RIS320060 Bijlage 17 Advies commissieMER DrevenGaardenZichten

Bestemmingsplan Dreven, Gaarden en Zichten, Den Haag Zuidwest Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 11 juni 2024 / projectnummer: 3839

Advies over het MER De gemeente Den Haag wil Dreven, Gaarden en Zichten vernieuwen en verbeteren, onder andere door de bouw van 3.500 extra woningen faciliteren. De gemeente wil nu, als onderdeel van de ontwikkeling in Dreven, Gaarden en Zichten, twee bestemmingsplannen vaststellen: 

Het bestemmingsplan ‘Dreven 1’ maakt de bouw van 266 woningen mogelijk (ten opzichte van de 194 woningen die er nu zijn), ook wordt één parkeergebouw mogelijk gemaakt.



Het bestemmingsplan ‘Zichten 2, 3 en 7’ maakt de bouw van 600 woningen mogelijk (ten opzichte van 213 woningen nu).

Een belangrijk kenmerk van de plannen is dat het parkeren grotendeels onder de binnentuinen of in een apart parkeergebouw moet gaan plaatsvinden. Dreven, Gaarden en Zichten zijn onderdeel van de transformatie in Den Haag Zuidwest.1 Voor heel Den Haag Zuidwest is een structuurvisie vastgesteld met een milieueffectrapport (planMER) opgesteld.2 Hoofdstuk 7 van datzelfde rapport gaat in op de effecten van de ontwikkeling van drie wijken (Dreven, Gaarden en Zichten) en geldt als project-MER.3 Voor de besluiten over de twee bestemmingsplannen zijn aanvullend hierop twee ‘toetsen’4,5 opgesteld. De gemeenteraad heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage (hierna ‘de Commissie’) gevraagd om de milieu-informatie te toetsen. In dit advies spreekt de Commissie zich uit over de juistheid en de volledigheid van de het project-MER voor de stedelijke ontwikkeling van Dreven, Gaarden en Zichten. De Commissie heeft de twee toetsen betrokken bij haar advies.

Wat staat in het MER en de twee toetsen? De effecten voor Dreven, Gaarden en Zichten zijn over het algemeen gelijk of iets beter dan voor de gehele structuurvisie. De scores voor inclusief, leefbaar, mobiliteit en gezondheidsbevordering zijn volgens het project-MER overwegend positief ten opzichte van de referentiesituatie. De variant waar meer wordt ingezet op een modal shift scoort iets beter op verkeer, geluid en gezondheidsbevordering. Voor landschap, stedenbouw en architectuur scoort de ontwikkeling van Dreven, Gaarden en Zichten slechter dan de structuurvisie als geheel. De reden is dat in Dreven een beschermd stadsgezicht is opgeheven. Omdat in totaal 3.500 woningen worden toegevoegd aan het hele gebied Dreven, Gaarden en Zichten, maakt de schaal van de ontwikkeling het mogelijk om duurzame oplossingen te realiseren. Zo wordt bijvoorbeeld circulaire afvalverwerking nog verder onderzocht. 1 2

Zie voor meer informatie hoofdstuk 2 van dit advies.

MER Zuidwest, Den Haag, projectnummer 0462353.100, definitief, maart 2023. Dit is een aangepaste versie van het MER dat de Commissie eerder toetste: het MER van december 2022. De Commissie beoordeelde toen of het MER voldoende informatie bevatte om te besluiten over de structuurvisie.

3

De Commissie adviseerde niet eerder over hoofdstuk 7 van het MER omdat ze die bij de toetsingen voor de Structuurvisie

4

Toets Zichten 2 en 3 aan MER Den Haag Zuidwest, projectnummer 0462353.100, definitief, 28 november 2023. Dit

5

Toets Dreven 1 aan MER Den Haag Zuidwest, projectnummer 0462353.100, definitief, 28 november 2023.

buiten beschouwing heeft gelaten.

document gaat ook in op de ontwikkeling in Zichten 7.

