RIS320101 Initiatiefvoorstel Hart voor Den Haag Meer fonteinen

RIS320101

Inleiding Den Haag telt momenteel zo’n 30 fonteinen, variërend van het Bankaplein tot de iconische fonteinen in de Hofvijver. Hoewel deze watervoorzieningen en fonteinen belangrijke elementen zijn van stedelijke innovatie en ontwikkeling, laat het onderhoud en de staat van veel van deze fonteinen te wensen over. Diverse fonteinen zijn verouderd, functioneren niet naar behoren, of zijn simpelweg niet de publiekstrekkers die ze zouden moeten zijn. Watervoorzieningen zoals fonteinen dragen niet alleen bij aan de esthetiek en sfeer van onze wijken, maar kunnen ook een belangrijke rol spelen in het vergroten van de aantrekkelijkheid van de stad voor toeristen en het bieden van verkoeling tijdens warme periodes. Hart voor Den Haag stelt daarom voor om jaarlijks minimaal één nieuwe fontein te realiseren en tegelijkertijd te investeren in het behoud en de verbetering van de bestaande fonteinen. Met dit initiatiefvoorstel willen wij uiteenzetten waarom nieuwe en goed onderhouden fonteinen van cruciaal belang zijn voor de stad Den Haag, en hoe we de bestaande fonteinen beter kunnen benutten en onder de aandacht kunnen brengen. Richard de Mos Damiën Zeller Hart voor Den Haag

Meer fonteinen

2

Meer fonteinen

3

Inhoud Verfraaiing van de Publieke Ruimte Fonteinenshow Verkoeling en klimaatadaptatie Haagse Fonteinentour Onderhoud van Haagse Fonteinen Specifieke Locaties Financiën Raadsbesluit

Meer fonteinen

Pagina 6 Pagina 6 Pagina 8 Pagina 8 Pagina 10 Pagina 10 Pagina 13 Pagina 15

4

Meer fonteinen

5

1. Verfraaiing van de Publieke Ruimte Parken en pleinen krijgen door de toevoeging van fonteinen niet alleen een meer natuurlijke, maar ook een dynamische en levendige uitstraling. Het rustgevende geluid van stromend water zorgt voor een kalmerende sfeer, terwijl de visuele aantrekkingskracht van het water de esthetiek van de omgeving naar een hoger niveau tilt. Fonteinen zijn er in alle soorten en maten, elk met hun eigen unieke uitstraling en charme. Denk bijvoorbeeld aan de imposante fontein op het Gevers Deynootplein of de iconische waterfontein in de Hofvijver, die niet alleen de omgeving verfraaien, maar ook een herkenbaar en aantrekkelijk element in het Haagse straatbeeld vormen. Het plaatsen van nieuwe fonteinen biedt veel mogelijkheden om stedelijke ruimtes te transformeren tot aantrekkelijke ontmoetingsplaatsen voor zowel bewoners als bezoekers. Door fonteinen te combineren met groenvoorzieningen, zitplekken, terrassen en kiosken, kunnen openbare ruimtes aanzienlijk verlevendigd worden. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn op pleinen die momenteel leeg en onbenut aanvoelen. Het geluid van kabbelend water kan bezoekers uitnodigen om langer te blijven en te genieten van hun omgeving, waardoor pleinen en parken meer bezoekers trekken en daarmee de leefbaarheid van de stad wordt vergroot. 2.

Fonteinenshow Fonteinen hebben wereldwijd een grote aantrekkingskracht op toeristen. Denk bijvoorbeeld aan de Trevi-fontein in Rome, de spectaculaire fonteinen van Bellagio in Las Vegas, en de Magische Fontein van Montjuïc in Barcelona. Deze iconische fonteinen trekken jaarlijks miljoenen bezoekers en dragen bij aan het internationale imago van hun steden. Den Haag heeft met zijn historische charme en culturele rijkdom de potentie om eveneens een dergelijke aantrekkingskracht te ontwikkelen. Dit initiatiefvoorstel introduceert een grootse, Vegas-achtige fonteinenshow in de Hofvijver. De Hofvijver, gelegen in het hart van de stad en omringd door het Binnenhof, vormt een ideale locatie voor een spektakel dat zowel inwoners uit Den Haag als toeristen aantrekt. Het plan is om een fonteinenshow te creëren die wordt omlijst door muziek van bekende Haagse artiesten en bands, waarmee we de rijke muzikale traditie van de stad in de schijnwerpers zetten. Deze show zou dagelijks op vaste tijden kunnen plaatsvinden, vergelijkbaar met de Bellagiofonteinen in Las Vegas, The Dubai Fountain in de Verenigde Arabische Emiraten en de muziekfontein in Eilat, Israël. Waar muziek, licht en water perfect op elkaar zijn afgestemd.

