Document · PDF

RIS320284 Bijlage

Commissie Leefomgeving 17 april 2025, gemeente Den HaagBij agendapunt: Debat over Verkeersveiligheid2.479 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Uitkomsten evaluatie slimme snelheidsdisplays Overzicht aanvragen flitspalen

Oktober 2024, Gemeente Den Haag

1. Inhoudsopgave 2.

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 2.1 Aanleiding .................................................................................................................................... 3 2.2 Inzet slimme snelheidsdisplays.................................................................................................... 3 2.3 Locaties ........................................................................................................................................ 3 2.4 Evaluatie ...................................................................................................................................... 3 2.5 Aanpak evaluatie ......................................................................................................................... 3

Rij Rustig campagne......................................................................................................................... 5 3.1 Campagne met Tom Beugelsdijk ................................................................................................. 5 3.2 Campagne met Sjaak Bral ............................................................................................................ 5 3.3 Evaluatie campagnes ................................................................................................................... 5 3.4 Nudge van het jaar 2023 ............................................................................................................. 5

Data uit de snelheidsdisplays .......................................................................................................... 6

Handhaving ...................................................................................................................................... 6

Mient ........................................................................................................................................... 6

Escamplaan .................................................................................................................................. 6 Conclusies en aanbevelingen .......................................................................................................... 7

6.1 Conclusies .................................................................................................................................... 7 6.2 Aanbevelingen ............................................................................................................................. 7 7.

Flitspalen ......................................................................................................................................... 8

Bijlage Analyses per locatie ................................................................................................................... 10

2. Inleiding De gemeente Den Haag beschikt over 60 slimme snelheidsdisplays. Deze rouleren elke 5 à 6 weken over 180 verschillende locaties in de stad. De locaties van de snelheidsdisplays worden op basis van ervaring, klachten en meldingen bepaald. Ze meten continu de gereden snelheid van alle voertuigen en leggen dat vast. De data worden gedeeld met de politie. Op basis daarvan wordt handhaving door de politie ingezet. De Rij Rustig campagne roept weggebruikers op rustig te rijden en informeert de weggebruikers in de stad over de samenwerking tussen de gemeente en de politie. Deze afspraken zijn op 20 maart 2024 ondertekend door de politiechef Eenheid Den Haag en de wethouder Mobiliteit van Den Haag.

2.1 Aanleiding “Ongeveer een derde van de ongevallen wordt veroorzaakt door te hard rijden” (SWOV). Te hard rijden veroorzaakt naast verkeersonveiligheid ook een gevoel van onveiligheid en geluidsoverlast. De gemeente ontvangt hier veel klachten over. Te hard rijden vermindert dan ook de leefbaarheid.

2.2 Inzet slimme snelheidsdisplays Door gebruik te maken van de data van de snelheidsdisplays kan de politie trends signaleren. Bijvoorbeeld als woon-werkverkeer iedere werkdag in de ochtend rond 6.00 uur ruimschoots de maximale snelheid overschrijdt. Ook worden straatraces soms zo gelokaliseerd. Hierop kan de politie de gewenste handhaving inzetten. Daardoor wordt met een beperkte capaciteit van de politie meer bereikt.

2.3 Locaties De snelheidsdisplays worden opgehangen op locaties waar vermoedelijk te hard gereden wordt. Burgers, politie, wegbeheerders en anderen kunnen een snelheidsdisplay aanvragen. Deze worden opgenomen in het roulatieschema. Op basis van de uitkomsten van de gereden snelheden (wanneer niet te hard gereden wordt) wordt gekeken welke locaties kunnen vervallen. De snelheidsdisplays verplaatsen dan weer naar een andere locatie.

2.4 Evaluatie De hoofdvraag van de evaluatie luidt: Rijdt men rustiger ter hoogte van een in gebruik zijnde snelheidsdisplay? Naast het meetbare effect van de snelheidsdisplay (snelheid) kan de snelheidsdisplay ook een subjectief effect hebben richting omwonenden; zij kunnen melding doen van te hard rijden en voelen zich gehoord wanneer een snelheidsdisplay geplaatst wordt. Dit wordt in deze evaluatie niet onderzocht.

2.5 Aanpak evaluatie Eerst is een eerste analyse gemaakt op basis van de beschikbare data om zo de effecten van de snelheidsdisplays op de gereden snelheid in kaart te brengen. Op basis van deze analyse kon worden bepaald of de methode van de evaluatie van de snelheidsdisplays geschikt is voor alle locaties waar ze worden ingezet. Er is gebruik gemaakt van de beschikbare data uit zes geselecteerde snelheidsdisplays. Gelet op de vele data per snelheidsdisplay en de hoeveelheid werk voor het analyseren hiervan is ervoor gekozen de evaluatie uit te voeren op zes verschillende locaties verspreid in de stad. In de bijlage zijn de uitkomsten per locatie opgenomen.