-1-

De twee toetsen aan het MER zijn op een systematische manier opgezet. Er is getoetst aan de criteria uit het beoordelingskader, aan de spelregels en (beknopt) aan de ambities in de Structuurvisie Den Haag Zuidwest. Uit het MER en de toetsen blijkt dat de effecten van de bestemmingsplannen Dreven 1 en Zichten 2, 3 en 7 grotendeels binnen de kaders van de vastgestelde structuurvisie vallen. De toetsen trekken voor enkele effecten de conclusie dat ze niet binnen de kaders van het MER vallen en koppelen daaraan aanbevelingen voor het bestemmingsplan, de uitwerking en/of de monitoring. Voor Dreven 1 is er bijvoorbeeld een tekort aan parkeerplekken, maar het plan is daarop aangepast. Ook verdienen verkeersveilige oversteekplaatsen aandacht, aldus de toetsen. Verder wordt voor onder andere gescheiden rioleringssysteem en het realiseren van collectieve moestuinen aanbevolen om te monitoren. De toets voor Zichten 2, 3 en 7 beveelt aan om te monitoren voor het creëren van ontmoetingsmogelijkheden, het voorzieningenniveau, de aanleg van moestuinen en energieopwekking. Voor beide plannen bevelen de toetsen aan om speelvoorzieningen voor kleine kinderen te borgen in het bestemmingsplan.

Wat is het advies van de Commissie over de milieu-informatie? De Commissie waardeert het dat gemeente Den Haag het instrument mer intensief inzet en per ontwikkeling toetst aan de kaders van de structuurvisie.6 De Commissie ziet dat de gemeente de samenwerking zoekt met andere partijen om de grote opgaven in Den Haag Zuidwest aan te gaan. De Commissie constateert echter dat belangrijke milieu-informatie ontbreekt waardoor het belang van de leefomgeving niet volwaardig kan meewegen bij de besluiten over Dreven, Gaarden en Zichten. Het gaat om de volgende informatie: 

Behalen ambities onzeker: De ambities voor Dreven, Gaarden en Zichten zijn hoog. De milieu-informatie geeft niet aan in hoeverre de ambities worden gehaald in Dreven, Gaarden en Zichten, enkel dat de ontwikkelingen eraan ‘bijdragen’. Het gaat om ambities als ‘gezonde, groene, duurzame leefomgeving’, ‘bereikbaarheid en duurzame mobiliteit’ en ‘veilig en leefbaar’.



Verhouding deelontwikkelingen en heel Dreven, Gaarden en Zichten: In de eerste bestemmingsplannen is het voor een aantal effecten en ambities niet duidelijk of onzeker of ze gerealiseerd worden. Dat kan de opgave voor andere delen van Dreven, Gaarden en Zichten groter maken. In het project-MER is niet aangegeven hoe in Dreven, Gaarden en Zichten de gewenste effecten wel bereikt gaan worden, bijvoorbeeld via het uitwerken van het Ruimtelijk Raamwerk,7 en op welke wijze de gemeente daarover de regie neemt. Mogelijk zijn mitigerende maatregelen nodig, in het MER moet staan wat het effect van die maatregelen is.



Uitgewerkt monitoringsprogramma: Een dergelijke ontwikkeling vraagt om een uitgewerkt monitoringprogramma met maatregelen achter de hand zodat de gemeente kan bijsturen indien nodig.



Toegankelijke samenvatting: Maak een samenvatting die ook besluitvormers en bewoners makkelijk kunnen lezen. Gebruik daarbij kaartmateriaal en visualisaties. Leg uit hoe ‘Zuidwest’, ‘Dreven, Gaarden en Zichten’ en de twee bestemmingsplannen samenhangen. Dit is nodig om de vele informatie beter toegankelijk te maken.

6

In het MER is een aanzet voor het monitoringsprogramma opgenomen (hoofdstuk 12), en de toetsen zijn daar één

onderdeel van. Daarin wordt per deelontwikkeling bekeken of de ontwikkelingen in de Den Haag Zuidwest binnen de gemaakte keuzes en voorspelde effecten blijven.

7

Deze zorg komt ook in verschillende zienswijzen naar voren.

-2-

In hoofdstuk 2 licht de Commissie haar advies toe. In paragraaf 2.1 gaat ze in op de ontwikkeling in Den Haag Zuidwest, in 2.2 op de stedelijke ontwikkeling Dreven, Gaarden en Zichten en in paragraaf 2.3 op de twee voorliggende bestemmingsplannen.

