RIS319987 Bijlage 3 Jaarplan VTH 2024
Tekst van het document
Jaarplan
20 24
Vergunningen, Toezicht en Handhaving
2
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Inhoudsopgave 1. Inleiding
5
4.4 Capaciteit vergunningverlening, toezicht
1.1 Het VTH jaarplan 2024
5
en handhaving
47
1.2 Uitvoering VTH jaarplan
6
4.5 Operationele doelen
47
1.3 Belangrijke algemene ontwikkelingen in 2024
6
4.5.1 Toetsing en vergunningverlening
47
1.4 Leeswijzer
8
4.5.2 Toezicht en handhaving
47
4.5.3 KPI
47
2. Bouwen en wonen
9
2.1 Algemeen
9
5. Veiligheid
49
2.2 Ontwikkelingen en terugblik
10
5.1 Algemeen
49
2.2.1 Bestaande stad en wonen
10
5.2 Toetsing, toezicht en handhaving
50
2.2.2 Stedelijke ontwikkeling en bouwen
13
5.2.1 Toetsing en advisering vergunning-
2.3 Opgave- en gebiedsgericht handhaven
18
verlening brandveiligheid
2.4 Risicoanalyse en prioriteiten
21
5.2.2 Toezicht en advisering handhaving
2.4.1 Algemeen
21
2.4.2 Stedelijke ontwikkeling en bouwen
21
2.4.3 Bestaande stad en wonen
21
2.5 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving 2.6 Integrale samenwerking en uitvoering
23 24
2.6.1 Operationele doelen stedelijke ontwikkeling en bouwen
brandveiligheid
50 51
5.3 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving
51
5.3.1 Capaciteit brandveiligheid
51
5.3.2 Capaciteit horeca en evenementen
51
5.4 Operationele doelen
51
5.4.1 Toetsing en advisering vergunning24
2.6.2 Operationele doelen bestaande stad
verlening brandveiligheid
51
5.4.2 Toezicht en advisering handhaving
en wonen
25
3. Openbare ruimte
29
3.1 Algemeen
30
brandveiligheid
52
5.4.3 Vergunningverlening horeca en
3.2 Capaciteit vergunningverlening, toezicht
evenementen
52
5.5 Lokaal maatwerk en preventie en infrastructurele projecten
52
en handhaving
37
3.3 Operationele doelen
38
6. Borging van de middelen voor de uitvoering
53
4. Milieu
41
Bijlagen
55
4.1 Algemeen
41
Afkortingenlijst
56
4.2 Ontwikkelingen en terugblik 2023
41
Bouwwerken in Gevolgklasse 1 volgens de Wkb
57
42
Samenwerkingspartners
59
4.3 Risicoanalyse en prioriteitstelling 4.3.1 Algemeen
42
4.3.2 Toetsing en vergunningverlening
42
4.3.3 Toezicht en handhaving
43
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
3
4
Inhoud
Hoofdstuk 1
1.
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Inleiding
1.1 Het VTH Jaarplan 2024 Het Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024 (Jaarplan VTH) geeft het uitvoeringsprogramma voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving weer voor 2024. Het gaat om de taken op grond van de Omgevingswet, en een aantal aangrenzende taakvelden. Met ingang van 2024 is het Beleidsplan VTH 2024-2028 leidend. Het vaststellen en uitwerken van een jaarplan is verplicht gesteld in het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de ministeriele Regeling omgevingsrecht (Mor). Het jaarplan bevat tenminste: • Een duidelijke verbinding met gestelde doelstellingen; - Doelstelling 1: Transparante, efficiënte en betrouwbare dienstverlening - Doelstelling 2: Verduurzaming, vergroening en bescherming van het milieu - Doelstelling 3: Waarborgen van een gezonde, aantrekkelijke en veilige leefomgeving • Een weergave van de concrete activiteiten voor toezicht en handhaving inclusief bijbehorende capaciteit; • Een uitwerking in een concrete werkplanning voor alle betrokken organisatieonderdelen. Het programma voor de uitvoering Door het uitvoeren van adequate vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) dragen we, samen met inwoners, ondernemers en organisaties, bij aan een veilige, leefbare en duurzame stad. We doen dat samen.
Naast de doorlopende uitvoering van de taken op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving vindt Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
5
75
regelingen zijn overgegaan in 1 omgevingsregeling het opstellen van de stukken, die in het Besluit Omgevingsrecht (Bor), plaats volgens twee cycli, die
1.3 Belangrijke algemene ontwikkelingen in 2024
onderling met elkaar verbonden zijn. De ene cyclus is gericht op een goede beleidsvoering en bestaat uit de
Het in werking treden van de Omgevingswet per
stappen: doelen stellen & prioriteren – strategie bepalen
1 januari 2024 is een feit. Dit zijn de belangrijkste
– programma en organisatie inrichten – beleidsevaluatie.
veranderingen voor de VTH-strategieën:
Dit noemen we het VTH beleidsplan.
1. In totaal komen 26 wetten (deels) te vervallen. Ze zijn geïntegreerd in de nieuwe Omgevingswet.
De andere cyclus is gericht op een goede uitvoering van
60 Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB) zijn
het beleid en bestaat uit de stappen: Programma en
4 AMvB en 75 regelingen zijn overgegaan in
organisatie inrichten – werkwijze ontwikkelen – uit-
1 omgevingsregeling.
voering – monitoring. Dit zijn het VTH jaarplan en het
2. Integrale beoordeling veilige en gezonde fysieke
VTH jaarverslag. Deze twee cycli tezamen wordt de Big8
leefomgeving en waarborgen van een goede
genoemd.
omgevingskwaliteit, door kaders omgevingsvisie en omgevingsplan.
In het VTH Beleidsplan 2024-2028 van de gemeente
3. Meer ruimte om bij AMvB geregelde (milieu)onder-
Den Haag wordt een uitwerking van de Big8 gegeven
werpen in het omgevingsplan aanvullend te reguleren
gekoppeld aan de benodigde stukken. De Big 8 cyclus
(o.m. maatwerkregels, de bruidsschat). Onder bruids-
wordt in principe eens per vier jaar doorlopen zoals
schat worden regels verstaan die van het Rijk overgaan
hierboven is beschreven. Maar er is ook een jaarlijkse
naar gemeenten en waterschappen.
cyclus. Hier worden dezelfde stappen gezet, maar dan als
4. Flexibiliteit door beleidsregels, onderzoekslasten,
het herijken van wat er eerder besloten is en dit zo nodig
uitvoerbaarheid en kosten naar de vergunningsfase te
bijstellen.
brengen.
Het is voor de gemeente Den Haag de afgelopen jaren
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
een uitdaging geweest om beleidsdocumenten volgens
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft
de beleidscyclus tijdig vast te stellen. Met het VTH beleids-
als doel om de kwaliteit van de bouw in Nederland te
plan 2024-2028 en het Jaarplan 2024 heeft de gemeen-
verbeteren. Deze wet heeft de nodige impact op de
te Den Haag prioriteit gegeven aan de beleidscyclus en
bedrijfsvoering in de Bouw & Infra. Voorheen werden
loopt de gemeente Den Haag in de pas.
bouwplannen getoetst voorafgaand aan de bouw. Na afgifte van de vergunning, werd er door de gemeente
1.2 Uitvoering VTH jaarplan
toezicht gehouden tijdens de bouw. Onder de Wkb wordt de vergunnigsplicht vervangen door een meldingsplicht en wordt het toezicht op de bouw uitgevoerd door een
In dit plan wordt uiteengezet hoe we onze beschikbare
onafhankelijke private partij, bekend als de kwaliteits-
middelen gaan inzetten om onze gestelde doelen in het
borger. De wet treedt per 1 januari 2024 gefaseerd in
Beleidsplan 2024-2028 te bereiken. Deze verantwoording
werking. Het nieuwe stelsel geldt eerst alleen voor de
wordt afgelegd aan het college van burgemeester en
nieuwbouw van bouwwerken in de laagste gevolgklasse.
wethouders en ter informatie aan de gemeenteraad
Dit zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleinere
toegezonden. En in het kader van het interbestuurlijk
bedrijfspanden. Dat geeft alle betrokken partijen de kans
toezicht ook toegezonden aan de Provincie.
om ervaring op te doen met de nieuwe werkwijze voor toezicht in de bouw.