Gedacht kan worden aan muziek van iconische Haagse bands zoals Golden Earring, waarvan het nummer "Radar Love" wereldfaam heeft verworven, of de bekende hits van Anouk, die eveneens een sterke Haagse connectie heeft. Deze fonteinenshow zal niet alleen een nieuwe toeristische trekpleister worden, maar ook bijdragen aan de stadstrots door de culturele erfenis van Den Haag te vieren. Bij het realiseren van nieuwe fonteinen, en met name een fonteinenshow in de Hofvijver, moet zorgvuldig worden gekeken naar de effecten voor de omliggende wijken en de stad als geheel. Een goed ontworpen en gepromote fonteinenshow kan ervoor zorgen dat meer mensen, zowel lokale bewoners als toeristen, de binnenstad bezoeken. Dit zou een aanzienlijke stimulans kunnen zijn voor de lokale economie, vooral voor de horeca, detailhandel en culturele sector.

Meer fonteinen

6

Meer fonteinen

7

3. Verkoeling en klimaatadaptatie Nederlandse steden, waaronder Den Haag, zijn niet gebouwd op hitte. In stedelijke gebieden kan het tot wel 7 graden warmer worden dan op het platteland. Dit zogenaamde hitte-eilandeffect zorgt voor extra warmte in de stad, waardoor met name kwetsbare groepen zoals ouderen en jonge kinderen risico lopen op oververhitting. Fonteinen en andere waterpartijen spelen een cruciale rol in het verminderen van dit hitte-eilandeffect. Stromend water in fonteinen draagt effectief bij aan de afkoeling van de omgeving door verdamping, wat warmte afvoert. Uit onderzoek blijkt dat koelen met water, zoals bij fonteinen, effectief is omdat water via verdamping een groot verkoelend effect heeft op de directe omgeving. Daarnaast kunnen fonteinen, door hun ontwerp, een verkoelende werking hebben voor zowel bewoners als bezoekers. Ze bieden verfrissing voor kinderen die door de fontein rennen en voor volwassenen die genieten van het koele effect op warme dagen. Naast fonteinen dragen vernevelingsinstallaties bij aan verkoeling. Het kan zorgen voor een verkoeling tot wel 3°C. (1) Daarom zal Hart voor Den Haag, naast de aanleg van nieuwe fonteinen ook graag vernevelingsinstallaties willen zien in de zomer. Het inzetten van fonteinen als verkoelende infrastructuur sluit aan bij duurzame oplossingen om klimaatadaptatie in stedelijke gebieden te bevorderen.

Hart voor Den Haag pleit daarom voor de strategische plaatsing van nieuwe fonteinen en waterpartijen op plekken waar de hitte het meest voelbaar is, zoals drukbezochte pleinen en parken. Hiermee kunnen we niet alleen de leefbaarheid verbeteren, maar ook een concrete bijdrage leveren aan het tegengaan van hittestress in de stad. 4. Haagse Fonteinentour Op dit moment is het voor bewoners en toeristen lastig om te achterhalen waar alle Haagse fonteinen zich bevinden. De gemeente zou dit toegankelijker moeten maken, bijvoorbeeld door een interactieve tour aan te bieden via de gemeentelijke website en sociale media. Eerder heeft Hart voor Den Haag via het initiatiefvoorstel ‘Stadstrots Maak #Den Haag Instafamous' (RIS309021) opgeroepen om Den Haag meer in de schijnwerpers te zetten op sociale media. De mooie fonteinen die Den Haag al heeft, en via dit voorstel meer zal krijgen, passen perfect in deze visie. Plaquettes met QR-codes bij iedere fontein kunnen bezoekers voorzien van meer informatie en een route naar de dichtstbijzijnde fontein.

