RIS320058 Bijlage 15 Bezonningsonderzoek

Bezonningsonderzoek Dreven 1B, C en D

Concept

Rapportnummer O 16512-6-RA d.d. 19 juni 2024

Bezonningsonderzoek Dreven 1B, C en D

Concept

Opdrachtgever: Gemeente Den Haag Rapportnummer: O 16512-6-RA Datum: 19 juni 2024 Referentie: LA/LA/ /O 16512-6-RA Verantwoordelijke: dr. ir. L. Aanen Opsteller: dr. ir. L. Aanen +31 85 8228630 l.aanen@peutz.nl

Peutz bv, postbus 66, 6585 zh mook, +31 85 822 86 00, info@peutz.nl, www.peutz.nl kvk 12028033, opdrachten volgens DNR 2011, lid Nlingenieurs, btw NL.004933837B01, ISO-9001:2015 mook - zoetermeer - groningen - eindhoven - haps - düsseldorf - dortmund - berlijn - nürnberg - leuven - parijs - lyon

O 16512-6-RA 2 Concept

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Normstelling en opzet van het onderzoek

5

2.1

Normstelling

5

2.2

Opzet van het onderzoek

6

3

Resultaten van het onderzoek

7

4

Samenvatting en conclusies

9

O 16512-6-RA 3 Concept

1

Inleiding In opdracht van de Dienst Stedelijke ontwikkeling van de gemeente Den Haag is een bezonningsonderzoek uitgevoerd voor de ontwikkelingen Dreven 1B, 1C en 1D te Den Haag. Het doel van het onderzoek is het vaststellen van de mogelijke invloed van de nieuwbouw op de bezonning van de omliggende bestaande woonbebouwing. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van door de gemeente aangeleverde tekeningen van de geplande bebouwing. De stedenbouwkundige omgeving is door Peutz aangevuld. In de rapportage wordt de volgende indeling gehanteerd. In hoofdstuk 2 worden de normstelling en de opzet van het onderzoek toegelicht. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het onderzoek gepresenteerd. In hoofdstuk 4 is een samenvatting van het onderzoek opgenomen en worden conclusies gegeven.

O 16512-6-RA 4 Concept

2

Normstelling en opzet van het onderzoek

2 .1 N or mst e ll ing

Binnen Nederland worden er geen formele eisen gesteld aan de bezonning van woningen of andere bouwwerken. Gemeenten zijn dus vrij om hun eigen eisen te stellen aan de bezonning. Wel bestaan er de zogenaamde 'lichte' en 'strenge' TNO-norm voor bezonning van woonkamers. Deze vinden hun oorsprong in het woonwaarderingsstelsel uit 1962. Volgens de lichte TNO-norm is er sprake van een voldoende bezonning bij tenminste 2 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari t/m 21 oktober (gedurende 8 maanden) ter plaatse van het midden van de vensterbank aan de binnenkant van het raam. Volgens de strenge TNO-norm is er sprake van een goede bezonning bij tenminste 3 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode 21 januari t/m 22 november (gedurende 10 maanden) ter plaatse van het midden van de vensterbank aan de binnenkant van het raam. Voor zover ons bekend zijn er geen gemeenten die de strenge TNO-norm hanteren. Gemeenten met eigen bezonningseisen hebben deze meestal gebaseerd op de lichte TNO-norm. De bezonningsnorm van de gemeente Den Haag is eveneens gebaseerd op de lichte TNOnorm en heeft een aantal specifieke kenmerken: - Toetsingsdatum 19 februari (overeenkomend met 21 oktober). - Minimale zonshoogte 10°. - Minimale potentiële bezonningsduur 2 uur.