Figuur 2.2: Plangebied en concept stedenbouwkundig ontwerp van het bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7, Bron: toets aan MER. Aanleiding MER Gemeente Den Haag wil de stedelijke ontwikkeling in Dreven, Gaarden en Zichten mogelijk maken. Hiervoor wil ze momenteel twee bestemmingsplannen vaststellen: Dreven 1 en Zichten 2, 3 en 7. Deze vallen, net als de Structuurvisie Den Haag Zuidwest in de activiteit D11.2 (stedelijk ontwikkelingsproject) en daarom zijn een plan-MER en een project-MER opgesteld. Wetgeving van toepassing op dit voornemen Voor het project-MER, de toetsen en de bestemmingsplannen is de wetgeving zoals die gold vóór 1 januari 2024 van toepassing (zoals de Wet milieubeheer), en niet de huidige wetgeving (met name de Omgevingswet). Dit omdat de stukken ter inzage zijn gelegd voordat de Omgevingswet op 1 januari 2024 van kracht werd. Rol van de Commissie De Commissie is onafhankelijk, bij wet ingesteld en adviseert over de inhoud en de kwaliteit van het MER. Zij stelt voor ieder project een werkgroep samen van onafhankelijke deskundigen. Ze schrijft geen milieueffectrapporten, dat doet de initiatiefnemer. Het bevoegd gezag – in dit geval de gemeenteraad Den Haag - besluit over de bestemmingsplannen. De samenstelling en de werkwijze van de werkgroep van de Commissie en verdere projectgegevens staan in bijlage 1 van dit advies.

De projectstukken die bij het advies zijn gebruikt staan op de website. Deze zijn te vinden door nummer 3839 op www.commissiemer.nl in te vullen in het zoekvak.

-3-

Toelichting op het advies In dit hoofdstuk licht de Commissie haar oordeel toe en geeft zij adviezen voor de op te stellen aanvulling. Deze adviezen zijn opgenomen in een tekstkader. Naar het oordeel van de Commissie is het uitvoeren ervan essentieel om het milieubelang volwaardig mee te wegen bij de besluitvorming door de gemeenteraad van Den Haag. In de tekst wordt ook een aantal aanbevelingen gedaan. Deze zijn bedoeld om de kwaliteit van de besluitvorming, nu en in de toekomst, te verbeteren.

Transformatie Den Haag Zuidwest De ontwikkeling van Dreven, Gaarden en Zichten is onderdeel van de transformatie van Den Haag Zuidwest. De transformatie heeft als doel om de woningbouwopgave te verbinden met het verduurzamen, vergroenen, verbeteren van de bereikbaarheid en de sociaal maatschappelijke opgaven. In heel Den Haag Zuidwest staan nu zo’n 32.000 woningen en daar worden 10.000 woningen aan toegevoegd. Hiervoor worden woningen en voorzieningen gesloopt en méér woningen en voorzieningen nieuw gebouwd (verdichting).

Advies van de Commissie over de Structuurvisie Den Haag Zuidwest De Commissie adviseerde driemaal eerder over het plan-MER dat voor de Structuurvisie Den Haag Zuidwest is opgesteld.8 Ze herhaalt de vier punten uit het laatste advies9 omdat de zorgen van de Commissie met de aanvullingen op het MER niet geheel zijn weggenomen. Samengevat gaat het om: 

Verbind sociale doelen en ruimtelijke ingrepen.



Wees expliciet dat ambities voor gezondheid en groen niet gehaald worden.



Toon mitigerende maatregelen.



Werk het monitoringsprogramma uit.

Dreven, Gaarden en Zichten Ambities in Dreven, Gaarden en Zichten De plannen voor Dreven, Gaarden en zichten zijn concreet uitgewerkt voor de bouwvolumes en de locaties. Functies die te maken hebben met leefbaarheid moeten –volgens de spelregels- nog uitgewerkt worden (de uitwerking van het ruimtelijk raamwerk). Hierdoor kan de realisatie van de sociale ambities achter lopen op de realisatie van de fysieke ambities, met het risico dat kansen op verbetering van de sociaal economische levensomstandigheden worden gemist. Volgens het project-MER draagt de ontwikkeling van Dreven, Gaarden en Zichten bij aan de ambities voor Zuidwest. Volgens de toetsen geldt dat ook voor de twee bestemmingsplannen. Hoe groot de bijdrage is en in hoeverre de ambities daarmee bereikt worden, wordt niet duidelijk uit het project-MER. 8

De adviezen en bijbehorende stukken zijn te vinden op de website. Vul nummer 3548 in het zoekvak op www.commissiemer.nl.

9

https://commissiemer.nl/docs/mer/p35/p3548/toetsingsadvies.pdf.