6
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Beleidsplan VTH Den Haag2024-2028 I BIG-8 Beleidscyclus VTH-Beleid • Visie op VTH • Meetbare doelstellingen obv prioriteiten
Strategisch beleidskader
• Risicoanalyse • Omgevingsanalyse VV • Jaarverslag • Evaluatie
Rapportage & evaluatie
Operationeel beleidskader
Strategische cyclus
Integraal VTH uitvoeringsprogramma • Uitvoeringsprogramma • Uitvoeringsorganisatie • Kritieke massa • Borging personele en financiële middelen • Kwaliteitsborging
Programma & uitvoering
Monitoring
Voorbereiding
Protocollen en werkinstructies • Voorbereiden en uitvoeren • Informatie uitwisselen • In- en externe afstemming
VTH-beleid en strategie • Vergunningenstrategie • Preventiestrategie • Toezichtstrategie • Sanctiestrategie
Operationele cyclus
Voortgang en resultaten monitoren • Sturing op juiste registratie • Kwartaalrapportages met directie • Maandelijks stilstaan met management bij voortgang • Jaarverslag
Uitvoering
Daadwerkelijke uitvoering
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
7
1.4 Leeswijzer In de volgende hoofdstukken wordt per taakveld ingegaan op de ontwikkelingen, de risicoanalyse en prioriteitstelling en de beschikbare capaciteit voor de uitvoering. Aan de hand van die gegevens zijn de operationele doelen voor 2024 bepaald. Het gaat om de volgende taakvelden: • Bouwen en wonen (DSO) • Openbare Ruimte (DSB) • Milieu (ODH) • Veiligheid (BSD en VRH)
8
Inhoud
Hoofdstuk 1
2.
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Bouwen en wonen
2.1 Algemeen Op het gebied van Bouwen en Wonen worden de volgende VTH-taken onderscheiden: • Afhandeling van beginsel- en vergunningaanvragen voor: - (technische) bouwactiviteiten en sloopactiviteiten - omgevingsplanactiviteiten - activiteiten wijzigen monument - woningomzetting, woningvorming en woningsplitsing • Afhandeling van meldingen voor de activiteiten slopen en brandveilig gebruik • Afhandeling van gebruiksmeldingen voor kamergewijze verhuur • Afhandeling beginselaanvragen horeca (voorbereiding toetsingscommissie) • Adviseren en toezichthouden op bouwkundige aspecten bij evenementen • Afhandeling en het uitzetten naar netwerkpartners van meldingen woonoverlast • Periodieke controles van bepaalde categorieën bouwwerken • Toezicht en handhaving op bouwwerkzaamheden en evenementen, op de fysieke staat en het gebruik van bouwwerken en bij incidenten aan de gebouwde omgeving Deze taken worden uitgevoerd in overeenstemming met de geldende wettelijke regels over en het geldend beleid voor: Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
9
• Omgevingswet, Omgevingsregeling
andere kant benadrukt het coalitieakkoord het belang
• Omgevingsbesluit, Besluit bouwwerken leefomgeving,
van het verder verstevigen van opgave- en gebiedsgericht
Besluit kwaliteit leefomgeving, Besluit activiteiten
werken, waarbij complexe vraagstukken integrale af-
leefomgeving, Bruidsschat
stemming, delen van gegevens en data gedreven werken
• (Tijdelijk deel van) Omgevingsplan
vereisen. Bij de uitvoering van werkzaamheden op straat
• Huisvestingswet, Huisvestingsverordening
en achter het bureau draagt de Haagse Pandbrigade
• Wet goed verhuurderschap
de principes van gelijke behandeling en ethisch verant-
• Winkeltijdenwet en -verordening
woord gebruik van technologie hoog in het vaandel.
• Gemeentewet, Algemene plaatselijke verordening • Wet basisregistratie adressen en gebouwen
De bovenstaande doelen en manier van werken sluit
• Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
naadloos aan bij het uitvoeringsbeleid ‘Handhaven met ambitie’. Dit uitvoeringsbeleid draait om een opgave- en
2.2 Ontwikkelingen en terugblik
gebiedsgerichte aanpak van problematiek in de stad. Het coalitieakkoord onderstreept de noodzaak van deze aanpak. De afgelopen jaren kreeg deze manier van wer-
2.2.1 Bestaande stad en wonen
ken steeds meer vorm. Het uitvoeringsbeleid sluit goed
Coalitieakkoord en beleid
aan bij de overkoepelende ambities en prioriteiten die
In het coalitieakkoord ‘Haags akkoord 2023-2026’ spelen
zijn vastgesteld in het coalitieakkoord. De Haagse Pand-
leefbaarheid, veiligheid en voldoende huisvesting van
brigade richt zich eerst op excessen, opgaven en priori-
een goede kwaliteit een belangrijke rol. Voldoende goede
taire gebieden. Pas daarna zullen de meldingen worden
en betaalbare huisvesting is een randvoorwaarde voor
afgehandeld. Dit markeert een breuk met de werkwijze
bestaanszekerheid. Dit staat samen met de verduur-
van enkele jaren geleden, waarbij er meldingsgericht
zaming centraal in het akkoord. Bij deze onderwerpen
werd gewerkt. Deze manier van werken vereist scherpe
is een uitvoering van VTH-taken op het gebied van een
keuzes en het stellen van prioriteiten.
bouwen en wonen cruciaal. Concreet wordt er daarom bijvoorbeeld gekozen voor een Binnen het veiligheids- en handhavingsdomein bena-
stevige stadsbrede inzet op energielabel C vanwege de
drukt het coalitieakkoord de noodzaak van de juiste
inzet van de coalitie op verduurzaming, maar concentre-
bejegening van burgers, met gelijke behandeling en het
ren we ook toezicht en handhaving op onjuist gebruik
tegengaan van etnisch profileren als kernpunten. Aan de
van woningen in prioritaire en andere aandachts-
10
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
gebieden (Transvaal, Rustenburg-Oostbroek, Laak en
Werving
Zuid-West). We dragen bij aan integrale handhavings-
In 2024 hebben we te maken met de impact van de
acties (IHA’s) en combineren de aanpak op de Wet goed
krapte op de arbeidsmarkt, waardoor het werven van
verhuurderschap met de verduurzamingsinzet in Laak.
nieuwe werknemers voor de Haagse Pandbrigade
Tot slot is schaarste aan woonruimte en de gevolgen
bemoeilijkt wordt. Het wordt een uitdaging om de
daarvan een bron van veel problematiek, wat duidelijk
afdeling op operationele sterkte te krijgen en te houden
naar voren komt in veel van onze opgaven en de
(vervanging). In deze markt is het ook lastig om mede-
prioriteitstelling.
werkers vast te houden.
Meldingen
Om dit aan te pakken, hebben we in 2023 een wervings-
In 2024 is de naam van het Meld- en Steunpunt Woon-
campagne gelanceerd, gericht op het versterken van onze
overlast veranderd naar Meldorganisatie. Dit is gericht
positie als aantrekkelijke werkgever en het vergroten van
op het vergroten van de bereikbaarheid en dekt de lading
onze zichtbaarheid op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd
van de werkzaamheden beter. De meldorganisatie heeft
werken meer ervaren medewerkers als mentoren voor
haar dienstverlening namelijk uitgebreid met het meld-
nieuwe medewerkers, wat niet alleen de inwerkperiode
punt voor ongewenst verhuurgedrag, naast de reeds
verkort maar ook de teamgeest versterkt. Op deze wijze
bestaande meldpunten voor illegale bouw, achterstallig
streven we naar een soepele integratie van nieuwkomers
woononderhoud, woonoverlast en ongediertebestrijding.
en het versterken van de algehele prestaties van ons
Hierdoor sluit de nieuwe naam beter aan bij de diverse
team. Tot slot is de beloning van de meest moeilijk
taken en verantwoordelijkheden van het meldpunt.
vervulbare functies marktconform gemaakt.
Tot en met 2021 was er een stijging in het aantal meldingen. Met een opmerkelijk snelle stijging in 2021,
Door deze inspanningen komen en blijven we niet alleen
wat mogelijk toe te schrijven is aan de invloed van de
op operationele sterkte, maar verbeteren we ook de
coronapandemie. Thuiswerken en alle buren (ook met
kwaliteit van onze dienstverlening naar de inwoners van
kinderen) tegelijkertijd thuis leidden vermoedelijke tot
Den Haag.
meer meldingen. Na deze piek van 4.571 daalden de meldingen tot 4.048 in 2022. In 2023 werd een lichte
Ontwikkelingen in wetgeving
stijging waargenomen, maar deze was beperkt tot
Met de inwerkingtreding van de Wet goed verhuurder-
slechts enkele tientallen meldingen, wat suggereert dat
schap in 2023 en de Omgevingswet op 1 januari 2024
het aantal meldingen nu lijkt te stabiliseren. Net als in
staat de Haagse Pandbrigade voor aanzienlijke
2023 stellen we de prognose voor het aantal meldingen
veranderingen in haar werkzaamheden.
in 2024 op 4.200. In de komende jaren na 2024 gaan we nieuwe systemen gebruiken die kansen bieden voor efficiënter werken door automatisering. We streven naar een makkelijkere en snellere manier van het registreren en afhandelen van meldingen. Deze vernieuwingen dragen bij aan onze professionaliseringen, een betere dienstverlening en maken deel uit van de technologische vooruitgang in onze organisatie.
