Ook worden financieringsopties genoemd waar de gemeente afhankelijk is van externe partijen en budgetten.

Dit betekent dat de gemeente geen volledige controle heeft over de financiering, wat de haalbaarheid van de voorstellen kan beïnvloeden. Voorstel 1: Conducteur op iedere tram, Uitbreiding naar risicolijnen, Wapenstok, pepperspray en spuugkit Advies: Ontraden Het college ontraadt het voorstel om conducteurs in te zetten op iedere tram. Hier is namelijk geen budget voor, en het is ook niet uit te voeren als het gaat om de personele bezetting van HTM. Bovendien is de MRDH als opdrachtgever en de HTM als vervoerder verantwoordelijk voor de sociale veiligheid in het openbaar vervoer. Intimidatie en geweld in het openbaar vervoer zijn onacceptabel en hebben een negatief effect op het gevoel van sociale veiligheid. Daarom dragen we ter aanvulling € 2 miljoen per jaar bij voor de conducteur op de tram tot december 2031 (RIS321336). Binnen de nieuwe opdracht vragen we HTM

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10832268

de effecten van de inzet van de extra conducteurs inzichtelijk te maken en te verantwoorden, als aanvulling op de bestaande kwartaalrapportage, zodat we kunnen zien dat de middelen ook doelmatig worden ingezet. Het gebruik van een wapenstok, pepperspray en spuugkit wordt ook niet ondersteund door het college. Bovendien heeft het college geen bevoegdheid om dit te bepalen. We hebben hier eerder op gereageerd bij het beantwoorden van de schriftelijke vragen “Ov-verbod voor asociaal tuig”(RIS319731). De conducteur heeft juridisch gezien geen bevoegdheid om deze middelen te gebruiken. Zowel wij als HTM zijn geen voorstander van het gebruik deze middelen, omdat ze het gevoel van veiligheid voor reizigers ook kunnen ondermijnen. Bovendien is het de bedoeling dat de boa’s van HTM altijd de-escalerend optreden. Deze geweldsmiddelen dienen dat doel niet. Voorstel 2: Intensivering integrale handhavingsacties Advies: Ontraden Het college ontraadt het voorstel voor intensivering van integrale handhavingsacties, want het college acht het voorstel niet uitvoerbaar. Per jaar worden 15 Integrale Handhavingsacties georganiseerd. De deelnemende partijen werken, naast de integrale handhavingsacties, dagelijks aan de veiligheid en leefbaarheid van Den Haag. Met de huidige capaciteit van de politie en andere partners is het een uitdaging om 15 integrale handhavingsacties per jaar te realiseren.

Het is daarom niet mogelijk om het aantal integrale handhavingsacties uit te breiden. Voorstel 3: OV-verbod voor geweldplegers Advies: Ontraden Zoals eerder aangegeven in het antwoord op de schriftelijke vragen “Ov-verbod voor asociaal tuig” (RIS319731), heeft de gemeente geen bevoegdheid om een ov verbod in te stellen. HTM kan dit wel, maar geeft aan een ov verbod niet te handhaven is. Uur-, dag-, en anonieme tramkaartjes zijn namelijk niet persoonsgebonden, waardoor niet te achterhalen is of de reizigers die de kaarten gebruiken een ov verbod hebben of niet. Voorstel 4: Onderzoek ziekteverzuim HTM Advies: Ontraden Het college ziet geen reden om zelf onderzoek te doen naar het ziekteverzuim van HTM. Dit is immers onderdeel van de bedrijfsvoering van HTM, en zij houden zelf de vinger aan de pols als het gaat om het niveau van verzuim. Deze taak ligt, naast HTM zelf, bij de opdrachtgever MRDH. Inmiddels daalt de rituitval doordat het ziekteverzuim bij HTM afneemt en door de werving van nieuw personeel. Voorstel 5: Lokale kunst rondom haltes Advies: Ontraden Het college acht het voorstel om lokale kunst in en om haltes neer te zetten uitvoerbaar, mits het in lijn is met het cultuurbeleid (specifiek buitenkunst) en de toegankelijkheid en sociale veiligheid van het openbaar vervoer niet in gevaar komt. Echter zijn er voor dit initiatief budget nodig voor zowel de

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10832268

kunstwerken als de organisatie en uitvoering. Deze middelen zijn er op dit moment niet, daarom ontraadt het college het voorstel. Voorstel 6: Trams in Haagse stadskleuren Advies: Ontraden Het college ontraadt het voorstel om de Haagse stadskleuren op de trams te plaatsen. De MRDH stelt eisen aan het uiterlijk van de trams. Deze dienen in principe te voldoen aan de kleurstelling van de Rnet trams, tenzij anders besloten in de bestuurscommissie vervoersautoriteit. Het college heeft dus geen bevoegdheid om hier over te besluiten, dat moet via de bestuurscommissie vervoersautoriteit. Het college vindt daarnaast dat alle reizigers zich welkom moeten voelen in de trams en bussen van HTM. Omdat de trams van HTM in meerdere gemeenten rijden en alle reizigers zich hierin moet herkennen, vinden wij het niet logisch om de Haagse stadskleuren op de trams toe te passen. Tot slot zijn er geen middelen beschikbaar voor een dergelijk initiatief en ook daarom ontraadt het college het voorstel. Voorstel 7: Gratis met HTM naar thuiswedstrijden van ADO Den Haag en HIJS HOKIJ Advies: Ontraden Het college ontraadt het voorstel om supporters van ADO en HIJS HOKIJ gratis te laten reizen. Dit zou namelijk betekenen dat andere reizigers of de gemeente deze kosten zouden moeten dragen. Dat vinden we onwenselijk. De gemeente heeft ook geen budget hiervoor.