Hierbij gelden de volgende aanvullingen: - Meetpunt op 0,75 meter hoogte in het midden van de gevel van de onderste woonlaag. - Bezonningsduur ter plaatse van voor- en achtergevel bij elkaar optellen. - Geen verdere verslechtering in situaties met minder dan 2 mogelijke zon-uren. - Bij dakopbouwen: maximale afname bezonningsduur 50% (excessenregeling). - Weergave bezonningsduur en afname in tabelvorm. - De norm is van toepassing bij de onderste woonlaag van bestaande woningen; de gevels van nieuwbouw behoeven niet onderzocht te worden. - Voorts is de norm van toepassing op openbare en semi-openbare ruimten met een recreatieve functie alsmede bij buitenruimten bij scholen en kindercentra. Er is hier in de berekening van de bezonningsduur sprake van voldoende bezonning indien meer dan 50% van de oppervlakte in de zon ligt. De Haagse bezonningsnorm geldt voor bouwwerken vanaf een hoogte van 25 meter of indien de nieuwbouw ten minste 1,5 maal hoger is dan de gemiddelde hoogte van de omgeving. De bouwhoogte van maximaal 50 meter heeft aanleiding gegeven tot het uitvoeren van een bezonningsonderzoek. O 16512-6-RA 5 Concept

2 .2 Op z et van he t ond er zo e k

Het onderzoek is gebaseerd op de rekenkundige bezonning van een 3D-model van de bestaande en geplande bebouwingssituatie. Om een duidelijk beeld te verkrijgen van de invloed van de geplande bebouwing is de aanwezige begroeiing niet in het model meegenomen. In f 2.1 is een aanzicht op het 3D model van de geplande bebouwingssituatie weergegeven.

f 2.1 Aanzicht op de geplande bebouwingssituatie

Met behulp van binnen Peutz ontwikkelde programmatuur binnen het softwarepakket Radiance is de bezonningsduur berekend bij een minimale zonshoogte van 10°. Voor de beoordeling van de bezonningssituatie wordt uitgegaan van de bezonningsduur ter plaatse van de in het model aangebrachte meetpunten. In het onderzoek wordt uitgegaan van de theoretisch mogelijke bezonning zonder het effect van bewolking.

O 16512-6-RA 6 Concept

3

Resultaten van het onderzoek In bijlage 1 is een overzicht gegeven van de meetpunten, met de resulterende beoordeling. Het gebied dat getoetst moet worden is gearceerd aangegeven. Dit wordt bepaald door het theoretische schaduwbereik van de geplande bebouwing op de toetsingsdatum 19 februari, begrenst tot een afstand van drie maal de hoogte van de bouwdelen. Binnen dit gebied zijn meetpunten in het model geplaatst op 0,75 m hoogte in het midden van de gevels van de onderste verdieping van de bestaande woningen. In bijlage 2 zijn de rekenresultaten van de bezonning op de onderste woonlaag, gemeten op 19 februari, uitgaande van een minimale zonshoogte van 10° in tabelvorm weergegeven. In bijlage 3 is de schaduw in de geplande bebouwingssituatie over de dag met een interval van een uur op 19 februari, 21 april en 21 juni weergegeven. De extra schaduw ten gevolge van de nieuwbouw is daarbij rood gekleurd. In figuur 3.1 is een uitsnede opgenomen van de figuur met meetpunten uit de bijlage, met het meest relevante deel van het onderzoeksgebied.

f 3.1 Uitsnede situatietekening; overzicht meest relevante meetpunten

De bezonning op meerdere meetpunten op één woning wordt bij elkaar opgeteld tot een totale bezonningsduur, waarbij rekening wordt gehouden met gelijktijdigheid: wanneer er gelijktijdig zon op meerdere meetpunten van dezelfde woning valt wordt deze tijd niet opgeteld in het totaal. Zo is in voorkomende situaties de totale afname van de bezonning minder dan de afname per punt, omdat als 1 meetpunt in de schaduw valt, de zon op het andere meetpunt op het zelfde moment telt. Dit treedt met name op als de woning meerdere bezonde gevels heeft die niet recht tegenover elkaar liggen (hoekwoningen, vrijstaande woningen).

