RIS320158 Afdoening motie Springplak uit de bijstand

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de gemeenteraad

SZW/10851823 RIS320158 Contactpersoon

Hedzer Heijink Dienst

Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Afdeling

SZW Beleid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

18 maart 2025

hedzer.heijink@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Springplank uit de bijstand’

Uw raad heeft tijdens de bespreking van het voorstel Vaststelling verordening maatregelen en handhaving participatiewet, IOAW en IOAZ Den Haag 2024 (RIS319829) op 3 oktober 2024 de door het raadslid mevrouw Hofstra ingediende motie Springplak uit de bijstand (RIS320158) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende dat: - de gemeente Groningen het project “Springplank” in 2019 succesvol heeft afgerond, waarbij aan 160 personen, die langere tijd in een uitkeringssituatie verkeerden, vier dagen per week productiewerk werd aangeboden in combinatie met re-integratiemiddelen; - 63% van de deelnemers aan dit project erin slaagde om hun uitkering te beëindigen, 7% een opleiding is gaan volgen of een ander traject heeft gekozen, en 17 deelnemers naar het wijkteam zijn terugverwezen. Overwegende dat: - het project heeft aangetoond dat een combinatie van structurele dagbesteding en intensieve begeleiding effectief kan zijn in het helpen van langdurige uitkeringsgerechtigden om duurzame stappen te zetten richting werk of scholing; - dit type re-integratieproject niet alleen een positieve invloed heeft op de deelnemers zelf, maar ook bijdraagt aan het verminderen van uitkeringsafhankelijkheid en fraude.

Van mening dat: - werk de sleutel is tot onafhankelijkheid, zelfvertrouwen en het leveren van een waardevolle bijdrage aan de maatschappij. Verzoekt het college: - te onderzoeken of een soortgelijk project als “Springplank” in Den Haag kan worden opgezet, waarbij productiewerk gecombineerd wordt met re-integratiemiddelen voor langdurige uitkeringsgerechtigden; - de raad binnen zes maanden te informeren over de mogelijkheden, kosten en verwachte effecten van een dergelijk project in Den Haag.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10851823

Het college geeft op de volgende manier antwoord op deze motie: Het college heeft in het beleidsplan Werk & Participatie 2023-2026 (RIS315004) aangegeven dat we iedereen een werkkans bieden. Den Haag Werkt biedt vier soorten dienstverlening die relateren aan de interventie Springplank: interne werkfit- en opleidingstrajecten, de praktische diagnose, ontwikkelbanen en simpel switchen.

Springplank is een combinatie van intensieve re-integratiebegeleiding en rechtmatigheidscontrole, gericht op bijstandsgerechtigden uit de gemeente Groningen die eerder niet aan het werk konden, een maatregel opgelegd kregen en/of waar een vermoeden van fraude bestaat. Het traject betreft 36 uur per week re-integreren bij de sociale werkvoorziening c.q. sociaal ontwikkelbedrijf. Eenvoudig productiewerk wordt gecombineerd met groeps- en individuele gesprekken, sporten en aandacht voor persoonlijke verzorging. Twee consulenten zijn hiervoor aanvullend vrij gemaakt en werken samen met de andere werkbegeleiders. Het doel van de interventie is het verkrijgen van regulier of gesubsidieerd werk (eventueel - als tussenstap een passend traject, vrijwilligerswerk of opleiding). Een nevendoelstelling is het stopzetten van onterecht verstrekte uitkeringen. Er waren per jaar circa 160 deelnemers, waarvan 100 mensen (63%) geen uitkering meer had [door zelf opzeggen, sanctie of als gevolg van doorlopen interventie], 12 mensen (7%) een opleiding of ander traject volgen, 31 mensen (19%) nog deelnamen aan Springplank of op de wachtlijst stonden; en 17 personen (11%) niet gestart zijn en terugverwezen. De kosten voor de werkplekken bedroegen gemiddeld € 500,- excl. BTW per deelnemer per maand en daarnaast de kosten van 2,2 fte consulenten ad €132.000,-.

Overeenkomsten Springplank en Den Haag Werkt Uit de vergelijking met de Springplank interventie en de dienstverlening van Den Haag Werkt blijkt dat er veel overeenkomsten zijn en er daarom in de ogen van het college geen fundamentele andere aanpak nodig is. Den Haag Werkt biedt diverse soorten werkzaamheden aan, waaronder schoonmaakwerk, productiewerk en groenvoorziening in de vorm van interne werkfit- en ontwikkeltrajecten alsmede beschut werk. Daarbij bieden we een breed groepsgericht trainingsaanbod aan gericht op ‘empowerment’ van de medewerkers, waaronder persoonlijke ontwikkeling en mentale en fysieke gezondheid. Den Haag Werkt zet tevens in op praktijkleren met de mbo-praktijkverklaringen. Begeleiding gebeurt met name individueel door de teamleiders en casemanager mobiliteit. Net als bij Springplank is er regelmatig overleg met de accountmanagers van de werkgeversbenadering, zodat vacatures worden besproken met de bijstandsgerechtigde. Den Haag Werkt organiseert ook banenmarkten met werkgevers en opleiders. Onze aanpak komt dan ook grotendeels overeen met Springplank (zie kader).