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
De prognose voor het aantal meldingen in 2024 komt op
4.200
11
Sinds 1 juli 2023 heeft de Wet goed verhuurderschap de
De groeiende aandacht voor duurzaamheid en de energie-
handhaving van ongewenste praktijken van verhuurders
transitie leidt tot nieuwe omgevingseffecten en
versterkt. De Haagse Pandbrigade speelt een cruciale rol
veranderingen aan gebouwen. Er zijn meldingen binnen-
in het toezicht en heeft de bevoegdheid om ongewenst
gekomen met klachten over bijvoorbeeld waterpompen
gedrag van verhuurders te onderzoeken en aan te
en zonnepanelen. De Haagse Pandbrigade neemt de taak
pakken, inclusief het opleggen van waarschuwingen en
op zich om overlast door waterpompen en zonnepanelen
boetes bij misstanden. Daarnaast is een meldpunt
te benoemen en te onderzoeken waar de grens ligt.
ingericht, waar huurders ongewenst verhuurgedrag
Daarbij zijn we terughoudend met handhaving, totdat
kunnen rapporteren en aankaarten. De Wet goed
voldoende uitgekristalliseerd is wat wel en niet kan
verhuurderschap is momenteel alleen van toepassing
binnen Den Haag.
op huurcontracten die vanaf 1 juli 2023 zijn afgesloten. Vanaf 1 juli 2024 is het op alle punten van toepassing op
In de rechtspraak met betrekking tot de uitleg van de
alle huurcontracten. Dit leidt naar verwachting tot een
Algemene wet bestuursrecht is momenteel veel in
toename van het aantal meldingen en verzoeken door
beweging, met name op het gebied van het aanscherpen
burgers. In Laak en Transvaal zijn specifieke gebieden
van de eisen voor het aantonen en onderbouwen van
aangewezen waar verhuurvergunningen van kracht zijn.
wie de overtreder is bij overtredingen. Dit heeft vooral
In deze gebieden kan de Haagse Pandbrigade handhaven
gevolgen bij het opleggen van bestuurlijke boetes en
op vergunningsvoorwaarden, zoals eerlijke huurprijzen
heeft een directe impact op het werk. De doorlooptijd
en de verplichting tot het hebben van een meerjaren-
van nieuwe besluiten en de houdbaarheid van eerder
onderhoudsplan.
genomen besluiten worden hierdoor beïnvloed. Sommige gevallen vereisen mogelijk meer onderzoekscapaciteit
De Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is
van inspecteurs, wat kan leiden tot verlengde doorloop-
getreden, introduceert een nieuw kader voor het beheer
tijden van rapporten. In een samenleving die steeds
van de fysieke leefomgeving. Deze wet beoogt verschil-
mondiger wordt, is een gedegen onderbouwing van
lende bestaande wetten te bundelen en te vereenvoudi-
besluiten belangrijker dan ooit.
gen. Voor de Haagse Pandbrigade betekent dit wennen aan de nieuwe regelgeving en de effecten ervan op
Tot slot worden jaar na jaar de bezwaar- en beroeps-
inspecties en handhavingsactiviteiten. De focus ligt op
procedures langer. Dit heeft negatieve gevolgen voor de
een soepele overgang en voorkomen dat de stad last
afschrikkende werking van handhavingsbesluiten, de
heeft van het veranderende juridische landschap.
kosten van bezwaar en beroep en de relevantie van de besluitvorming, omdat er dan inmiddels nieuw beleid
Maatschappelijke ontwikkelingen
en veranderde maatschappelijke omstandigheden
In 2023 had de Haagse Pandbrigade te maken met
kunnen zijn. Het traject van een ingediend bezwaar tot
verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die de
een uitspraak van de Raad van state kan dan makkelijk
context van het werk hebben beïnvloed. De blijvende
meerdere jaren in beslag nemen. Kenmerkend hiervoor
groei van de Haagse bevolking heeft de druk op de
is bijvoorbeeld een uitspraak over het verbod op kamer-
woningmarkt verder verhoogd, met een stijgende vraag
bewoning, zoals dit gold in 2020 en waarover de Raad is
naar (betaalbare) woningen. Deze druk op de woning-
geïnformeerd per brief in mei (RIS 312254) en september
markt resulteert in een verhoogd risico op onveilige
2022 (RIS 313199). Over deze zaak heeft de Raad van State
woonsituaties.
nog geen uitspraak gedaan. Het wordt steeds lonender om bezwaar- en beroep in te stellen ook in zaken waar dit niet terecht is. Hoe meer zand in het systeem, hoe
12
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Het streven is dat de semafoonhouder binnen
30
minuten ter plaatse kan zijn beter voor notoire overtreders. In 2024 wordt daarom
maken voor een gebied. In de nieuwe ruimtelijke plannen
de werkwijze om standaard handhaving op te schorten,
worden gebieden integraal benaderd. Met als uitgangs-
gedurende deze procedure, losgelaten en meer maatwerk
punt ‘wat kan wel’ in plaats van ‘wat mag niet’.
toegepast om dit effect tegen te gaan.
Dat vraagt om goede afspraken tussen verschillende organisaties die verantwoordelijk zijn voor ruimtelijke
Semafoondienst
aspecten in het gebied over hoe ze samen tot één
Bij calamiteiten, zoals bij brand, gasexplosies, storm-
antwoord komen.
schade, wateroverlast en strijdig gebruik wordt de semafoondienst opgeroepen om de brandweer en de
In de jaren 2022 en 2023 is er door de gemeentelijk
politie daar waar nodig te adviseren. Om het ontstane
organisatie veel aandacht besteed aan het treffen van
gevaar, hinder en strijdig gebruik bij bouwwerken en
voorbereidingen om de Omgevingswet zo goed mogelijk
gebouwen weg te nemen zal in opdracht van de sema-
te implementeren en de overgang naar het nieuwe
foondienst indien nodig een aannemer assisteren.
stelsel zo soepel mogelijk te laten verlopen. De basis is
Vanwege het feit dat een calamiteit zich op onverwachte
gereed om burgers te kunnen informeren en aanvragen
momenten voordoet, is de semafoondienst binnen en
te kunnen ontvangen en afhandelen. In 2024 richten we
buiten kantorenuren altijd bereikbaar en beschikbaar.
ons op onder meer op de doorontwikkeling van het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO), die het omgevingsloket
Een semafoonhouder verricht zijn werkzaamheden
online (OLO) vervangt en optimaliseren we werken onder
naast zijn bestaande functie op basis van een rooster.
de Omgevingswet om de initiatiefnemers zo min
Het streven is dat de dienstdoende semafoonhouder
mogelijk te laten hebben van deze aanpassingen die
gedurende de semafoonweek binnen 30 minuten ter
nog nodig zijn in de transitieperiode.
plaatse van een calamiteit aanwezig is. Gemiddeld genomen heeft iedere semafoonhouder zes à zeven keer
De ‘knip’ bij bouwen
per jaar een 24/7-dienst.
Met de Omgevingswet wordt het bouwen van een bouw-
De semafoonhouder kan worden opgeroepen via:
werk gescheiden in een technisch en ruimtelijk deel.
• de meldkamer van het stadhuis, telefonisch;
Dat levert 2 activiteiten op: de technische bouwactiviteit
• de Regionale alarmcentrale (RAC) via pieper/pager.
en de omgevingsplanactiviteit bouwwerken. Deze scheiding noemen we ‘de knip’. Daar waar voor het bouwen
2.2.2 Stedelijke ontwikkeling en bouwen
van een bouwwerk onder de Wabo een omgevingsver-
Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Wet
gunning nodig was voor de bouwactiviteit, zijn daarvoor
kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) in
onder de Omgevingswet één à twee toestemmingen
werking getreden. De Omgevingswet wordt ook wel de
nodig of is een deel vergunningsvrij.
grootste wetgevingsoperatie in jaren genoemd. Een scala aan bestaande wetten en regels wordt samengevoegd
Bij de technische bouwactiviteit wordt een aanvraag
in één wet voor de ‘fysieke leefomgeving’. De wet vraagt
getoetst aan de regels voor de technische bouwkwaliteit
van de gemeente en andere overheden om een andere
uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
manier van werken.