Daarnaast vinden we het willekeurig om voor te stellen wel de reizen naar deze clubs gratis te maken, maar niet de reizen naar andere clubs in Den Haag. Den Haag kent immers meer sportclubs dan deze twee. Verder leidt gratis ov tot meer reizigers, wat extra personeel en voertuigen van HTM vereist. Gezien de huidige personeelstekorten kan HTM deze extra inzet niet leveren zonder de normale dienstregeling af te schalen. Voorstel 8: Gratis OV voor 65-plussers Advies: Ontraden Het college ontraadt het voorstel om alle 65-plussers gratis ov aan te bieden. 65-plussers met een Ooievaarspas hebben recht op gratis ov. Uit eerder onderzoek blijkt dat het aanbieden van gratis ov voor alle 65-plussers de gemeente meer dan € 7 miljoen extra per jaar zou kosten. Dit budget is niet beschikbaar. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat deze doelgroep over het algemeen voldoende middelen heeft om het ov te gebruiken en dit ook regelmatig doet. Voorstel 9: Innovatieve wachttijdvoorzieningen bij haltes Advies: Ontraden Het college erkent het belang van werkende reisinformatie. Werkende reisinformatie is essentieel, en hierover heeft het college navraag gedaan bij HTM. Dit heeft hoge prioriteit bij HTM. De grote reisinformatieborden zijn inmiddels vervangen, en de aanbesteding voor de kleinere displays is gestart. Defecte haltedisplays zijn ondertussen voorzien van QR-codes voor actuele aankomsttijden.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10832268

Daarnaast ontraadt het college het voorstel om overdekte zitplaatsen met zonnepanelen, wifi-punten en oplaadpunten op haltes te plaatsen. De meeste abri’s bieden al zitplaatsen, en oplaadpunten en wifipunten zijn luxevoorzieningen die extra kosten met zich meebrengen, zonder het openbaar vervoer per se aantrekkelijker te maken. Bovendien heeft het college geen bevoegdheid over deze voorzieningen. Voorstel 10: Meer fietsenstallingen en oplaadpunten bij OV-knooppunten Advies: Ontraden Zoals opgenomen in de fietsstrategie “Ruim baan voor de fiets” (RIS302960) is het verbeteren van de fietsparkeergelegenheid bij ov-knooppunten al onderdeel van bestaande doelstellingen. Daarnaast worden er steeds meer aansluitingen voor elektrische fietsen in inpandige stallingen geplaatst. Oplaadpunten aanleggen is altijd maatwerk, omdat hierbij ook andere factoren, waaronder brandveiligheid, in overweging genomen moeten worden. Het college ontraadt dit voorstel dan ook omdat deze doelstellingen al opgenomen zijn in bestaand beleid. Voorstel 11: Alle haltes toegankelijk voor rolstoel en scootmobiel Advies: Ontraden Het college onderschrijft het belang van toegankelijke haltes en werkt samen met HTM en MRDH actief aan het verbeteren van de toegankelijkheid van het openbaar vervoer.

Zo worden de haltes van de nieuwe trams in het kader van INTHR op lijnen 1, 6 en 12 toegankelijk gemaakt en veel bushaltes aangepast bij de komst van de nieuwe 18-meterbussen. Helaas komt het ook voor dat op locaties met beperkte ruimte in de stad het soms niet mogelijk is om een halte volledig toegankelijk te maken. De toegankelijkheid van haltes wordt altijd meegenomen bij herinrichtingen of aanpassingen, en de gemeente en HTM hebben al inzicht in de toegankelijkheid van haltes. Daarom acht het college het overbodig om een actieplan op te stellen, en ontraadt dit voorstel. Voorstel 12: Prullenbakken in de tram Advies: Ontraden Het college acht het voorstel om prullenbakken in de tram te plaatsen niet uitvoerbaar. Aangezien de gemeente niet bevoegd is over de inrichting van de tram, is het voorstel aan HTM voorgelegd. HTM heeft aangegeven dat er geen ruimte is voor prullenbakken, dat ze eet- en drinkgedrag niet willen aanmoedigen, en dat het legen en schoonmaken extra kosten met zich meebrengt waarvoor geen budget of personeel beschikbaar is. Voorstel 13: Makkelijk en duidelijk meldsysteem voor geluidsoverlast Advies: Ontraden Het college ondersteunt het belang van een centraal meldsysteem voor klachten, maar er is al een dergelijk systeem bij HTM. Daarom ontraadt het college dit voorstel.

HTM maakt gebruik van een klachtenformulier, dat beschikbaar is via de website, telefoon of app (WhatsApp). De gemeente heeft geen rol bij het behandelen van klachten over de trams van HTM, aangezien zij geen opdrachtgever is en HTM zelf verantwoordelijk is voor de opvolging. Wel blijven we benadrukken dat reizigers en

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10832268

inwoners eenvoudig een melding of klacht moeten kunnen doen en dat deze informatie goed vindbaar moet zijn. Het bovenstaande betreft het preadvies van het college. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5