RIS320324 Initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer

RIS320324

Inleiding Het openbaar vervoer in Den Haag speelt een cruciale rol in het dagelijks leven van tienduizenden Hagenaars. Het verbindt inwoners met werk, school, vrienden en familie, en is daarom een essentieel onderdeel van de stedelijke infrastructuur. Toch zien we dat de berichtgeving over het Haagse openbaar vervoer vaak negatief gekleurd is: van geweldsincidenten en agressie tegen reizigers en personeel, tot sluitingen van haltes en aanhoudende vertragingen. Dit draagt bij aan een groeiende onvrede onder de reizigers. Hart voor Den Haag ziet deze problematiek niet als onoplosbaar, maar als een kans om verandering te brengen. Wij willen focussen op de oplossingen en mogelijkheden om het openbaar vervoer positief en toekomstgericht te maken. Daarom presenteren wij een ambitieus 13-puntenplan, gericht op het creëren van een toekomstbestendig en aantrekkelijk openbaar vervoerssysteem. Dit initiatiefvoorstel richt zich niet alleen op het verbeteren van de veiligheid en betrouwbaarheid, maar ook op het versterken van de identiteit van het openbaar vervoer in Den Haag. Wij willen de trots van onze stad weerspiegelen in alles wat met ons vervoer te maken heeft, van de kleuren van de trams tot de ervaringen van de reizigers. Coen Bom Damiën Zeller Hart voor Den Haag

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

2

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

3

Veiligheid 1. Conducteur op iedere tram De afgelopen jaren hebben we meerdere incidenten gezien waarbij reizigers, waaronder kwetsbare groepen zoals ouderen en jongeren, slachtoffer werden van geweld en intimidatie in het openbaar vervoer. Dit ondermijnt niet alleen het gevoel van veiligheid, maar draagt ook bij aan een dalend vertrouwen in het gebruik van trams en bussen als betrouwbaar vervoermiddel. Hart voor Den Haag pleit daarom voor de terugkeer van de conducteur op iedere tram, vooral op de risicolijnen in de avonduren. De aanwezigheid van een conducteur draagt bij aan de veiligheid, zorgt voor een sociale controle en kan direct ingrijpen bij incidenten. Dit voorstel sluit aan bij de zorgen van veel inwoners, die zich 's avonds niet altijd veilig voelen in het openbaar vervoer. De conducteur is niet alleen aanwezig om kaartjes te controleren, maar ook om reizigers te helpen, hen gerust te stellen, en snel op te treden bij overlast of onveiligheid. Dit zorgt voor een extra barrière tegen asociaal gedrag en vergroot het veiligheidsgevoel onder reizigers. De aanwezigheid van een conducteur kan bovendien de samenwerking tussen HTM, de politie en andere handhavingsdiensten verbeteren door sneller en effectiever op incidenten te reageren.

Uitbreiding naar risicolijnen Hart voor Den Haag stelt voor om te beginnen op tramlijnen die bekend staan om verhoogde incidenten van geweld en overlast. Deze pilot kan worden geëvalueerd om te bepalen welke aanvullende lijnen baat hebben bij een vaste conducteur. Dit helpt bij het gericht inzetten van middelen waar de nood het hoogst is. Wapenstok, pepperspray en spuugkit Gezien de toegenomen agressie in het openbaar vervoer is het van cruciaal belang dat conducteurs goed worden uitgerust om zichzelf en reizigers te beschermen. Hart voor Den Haag stelt daarom voor dat conducteurs op risicolijnen worden uitgerust met een wapenstok, pepperspray én een spuugkit als vast onderdeel van hun uitrusting. Een dergelijke uitrusting moet gepaard gaan met intensieve en regelmatige training. Conducteurs moeten precies weten hoe en wanneer deze middelen op de juiste manier te gebruiken 2. Intensivering integrale handhavingsacties Hart voor Den Haag wil een intensivering van de integrale handhavingsacties, die in het verleden al succesvolle resultaten hebben opgeleverd. Tijdens een integrale handhavingsactie in april dit jaar, uitgevoerd op de tramlijnen 4 en 6 in Leyenburg en tramlijnen 9 en 16 in Morgenstond, controleerde het handhavingsteam van HTM samen met de politie op zwartrijden, openbaar dronkenschap en wangedrag van reizigers.