Bijvoorbeeld de constructieve veiligheid van een bouwwerk. Vergunningplichtige en meldingsplichtige
Doel van de Omgevingswet is het makkelijker maken voor
technische bouwactiviteiten zijn door het rijk aan-
burgers en bedrijven om ruimtelijke projecten te starten.
gewezen. Op termijn moet de gemeente in haar
Gemeenten, waterschappen, omgevingsdiensten en
omgevingsplan vastleggen voor welke bouwactiviteiten
provincies krijgen meer ruimte om samen beleid te
de vergunningplicht blijft gelden.
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
13
een speeltoestel tot
4
meter hoog kan vergunningsvrij worden uitgevoerd Bij de omgevingsplanactiviteit bouwen wordt een
te geven aan hoe de gemeente invulling geeft aan haar
aanvraag voor het ruimtelijk bouwen, in stand houden
nieuwe rol onder de Wkb, is het Wkb handhavingsbeleid
en gebruiken van een bouwwerk getoetst aan het
vastgesteld.
omgevingsplan. Voorbeelden zijn de bouwhoogte en het bebouwingspercentage. Maar ook regels over het uiterlijk
Net als onder de Wabo, kan er onder de Omgevingswet
van een bouwwerk (welstand) en de functietoedeling
ook nog steeds vergunningsvrij worden gebouwd. Onder
in het omgevingsplan. De ruimtelijke regels voor het
vergunningsvrij moet ook worden verstaan meldings-
bouwen van bouwwerken staan in het omgevingsplan.
vrij. Er is dan geen vergunning nodig voor de technische
Het Rijk wijst in artikel 2.2.9 van het Bbl vergunningvrije
activiteit, voor de omgevingsplanactiviteit en ook geen
gevallen aan voor bouwwerken.
melding volgens de Wkb. Voorbeelden hiervan zijn regulier onderhoud aan bouwwerken, een dakkapel op
Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen
het achterdakvlak of een trafohuisje. Een overzicht van
Zoals hierboven is aangegeven, is op 1 januari 2024 de
wat vergunningsvrij mag worden gebouwd is opgeno-
Wkb inwerking getreden. Het doel van de Wkb is de
men in artikel 2.29 van het Besluit bouwwerken leef-
verbetering van bouwkwaliteit. De Wkb verplaatst de
omgeving. Aanvullend kan de gemeente in haar omge-
toetsing aan de bouwtechnische eisen van een bouw-
vingsplan aangeven welke bouwactiviteiten nog meer
werk van de gemeente naar een onafhankelijke partij, de
vergunningsvrij mogen worden uitgevoerd. Voor nu zijn
zogenoemde kwaliteitsborger. Dit geldt niet direct voor
dat nog de voormalige rijksregels voor het vergunnings-
alle bouwwerken, maar gaat in fases. In de Wkb zijn alle
vrij bouwen die zijn opgenomen in het tijdelijke omge-
bouwwerken gecategoriseerd in de gevolgklassen
vingsplan dat 1 januari 2024 van rechtswege is ontstaan.
1 t/m 3. Per 1 januari 2024 valt de nieuwbouw van
Dat geldt voor bijvoorbeeld een uitbouw aan de achter-
bouwwerken die vallen onder gevolgklasse 1 (GK 1) onder
zijde tot 5 meter hoog of een speeltoestel in de tuin tot
de werkingssfeer van de Wkb. Dat is de laagste risico-
4 meter hoog.
klasse waar bijvoorbeeld eengezinswoningen, kleinere bedrijfspanden en kleine voetgangers- of fietsbruggen
Aanpassen werkprocessen, systemen en documenten
onder vallen. De bouwwerken die vallen onder GK 1 zijn
Om de Omgevingswet en Wkb goed te implementeren
opgenomen in bijlage X.
zijn tal van werkprocessen, systemen en documenten aangepast. Om aanvragen om omgevingsvergunning en
Met de Wkb verandert het toezicht op de technische
meldingen in te kunnen dienen is er landelijk een digitaal
regels van het bouwen ingrijpend. Waar een initiatief-
stelsel Omgevingswet (DSO) beschikbaar gesteld. Het
nemer tot 1 januari 2024 voor het bouwen van een
DSO vervangt onder andere het ‘Omgevingsloket online’,
bouwwerk een omgevingsvergunning moest aanvragen,
waarin aanvragen om omgevingsvergunning onder Wet
de gemeente deze beoordeelt en na vergunningverlening
algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo)
toezicht houdt op de bouwplaats, is er vanaf 1 januari
konden worden ingediend. In het nieuwe Omgevings-
2024 een kwaliteitsborger toegevoegd. De kwaliteits-
loket kunnen overheden, omgevingsdiensten en andere
borger zal het grootste deel van de toezichtstaken op zich
adviseurs aanvragen beoordelen en met elkaar samen-
nemen. De regels hoe daar uitvoering aan moet worden
werken aan het te nemen besluit.
gegeven, de rollen en verantwoordelijkheden van diverse partijen en de regels waaraan het bouwwerk moet
Implementatie CLO
voldoen, zijn vastgelegd in de wet, maar is voor alle
Om aanvragen om omgevingsvergunning, Wkb-
partijen nieuw. We zullen met elkaar een weg moeten
meldingen te kunnen beoordelen en afhandelen en
vinden in deze nieuwe rollen en regels. Om meer duiding
handhavingszaken te behandelen, is gekozen voor een
14
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
nieuw voortgangssysteem: Centric Leefomgeving
bij de behandeling van bouwaanvragen. In dit traject zijn
(hierna: CLO). Dit systeem is verbonden met het
de processen tegen het licht gehouden en stappen gezet
landelijke nieuwe Omgevingsloket en de lokale voor-
voor verbetering van de klantervaringen. Het project
zieningen van ketenpartners. De implementatie van en
is geslaagd als het belang van de aanvrager en de
het werken met een nieuw digitaal systeem vraagt de
medewerker meer op één lijn komen. Beiden moeten
nodige tijd en aandacht.
profiteren van het project, een verbeterd proces.
Werkprocessen en documenten
Om de klanttevredenheid bij de behandeling van vergun-
De Omgevingswet kent andere procedures voor het
ningsaanvragen te verbeteren, is aanbevolen om acties in
behandelen van aanvragen en implementeert nieuwe
te zetten om het aantal verlengingen te verminderen, de
termen voor activiteiten die betrekking hebben op de
doorlooptijd van een aanvraag te verkorten en te werken
fysieke leefomgeving. Alle interne werkprocessen zijn
aan verwachtingsmanagement. Daarnaast heeft er in het
daarvoor doorlopen en waar nodig aangepast en er zijn
kader van de klantreis een verdiepend kwalitatief onder-
samenwerkingsafspraken gemaakt. Het is ook nodig
zoek plaatsgevonden. Voor dit verdiepend onderzoek zijn
geweest om met ketenpartners afspraken te maken om
een aantal respondenten benaderd om hun ervaringen
integraal te kunnen samenwerken onder de Omgevings-
met betrekking tot het Wabo- vergunningenproces nader
wet.
toe te lichten. Vervolgens is met een groep van adviseurs, vergunningverleners, toezichthouders en beleidsme-
Daarnaast zijn alle uitgaande brieven uit het vergun-
dewerkers gekeken naar de resultaten en is het gehele
ningen-, toezichts- en handhavingsproces bekeken en
vergunningproces tegen het licht gehouden.
aangepast aan de Omgevingswet en Wkb. Ook zijn de
De resultaten zijn zeer bruikbaar voor het verbeteren van
brieven herschreven in begrijpelijke taal. Dat is gedaan
de klanttevredenheid en zullen in de volgende klant-
om de communicatie tussen de gemeente en de burger
tevredenheidsanalyse meegenomen worden.
te verbeteren.
De implementatie van de uitkomsten van de klantreis zal in 2024 worden afgerond.
