RIS319996 Reactie op actieplan Stop femicide van D66

Jan van Zanen Burgemeester Mariëlle Vavier Wethouder van Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10792258 RIS319996 Contactpersoon

Manon Pont/Benjamin Kiebelaar Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Bestuursdienst Afdeling

OCW Stad en Bestuur Datum

Telefoonnummer

2 oktober 2024

14070 E-mailadres

manon.pont@denhaag.nl/ benjamin.kiebelaar@denhaag.nl

Onderwerp

Reactie op actieplan Stop femicide van D66

Geachte voorzitter, Op 29 augustus jl. heeft D66 het actieplan ‘Stop femicide’ aangeboden aan de burgemeester en wethouder Vavier. Het college is blij met de aandacht die hierin wordt gevraagd voor dit belangrijke onderwerp. De wensen van D66 zijn grotendeels in lijn met de Haagse aanpak gendergerelateerd geweld 2023-2026 (RIS317334). Conform de toezegging in de commissie Samenleving op 29 augustus 2024, gaat het college in deze brief puntsgewijs in op de wensen van D66. 1. Femicide, noem het bij de naam Het college begrijpt de wens van nabestaanden en zet zich in om duidelijke taal te gebruiken. Aan de driehoekspartners is gevraagd om hier ook aandacht voor te hebben. 2. Registreer en leer Zoals in de werkbespreking ‘Voorkom femicide’ op 20 maart 2024 door de politie toegelicht, registreert de politie-eenheid Den Haag in landelijke systemen. De politie-eenheid Den Haag beschouwt aanpassingen in de manier van registreren als een landelijk vraagstuk en ziet geen ruimte voor een lokale pilot op dit vlak. Ook Veilig Thuis Haaglanden is gehouden aan landelijke uitgangspunten met betrekking tot het registeren van clientinformatie, conform het handelingsprotocol. Het Rijk heeft op 7 juni jl. het plan van aanpak ‘Stop femicide!’ gepresenteerd. Het belang om meer inzicht te krijgen in het fenomeen femicide en het functioneren van de netwerksamenwerking, wordt daarin onderstreept.

Met dit doel gaat het Rijk verkennen hoe zij bij nieuwe gevallen van femicide wetenschappelijk casusonderzoek door het WODC kunnen laten doen. Het Rijk gaat echter in het plan niet in op betere registraties bij de landelijke organisaties. Het college zal, bij voorkeur in samenwerking met de andere G4, bij het Rijk aandringen om betere registratie bij landelijke organisaties te laten inrichten. Daarnaast heeft het college het Verwey Jonker Instituut (VJI) opdracht gegeven te onderzoeken welk beeld bestaande registraties van ketenpartners geven over aard en omvang van gendergerelateerd geweld in Den Haag. Dit onderzoek is in de verkennende fase. Uw raad wordt in de eerste voortgangsrapportage van de aanpak gendergerelateerd geweld hierover geïnformeerd. Deze ontvangt uw raad in het eerste kwartaal van 2025.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792258

3. Investeer in educatie en preventie D66 wil dat deskundigheidsbevordering centraal wordt ontwikkeld en aangeboden, en ziet hier een rol voor de gemeente door middel van vaste aandachtfunctionarissen femicide. De gemeente werkt niet met een specifieke aandachtsfunctionaris femicide. Bij femicide zien we vaak dat er eerder andere vormen van huiselijk geweld hebben plaatsgevonden. Om femicide te voorkomen is het dus juist van belang om eerder deze signalen te herkennen. Daarom heeft de gemeente Den Haag diverse aandachtfunctionarissen. Een aandachtfunctionaris ondersteunt collega's die een vermoeden hebben van kindermishandeling en/of huiselijk geweld. Samen kunnen zij de vermoedens bespreken, signalen in kaart brengen en bespreken of en welke vervolgstappen er nodig zijn. In het scholingsaanbod van aandachtsfunctionarissen, is ook aandacht voor het herkennen van rode vlaggen en stalking. Daarnaast wenst D66 in opdracht van het college een onderwijsaanbod voor diverse schooltypen te laten ontwikkelen. Er zijn al diverse pakketten voor basis- en voortgezet onderwijs beschikbaar. Zo wordt er door diverse netwerkpartners, zoals Changemakers & Sex Matters, Centrum 1622, COC en de GGD Haaglanden al veel activiteiten georganiseerd.