Om te kunnen bepalen wat de snelheden zijn zonder snelheidsdisplays is daarnaast gebruik gemaakt van TomTom Floating Car data (zie toelichting in kader). TomTom-data geeft trajectsnelheid en niet de snelheid op een specifiek punt, zoals de snelheidsdisplays. Vervolgens zijn zes locaties geselecteerd waar de snelheidsdisplays gehangen hebben in 2023. De bijbehorende wegvakken zijn daarna geselecteerd om de TomTom trajectsnelheid te bepalen. Voor vier fases zijn data uit de snelheidsdisplays per uur opgehaald. Daarna zijn grafieken gemaakt van de V85 limietoverschrijding (zie toelichting in kader) tijdens de vier fases. De vier fases zijn: 1. Geen snelheidsdisplay aanwezig: data gebruikt van TomTom 2. Snelheidsdisplay aanwezig, maar niet in gebruik. Display geeft geen feedback aan de weggebruiker maar meet wel 3. Snelheidsdisplay in gebruik 4. Snelheidsdisplay is verwijderd: data gebruikt van TomTom

Kanttekening: TomTom meet een beperkte groep voertuigen. Bijvoorbeeld over de periode van de nulmeting op de Escamplaan werden door de snelheidsdisplay circa 9200 voertuigen gemeten en door TomTom circa 1100 voertuigen (circa 12%). Deze verhouding zien we bij alle locaties terug. Floating Car Data Floating Car Data is een verzamelnaam voor data verkregen uit voertuigen of mobiele apparaten die zich in het verkeer bewegen. Deze data hebben dus geen vaste locatie, maar zenden regelmatig signalen uit over hun positie en snelheid door gebruik te maken van gps. V85 De V85 is een term die gebruikt wordt in verkeersstudies om aan te geven hoeveel voertuigen sneller rijden dan de toegestane maximumsnelheid. De 'V85' staat voor de snelheid die door 85% van de voertuigen niet wordt overschreden. Dit betekent dat 15% van de voertuigen sneller rijdt dan deze snelheid. De V85 limietoverschrijding verwijst naar situaties waarin de V85 snelheid hoger is dan de vastgestelde snelheidslimiet op een bepaalde weg. Bijvoorbeeld, als de snelheidslimiet 50 km/u is en de V85 snelheid is 60 km/u, dan is er sprake van een V85 limietoverschrijding van 10 km/u. Dit wordt gezien als een indicatie dat de huidige snelheidsbeperkingen niet effectief zijn, omdat een significant deel van de voertuigen sneller rijdt dan toegestaan.

3. Evaluatie Rij Rustig campagne 3.1 Campagne met Tom Beugelsdijk In maart 2023 is de Rij Rustig campagne gestart met de ondertekening van een convenant tussen Politie Eenheid Den Haag en de gemeente Den Haag. Aan deze campagne werkte bekende Hagenaar Tom Beugelsdijk mee. De campagne liep gedurende vier weken. In juli, augustus en september 2023 werd de campagne met de bijbehorende uitingen herhaald.

3.2 Campagne met Sjaak Bral In december 2023 werd de campagne in een nieuw jasje gestoken. Sjaak Bral riep Hagenaars op vooral rustig te rijden. Hij ging met Hagenaars in gesprek over te hard rijden en verkeersveiligheid terwijl ze autoreden. In juli en augustus 2024 is de campagne herhaald.

3.3 Evaluatie campagnes Uit de evaluatie van de campagnes blijkt dat het bereik enorm groot is geweest. Alleen al in december 2023 zijn 334.000 unieke personen bereikt via Instagram en Facebook en nog eens 112.000 unieke personen via YouTube. Of de campagne uiteindelijk ook leidt tot een gedragsaanpassing, is heel moeilijk te zeggen. Gedragswijziging start met bewust zijn van het gedrag. Daar draagt deze campagne aan bij. Dit is ook een langdurig proces. Daarom wordt de campagne, ook in de toekomst, regelmatig en langdurig herhaald.

3.4 Nudge van het jaar 2023 De Rij Rustig campagne heeft de Nudge van het Jaar 2023 prijs gewonnen. Hierdoor heeft de campagne begin 2024 wederom veel aandacht gekregen. Diverse media, zowel binnen als buiten Den Haag, besteedden aandacht aan het winnen van de prijs.