Verbeteren dienstverlening (uitwerking klantreis, versnellen, bellen)
Terugloop in aantal ontvangen (grote) bouwplannen
In 2023 is er vanuit het programma ‘Ondernemer
De capaciteit voor de vergunningverlening en het
Centraal’ een klantreis Wabo-vergunningen uitgevoerd.
toezicht op de realisatie van omgevingsvergunningen
In de klantreis is onderzocht of er ter verbeteringen van
bij de Afdeling Vergunningen en Toezicht (V&T) wordt
de dienstverlening aanpassingen nodig en mogelijk zijn
gefinancierd uit de legesinkomsten. Voor 2024 gaat V&T
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
15
uit – gelijk aan de landelijke trend – van een afname van
geschreven. In 2022 is deze regeling uitgebreid met
de prognose van 3600 naar 3400 vergunningplichtige
vermindering van leges voor het realiseren en gebruiken
bouwprojecten. Als gevolg van de ‘knip’ neemt het aantal
van sociale huurwoningen. Voor elke opgeleverde sociale
te nemen besluiten wel toe, maar dat gaat over minder
huurwoning kan een beroep worden gedaan om vermin-
(grote) bouwplannen dan voorgaande jaren.
dering van bouwleges voor de benodigde omgevingsvergunning. De woning moet worden verhuurd door een
Daarnaast vervalt de vergunningplicht voor de technische
toegelaten instelling, met als doel de sociale huurwoning
bouwactiviteit die valt onder de werkingssfeer van de
voor een geruime periode beschikbaar te houden voor de
Wkb. Voor die bouwplannen is geen vergunning nodig,
sociale verhuur. De regeling uit 2022 was van kracht tot
maar kan worden volstaan met een melding. Daarover
inwerkingtreding van de Omgevingswet, dus 1 januari
kan geen leges worden geheven. De afname van het
2024.
aantal vergunningplichtige (grote) bouwprojecten en het wegvallen van de legesplicht voor een deel van de bouw-
De regeling vermindering leges is aangepast aan de
projecten leidt tot een prognose dat er 10% minder leges
Omgevingswet en met een jaar verlengd. In 2024 wordt
zal binnenkomen voor legesplichtige activiteiten.
bekeken of de behoefte aan deze regeling in ongewijzigde vorm blijft bestaan en zo nodig kan worden vereen-
Verhuurvergunning (Wet goed verhuurderschap)
voudigd om beter aan te sluiten en als prikkel te blijven
In 2023 is de Wet goed verhuurderschap in werking
werken om meer duurzaam en sociaal te bouwen.
getreden en geïmplementeerd. Met een verhuurvergunning kan de gemeente beter ongewenst verhuurgedrag,
Padelbanen
zoals woondiscriminatie, intimidatie, onredelijke service-
Sinds 2020 is er in Den Haag veel te doen over de aanleg
kosten en een te hoge borg tegengaan. De gemeente kan
van padelbanen. Naar aanleiding van een aantal aan-
aanvullende eisen aan verhuurders stellen zoals een
vragen voor een omgevingsvergunning is een groot
eerlijke huurprijs en tijdig onderhoud van de woon-
aantal bestuurlijke stukken over padelbanen behandeld,
ruimte en er zijn regels waardoor de huisvesting van
waaronder moties en schriftelijke vragen. Padel is een
arbeidsmigranten wordt verbeterd.
onderwerp dat aandacht blijft vragen en leidt onverminderd tot vragen van burgers en vanuit de gemeenteraad.
In 2023 zijn 453 aanvragen ontvangen. Uiterlijk 1 maart 2024 moeten ongeveer 1400 eigenaren over een verhuur-
Stikstofproblematiek
vergunning beschikken. Dat betekent dat er nog ruim
Voor activiteiten waarbij stikstof vrijkomt in Natura
900 aanvragen voor 1 maart 2024 moeten worden
2000-gebieden is een natuurvergunning of een ander
ingediend. Een deel zal mogelijk geen vergunning aanvragen. Deze eigenaren zullen door de Haagse Pandbrigade worden benaderd om dit alsnog te doen. Dat betekent dat die aanvragen later in 2024 alsnog moeten worden behandeld. Regeling vermindering bouwleges In 2020 is de regeling vermindering bouwleges voor duurzame bouwplannen in werking getreden. Het doel van deze regeling is om initiatiefnemers te motiveren om meer duurzaam de bouwen dan wettelijk is voor-
16
Per 1 maart 2024 moeten
1.400
eigenaren over een verhuurvergunning beschikken
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
Prognoses aantallen vergunningen 2024 Activiteiten Omgevingswet Bouwactiviteit (technisch)
Omgevingsplanactiviteit
3.400 1.482
Overige activiteiten, bij gecombineerde aanvragen om omgevingsvergunning Uitvoeren van een werk
50
Sloopvergunningen
50
Buitenplanse Wijzigen van een omgevingsplanactiviteit Rijksmonument
50
12
Brandveilig gebruik bouwwerk
60
Wijzigen van een gemeentelijk monument
270
Overige vergunningen Splitsingsvergunning
Woningonttrekking
90
100
Toeristische verhuur
370
Opkoopbescherming
60
Beginselaanvraag horeca
210
Verhuurdersvergunning
840
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
17
Ons doel is de komende twee jaar totaal
200
monumenten te controleren toestemmingsbesluit nodig op grond van de Wet natuur-
4 trainees bij de verschillende teams gestart in een
bescherming (hierna: Wnb). De centrale problematiek in
programma waarbij ze worden ingewerkt in een bestaan-
de aanpak van de stikstofcrisis is dat sinds de uitspraak
de functie. Daarnaast volgen ze verschillende trainingen
van de Raad van State in 2019 nauwelijks sprake is
op gebied van persoonlijke ontwikkeling en een opleiding
geweest van een daadwerkelijke daling van de stikstof-
op het vakgebied. Na het traineeship kan een vaste functie
depositie op kwetsbare Natura2000-gebieden. Gelet
tot de mogelijkheden behoren. Ook bieden we werkerva-
op de ligging van de stad ten opzichte van Natura 2000
ringsplaatsen aan in onze afdeling en bieden ruimte aan
gebieden en de maatschappelijke opgaven waar Den
verschillende stagiaires. De begeleiding vraagt wel veel tijd
Haag voor staat, zoals energietransitie, de aangescherp-
en inzet van de vaste collega’s. Het is een investering in de
te klimaatopgave, herstel van natuur en biodiversiteit,
toekomst. Hoe beter we bekend zijn bij de opleidings-
economisch herstel en de grootschalige woning- en
instituten, hoe meer young professionals hopelijk de weg
infrabouw en renovatieopgave, is dit een onderwerp dat
naar onze afdeling weten te vinden. Het op peil houden
aandacht blijft vragen bij elke ontwikkeling.
van een gezonde opbouw van afdeling en teams blijft een punt van aandacht. De productie van vergunnings-
Onder de Wabo was er een actieve koppeling tussen de
adviezen en adviezen over de uitvoering zal doorgaan.
Wabo en de Wnb voor bouwprojecten die stikstofdepositie en negatieve effecten veroorzaken in Natura 2000-
Digitalisering bouwarchief
gebieden. Elk bouwproject waarvoor een omgevings-
Om de dienstverlening uit te breiden en efficiënter te
vergunning wordt aangevraagd, wordt daarom onder-
werken wordt het fysieke bouwarchief gedigitaliseerd.
zocht op stikstofeffecten. Onder de Omgevingswet is deze
Dit is een omvangrijk traject waarbij we ruim drie
koppeling vervallen en is het een verantwoordelijkheid
kilometer archief beoordelen, ordenen, bewerken en
van de initiatiefnemer om waar nodig te beschikken over
scannen. In de Zilverstraat is een projectruimte ingericht
een natuurvergunning of ander toestemmingsbesluit
waar hier volop aan wordt gewerkt. Dit traject loopt tot
voor het bouwproject. De vergunning of toestemming
en met 2025.
moet door de initiatiefnemer worden aangevraagd bij de Provincie Zuid-Holland, die bevoegd gezag is voor de activiteit.
2.3 Opgave- en gebiedsgericht handhaven
Met de komst van de Omgevingswet heeft de gemeente
Bestaande opgaven
de taak om erop toe te zien dat er bij het bouwen
Laak
adequate maatregelen worden genomen om stikstof-
In 2023 is een actieplan Laak (RIS 315201) opgesteld en
emissie te verminderen. Dit is een nieuwe taak die zal
in de loop van het jaar is deze verder aangescherpt (RIS
worden uitgevoerd door de Afdeling V&T.