-4-

Wel staat in het plan-MER10 het volgende: “Zonder nadere uitwerking van een ruimtelijk

raamwerk brengt deze verdichting risico’s met zich mee ten aanzien van groen, water en klimaatadaptatie, waardoor een negatieve bijdrage wordt geleverd aan de ambitie ‘gezonde,

groene en duurzame leefomgeving”. Het ruimtelijk raamwerk van Dreven, Gaarden en Zichten is echter nog niet uitgewerkt. De Commissie heeft daarom ook bij beoordeling van het project-MER en de twee toetsen zorgen over het halen van de ambities in Dreven, Gaarden en Zichten. Het gaat in ieder geval om ‘gezonde, groene, duurzame leefomgeving’, ‘bereikbaarheid en duurzame mobiliteit’ en ‘veilig en leefbaar’. De Commissie geeft hiervan enkele voorbeelden en verwijst voor overige opmerkingen naar haar adviezen over de NRD en het MER over de structuurvisie Zuidwest:11 

Het kan voor een deelontwikkeling acceptabel zijn om van de Haagse normen voor speelplekken af te wijken. Maar het is niet duidelijk hoe voor héél Dreven, Gaarden en Zichten de norm dan toch gehaald kan worden.



Het kan nodig zijn om, in lijn met de ambities van Den Haag voor Zuidwest, méér gezondheidsmaatregelen12 in te zetten dan gemiddeld in Den Haag. De gezondheidstoestand in Zuidwest is namelijk slechter dan het gemiddelde van Den Haag.



Voor groen is niet helder of in Dreven, Gaarden en Zichten de doelen bereikt worden. Het doelbereik is ook in de natuurtoetsen en ecologische visie onvoldoende uitgewerkt om te kunnen toetsen aan de ambities voor het gebied. Hoe de kwaliteit van het stedelijk groen verbeterd kan worden is niet uitgewerkt in het ruimtelijk raamwerk voor dit gebied. Dit is des te meer van belang om de ambitie voor groen ondersteunend is aan de ambities voor gezondheid en spelen.

De Commissie adviseert om in een aanvulling op het project-MER Dreven, Gaarden en Zichten, voorafgaand aan de besluitvorming over de bestemmingsplannen, inzicht te geven in hoeverre de ambities gehaald worden in Dreven, Gaarden en Zichten.

Verhouding deelontwikkelingen en heel Dreven, Gaarden en Zichten De Commissie constateert dat de toetsen en het project-MER nog onvoldoende duidelijk maken of en zo ja, hoe de ambities voor Dreven, Gaarden en Zichten en de bijdrage hiervan aan de ambities voor Den Haag Zuidwest behaald worden. Verken in het MER de nog te maken keuzes in het ruimtelijk raamwerk. 

De relatie tussen de deelontwikkelingen en het geheel. Onderzoek dit op de schaalniveaus die passen bij de referentienormen en de andere kaders die in het plan gehanteerd worden.



De betekenis voor de opgave voor de andere deelontwikkelingen, wanneer bij een deelbestemmingsplan niet alle ambities gehaald (kunnen) worden.



De regierol voor de gemeente.

Omdat de ambities en effectbeschrijvingen nog vragen oproepen kunnen mitigerende maatregelen niet goed uitgewerkt worden.

10 11

Pagina 247, plan-MER over de toetsing aan ambities van de varianten.

Advies over de NRD: https://commissiemer.nl/docs/mer/p35/p3548/a3548rd.pdf, Eerste advies over het MER:

https://commissiemer.nl/docs/mer/p35/p3548/voorlopig_toetsingsadvies.pdf, tweede advies over het MER: https://commissiemer.nl/docs/mer/p35/p3548/voorlopig_toetsingsadvies.pdf. 12

Bijvoorbeeld: ongezonde eetgelegenheden beperken, rookvrije plekken aanwijzen.

-5-

De Commissie adviseert om in een aanvulling op het project-MER Dreven, Gaarden en Zichten, voorafgaand aan de besluitvorming over de bestemmingsplannen, hoe de deelontwikkelingen in Dreven, Gaarden en Zichten zich verhouden tot het geheel, hoe de gemeente hierover de regie gaat voeren en welke mitigerende maatregelen mogelijk zijn en wat het effect daarvan is.