O 16512-6-RA 7 Concept

Uit de resultaten blijkt dat er op een aantal punten sprake is van een significante afname van de mogelijke bezonningsduur. Deze afname loopt lokaal op tot ca. drie en een half uur. Op deze punten blijft er echter nog wel voldoende zon over. Verder blijkt dat in de bestaande bezonningssituatie op één woning na bij alle getoetste woningen wordt voldaan aan de bezonningsnorm van 2 uur zon op toetsingsdatum 19 februari. Dit is ook het geval in de geplande bebouwingssituatie, waarbij er op deze woning die al niet voldeed, sprake is van een verdere afname van de mogelijke bezonningsduur, waarmee de bezonning op deze woning niet voldoet aan het beleid. Hierbij kan opgemerkt worden dat het bouwplan wat schaduw geeft, een parkeergarage, op de betreffende woning formeel niet getoetst behoeft te worden op het gebied van bezonning: de garage heeft een hoogte van minder dan 25 m en is ook minder dan 1,5 maal zo hoog als de omringende bebouwing.

O 16512-6-RA 8 Concept

4

Samenvatting en conclusies In opdracht van de Dienst Stedelijke ontwikkeling van de gemeente Den Haag is een bezonningsonderzoek uitgevoerd voor de ontwikkelingen Dreven 1B, 1C en 1D te Den Haag. Doel van het onderzoek is het vaststellen van de mogelijke invloed van de geplande bebouwing op de bezonning van de bestaande omliggende woningen, in relatie tot de bestaande bezonningssituatie. Het onderzoek is conform de gemeentelijke bezonningsnorm uitgevoerd voor toetsingsdatum 19 februari. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van een door de gemeente aangeleverde tekeningen van de nieuwbouw. De toetsing vindt plaats op in het 3D-model aangebrachte meetpunten. Uit de resultaten van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat op één woning na alle woningen voldoen aan de Haagse bezonningsnorm. Deze woning heeft in de huidige bebouwingssituatie als minder dan 2 uur zon en er is sprake van een verdere afname van de mogelijke bezonningsduur op de toetsingsdatum 19 februari. Hierbij kan opgemerkt worden dat het bouwplan wat schaduw geeft op de betreffende woning, door de beperkte bouwhoogte, formeel niet getoetst behoeft te worden op het gebied van bezonning.

Dit rapport bevat 9 pagina’s Bijlage 1: overzicht meetpunten en resultaten Bijlage 2: tabellen met resultaten per punt Bijlage 3: afbeeldingen schaduwwerking op 19 februari, 21 april en 21 juni.

O 16512-6-RA 9 Concept

Bijlage 1 Meetpunten

141a 142a 138a

138b

143a 137b

134a

136b

134b

144a 145a

137a

146a

136a

147a 135b 135a

148a 149a 150a 151a 152a 153a 154a 155a 156a 157a 158a

119b 118b 117b 116b 115b

119a 118a

117a 116a

115a

199a 200a 201a

120b 120a

166a 165a 164a 188b 163a 189b 162a 166b 190b 165b 161a 191b 164b 188a 160a 192b 163b 189a 159a 193b 162b 190a 161b 191a 194b 160b 192a 195b 159b 193a 196b 197b 194a 198b 195a 199b 196a 200b 197a 201b 198a

121b 121a

122b 123b

122a 123a

124b 125b 124a

126b

130b

125a

127b

130a

126a

128b 127a

129b 128a 129a

O 16512-6-RA 1.1

Bijlage 2 Tabel nummer 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 134 135 136 137 138 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201

gepland totaal 04:55 06:25 06:40 06:25 07:00 05:10 04:55 04:40 03:35 02:30 03:05 04:05 05:20 04:35 04:50 05:15 06:20 05:35 02:40 03:35 00:15 05:10 04:50 03:25 03:15 03:05 03:05 03:00 02:05 03:15 03:15 03:10 03:55 04:40 05:30 04:30 04:05 04:05 04:05 03:05 03:25 03:40 04:10 04:45 05:30 06:10 06:05 06:50 06:40 06:30 06:20 06:15 06:15 05:55 05:50 05:45 05:35 05:30 05:25 05:25 05:15