316885). Aan de hand van dit (aangescherpte) actieplan Laak gaat de Haagse Pandbrigade in 2024 aan de slag in
Technisch geschoold personeel
Laak. De acties zijn onderdeel van een samenhangende
Sinds geruime tijd is het heel lastig om vast personeel te
inzet van meerdere diensten die integraal is uitgewerkt
vinden. Door langdurige zieken, pensionering en deel-
door de stadsdeelorganisatie. Toezicht en handhaving is
name aan het vitaliteitspact staat het aantal inzetbare
zo geen losstaande inzet in de wijk, maar een onderdeel
uren onder druk en vaak kunnen contracten van inge-
van een beweging om de leefomgeving en woonomstan-
huurde collega’s niet langer worden verlengd. Er is vorig
digheden naar een hoger plan te krijgen.
jaar met succes ingezet op het werven van trainees mid-
Naast de reguliere inzet, die altijd al intensiever is in een
dels een speciale wervingscampagne. Er zijn in totaal
gebied dat onder druk staat, wordt in 2024 extra ingezet
18
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
op de opkoopbescherming, huisvestingsvergunning en
van de opgave te beëindigen. Hoewel we in 2023 aan de
de Wet goed verhuurderschap. Deze inzet is een voortzet-
handhaving van kiosken hebben gewerkt, is het proces
ting van een meerjarige inzet in dit gebied, gestart medio
nog niet volledig afgerond. We zetten onze inspanningen
2022.
voort, met als doel in de eerste helft van 2024 alle kiosken te hebben gecontroleerd en daarna eventuele overtre-
Gemeentelijke monumenten
dingen te beëindigen.
In 2021 zijn we gestart met de opgave voor gemeentelijke monumenten. Deze opgave is gericht op het actief
Energielabel C voor kantoren
opsporen en beëindigen van overtredingen om zo het
In 2023 zijn we begonnen met de handhaving van het
behoud en de uitstralingen van deze gebouwen te bevor-
‘Energielabel C voor kantoren’. Bepaalde kantoorpanden
deren. De uitvoering loopt achter op schema (o.a. vanwege
moeten voldoen aan specifieke energie-efficiëntievereis-
langdurig ziekte en moeizame werving van medewerkers
ten om energielabel C te behalen. Met deze inzet streven
met de juiste technische kennis). Ondanks deze uitdagin-
we naar een duurzamere gebouwde omgeving en ver-
gen heeft het team zich met beschikbare capaciteit gericht
minderen we het energieverbruik in de kantoren. In 2023
op de afhandeling van meldingen, waardoor doelen voor
zijn enkele honderden kantooradressen aangeschreven
beëindigde overtredingen zijn behaald.
met een waarschuwingsbrief en is er meermaals handhavend opgetreden. Voor het jaar 2024 hebben we naar
Voor het komende jaar stellen we ons doel bij naar het
aanleiding van een aangenomen motie extra financiële
controleren van 100 gemeentelijke monumenten. Vorig
middelen (2 fte) ontvangen om de aanpak te versterken.
jaar lag dit aantal op 500. Onze inspanningen blijven
Met deze versterking versnellen we de aanpak en wordt
gericht op het handhaven van een hoog niveau van
deze effectiever en slagvaardiger.
onderhoud en het actief opsporen van overtredingen bij gemeentelijke monumenten met als doel om in de
Kaapseplein e.o.
komende twee jaar in totaal 200 monumenten te
Op en rond het Kaapseplein zet de Haagse Pandbrigade
controleren.
al enkele jaren extra in. De problematiek is niet opgelost. In 2024 gaan we meer gebruik van nieuwe en bestaande
Handhaving kiosken
maatregelen, waarvan we inschatten dat deze verschil
In het laatste kwartaal van 2022 zijn we gestart met
maken in dit gebied:
de handhaving op kiosken, waarbij de eerste controles
• Wet goed verhuurderschap
werden uitgevoerd. Deze inzet is gebaseerd op de Nota
• Opkoopbescherming
Marktplaatsen, Straathandel en Kiosken uit 2016 (RIS
• Huisvestingsvergunning
283882). Tot medio 2022 lag de nadruk op ruimte bieden
• Winkeltijdenwet en -verordening
aan exploitanten om zelf zaken te regelen met vergunningen en correcte contracten voor grondgebruik.
Deze aanpak op en rond het Kaapseplein en omgeving
Deze aanpak is opgevolgd door gerichte en gepaste
realiseren we in samenwerking met de stadsdeelorga-
handhaving.
nisatie en andere gemeentelijke diensten. Alleen handhaving is niet genoeg om het tij te keren in een
Bij de uitvoering van handhaving is er integrale samen-
buurt of wijk. Hoewel het bijdraagt aan het voorkomen
werking met diverse afdelingen op het gebied van
van excessen en het verminderen van overtredingen, is
toezicht, handhaving, beleidsvorming en vastgoedbeheer.
een permanent versterkte handhavingsinzet een
Deze aanpak, gericht op het centraal stellen van de kiosk-
indicatie dat er wellicht meer aan de hand is. In samen-
houder, heeft als doel alle overtredingen na afronding
werking met andere diensten streven we ernaar te
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
19
begrijpen wat er nog meer nodig is, waarbij onze kennis
3. Handhaving plus
van wat er achter de voordeur speelt een waardevolle
• Doel: Integrale handhavingsacties in Rustenburg-
bijdrage kan leveren.
Oostbroek en Moerwijk, extra controle van administratieve leegstand, afhandeling van meldingen, en
Nieuwe opgaven
eigenaar/verhuurdergerichte aanpak bij kansen met
Een extra prioritair gebied en nieuwe aanpak Zuid-West
grote vastgoedportefeuilles.
In het coalitieakkoord is Rustenburg-Oostbroek toege-
• Verwachte resultaten: Scherper toezicht en meer
voegd aan de vier eerder aangewezen prioritaire
handhaving in genoemde wijken, beter zicht op reële
gebieden (Kaapseplein, Duindorp, Van Baerlestraat/
leegstand, en eigenaar/verhuurdergerichte aanpak bij
Jan Luijkenlaan en Weimarstraat/Zevensprong). In 2024
kansen.
speelt de Haagse Pandbrigade een actieve rol in deze
• Samenwerkingspartners: Stadsdeelorganisatie,
aanpakken. Het maakt daarbij gebruik van nieuwe
Wonen.
instrumenten, zoals de opkoopbescherming en de Wet goed verhuurderschap. De strategie volgens ‘Handhaven
4. Bijdrage aanpak criminele ondermijning
met ambitie’ vormt hierbij een leidraad voor een effectie-
• Doel: Bijdrage leveren aan de bestrijding van criminele
ve en doelgerichte aanpak van stedelijke uitdagingen.
ondermijning in Zuid-West, met focus op de Jan
In 2024 zetten we de Aanpak Zuid-West in gang langs
• Verwachte resultaten: Verbetering samenwerking met
vier actielijnen:
politie-eenheid Den Haag en veiligheid, ontnemen en
Luykenlaan en van Baerlestraat.
aanpakken van fysieke infrastructuur ondermijnende 1. Inzet op het bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen
criminaliteit, verbetering van veiligheid en leefbaar-
en Dekkershoek
heid van wijken.
• Doel: Correct gebruik van panden bevorderen,
• Samenwerkingspartners: Veiligheid, politie-eenheid
specifiek gericht op het bedrijventerrein Zichtenburg,
Den Haag.
Kerketuinen en Dekkershoek. • Verwachte resultaten: Beoordeling van de recht-
Ruimte voor kleine opgaven en projecten
matigheid van opgegeven adressen en beëindiging
Het beleidskader ‘Handhaven met Ambitie’ beoogt niet
van situaties in strijd met het bestemmingsplan.
alleen om meerjarige opgaven en langer termijnaanpak-
• Samenwerkingspartners: Veiligheid, HEIT, stadsdeel-
ken te realiseren op de meest prangende problematiek.
organisatie, Economie en BIZ.
Er wordt ook beoogt om ruimte te bieden voor een kleine aanpak op een probleem-complex of straat of een
2. Samenwerking met corporaties
specifieke eigenaar die het wel heel bont maakt.
• Doel: Intensievere samenwerking met corporaties
Een snelle korte klap is dan genoeg. Door deze werkwijze
voor handhaving, met nadruk op doorverhuur, onder-
hier te benoemen, geeft dit ruimte om hier prioriteit aan
verhuur, onvolkomenheden in de BRP en fraude met
te geven. Dit houdt de Haage Pandbrigade wendbaar en
uitkeringen.
flexibel om in te zetten.
• Verwachte resultaten: Verbeterde samenwerking met corporaties, minimaal 40 sociale huurwoningen terug naar de doelgroep, aanpassing van onvolkomenheden uit de BRP, en aanpak van fraude met uitkeringen. • Samenwerkingspartners: Haagse corporaties, Wonen, DPZ en DSZW.
20
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
In 2024 zetten we de Aanpak Zuidwest in gang langs vier actielijnen 2.4 Risicoanalyse en prioriteiten
het Bbl onder de thema’s Veiligheid (thema 2) en Bouwinstallaties (thema 7).