Effectbeoordeling Het project-MER en de toetsen zetten de huidige situatie en de autonome ontwikkeling (referentiesituatie – zie figuur 2) niet naast de effectbeoordeling. De effectbeoordeling laat daarmee weliswaar zien welke kant de beweging op gaat, maar het eindresultaat ervan wordt niet helder. De Commissie beveelt aan om de effectbeoordeling in het project-MER af te zetten tegen de referentiesituatie. Hierdoor komt beter in beeld of en voor welke onderwerpen mitigerende maatregelen nodig zijn.

Figuur 2: Beoordeling huidige situatie en referentiesituatie voor Den Haag Zuidwest.

Uitgewerkt monitoringsprogramma Zorg voor een uitgewerkt monitoringsprogramma met maatregelen achter de hand. Het MER bij de structuurvisie bevat daarvoor een goede aanzet, maar die is nu niet voldoende uitgewerkt om met zekerheid de milieueffecten te kunnen beoordelen. Uit een mondelinge toelichting bleek dat er méér monitoringsinspanningen zijn dan in het MER en de toetsen is terug te lezen. Uit diezelfde toelichting bleek ook op welke wijze(n) sociaaleconomische doelen aandacht krijgen tijdens de ontwikkeling, wat uit het MER niet blijkt. De Commissie beveelt aan om de monitoringsinspanningen met samenwerkingspartners integraal te beschrijven en zoveel mogelijk te richten op het doen van een lerende evaluatie tijdens en na de uitvoering van de transformatie, zodat lessen direct meegenomen kunnen worden naar een volgend deelgebied.13 Het is daarbij van belang om ook de nulsituatie van de sociaaleconomische situatie vast te leggen als referentiepunt.

13

Voor lerende evaluatie zie edepot.wur.nl/42886.

-6-

Aannames stedenbouwkundig plan De Commissie ziet dat in het stedenbouwkundig plan meerdere aannames zijn gedaan, zoals: 

Bomen kunnen groeien in de bakken boven de parkeergarages.



Omwonenden zullen zich eigenaar voelen van de binnentuinen.



Er ontstaat een mix van inkomens, die zal zorgen voor positieve effecten op sociaal gebied.



Parkeren zal overwegend in de parkeergebouwen plaatsvinden en meer mensen gebruiken het openbaar vervoer en de fiets.



De aanwezigheid van moestuinen bevordert gezondheid.

De Commissie beveelt aan om naast de doelen ook deze aannames in het monitoringsprogramma op te nemen, om zo snel mogelijk inzicht te verkrijgen of de aannames op terechte gronden zijn gemaakt en bij de vervolgplannen ook gehanteerd kunnen worden. De Commissie adviseert om in een aanvulling op het project-MER Dreven, Gaarden en Zichten, voorafgaand aan de besluitvorming over de bestemmingsplannen, het monitoringsprogramma uit te werken.

Bestemmingsplannen Dreven 1 en Zichten 2, 3 en 7 De Commissie waardeert dat per ontwikkeling getoetst wordt aan de kaders van de structuurvisie.14 De toetsen laten goed zien dat de ontwikkelingen in Dreven 1 en Zichten 2, 3 en 7 binnen de effectbeschrijvingen van de structuurvisie kunnen vallen en dat niet alles in de bestemmingsplannen en spelregels geborgd is. Ook is duidelijk dat er voor (onder andere) groen, gezondheid, ontmoetingsplekken, voedselvoorziening en verkeersveiligheid nog onzekerheden zijn. Ook worden de speelvoorzieningen en rookvrije plekken niet geborgd in de plannen. Voor het halen van deze doelen wordt naar de uitwerking, monitoring of naar volgende ontwikkelingen verwezen.

Natuur Voor de besluitvorming over de bestemmingsplannen is voldoende informatie beschikbaar. De natuurtoetsen geven aan dat enkele jaarrond-onderzoeken naar het voorkomen van beschermde soorten in het studiegebied. Die informatie is nodig voor de besluitvorming over de vergunningen.