Dit leidde tot 117 boetes van 56 euro voor rijden zonder geldig vervoersbewijs. Door het vaker inzetten van deze acties en het verhogen van de zichtbaarheid van handhaving kan de veiligheid in het openbaar vervoer aanzienlijk worden verbeterd. Dit draagt bij aan een veiliger gevoel onder reizigers en maakt het openbaar vervoer een aantrekkelijkere keuze voor iedereen in Den Haag. Meer controles leiden ook tot meer inkomsten voor de HTM, welke weer benut kunnen worden voor het verbeteren van het openbaar vervoer.

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

4

3. OV-verbod voor geweldplegers Hart voor Den Haag pleit voor de invoering van een OV-verbod voor personen die zich schuldig maken aan geweld of ernstige overlast in het openbaar vervoer. Uit onderzoek blijkt dat een reisverbod effectief kan bijdragen aan een veiligere omgeving voor zowel reizigers als personeel. Personen die zich schuldig maken aan ernstig wangedrag zouden voor een bepaalde periode geen toegang meer moeten krijgen tot het openbaar vervoer in Den Haag. Wij stellen voor dat dit verbod breed wordt toegepast en streng wordt gehandhaafd. Overtreders die ondanks het verbod toch gebruik maken van het openbaar vervoer, moeten bij controle worden geconfronteerd met serieuze consequenties, zoals een flinke boete of zelfs hechtenis. 4. Onderzoek naar ziekteverzuim bij de HTM Het ziekteverzuim bij de HTM is de afgelopen jaren ongekend hoog gestegen, met een verzuimpercentage van 8,8% in 2022 en 8,3% in 2023, ver boven het landelijke gemiddelde van 3-6%. Een hoog ziekteverzuim is vaak een indicator van onderliggende problemen binnen een organisatie, zoals werkdruk, slechte arbeidsomstandigheden of managementproblemen. Dit verzuim heeft directe gevolgen voor de efficiëntie en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer in Den Haag.

Hart voor Den Haag pleit voor een onderzoek naar de oorzaken van dit hoge verzuim, met de focus op werkdruk, arbeidsomstandigheden en de bedrijfscultuur binnen de HTM. Het is cruciaal om deze problemen te identificeren en aan te pakken om het verzuim terug te dringen en de dienstverlening te verbeteren.

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

5

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

6

Stadstrots 5. Lokale Kunst in en rondom haltes Haltes kunnen verrijkt worden met kunstwerken van lokale kunstenaars. Dit maakt niet alleen het wachten aangenamer maar draagt ook bij aan de culturele uitstraling van de stad. Hart voor Den Haag stelt voor om samen te werken met kunstinstellingen, lokale ateliers en scholen om een divers aanbod van kunstwerken te creëren die passen bij het karakter van de verschillende wijken in Den Haag. 6. Trams in Haagse Stadskleuren De nieuwe trams in Den Haag zijn momenteel uitgevoerd in rood en wit, maar Hart voor Den Haag vindt dat onze trams de trotse stadskleuren groen en geel moeten dragen. Den Haag is een stad met een rijke geschiedenis en een sterke eigen identiteit. Deze identiteit willen we ook in ons openbaar vervoer tot uiting laten komen. De groene en gele kleuren van Den Haag zijn symbolen van onze stadstrots en het zou fantastisch zijn als deze kleuren door de hele stad zichtbaar zijn, ook op onze trams. De huidige reclametrams zoals de mogelijke cultuurtram en de bikinilijn blijven uiteraard bestaan, de groengele trams komen als aanvulling op het huidige wagenpark. 7. Gratis met HTM naar thuiswedstrijden van ADO Den Haag en HIJS HOKIJ Sport en stadstrots gaan hand in hand. ADO Den Haag en HIJS HOKIJ zijn iconische sportclubs die diepgeworteld zijn in het hart van onze stad.

Hart voor Den Haag stelt voor om alle inwoners de mogelijkheid te geven om op wedstrijddagen gratis met HTM naar thuiswedstrijden van deze clubs te reizen. Dit initiatief bevordert niet alleen de sportieve betrokkenheid, maar versterkt ook het gemeenschapsgevoel en de trots op onze stad. Bij controles kunnen de supporters dan hun toegangsbewijs voor de wedstrijd laten zien