2.4.1 Algemeen De gemeente mag zelf bepalen hoe zij haar wettelijke
2.4.3 Bestaande stad en wonen
VTH-taken invult. Dat is nodig omdat er altijd een span-
Naar aanleiding van het uitvoeringsbeleid ‘Handhaven
ningsveld is tussen de (wettelijke) verplichtingen, de eigen
met ambitie’ (RIS 306210) is de risicoanalyse en priorite-
verantwoordelijkheid van derden, de kwaliteit van de uit-
ring aangepast. We richten ons meer op opgaven en
voering van de taken en de kosten die uitvoering met zich
minder op de afhandeling van zoveel mogelijk meldingen.
meebrengt. Het is (financieel) niet mogelijk of wenselijk
Bij de opgavegerichte aanpak gaan we niet uit van losse
om alle taken volledig uit te voeren. Dit legt alle verant-
handhavingsonderwerpen, maar van een integrale
woordelijkheid bij de gemeente en er zou een onevenredig
probleembenadering.
grote organisatie voor nodig zijn die hoge kosten met zich meebrengt. Daarom wordt per taak een risicoanalyse
Binnen handhavingsthema’s is sprake van een variatie aan
gedaan. Die vormt de basis voor het jaarlijks bepalen van
de ernst van overtredingen. Zo worden een gebouw dat op
de prioriteiten. De prioriteitstelling maakt het mogelijk
instorten staat en een bladderend kozijn allebei gezien als
om verantwoorde keuzes te maken bij de beoordeling en
achterstallig onderhoud. Het is evident dat er een verschil
opvolging van meldingen van onze inwoners.
in prioriteit is. De indicatoren zijn gebaseerd op het uitvoeringsbeleid ‘Handhaven met ambitie’ en daarmee
2.4.2 Stedelijke ontwikkeling en bouwen
worden in onderstaande tabel beleidsambities vertaald
Voor toetsing van bouwaanvragen en toezicht op de
naar prioriteiten in de praktijk.
bouw wordt er sinds 2006 gewerkt volgens het beleidskader Bouwtoezicht Op Maat (BOM) (RIS 250613).
Het bovenstaande leidt tot de volgende de prioriteitstelling:
Met de ingang van de Omgevingswet wordt de risico
• Meldingen en andere signalen van een gevaarlijke
gestuurde benadering van het beleidskader BOM voort-
situatie waar zo spoedig mogelijk controle nodig is;
gezet. De categorieën zijn vertaald naar gevolgklassen
• Werk dat voortkomt uit de uitvoering van opgaven, zoals
en we werken met deze gevolgklassen en bouwsom-
benoemd in dit jaarplan;
categorieën. Ook voor het Wkb handhavingsbeleid is
• Meldingen uit prioritaire gebieden (zie RIS 305826);
deze risico gestuurde benadering het uitgangspunt.
• Overige meldingen en signalen worden aan de hand van
De prioriteit in toetsing blijft liggen bij constructieve
de prioriteiten in onderstaande tabel opgepakt.
veiligheid en brandveiligheid. Deze aspecten vallen in
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
21
Onderwerp
Controle categorie
Beoordelingsaspecten inhoudelijk
Veiligheid, Excessen
Behoud, beheer en bescherming woningvoorraad
Leefbaarheid, overlast voor omgeving
Kwaliteit en betaalbaarheid gebouwen
Kans*
Resultaat, Prioriteit **
Onvergunde kamerbewoning, opkoopbescherming en woningonttrekking
Onrechtmatig gebruik
9
9
9
4
3
23,25 hoog
Wet goed verhuurderschap
Onrechtmatig gebruik
7
8
7
9
3
23,25 hoog
Huisvestingsvergunning
Onrechtmatig gebruik
4
6
3
9
4
22 hoog
Achterstallig onderhoud
Achterstallig onderhoud
4
5
5
7
4
21 hoog
Woningsplitsing
Illegale bouw
5
7
7
7
3
19,5 hoog
Woonoverlast
Woonoverlast
5
2
9
3
4
19 hoog
Illegale bouw
Illegale bouw
4
3
5
5
4
17 gemiddeld
Hennepkwekerijen
Onrechtmatig gebruik
8
7
7
7
2
14,5 gemiddeld
Vakantieverhuur/ kort verblijf
Onrechtmatig gebruik
4
9
6
8
2
13,5 gemiddeld
Vergunde kamerbewoning
Periodieke controles
5
3
6
4
3
13,5 gemiddeld
* H et getal onder kans geeft weer hoe groot de kans op een bepaald type overtreding is. Over het algemeen komen ernstige overtredingen minder voor dan lichte overtredingen. Het getal wordt bepaald aan de hand van ervaringen uit het verleden of een inschatting bij nieuwe onderwerpen. ** Het getal onder resultaat is de som van de indicatoren (veiligheid/excessen etc.) maal de kans dat een dergelijke overtreding zich voordoet. Het totaal wordt vervolgens gedeeld door het aantal indicatoren. Voor de bovenste rij betekent dit: 31x3 = 87/4 = 23,25.
In deze tabel zijn twee veranderingen doorgevoerd ten
hierover worden afgedaan en melders krijgen hierover
opzichte van vorig jaar:
terugkoppeling. In 2024 zijn dit in ieder geval de
• De categorie woonwagens is uit de prioriteitentabel
volgende typen overtredingen:
gehaald. Er is voor gekozen om dit type bouwwerken
• Erfafscheidingen;
niet langer te verbijzonderen in het jaarplan.
• Airco’s die niet zichtbaar zijn vanaf de weg;
• De categorie Wet goed verhuurderschap is toegevoegd.
• Bouwsels van beperkte omvang in de openbare ruimte; • Schilderwerk, steigers en vlonders, kozijnen en afvoer-
Bepaalde specifieke lichte overtredingen worden in
pijpen voor horeca.
beginsel niet gehandhaafd, mits deze ook een beperkte feitelijke impact op de omgeving hebben en geen onder-
Ieder jaar wordt bezien of er onderwerpen afvallen of
deel zijn van een gebiedsaanpak of opgave. Meldingen
worden toegevoegd. Bijvoorbeeld omdat er meer of
22
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
minder capaciteit is of omdat bepaalde problematiek is afgenomen of juist toeneemt. We streven er overigens
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
2.5 Capaciteit vergunningverlening, toezicht en handhaving
naar zo min mogelijk meldingen te laten liggen, zolang dit niet de uitvoering van hoger geprioriteerde opgaven
Capaciteit DSO
en gebiedsaanpakken in de weg staat. Iedere melding
Door het bepalen van prioriteiten, zoals aangegeven in
wordt geregistreerd en een melder krijgt altijd terugkop-
de vorige paragraaf, kunnen we de capaciteit slim en
peling over wat er met de melding gebeurt. Doen er zich
effectief inzetten. Daardoor beperken we de kosten van
in de loop van het jaar ontwikkelingen voor waardoor
toezicht en handhaving en kunnen we de belangrijkste
het college handhavingscapaciteit anders moet inzetten,
zaken eerst aanpakken. Hiermee leveren we een belang-
afwijkend van dit jaarplan, gaat dit ten koste van onder-
rijke bijdrage aan de doelstellingen van de gemeente.
werpen met een lagere prioriteit. Dergelijke ontwikkelingen benoemen we achteraf in het jaarverslag en deze
De beschikbare capaciteit is de vaste en tijdelijke
worden - zo nodig - structureel gemaakt in een volgend
formatie, exclusief overhead (de niet rendabele fte’s).
jaarplan.
De actuele aanwezige capaciteit kan daarvan afwijken, bijvoorbeeld door ziekte of vacatures.