Verkeer Het MER en de twee toetsen geven een goed beeld van de toekomstige autobereikbaarheid en van de verkeersveiligheid bij de oversteken voor langzaam verkeer. Maar er gaat weinig aandacht uit naar de bereikbaarheid voor het langzaam verkeer voor bestemmingen binnen de plangebieden en van deze gebieden naar verder weg gelegen gebieden. Het leidt tot het risico van meer autogebruik en dan blijven mogelijkheden voor vermindering van de automobiliteit onderbelicht. De Commissie beveelt aan om bij de verdere uitwerking van de

14

In het MER is een aanzet voor het monitoringsprogramma opgenomen (hoofdstuk 12), en de toetsen zijn daar één

onderdeel van. Daarin wordt per deelontwikkeling bekeken of de ontwikkelingen in de Den Haag Zuidwest binnen de gemaakte keuzes en voorspelde effecten blijven.

-7-

plannen de oversteekbaarheid van de gebiedsontsluitende wegen in beeld te brengen en te bezien welke maatregelen nodig zijn om de barrièrewerking op te heffen.

Koudevoorzieningen en circulariteit Benoem de inspanningen en ontwikkelingen die zijn voorzien. Deze zijn mondeling toegelicht aan de Commissie, maar niet beschreven in de stukken.

Zonne-energie In het plangebied is gekeken naar zon op daken en niet naar andere mogelijkheden zoals in de openbare ruimte of op parkeerlocaties. De conclusie voor zon op dak is dat het dakoppervlak afneemt en dat er beperkte mogelijkheden zijn om zon op dak te realiseren. De Commissie volgt die conclusies. Zowel in Dreven als in Zichten wordt een parkeercomplex gebouwd. Zon plaatsen op parkeergebouwen kan een kans zijn om meervoudig ruimtegebruik toe te passen, in het MER en de toetsen komt dit niet aan bod. De Commissie beveelt aan om dit nader te onderzoeken.

Toegankelijkheid stukken Tot slot beveelt de Commissie aan om de toetsen meer visueel te maken. Geef bijvoorbeeld in tabellen aan hoe de deelontwikkeling scoort ten opzichte van de effectbeoordelingen in het MER. Zorg bovenal voor een vergelijking met de referentiesituatie en laat zien in hoeverre de ambities behaald worden (in plaats van enkel te benoemen dat de ontwikkeling een bijdrage levert aan de ambitie).

-8-

BIJLAGE 1: Projectgegevens toetsing Toetsing door de Commissie

De Commissie bestaat uit een werkgroep van deskundigen. Deze werkgroep beoordeelt of het MER de benodigde milieu-informatie bevat en of deze juist is. Als er informatie ontbreekt of

onjuist is, beoordeelt de Commissie of zij die essentieel vindt. Dat is het geval als aanvullende informatie in haar ogen kan leiden tot andere afwegingen. Dan adviseert de Commissie de

ontbrekende of gecorrigeerde informatie alsnog beschikbaar te stellen, voordat het besluit

wordt genomen. Om zich goed op de hoogte te stellen van de situatie heeft de werkgroep het

gebied bezocht waar milieugevolgen kunnen optreden. Meer informatie over de Commissie en over haar werkwijze vindt u op onze website. Samenstelling van de werkgroep Bij dit project bestaat de werkgroep uit: dr. Roeland During ing. Ben Peters drs. Benno Schepers Marianne Schuerhoff MSc (secretaris) ir. Harry Webers (voorzitter) dr. Fred Woudenberg Besluiten waarvoor dit milieueffectrapport is opgesteld Bestemminsplan Dreven 1 en Bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7. Waarom wordt hiervoor een milieueffectrapport opgesteld? Voor projecten die grote milieugevolgen kunnen hebben, kan in Nederland een milieueffectrapport (MER) vereist zijn. Dit project valt onder de regelgeving van voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024). Voor deze procedure volgt daarom nog uit onderdelen C en D van de bijlage bij het voormalige Besluit milieueffectrapportage dat een MER vereist is. Het project Dreven, Gaarden en Zichten valt in de categorie D11.2, stedelijk ontwikkelingsproject. Bevoegd gezag besluiten Gemeenteraad Den Haag Initiatiefnemer besluiten College van burgemeester en wethouders van gemeente Den Haag. Heeft de Commissie ook zienswijzen en adviezen bij haar advies betrokken? De Commissie heeft alle zienswijzen en adviezen gelezen die het bevoegd gezag tot en met 11 april heeft toegestuurd. Ze heeft ze in haar advies verwerkt, voor zover relevant voor het MER.

Waar vind ik de stukken die de Commissie heeft beoordeeld? U vindt de projectstukken die bij het advies zijn gebruikt, door op www.commissiemer.nl projectnummer 3839 in te vullen in het zoekvak.