Bijvoorbeeld de training ‘’Changemakers’, waarbij aandacht is voor (seksueel) grensoverschrijdend gedrag, stereotypering en het hanteren van een dubbele moraal. Daarnaast verzorgt Centrum 1622 in Den Haag en in de Haagse regio op middelbare scholen de training Wat JIJ Wil. De training gaat over grenzen stellen en (on)gezonde relaties. 4. Eén persoon, één plan, één plek De opvang van slachtoffers van huiselijk geweld wordt momenteel uitgevoerd door het Leger des Heils en Arosa, onderdeel van Kessler Perspektief. Met deze partijen zijn we aan het verkennen wat voor nieuwe vorm van opvang, ook wel een Oranjehuisconcept genoemd, te ontwikkelen is voor Den Haag. Daarbij wordt ook gekeken naar het voorbeeld van Philomena, waar sprake is van meerdere specialisaties onder één dak. Tevens ziet D66 graag dat er een digitale sociale kaart wordt ingericht, zodat omstaanders, slachtoffers en plegers makkelijk het hulpaanbod kunnen vinden. De huidige website Sociale Kaart Den Haag beschikt hier al over. Voor het college is het belangrijk om nazorg in te richten voor nabestaanden. Moord op een familielid heeft vaak ook een ontwrichtend effect op het leven van nabestaanden. Het college wil dat de gemeente in dit soort tragische situaties naast zijn inwoners staat en helpt waar dat mogelijk en nodig is.

Op dit moment wordt in gesprek met nabestaanden en partners, zoals Slachtofferhulp Nederland, verkend waar behoefte aan is en hoe deze hulp het beste geregeld kan worden. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de motie ‘Zorg voor nabestaanden bij moord’ (RIS319553) en het vergelijkbare voorstel uit het actieplan ‘Stop femicide’ van D66. De raad wordt voor het einde van het jaar geïnformeerd over de gemaakte afspraken. 5. Zet technologie tegen femicide In het actieplan noemt D66 de voorbeelden slachtofferdevice en Evisafe als technische oplossingen in de aanpak van gendergerelateerd geweld. Het slachtofferdevice wordt ingezet in zaken van (ex-)partnerstalking, waarin de stalker onder elektronisch toezicht van de Reclassering staat. Het is een klein apparaatje dat een slachtoffer van (ex-)partnerstalking bij zich draagt.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792258

Dit device is gekoppeld aan de enkelband/elektronische monitoring van de stalker. Als het slachtoffer en de verdachte/veroordeelde dicht bij elkaar in de buurt komen, krijgt een reclasseringsmedewerker hiervan een melding. Indien nodig wordt het slachtoffer weggeleid van de stalker om een confrontatie te voorkomen. De netwerkpartners in de regio Den Haag hebben de laatste maanden werkafspraken gemaakt over de inzet van het slachtofferdevice. Vanaf 2 september 2024 kan dit instrument in Den Haag worden ingezet. Evisafe is een innovatieve app, waarmee slachtoffers van huiselijk geweld laagdrempelig geïnformeerd worden over passende hulpverlening. De gemeente voert gesprekken met de aanbieders van Evisafe en is voornemens om deze innovatie ook te ondersteunen. 6. Laat vrouwen hun recht halen Het is van belang dat vrouwen op een laagdrempelige manier toegang moeten krijgen tot juridische ondersteuning. In het Haagse akkoord 2023-2026 is daarom opgenomen dat t/m 2025 een vrouwenrechtswinkel wordt gerealiseerd. Het traject voor het opstarten van de vrouwenrechtswinkel loopt. Dit doen we samen met verschillende vrouwen van vrouwenorganisaties in de stad, zoals Vrouwenbuurtlab en stichting Yasmin. Deze vrouwenrechtswinkel kan straks onder andere juridische ondersteuning bieden aan vrouwen die slachtoffer zijn geworden van geweld.