4. Data uit de snelheidsdisplays De gemeente heeft een dashboard gebouwd om de data uit de snelheidsdisplays inzichtelijk te maken. De politie gebruikt dit dashboard om handhavingsacties te plannen. Sinds het ondertekenen van het convenant in maart 2023 is dit dashboard steeds verder verfijnd. Sinds juli 2024 beschikt de politie over een nieuwe versie. Deze versie is zodanig aangepast dat de politie hier makkelijker mee kan werken. Ook kunnen nu meer verschillende functionarissen binnen de politie gebruik maken van het dashboard.

5. Handhaving Handhaving wordt ingezet op basis van de data uit de snelheidsdisplays. Samen met de politie zijn afspraken gemaakt over het delen van de gegenereerde data uit de snelheidsdisplays en de inzet van handhaving. De handhaving maakt tevens deel uit van de preventie campagne ‘Rij rustig.’ Tot juni 2024 heeft het delen van de data niet het gewenste niveau gehaald waardoor de politie tijdelijk was gestopt met de data gerichte inzet. Delen van de data ontbraken en verwijzingen naar de juiste locatie van de snelheidsdisplays waren niet altijd compleet. Het delen van de data is inmiddels op een dusdanig niveau dat handhaving weer onderdeel is van de campagne. De verschillende ploegen van de politie zetten regelmatig in op verkeershandhaving. Ten behoeve van deze evaluatie heeft de politie gericht extra gehandhaafd op twee van de locaties, te weten de Mient en Escamplaan.

a) Mient Op dinsdag 9 juli 2024 is op de Mient, tussen de Perenstraat en Moerbeiplein, in de vroege ochtend gedurende 50 minuten gehandhaafd op snelheid. Gelet op het tijdstip kon dit in beide richtingen uitgevoerd worden. Twaalf voertuigen zijn gecontroleerd waarbij de hoogst gemeten snelheid 65km/u was. Het effect van de politiehandhaving op de gereden snelheden op de Mient was goed zichtbaar. De gemiddelde snelheid daalde met circa 14 km/u. Het effect bleef gedurende drie dagen zichtbaar in de ochtend. Gemiddeld was het effect na twee dagen echter weer weg.

b) Escamplaan Op woensdag 10 juli is tussen 14.30 en 20.30u gehandhaafd op snelheid op de Escamplaan, tussen de De Werf en Zichtenburglaan. Er zijn zestien bekeuringen uitgedeeld waarvan eenmaal invordering rijbewijs. De snelheid waarvoor de bekeuringen zijn uitgeschreven lagen tussen de 80 en 100km/u. Het effect op de gereden snelheden op de Escamplaan was beperkt. Gemiddeld bleef de gereden snelheid op de dag zelf en de twee dagen erna gelijk. De gemiddelde snelheid op dit wegvak ligt rond de 16km/u hoger dan de toegestane maximale snelheid van 50km/u.

6. Conclusies en aanbevelingen 6.1 Conclusies Uit de evaluatie van de zes locaties lijkt de aanwezigheid van snelheidsdisplays matig effect te hebben op de gereden snelheden. Er is wel effect, maar dit effect is minder groot dan verwacht. Verwacht werd dat de displays 3 km/u verschil zouden maken. In de praktijk is dit circa 0,5 km/u. De displays hebben na het verwijderen nog wel een effect. Soms gaat men juist sneller rijden als de displays er hangen. Het doel om de snelheidsdata uit de snelheidsdisplays met de politie te delen is behaald. De politie beschikt inmiddels over een dashboard dat op maat gemaakt is voor dit project. Op basis van de combinatie van snelheidsdisplays en handhaving kan geconcludeerd worden dat handhaving effect heeft maar dat voor voldoende effect de handhaving geïntensiveerd moet worden. De gevolgde werkwijze, waarbij de data van TomTom en de data uit de snelheidsdisplays naast elkaar zijn gebruikt, blijkt minder geschikt voor een volledige evaluatie van 180 locaties. Dit omdat er te veel data handmatig vergeleken moet worden.

6.2 Aanbevelingen De snelheidsdisplays hebben, in combinatie met meer handhaving, effect op de gereden snelheid en hiermee op de verkeersveiligheid. Daarom wordt aangeraden meer in te zetten op het verlagen van de snelheid in de stad. Dit kan door de volgende maatregelen toe passen: -

Lobby intensiveren voor digitale handhaving op snelheid door gemeenten. Lobby voor extra flitspalen intensiveren en flitspalen blijven aanvragen. Voortzetten van de ‘Rij Rustig’ campagne voor het verder creëren van bewustzijn van snelheid in relatie tot verkeersveiligheid. De huidige samenwerking met de politie voortzetten. Ondanks dat het gedrag (nog) niet substantieel veranderd is, zal intensieve handhaving hier wel voor kunnen zorgen. Dit gecombineerd met de gedragscampagne. Als de lobby voor digitale handhaving met behulp van camera’s succesvol is, kunnen de locaties van de camera’s gekozen worden op basis van de data van de snelheidsdisplays. De norm van 30km/u verder door te voeren en daarop de (woon)straten in te richten.