Capaciteit DSO Haagse Pandbrigade
DBV-JZ-DSO
86,8
11,0
fte
fte
DSO
DSO Adviseurs vergunningen buiten V&T
25,0
fte
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
Vergunning & Toezicht
139,5
fte
23
In de cirkelgrafiek op de vorige pagina staat de formatie
geven aan integraal handelen. Dit betreft met name
van 2024. De komende jaren groeit de beschikbare capa-
het doorgeven van handhavingssignalen, gezamenlijke
citeit van de Haagse Pandbrigade. De groei is van € 0,75
controles, probleemgebieden op meerdere taakvelden
mln extra in 2023, tot € 2 mln per jaar in 2026. In 2024
aanpakken en het uitwisselen van kennis. De Haagse
betreft het € 0,45 mln boven op het eerdere bedrag in
Pandbrigade ambieert integraal te werken, vooral in de
2023. Hiermee kunnen we nieuwe mensen aannemen en
prioritaire gebieden.
goede ervaren (tijdelijke) formatie vasthouden. De capaciteit wordt deels gefinancierd uit de leges-
2.6.1 Operationele doelen stedelijke ontwikkeling en bouwen
inkomsten en voor een toenemend deel uit de algemene
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking
middelen. Voor 2024 gaat V&T uit van een afname van
getreden. Processen zijn aangepast en aanvragen voor
de prognose van 3600 aanvragen voor de bouwactiviteit
een omgevingsvergunning die na 1 januari 2024 zijn
(technisch) naar 3400 aanvragen.
gedaan, worden getoetst aan de Omgevingswet en de bijbehorende AMvB’s. Omdat het stelsel van de Omge-
Hoewel er voor de vergunningverlening en het toezicht
vingswet nog lange tijd in ontwikkeling blijft, wordt
op de realisatie van bouwprojecten een afname in het
tegelijkertijd ervaring opgedaan en zullen we ons steeds
aantal aanvragen wordt voorzien, is er door een toene-
opnieuw moeten aanpassen. Daarbij zorgen we ervoor
mende complexiteit in de beoordeling van bouwplannen
dat initiatiefnemers zo min mogelijk last van hebben van
de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb
deze aanpassingen. Goede informatie, klantgerichtheid
extra capaciteit nodig voor participatie en begeleiding
en tijdig beslissen blijven daarin belangrijke doelen.
van aanvragers. De formatie van 2024 komt uit op 139,5 fte.
Oogmerk van de vergunning- en toezichttaken voor de activiteit bouwen is realisatie, behoud en verbetering
2.6 Integrale samenwerking en uitvoering
van de gebouwde omgeving. V&T draagt er zorg voor dat bouwen binnen de wettelijke en inhoudelijke kaders plaatsvindt. Frequentie en intensiteit van het toezicht
Integrale samenwerking versterkt de positieve maat-
zijn afhankelijk van de omvang en complexiteit van het te
schappelijke effecten van toezicht en handhaving.
realiseren bouwwerk. De indicatoren voor de monitoring
De invoering van de Omgevingswet is aangegrepen om
van de kernprestaties van V&T zijn behandelde aanvra-
bij de uitvoering van VTH-taken veel meer aandacht te
gen, doorlooptijden en gegronde bezwaren.
24
Inhoud
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
De komende jaren groeit de beschikbare capaciteit van de Haagse Pandbrigade.
Hoofdstuk 4
Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 6
In 2024 betreft het
€0,45
mln extra
2.6.2 Operationele doelen bestaande stad en wonen
We zien dan ook dat het niet langer zinvol is om controles
De operationele doelen van toezicht en handhaving bij
huisvestingsvergunning of onvergunde kamerbewoning.
de Haagse Pandbrigade worden hieronder weergegeven
Bij het gebruik van een goedkope woning is er ofwel
in verschillende tabellen. De aantallen zijn gebaseerd op
een huisvestingsvergunning nodig (bij zelfstandige
schattingen op grond van ervaringen uit voorgaande
gezinsbewoning) dan wel een vergunning voor kamer-
jaren. Deze zijn gecombineerd met voorgenomen aan-
bewoning (bij meerdere huishoudens in een woning en
passingen in het ambitieniveau en aanpassingen in de
meer dan drie personen). Ook kan er dan sprake zijn van
beschikbare capaciteit. De KPI’s in de onderstaande
strijdigheid met de opkoopbescherming of de Wet goed
tabellen zijn de graadmeters voor het werk van de,
verhuurderschap. Er wordt integraal over diverse wetten
Haagse Pandbrigade. In de tabellen is ook weergegeven
gecontroleerd.
te richten op slechts één aspect, zoals bijvoorbeeld de
welke inzet naar verwachting nodig is. De capaciteit betreft iedereen die binnen het uitvoeringsproces nodig
Aangezien de uitkomsten van controles vooraf niet goed
is om een melding af te handelen of een overtreding op
in te schatten zijn, worden alle controles op het gebruik
te sporen en te beëindigen. Het gaat dus ook om onder-
van woningen samengevoegd. De besluiten en beëin-
steunende rollen in de administratie, invorderingen,
digde overtredingen aan de achterkant van het proces
schrijven van instructies, etc.
gedifferentieerd. Bij een samenloop van overtredingen wordt een pand met meerdere overtredingen één keer
Intake meldingen
geteld. Dus bij onvergunde kamerbewoning en strijdig-
We geven goede en volledige informatie over meldingen
heid met de opkoopbescherming wordt gehandhaafd
op de website www.denhaag.nl. Daarnaast staan we
op de kamerbewoning en opkoopbescherming, maar dit
in 2024 voor de uitdaging om na ontvangst van een
wordt niet dubbel geteld. Er is immers maar één feitelijke
melding snel een duidelijke en inhoudelijke afweging
situatie hersteld. Het gaat erom hoeveel woonsituaties
te maken over het vervolg en dit aan de melder uit te
we in orde maken en niet hoeveel overtredingen van
leggen. We willen stimuleren dat overlast en vermoede-
regels we daarbij precies hebben opgelost.
lijke overtredingen zoveel mogelijk gemeld worden. Zelfs als meldingen niet direct opgepakt (kunnen) worden of
Handhaving huisvestingsvergunning
geen opvolging krijgen, gebruiken wij deze bij het maken
Met als hoofddoel dat gezinnen (inwoners) in hun
van analyses van gebieden en het in kaart brengen
woning kunnen blijven wonen, leggen we voor de hand-
van (structurele) problematiek in stad. Alle meldingen
having van huisvestingsvergunningen momenteel de
worden dus gebruikt voor het juist inrichten van toezicht,
nadruk op het beboeten van verhuurders. Deze sancties
het benoemen van prioriteiten en het formuleren van
worden opgelegd aan verhuurders die woningen in ge-
opgaven. In 2024 wordt ingeschat dat er 4.200 meldingen
bruik geven zonder de vereiste huisvestingsvergunning,
binnen gaan komen.
aangezien dit een beboetbare overtreding is. Deze aanpak beoogt gedragsverandering onder de overtreders te
Controle op gebruik woningen en stapeling van
bewerkstelligen, zonder dat er grote aantallen gezinnen
overtredingen
in een overspannen woningmarkt op straat belanden.
Onderstaande tabel is op een aantal punten gewijzigd ten opzichte van eerdere jaren, als gevolg van een toena-
Uit de eerste resultaten blijkt dat verhuurders na hand-
me aan regulering in de laatste jaren. Wanneer in 2024
having vaak ook voor de rest van hun bezit huisvestings-
een controle op het gebruik van een woning wordt uit-
vergunningen aanvragen. Op termijn, wanneer het
gevoerd, kan een scala aan overtredingen zich voordoen.
naleefgedrag verder is toegenomen, overwegen we
Jaarplan Vergunningen, Toezicht en Handhaving Den Haag 2024
25
30
dagen per jaar maximaal is toeristische verhuur via AirBnB toegestaan eveneens herstelsancties in te zetten. In 2024 blijven we
jaar, een schatting maken. Door meldingen zorgvuldig
echter voornamelijk focussen op het opleggen van boetes
te behandelen en actief overtredingen op te sporen wil
aan verhuurders, in lijn met het behoud van het primaire
de Haagse Pandbrigade effectief handhaven op de Wet
doel: het waarborgen dat gezinnen in hun woning
goed verhuurderschap. Deze inzet draagt bij aan een
kunnen blijven wonen.
rechtvaardige en veilige huurmarkt voor alle betrokken partijen.
Vakantieverhuur/ AirBnB In de zomer van 2024 zal ingezet worden op het contro-
Specifieke onderwerpen achterstallig onderhoud en
leren van toeristische verhuur. In een gerichte aanpak
illegale bouw
worden er meer controles uitgevoerd op platforms zoals
Onder de noemer achterstallig onderhoud is ook de
AirBnB, waarbij speciale aandacht wordt besteed aan de
aanpak energielabel C voor kantoren gevoegd. Het aantal
naleving van de toegestane termijnen voor toeristische
controles is daarom met 500 verhoogd en het aantal
verhuur, die beperkt is tot maximaal 30 dagen per jaar.
beëindigde overtredingen met 100. In 2024 gaan ook
Nu het toerisme weer echt op gang is, liggen excessen op
verkennen welke rol de verplichte meerjarenonderhouds-
de loer.
plannen in de vergunninggebieden bij de Wet goed verhuurderschap spelen bij het verbeteren van de
De focus van deze controles omvat niet alleen toeristische
kwaliteit van de woningvoorraad.
verhuur via online platforms, maar strekt zich ook uit naar vergunde kamerverhuur en Bed & Breakfast in eigen