Het opzetten van deze voorziening is een proces waarbij zorgvuldigheid en samenwerking met de doelgroep voorop staan. Hierbij hebben we ook gekeken naar een aanbeveling die ook naar voren kwam uit de voorstudie, waarin o.a. geleerde lessen uit het opzetten van de Amsterdamse vrouwenrechtswinkel in kaart zijn gebracht. Eind 2024 zal het ontwerp af zijn, waarna overgegaan kan worden tot realisatie van de Haagse vrouwenrechtswinkel die past bij de noden en wensen van Haagse vrouwen. De voorgenomen tijdslijn uit het collegeakkoord om de rechtswinkel uiterlijk eind 2025 te openen blijft staan. Ook heeft D66 een aantal punten over de aanpak van straatintimidatie. Bij het college zijn geen voorbeelden bekend waarbij femicide voortvloeit uit of volgt op straatintimidatie. Onderzoek laat zien dat in 60 procent van de gevallen in Nederland femicide wordt gepleegd door (ex-)partners, familieleden of ouders. Desalniettemin zijn het allebei vormen van geweld tegen vrouwen die aangepakt moeten worden. De manier waarop dat gebeurt verschilt. De aanpak van straatintimidatie wordt toegelicht in de nota ‘Inclusief samenleven: allemaal anders, iedereen Haags’ (RIS318932) die op 4 september jl. geagendeerd stond in de commissie Samenleving. Zoals voorgesteld staat op de website van de gemeente Den Haag (denhaag.nl/straatintimidatie) dat straatintimidatie strafbaar is.

Hier wordt ook aangegeven wat burgers kunnen doen die straatintimidatie meemaken. Daarnaast zet de gemeente veiligheidsstewards in die ingrijpen om straatintimidatie te voorkomen en slachtoffers adviseren om aangifte te doen. Dit vindt plaats op de boulevard en bij hotspots in het uitgangsleven. Zoals tijdens de commissievergadering op 29 augustus aangegeven, heeft de aanpak van geweld tegen vrouwen de volle aandacht bij het Openbaar Ministerie in Den Haag. Bijvoorbeeld heeft het OM een cluster stalking ingericht, dat op dit moment bestaat uit twee officieren met specifieke expertise en meerdere beoordelaars. Tot slot Tot slot, wil het college D66 en ook andere partijen bedanken die aandacht vragen voor en meedenken bij de ontwikkeling van de aanpak van gendergerelateerd geweld en femicide. Het is belangrijk om blijvend aandacht te besteden aan deze onderwerpen. De cijfers laten onmiskenbaar zien, hoe nodig en urgent deze aanpak is. In 2023 werden in Nederland 41 vrouwen slachtoffer van moord of doodslag. In 26 gevallen was de vermeende dader een (ex-)partner. Vermoedelijk ligt het daadwerkelijke aantal nog hoger dan de geregistreerde cijfers laten zien.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792258

Het college streeft er daarom naar om voorop te lopen in de aanpak van femicide. Tegelijkertijd realiseren we ons dat de huidige aanpak een startpunt is van waaruit de werkwijze verder moet worden ontwikkeld. Er valt nog veel te leren. Gesteund door u en samen met onze netwerkpartners en het Rijk gaan we deze uitdaging aan. Met vriendelijke groet, de burgemeester Jan van Zanen

de wethouder van Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken Mariëlle Vavier

4/4