7. Flitspalen Het college dient regelmatig verzoeken in bij het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM) voor handhaving met behulp van flitspalen. Helaas leidt dit niet vaak tot de daadwerkelijke plaatsing van palen. Hieronder treft u een overzicht aan van de aanvragen en de status van die aanvragen.

Locatie Melis Stokelaan

Wegvak Kruising Leyweg

Neherkade/ Rijswijkseweg

Rijswijkseweg/Calandstraat en Trekvlietbrug/Rijswijkseweg

Neherkade Neherkade

t.h.v. Slachthuislaan t.h.v. bocht vlak voor Stieltjesstraat Moet nog nader worden bepaald

Rotterdamse Baan

Erasmusweg

Gehele wegvak (Lozerlaan Knoop Moerwijk)

Onderbouwing De flexflitser was toegekend en geplaatst t.h.v. huisnummers 1420/1436. Vanwege wegwerkzaamheden (30km/u) heeft CVOM deze ingetrokken. Toegekend op basis van te hoge gereden snelheden en aantallen ongevallen. De aanvraag is begin oktober 2024 verstuurd naar het CVOM. Eind mei zijn hiervoor snelheid- en roodlichtnegatiemetingen gedaan. Bij metingen uit 2022 bleek de roodlichtnegatie >200 auto's per dag. Er is gekeken of de situatie verbeterd kon worden met aanpassingen in de VRI en het aanpassen van de kruising voor fietsers. Op de Rijswijkseweg richting Laak is een aparte rijstrook voor rechtsaf toegevoegd. Desondanks is de situatie op de kruising over de Neherkade in beide richtingen nog niet genoeg verbeterd. Locatie is nog in onderzoek. Locatie is nog in onderzoek Aanvraag voor vier locaties is verzonden naar het CVOM in oktober 2024. Dit in samenwerking met verkeersleiding verkeerscentrale en politie. In eerste instantie is aanvraag gedaan voor trajectcontrole. Deze is direct afgewezen. Hierop heeft het college besloten aanvraag in te dienen voor circa vier flexflitsers. Flexflitser is toegekend ter hoogte van nummer 1699 richting Beresteinlaan. Toegekend op basis

Loosduinseweg

t.h.v Asmanweg

kruising Pletterijstraat/Schenkviaduct Jan van der Heijdenstraat/ kruising Lorentzplein

Moet nog nader worden bepaald Pasteurstraat – Lorentzplein

Machiel Vrijenhoeklaan

t.h.v. fietsoversteek Pyrolalaan

Vreeswijkstraat

Tussen Renswoudelaan en Soestdijksekade

Binckhorstlaan

ntb

Westvlietweg

ntb

van te hoge gemiddelde gereden snelheid en aantal ongevallen... Vanwege werkzaamheden voor Warmtelinq werd de snelheid op het wegvak verlaagd naar 30 km/u. Hier is geprobeerd een flexflitser aan te vragen gedurende de werkzaamheden, maar deze is niet in behandeling genomen omdat de locatie niet voldeed aan de voorwaarden voor de benodigde afstand tussen plaatsing signalering en inrijden van de werkzaamheden.

Vanwege werkzaamheden aan het Lorentzplein door de HTM wordt de snelheid op het Lorentzplein verlaagd naar 30 km/u, ook zijn enkele straten in de omgeving afgesloten. Hier is geprobeerd een flexflitser aan te vragen gedurende de werkzaamheden, maar deze is afgewezen door het CVOM. Het CVOM geeft de voorkeur aan reguliere flexflitspalen i.p.v. werkzaamhedenflitsers in verband met onderbezetting. De verkeerspolitie heeft een analyse gedaan op deze locatie. Uit deze analyse kwam naar voren dat er geen ongelukken hebben plaatsgevonden bij de kruising tussen 1 januari 2019 en eind juli 2023, waardoor de verkeerspolitie negatief geadviseerd heeft voor deze locatie en er geen verzoek is ingediend bij het CVOM. Aanvraag is gehonoreerd in oktober 2023, de Vreeswijkstraat is opgenomen in het roulatieschema voor een flexflitspaal sinds januari 2024. Onderzoek wordt gestart naar haalbaarheid van een aanvraag van een flexflitser Onderzoek wordt gestart naar haalbaarheid van een aanvraag van een flexflitser

Bijlage Analyses per locatie In deze bijlage leest u de analyse van de snelheidsdisplays per locatie.

1. Escamplaan