RIS320028 Reactie college onderzoek IO research naar omwonenden Haagse opvanglocaties

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

k

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW/10794990 RIS320028 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Harm Benthem Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Directiebureau Datum

Telefoonnummer

1 oktober 2024

14070 E-mailadres

nieuwkomers@denhaag.nl

Onderwerp

Reactie college op onderzoek van Ipsos I&O 'Opvanglocaties in Den Haag: ervaringen en behoeften omwonenden'

In het aan uw raad gezonden Advies op het Initiatiefvoorstel Haagse Kracht (RIS317236) is aangekondigd dat Ipsos I&O Research in opdracht van de gemeente Den Haag onderzoek heeft gedaan naar omwonenden van Haagse opvanglocaties voor nieuwkomers (Oekraïense ontheemden en asielzoekers). Hierbij bieden wij u het rapport "Opvanglocaties in Den Haag: ervaringen en behoeften omwonenden" aan, waarin de aanpak en resultaten van dit onderzoek worden beschreven. Daarnaast biedt het college hierbij een reactie aan uw raad aan op de resultaten van het onderzoek. Toelichting op het onderzoek In de periode van mei tot en met juli 2024 heeft Ipsos I&O Research in opdracht van het college een onderzoek uitgevoerd onder omwonenden van Haagse opvanglocaties voor nieuwkomers. De opdracht die aan Ipsos I&O Research is gegeven is een onderzoek uit te voeren dat inzicht biedt in de houding en ervaringen van omwonenden van Haagse opvanglocaties. Het onderzoek heeft zich ook gericht op de verschillende stadia waarin de opvang zich bevindt. De doelstellingen van het onderzoek zijn het bieden van inzicht in: • Hoe omwonenden de opvang van nieuwkomers in hun buurt percipiëren en hoe de houding zich gedurende de verschillende fasen ontwikkelt. • De wensen en verwachtingen van omwonenden over de wijze waarop de gemeente met hen communiceert over de opvang.

Het onderzoek is uitgevoerd in drie opeenvolgende fasen: • Oriëntatie en selectie van opvanglocaties • Enquêtering van omwonenden, online en op straat • Twee groepsgesprekken met omwonenden In totaal hebben 828 omwonenden van zeven opvanglocaties deelgenomen aan het onderzoek, uitgesplitst op locatie en interviewwijze in onderstaande tabel:

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10794990

Het onderzoek is uitgevoerd door middel van een online enquête en straatinterviews rond geselecteerde opvanglocaties. Deze opvanglocaties geven een goede dwarsdoorsnede van alle geopende of recent gesloten opvanglocaties in Den Haag. Het rapport geeft inzicht in ervaringen met de opvanglocatie(s) en wat de wensen zijn van omwonenden qua communicatie van de gemeente. De uitkomsten in dit onderzoek zijn niet bedoeld om standpunten te kwantificeren, maar er zijn per locatie voldoende omwonenden betrokken om een betrouwbaar beeld te geven van hoe standpunten over opvanglocaties zich ontwikkelen door de tijd. Belangrijkste conclusies In het rapport wordt een aantal conclusies naar voren gebracht, waaronder: 1.

Omwonenden van opvanglocaties zijn vaker positief dan negatief over de opvanglocatie

Van de ondervraagde omwonenden is 57% positief tegenover de opvang van nieuwkomers op de locatie bij hen in de buurt, 28 % heeft geen mening en 15% is geen voorstander van opvang in de buurt. 2.

Een kwart van de omwonenden is positiever geworden over de opvanglocatie

Hierbij is het belangrijk op te merken dat waar mensen weinig van mening zijn veranderd, ze vaak al positiever waren (bijvoorbeeld rond het Fletcher Hotel) en dat de grootste verschuiving van negatief naar positief plaatsvond bij de omwonenden van het NH Atlantic Den Haag op Kijkduin, waar zij juist vooraf het vaakst negatief waren. Daarnaast is een positieve verschuiving te zien (32% is positiever geworden) onder omwonenden van de Jupiterkade, een locatie voor AMV’ers (alleenstaande minderjarige vreemdelingen). De verklaring voor de positieve verandering lijkt te liggen in positieve ervaringen die mensen hebben met nieuwkomers of juist het uitblijven van negatieve ervaringen. De verklaring voor een negatieve verandering lijkt te liggen in onvrede over de communicatie vanuit de gemeente. Deelnemers hadden bijvoorbeeld gehoopt eerder geïnformeerd te worden. 3.