Springplank is tevens bedoeld om een heldere diagnose te stellen of klanten behoren tot de groep ‘nietwillers’, dan wel ‘niet-kunners.’ Den Haag Werkt experimenteert sinds november 2024 met de praktische diagnose op locatie aan de Kerketuinenweg, waaronder de inzet van arbeidsdeskundig advies zoals bij Springplank gebeurt. Daarbij is het doel van de interventie Springplank om regulier of gesubsidieerd werk te verkrijgen of - als tussenstap - een passend werkfit- en werkontwikkeltraject, vrijwilligerswerk of opleiding.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10851823

Den Haag Werkt biedt diverse trajecten aan en bemiddelt mensen naar werk. Den Haag Werkt experimenteert daarnaast met de ‘ontwikkelbaan’ als tussenstap richting werk bij een reguliere werkgever of beschut werk, waarmee we de medewerker beter leren kennen en de beste passende baan vinden. Verschillen Springplank en Den Haag Werkt Verschillen zijn er met name in de extra doelstelling, namelijk het tevens tegengaan van fraude. Groningen richt zich met Springplank op het tegengaan van het schenden van de arbeidsverplichtingen en het bewust schenden van de inlichtingenplicht. Dit wijkt af van de aanpak van Den Haag Werkt, omdat we ons in de trajecten richten op motivatie en het wegnemen van belemmeringen. Den Haag Werkt maakt bij maatregelwaardig gedrag gebruik van de verzuimaanpak. Deze aanpak bestaat uit een gesprek en bij nogmaals maatregelwaardig gedrag wordt bepaald of gekort wordt op de bijstandsuitkering. Springplank is ook gericht op het tegengaan van fraude. De gemeente Den Haag doet zorgvuldig onderzoek bij vermoedens van het met opzet schenden van de inlichtingenplicht; met name in de vorm van zwart werken. Als we vaststellen dat de inlichtingenplicht bewust wordt geschonden, vorderen we de te veel ontvangen bijstandsuitkering terug en leggen een boete op.

We behandelen mensen in de bijstand, die een fout maken, niet als fraudeurs maar luisteren naar hun kant van het verhaal en ondersteunen hen om belemmeringen op te lossen zodat zij de bijstandsverplichtingen kunnen nakomen. Meer informatie over onze Haagse aanpak staat in de Verordening maatregelen en handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ Den Haag 2024 (RIS319830).

Dienstverlening van Den Haag Werkt: We bieden circa 60 interne re-integratieplekken die 3 tot 6 maanden duren, zodat op jaarbasis circa 120 mensen zich ontwikkelen naar werk. In de introductieperiode maakt de uitkeringsgerechtigde kennis met de diverse afdelingen van het sociaal werk- en ontwikkelbedrijf en wordt de juiste match met de werkzaamheden gemaakt. Dit kan direct resulteren in een baan bij een werkgever of beschut werk. We experimenteren op dit moment met een verdiepende ‘praktische diagnose’ van vier weken voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt op de locatie aan de Kerketuinenweg. We bekijken het werktempo, de kwaliteit van het werk en de inzetbaarheid. Deze aanpak heeft een activerend effect, mede omdat mensen in de praktijk kunnen uitproberen wat zij leuke werkzaamheden vinden én waar zij goed in zijn. Tot nu toe heeft deze praktische diagnose geleid tot reintegratietrajecten, ontwikkelbanen en beschut werk bij Den Haag Werkt. We creëren ontwikkelbanen als springplank voor mensen die tussen wal en schip vallen: mensen komen niet in aanmerking voor een indicatie nieuw beschut werk én zijn nog niet toe aan werk bij een reguliere werkgever. Zij krijgen een aanstelling voor één tot twee jaar in de banenafspraak.

Vervolgens werken we toe naar werk bij een reguliere werkgever door de ‘stap naar werk’ vanuit loonkostensubsidie in te zetten bij inwoners waarvan de inschatting wordt gemaakt dat ze na 6 maanden kunnen uitstromen naar regulier werk We maken Simpel Switchen mogelijk, zodat mensen stappen maken van beschut werk naar regulier werk, alsook van arbeidsmatige dagbesteding naar beschut werk. De essentie is de terugkeergarantie, zodat zij terugkeren op de voor hen passende trede als de stap nog te groot blijkt te zijn.

Binnen Springplank werd de focus verlegd van de ‘frauderende klant’ naar de ‘klant in zijn totale systeem’. Onder meer vanwege het verloren vertrouwen in eigen kunnen, werkgevers en de overheid.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10851823

Ook bleken sancties onvoldoende teweeg te brengen bij de deelnemers én zelfs het tegenovergestelde effect te bereiken: nogal wat klanten die in de aanvankelijke aanpak snel uitstroomden, keerden na enige tijd terug met grotere problemen dan ze aanvankelijk hadden. Juist hulp bij achterliggende problemen hielp de deelnemers duurzaam aan het werk of aan andere vormen van maatschappelijke participatie. Meedoen is de rode draad in het beleid van de gemeente Den Haag. Als mensen betaald werk hebben, stelt dat hen in staat om hun kwaliteiten te ontplooien, het zorgt ervoor dat mensen zich kunnen ontwikkelen en het versterkt het gevoel van eigenwaarde. Ook neemt de kans op financiële onafhankelijkheid toe. Daarom verbeteren we onze dienstverlening continu, waaronder onze reintegratietrajecten en banen in de banenafspraak en het beschut werk. We leren van elkaar en blijven ons spiegelen aan andere werkwijzen, zoals Springplank. In de voortgangsrapportages van het beleidsplan Werk & Participatie 2023-2026 delen we de wijze waarop we deze ontwikkelingen verder vormgeven. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4