a 04:55 06:25 06:25 06:05 06:40 04:35 04:35 04:30 03:35 02:10 02:50 03:45 05:15 04:35 04:50 05:15 00:25 03:45 02:40 03:35 00:00 05:10 04:50 03:25 03:15 03:05 03:05 03:00 02:05 03:15 03:15 03:10 03:55 04:40 05:30 04:30 04:05 04:05 04:05 00:00 00:00 00:00 00:00 00:05 00:10 00:20 00:20 06:40 06:35 06:30 06:20 06:15 06:15 05:55 05:50 05:45 05:35 05:30 05:25 05:25 05:15

b 00:00 00:00 00:15 00:20 00:20 00:35 00:20 00:10 00:00 00:20 00:15 00:20 00:05 00:00 00:00 00:00 06:20 05:35 00:00 00:00 00:15 03:05 03:25 03:40 04:10 04:40 05:20 05:50 05:45 00:10 00:05 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00

huidig totaal 05:10 06:50 06:50 06:25 07:30 05:50 05:50 05:00 03:45 07:30 06:40 06:40 07:00 05:30 05:15 05:15 06:20 07:30 05:50 07:05 01:10 05:10 05:35 05:15 05:45 05:35 05:35 05:30 04:35 05:45 05:45 05:25 05:15 04:40 06:15 06:15 05:45 05:50 06:15 06:30 06:35 06:35 06:35 06:35 06:35 06:40 06:25 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:30 07:20 07:05

a 05:10 06:50 06:35 06:05 07:10 04:35 04:35 04:30 03:35 07:10 06:25 06:20 06:55 05:30 05:15 05:15 00:25 07:00 05:50 07:05 00:00 05:10 05:35 05:15 05:45 05:35 05:35 05:30 04:35 05:45 05:45 05:25 05:15 04:40 06:15 06:15 05:45 05:50 06:15 00:20 00:20 00:20 00:15 00:20 00:20 00:20 00:20 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:10 07:05

b 00:00 00:00 00:15 00:20 00:20 01:15 01:15 00:30 00:10 00:20 00:15 00:20 00:05 00:00 00:00 00:00 06:20 06:20 00:00 01:10 01:10 06:10 06:15 06:15 06:20 06:15 06:15 06:20 06:05 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:10 00:00

afname totaal 00:15 00:25 00:10 00:00 00:30 00:40 00:55 00:20 00:10 05:00 03:35 02:35 01:40 00:55 00:25 00:00 00:00 01:55 03:10 03:30 00:55 00:00 00:45 01:50 02:30 02:30 02:30 02:30 02:30 02:30 02:30 02:15 01:20 00:00 00:45 01:45 01:40 01:45 02:10 03:25 03:10 02:55 02:25 01:50 01:05 00:30 00:20 00:40 00:50 01:00 01:10 01:15 01:15 01:35 01:40 01:45 01:55 02:00 02:05 01:55 01:50

beoordeling a 00:15 00:25 00:10 00:00 00:30 00:00 00:00 00:00 00:00 05:00 03:35 02:35 01:40 00:55 00:25 00:00 00:00 03:15 03:10 03:30 00:00 00:00 00:45 01:50 02:30 02:30 02:30 02:30 02:30 02:30 02:30 02:15 01:20 00:00 00:45 01:45 01:40 01:45 02:10 00:20 00:20 00:20 00:15 00:15 00:10 00:00 00:00 00:30 00:35 00:40 00:50 00:55 00:55 01:15 01:20 01:25 01:35 01:40 01:45 01:45 01:50

b 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:40 00:55 00:20 00:10 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:00 00:45 00:00 01:10 00:55 03:05 02:50 02:35 02:10 01:35 00:55 00:30 00:20 00:10 00:15 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:20 00:10 00:00

voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet huidig voldoet niet; verdere afname voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet voldoet

O 16512-6-RA 2.1

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.1

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.2

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.3

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.4

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.5

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.6

Bijlage 3 Schaduwwerking

O 16512-6-RA 3.7