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

7

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

8

Toegankelijkheid 8. Gratis OV voor 65-Plussers Vanaf dit jaar mogen kinderen tot en met 11 jaar al gratis met tram en bus reizen in Den Haag, en ouderen van 65 jaar en ouder krijgen een korting van 34%. Hart voor Den Haag wil deze regeling uitbreiden: 65-plussers zouden volledig gratis gebruik moeten kunnen maken van het openbaar vervoer in onze stad, net zoals dit mogelijk is voor AOW-gerechtigden in Rotterdam. In Rotterdam biedt het "Gratis OV voor AOW-gerechtigden" ouderen de mogelijkheid om gratis gebruik te maken van het openbaar vervoer binnen de stadsregio, een regeling die daar al succesvol is ingevoerd. Dit maakt het voor ouderen gemakkelijker om actief deel te blijven nemen aan het sociale en culturele leven, terwijl het tegelijkertijd bijdraagt aan hun mobiliteit en welzijn. Gratis OV voor 65-plussers zou bovendien de druk op parkeerplekken in de stad verminderen, waardoor Den Haag nog toegankelijker en leefbaarder wordt voor haar oudere inwoners. 9. Innovatieve wachtvoorzieningen bij haltes Wachttijden bij haltes en stations kunnen aangenamer worden gemaakt door innovatieve voorzieningen zoals overdekte zitplaatsen met zonnepanelen, gratis WiFi en oplaadpunten voor mobiele apparaten. Ook zal er gezorgd moeten worden dat de informatievoorziening bij de haltes alsmede de voorzieningen voor mensen met een beperking minder vaak buiten werking zijn.

De informatieborden lijken nu vaker niet dan wel te werken. 10. Meer fietsenstallingen en oplaadpunten bij OV-knooppunten Steeds meer mensen kiezen voor de fiets als vervoermiddel in combinatie met het openbaar vervoer. Hart voor Den Haag stelt voor om bij alle belangrijke OV-knooppunten meer fietsenstallingen te realiseren en in samenspraak met de Biesieklette te zorgen voor oplaadpunten voor elektrische fietsen. Deze maatregelen stimuleren het gebruik van de fiets in combinatie met het openbaar vervoer. Bovendien zorgt dit voor een veilig en overzichtelijk straatbeeld, waarbij wildparkeren van fietsen wordt tegengegaan. 11. Alle haltes toegankelijk voor rolstoel en/of scootmobiel Bij sommige haltes hoor je door de omroeper in de tram zeggen: “De volgende halte is niet toegankelijk voor scootmobiel.” Dit is anno 2024 onacceptabel. Wat Hart voor Den Haag betreft worden alle haltes in kaart gebracht die nog niet toegankelijk zijn en volgt er een actieplan om deze allemaal zo snel als mogelijk toegankelijk te maken voor iedere Hagenaar. 12. Prullenbakken in de trams Om de netheid in de trams te verbeteren en zwerfafval te verminderen, pleit Hart voor Den Haag voor het installeren van prullenbakken in alle trams. Dit zorgt voor een schonere en aangenamere reiservaring voor alle passagiers.

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

9

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

10

Geluidsoverlast 13. Makkelijk en duidelijk meldsysteem voor geluidsoverlast van trams Hart voor Den Haag krijgt regelmatig klachten van bewoners en ondernemers over ernstige geluidsoverlast door trams, vooral in gebieden waar recent nieuwe tramlijnen zijn aangelegd. Om dit probleem effectief aan te pakken, pleit Hart voor Den Haag voor de invoering van een eenvoudig en duidelijk meldsysteem waarmee bewoners en ondernemers direct melding kunnen maken van geluidsoverlast veroorzaakt door trams of railwerkzaamheden. Dit systeem moet toegankelijk zijn via meerdere kanalen, zoals een telefoonnummer, een website en een mobiele app, en meldingen moeten snel en adequaat worden opgevolgd. Daarnaast moet de gemeente transparant zijn over de opvolging van deze meldingen en de genomen maatregelen om de overlast te verminderen. Door deze directe lijn tussen bewoners en de gemeente/HTM kunnen problemen sneller worden opgelost en wordt de leefkwaliteit in de stad verbeterd.

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

11

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

12

Financiële paragraaf Bestaande Budgetten: •

•

Openbaar vervoer en infrastructuur: Binnen de huidige gemeentebegroting zijn er budgetten gereserveerd voor openbaar vervoer en infrastructuur. Een herverdeling van deze middelen, gericht op de prioriteiten van dit plan, kan de eerste stap zijn in de financiering. Duurzaamheidsbudgetten: Gezien de overlap van sommige maatregelen met duurzaamheid en innovatie, kan er gebruik worden gemaakt van bestaande duurzaamheidsbudgetten.