(1) https://groenblauwenetwerken.nl/measures/koelen-met-water/

Meer fonteinen

8

Meer fonteinen

9

5. Onderhoud van Haagse Fonteinen Momenteel worden de Haagse fonteinen tussen oktober en april uitgezet om ze te beschermen tegen vorstschade en om het benodigde onderhoud uit te voeren. Hoewel dit gebruikelijk is in veel Nederlandse steden, zijn er voorbeelden in andere landen, zoals Rome, waar fonteinen het hele jaar door in werking blijven, zelfs tijdens koude nachten waarin de temperatuur onder het vriespunt kan zakken. Dit roept de vraag op of de huidige periode waarin de fonteinen in Den Haag zijn uitgeschakeld wel noodzakelijk zo lang moet zijn. Hart voor Den Haag stelt daarom voor om te onderzoeken of de periode waarin de fonteinen zijn uitgeschakeld aanzienlijk kan worden verkort, of zelfs geheel kan worden afgeschaft. Door het gebruik van moderne technologieën en onderhoudstechnieken is het wellicht mogelijk om de fonteinen het hele jaar door operationeel te houden, zonder dat dit leidt tot hogere onderhoudskosten of risico’s op schade door vorst 6. Specifieke Locaties Om de positieve impact van fonteinen in de stad te maximaliseren, is het van belang om strategische locaties te kiezen waar de plaatsing van nieuwe fonteinen of de verbetering van bestaande fonteinen het meeste effect zal hebben.

Dit kan zowel op esthetisch gebied zijn, ter verbetering van de sfeer en uitstraling van een plein, als functioneel, ter verkoeling tijdens warme zomers of als ontmoetingsplaats voor bewoners en bezoekers. Hart voor Den Haag heeft daarom een aantal specifieke locaties in kaart gebracht waar fonteinen of waterpartijen een aanzienlijke meerwaarde kunnen bieden, zowel voor de buurtbewoners als voor de aantrekkelijkheid van de stad in zijn geheel. Voor elke locatie is gekeken naar het unieke karakter en de behoeften van de wijk, waarbij bewoners en ondernemers worden betrokken bij het bepalen van de uiteindelijke inrichting. •

•

•

•

• •

Vaillantplein: De fontein op het Vaillantplein heeft aanzienlijke kosten met zich meegebracht en heeft meerdere jaren niet gefunctioneerd. Bovendien wordt deze fontein door bewoners als onaantrekkelijk beschouwd en trekt het weinig publiek. Ook is de fontein ernstig vervuild en is het zacht gezegd geen visitekaartje voor de Schilderswijk. Hart voor Den Haag stelt voor een buurtbrede enquête te houden om te bepalen wat er met deze fontein moet gebeuren, waarbij bewoners ook zelf voorstellen kunnen indienen. Kamperfoelieplein: Het Kamperfoelieplein in de Heesterbuurt biedt veel ruimte voor een nieuwe fontein. Samen met de lokale ondernemers kan hier een terras worden gerealiseerd, waardoor dit plein tot leven komt. Radio Hollandplein: Dit plein in Scheveningen mist momenteel levendigheid en sfeer. Een fontein kan hier snel verandering in brengen, vooral als deze wordt gecombineerd met kiosken en terrassen. Westlandseplein: Het Westlandseplein in de Schilderswijk wordt voornamelijk door buurtbewoners gebruikt. Dit plein zou baat hebben bij een fontein om de omgeving bij hitte te verkoelen. Willem Royaardsplein: Dit plein in Duinzigt is al levendig, maar een fontein zou kunnen bijdragen aan meer toerisme, wijktrots en verkoeling. Koningsplein: rondom het Koningsplein wonen veel gezinnen met kinderen.

Voor de wijk zou het een mooie toevoeging zijn als er op het koningsplein een fontein wordt geplaatst die lijkt op de fontein op het Prins Hendrikplein

Bovenstaande suggesties zijn een eerste aanzet. Uiteraard hoopt Hart voor Den Haag op meer ideeën en aanvullingen, zowel vanuit de stad als vanuit hert collega’s in de Haagse gemeenteraad.

Meer fonteinen

10

Meer fonteinen

11

Financiële Paragraaf De realisatie en het onderhoud van de voorgestelde fonteinen en de fonteinenshow in de Hofvijver kunnen worden gefinancierd door middel van een combinatie van bestaande budgetten, subsidies, en publiek-private samenwerkingen. Hieronder worden de belangrijkste financieringsmogelijkheden uiteengezet: Bestaande Budgetten: • Stadsontwikkeling en Openbare Ruimte: Binnen de huidige gemeentelijke begroting zijn er budgetten gereserveerd voor stadsontwikkeling, vergroening en openbare ruimte. Een deel van deze middelen kan worden gebruikt voor het plaatsen en onderhouden van fonteinen. • Cultuurbudget: Voor de verfraaiing van de stad door middel van kunst in de openbare ruimte, zoals de integratie van lokale kunst in de fonteinprojecten, kan er geput worden uit het cultuurbudget van de gemeente. • Klimaatadaptatiebudget: Fonteinen kunnen een positief effect hebben op de stedelijke hitte en de luchtkwaliteit. Hierdoor kan er aanspraak worden gemaakt op het klimaatadaptatiebudget van de gemeente, aangezien fonteinen bijdragen aan het verlagen van de temperatuur en de leefbaarheid verbeteren. Subsidies en Fondsen: • Europese subsidies voor stedelijke vernieuwing: Er bestaan verschillende Europese fondsen die gericht zijn op duurzame stedelijke ontwikkeling en klimaatadaptatie.