De meeste omwonenden hebben nauwelijks ervaringen met bewoners van opvanglocaties

70% van de omwonenden heeft geen ervaring met de bewoners van de opvanglocatie. Door de deelnemers aan de groepsgesprekken is aangegeven dat meerdere van hen nauwelijks iets merken van de opvang van nieuwkomers in hun buurt. Soms wordt dat als positief ervaren, er is immers ook geen overlast, andere deelnemers vinden het zonde, zij hoopten op meer interactie en vinden het jammer dat dit er niet is.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10794990

4.

Ontevredenheid over het moment van communiceren

Over het algemeen zijn omwonenden positief over de communicatie van de gemeente. 82% waardeert deze met een voldoende, bijna de helft geeft een 8 of hoger. Er is sprake van samenhang tussen de houding die omwonenden vooraf hadden ten opzichte van de opvang van nieuwkomers en hun waardering voor de gemeentelijke communicatie. De groep die vooraf positief was over de komst van de opvanglocatie beoordeelt de gemeentelijke communicatie positiever dan degenen die hier minder positief tegenover stonden. Met name de omwonenden van de opvanglocatie in Kijkduin zijn ontevreden over het moment van communiceren, 64% is hier ontevreden over. Daarnaast is van alle overige locaties meer dan 60% tevreden over het moment van communiceren. 5.

Behoeften: Meer betrokkenheid, verschillende kanalen en helderheid over rol van de gemeente Den Haag

Er is behoefte aan meer interactie tussen de bewoners van de opvanglocatie en de omwonenden. Ideeën die worden aangedragen door de deelnemers aan de groepsgesprekken zijn onder andere het vaker communiceren over bewoners of de stand van zaken in het wijkkrantje. Er is behoefte aan meer tekst en uitleg over de rol van de gemeente. Buurtbewoners willen dat de gemeente eerlijk is over haar eigen rol, wat ze (niet) weet en (niet) kan doen. Een eerste reactie Het college is verheugd te zien dat een meerderheid van de omwonenden van opvanglocaties positief staat ten aanzien van de opvang van nieuwkomers, zeker omdat er een gedeelte is dat juist tijdens en na de opvang van mening is veranderd ten positieve. Dat er weinig sprake is van negatieve ervaringen onder omwonenden met de bewoners van de locaties kwam ook al naar voren uit het geringe aantal incidentmeldingen. We trekken het ons wel aan dat een aanzienlijk percentage helemaal geen ervaringen heeft met nieuwkomers. Het onderzoek toont bovendien aan dat positieve ervaringen met bewoners van de opvanglocaties ook een positieve invloed hebben op het draagvlak in een wijk. In de komende periode zullen we daarom meer aandacht besteden in samenwerking met de sociaal beheerders en het COA om juist die positieve ervaringen tussen nieuwkomers en omwonenden te faciliteren.

Dit doen we onder andere door middel van het budget voor contactbevorderende initiatieven. Maar ook door bij multifunctionele locatiessamen met omwonenden een plan te maken voor gezamenlijke activiteiten en invulling van vrije ruimten op de locatie. De resultaten van het onderzoek nemen we ter harte in onze communicatieaanpak. Die is vooral gericht op (nog) beter, tijdig, eenduidig en op maat informeren en ook op meer zichtbaar maken van nieuwkomers en hun verbindingen met ‘buren’ en de stad. Op deze manier willen we omwonenden en ondernemers van bestaande locaties vaker gaan informeren over de locatie en de mensen die er wonen. Dat hier behoefte aan is bij omwonenden blijkt overigens zowel uit dit onderzoek als uit de stadsdeelgesprekken. Via het concept ‘Nieuwe Buren’ (dat op dit moment wordt ontwikkeld) geven we nieuwkomers een gezicht en maken we de verbinding tussen nieuwe buren meer zichtbaar, op wijkniveau en stadsbreed. Omwonenden en ondernemers binnen het communicatiegebied van een nieuwe opvanglocatie ontvangen nog steeds zo snel mogelijk nadat het collegebesluit is genomen een brief, daarbij zetten we ook meer andere (stadsdeel)kanalen in – van stadsdeelsite tot appgroepen - om nieuws omtrent locaties snel bij de diverse stakeholders te brengen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10794990

In het onderzoek valt te lezen dat de korte periode tussen het communiceren en de inhuizing bij spoedlocaties zoals het NH Atlantic Den Haag op Kijkduin een negatief effect heeft op de perceptie van omwonenden. Wij zullen daarom bij het COA aan blijven dringen op voldoende tijd tussen het moment van communiceren en de inhuizing van nieuwkomers. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4