Subsidies en Fondsen: • Europese subsidies: Europese fondsen zoals het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) kunnen worden aangewend voor projecten die duurzaamheid en innovatie bevorderen, waaronder verbetering van het openbaar vervoer. Publiek-Private Samenwerking (PPS): • Samenwerking met private investeerders: Private partijen kunnen worden benaderd voor investeringen in specifieke onderdelen van het plan, zoals de aanleg van fietsenstallingen of het verbeteren van wachtruimtes. • Corporate sponsors: Grote bedrijven kunnen als sponsoren worden aangetrokken voor zichtbare projecten zoals het omkleuren van de trams naar Haagse stadskleuren of het aanbrengen van lokale kunstwerken bij haltes. Innovatieve Financiering: • Crowdfunding: Specifieke projecten binnen het plan, zoals het creëren van wachtruimtes met innovatieve voorzieningen, kunnen via crowdfunding gefinancierd worden. Dit vergroot niet alleen de financiële ruimte, maar ook de betrokkenheid van de Haagse burgers. • Sociale leningen: Sociale leningen of impactinvesteringen, gericht op projecten met maatschappelijke meerwaarde, kunnen worden ingezet voor maatregelen die direct bijdragen aan de sociale cohesie in de stad, zoals gratis OV voor 65-plussers. Lobby: •

Rijksoverheid: Extra middelen kunnen worden verkregen door een gerichte lobby richting de rijksoverheid voor subsidies en steun, met nadruk op de impact van het plan op mobiliteit, duurzaamheid, en sociale inclusie.

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

13

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

14

Raadsbesluit De raad van de gemeente Den Haag, gelezen het initiatiefvoorstel ’Toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag’ van Hart voor Den Haag besluit:

1. De terugkeer van conducteurs op iedere tram, met prioriteit voor de risicolijnen in de avonduren, om de veiligheid en sociale controle te vergroten en direct in te kunnen grijpen bij incidenten. Deze conducteurs uit te rusten met wapenstok, pepperspray en spuugkit, inclusief de benodigde training om zichzelf en reizigers beter te kunnen beschermen bij ernstige situaties. 2. De integrale handhavingsacties, uitgevoerd in samenwerking met HTM en de politie, te intensiveren om zwartrijden, dronkenschap en wangedrag te bestrijden. De inkomsten uit boetes worden herinvesteerd in de verbetering van het openbaar vervoer. 3. Een OV-verbod in te voeren voor personen die zich schuldig maken aan geweld of ernstige overlast in het openbaar vervoer, waarbij strikte handhaving en boetes voor overtreders worden toegepast. 4. Een onderzoek in te stellen naar het hoge ziekteverzuim bij HTM, met specifieke aandacht voor werkdruk, arbeidsomstandigheden en de bedrijfscultuur, om het verzuim te verlagen en de dienstverlening te verbeteren. 5. Lokale kunstenaars te betrekken bij de inrichting van haltes en stations, om kunst in het openbaar vervoer te integreren en de culturele uitstraling van de stad te versterken. 6. De trams uit te voeren in de Haagse stadskleuren groen en geel om de stadstrots te bevorderen en de identiteit van Den Haag uit te dragen. 7.

In overleg met de HTM gratis openbaar vervoer aan te bieden op wedstrijddagen van ADO Den Haag en HIJS HOKIJ, waarbij supporters hun toegangsbewijs voor de wedstrijd kunnen tonen als vervoersbewijs. 8. Gratis openbaar vervoer in te voeren voor 65-plussers in Den Haag om hun mobiliteit te vergroten en deelname aan het sociale leven te stimuleren. 9. Innovatieve voorzieningen zoals overdekte zitplaatsen, gratis WiFi en oplaadpunten bij haltes te realiseren en de informatievoorziening voor reizigers, inclusief voorzieningen voor mensen met een beperking te verbeteren. 10. Meer fietsenstallingen en oplaadpunten voor elektrische fietsen bij belangrijke OVknooppunten te realiseren, in samenwerking met Biesieklette, om het fietsgebruik in combinatie met openbaar vervoer te stimuleren. 11. Alle haltes toegankelijk te maken voor mensen met een scootmobiel of rolstoel, door een actieplan op te stellen dat de toegankelijkheid van iedere halte waarborgt. 12. Prullenbakken in alle trams te plaatsen, om de netheid in de trams te verbeteren en zwerfafval te verminderen, wat bijdraagt aan een schonere en aangenamere reiservaring voor passagiers. 13. Een eenvoudig en duidelijk meldsysteem in te voeren voor bewoners en ondernemers om geluidsoverlast door trams en railwerkzaamheden te rapporteren, met snelle opvolging en transparantie over de genomen maatregelen.

Een positief en toekomstgericht openbaar vervoer in Den Haag

15