Projecten zoals de fonteinenshow en de uitbreiding van fonteinen kunnen in aanmerking komen voor subsidies vanuit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en andere relevante programma’s. • Rijksfondsen voor toerisme en culturele erfgoedontwikkeling: Aangezien de fonteinenshow in de Hofvijver een toeristische trekpleister zou worden en aansluit bij de culturele erfenis van Den Haag, kan worden onderzocht of er nationale subsidies voor toerisme en erfgoed beschikbaar zijn. Publiek-Private Samenwerkingen (PPS): • Sponsoring door Haagse bedrijven: Grote Haagse bedrijven en ondernemers kunnen worden aangetrokken om nieuwe fonteinen te sponsoren. Denk aan een fontein met een Schevenings thema, gesponsord door Simonis of andere lokale ondernemers. Dit zou de betrokkenheid van het bedrijfsleven bij de verfraaiing van de stad kunnen stimuleren. • Adoptieprogramma voor fonteinen: Bedrijven kunnen fonteinen “adopteren” en deze voorzien van hun logo of een plaquette, wat hen een zichtbare en positieve bijdrage aan de stad geeft. Dit kan een belangrijke bijdrage leveren aan zowel nieuwe als bestaande fonteinen. • Samenwerking met culturele instellingen: Voor de integratie van kunst in de openbare ruimte kunnen lokale kunstinstellingen of bedrijven betrokken worden als financier, waardoor de stad aantrekkelijker wordt voor zowel bewoners als toeristen.

Innovatieve Financiering: • Crowdfunding en burgerparticipatie: Specifieke projecten zoals de fonteinenshow of het plaatsen van een nieuwe fontein in een buurt kunnen door middel van crowdfunding deels gefinancierd worden. Dit vergroot niet alleen de financiële ruimte, maar ook de betrokkenheid van de inwoners van Den Haag bij het project.

Meer fonteinen

12

Lobby: •

Rijksbijdrage: Een gerichte lobby richting de Rijksoverheid kan worden ingezet voor aanvullende middelen op het gebied van stadsontwikkeling, klimaatadaptatie, en toerisme. De fonteinenshow en de stedelijke verkoeling door fonteinen kunnen hierin centraal staan.

Met een slimme combinatie van deze financieringsopties kan Den Haag de realisatie van het voorstel bekostigen zonder extra druk te leggen op de reguliere gemeentelijke begroting.

Meer fonteinen

13

Meer fonteinen

14

Raadsbesluiten De raad van de gemeente Den Haag, gelezen het initiatiefvoorstel ‘Meer Fonteinen’ van het raadslid Richard de Mos van Hart voor Den Haag, besluit: 1. In kaart te brengen welke Haagse pleinen en rotondes naast onze suggesties uit hoofdstuk 6, geschikt zijn voor een fontein; 2. Jaarlijks één nieuwe fontein te realiseren, in samenspraak met bewoners en ondernemers; 3. Bij nieuwe fonteinen volop in te zetten op behoud van groen, en het toevoegen van terrassen en/of kiosken; 4. Te onderzoeken of de "vriesmaanden" aanzienlijk verkort kunnen worden of zelfs worden afgeschaft, zodat fonteinen het hele jaar door functioneren; 5. Een buurtbrede enquête op te zetten over de kwaliteit en uitstraling van de fontein op het Vaillantplein; 6. Alle huidige fonteinen in kaart te brengen en de raad te informeren over de staat hiervan; 7. Alle fonteinen te plaatsen op de gemeentelijke website met een "interactieve" tour, zodat bewoners en toeristen de fonteinen makkelijker kunnen vinden; 8. Op zoek te gaan naar mogelijke sponsoren die een fontein willen adopteren. 9. Een haalbaarheidsonderzoek te starten naar de realisatie van een grootschalige fonteinenshow in de Hofvijver, geïnspireerd door de Bellagio-fonteinen in Las Vegas, inclusief muziek en verlichting, waarbij muziek van Haagse artiesten en bands een centrale rol speelt;

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van

De griffier,

Meer fonteinen

De voorzitter,

15