RIS319890 Vaccinatiegraadcijfers stadsdeel en wijkniveau en Haagse vaccinatiecampagne

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Uw kenmerk Ons kenmerk

OCW/10792044 RIS319890

Aan: Gemeenteraad Den Haag

Contactpersoon

Liesbeth Koenen Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Datum

Afdeling

16 september 2024

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070

Onderwerp

Vaccinatiegraadcijfers stadsdeel- en wijkniveau/ Haagse vaccinatiecampagne

E-mailadres

liesbeth.koenen@denhaag.nl

Conform raadsmededeling over de vaccinatiegraadcijfers van 18 juni 2024 (RIS319207) wordt u via deze brief geïnformeerd over de voortgang van het programma ‘Laagdrempelig Voorlichten en Vaccineren’ en de Rijksvaccinatieprogramma (RVP)1 vaccinatiegraadcijfers op stadsdeel- en wijkniveau. In juni 2024 heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) landelijke cijfers over de vaccinatiegraad gepubliceerd.2 Om een beter beeld te krijgen hoe de vaccinatiegraad in onze stad zich per stadsdeel en wijk ontwikkelt heeft GGD Haaglanden op basis van deze RIVM-cijfers zeer recent een rapportage opgesteld. In deze brief lichten wij dit rapport toe.3 De analyse van GGD Haaglanden dient te worden bezien in het licht van huidige zorgwekkende ontwikkelingen in onze stad. De vaccinatiegraad is inmiddels stadsbreed met 10% gedaald in vergelijking met voorgaande jaren. De uitwerking van deze daling is zichtbaar in de stad en in de regio Haaglanden waar deze zomer al een uitbraak van de mazelen heeft plaatsgevonden.4 Het college is zich bewust van het risico op verdere uitbraken en maakt zich daar zorgen over.

Deze zorgen over de vaccinatiegraad worden ook gedeeld door de overige G4 steden, waar de dalende trend ook significant is.5 Het college blijft, mede door het uitblijven van regievoering en concrete financiële actie vanuit het Rijk, onverminderd aandacht vragen voor het belang van vaccineren. Dat doen we zowel bij de Haagse inwoners als bij de Tweede Kamer en het Rijk. Vaccineren is namelijk één van de meest effectieve preventieve maatregelen om kinderen en volwassenen te beschermen tegen infectieziektes die zeer ernstige gevolgen kunnen hebben. Opkomst april- juli 2024 Gezien de urgentie houden we samen met de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG's) de ontwikkelingen bij. Zo zien we dat het aantal maternale kinkhoestvaccinaties (22-wekenprik) en de BMR1 in de periode van januari tot en met juli dit jaar significant hoger is dan diezelfde periode vorig jaar.

1

Vaccinatieschema 2024 | Rijksvaccinatieprogramma.nl

2

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland. Verslagjaar 2024 | RIVM

3

Gezondheidszorg (ggdhaaglanden.nl)

4

Mazelen in regio Haaglanden - GGD Haaglanden

5

Vaccinatiegraad bij baby’s en kleuters vrijwel gelijk gebleven, bij oudere kinderen gedaald | RIVM

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792044

In de maand april lag de piek met een verhoging van het aantal gezette prikken op respectievelijk 48% en 50%. Daarmee is de piek opvallend. Deze piek loopt gelijk met de Haagse- en landelijke aandacht in de media die er voor dit onderwerp is geweest. Het is nog te vroeg om hier conclusies aan te verbinden maar het stemt wel hoopvol. Haagse stadsdeel- en wijkcijfers – rapport GGD Haaglanden Algemeen stadsbreed De vaccinatiegraad in Den Haag is op basis van de meest recente cijfers van het RIVM zorgwekkend laag en voor het vierde jaar op rij verder gedaald. Een belangrijke consequentie van deze daling is dat er steeds meer onbeschermde kinderen rondlopen in Den Haag die bevattelijk zijn voor gevaarlijke infectieziektes en op termijn steeds meer onbeschermde volwassenen. De vaccinatiegraad in Den Haag ligt lager voor alle gerapporteerde vaccinaties dan de landelijke vaccinatiegraad. Ten opzichte van de overige G4 steden is de vaccinatiegraad van Den Haag, gemiddeld genomen, vergelijkbaar met Amsterdam, lager dan Utrecht en hoger dan Rotterdam.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792044

Staddeel- en wijkcijfers De vaccinatiegraad in Den Haag is gevaarlijk laag, met uitbraken van mazelen en hoge aantallen ziekenhuisopnames van jonge kinderen met kinkhoest als gevolg. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) norm van een dekkingsgraad van 90/95% wordt in geen enkele wijk in Den Haag gehaald. Hieronder een toelichting op de meest opvallende ontwikkelingen. •

• •

•

•

Hoewel alle RVP vaccinaties belangrijk zijn voor de volksgezondheid en beschermen tegen zeer besmettelijke en potentieel levensgevaarlijke infectieziekten, is met name de lage vaccinatiegraad voor de DKTP en BMR zuigelingen zeer ernstig. De BMR vaccinatiegraad voor schoolkinderen is in sommige wijken zeer laag, bijvoorbeeld 50% in de Schilderswijk en in de wijk Groente- en fruitmarkt zelfs 45%. In stadsdelen met een lage SES score 6 is de daling van de vaccinatiegraad groter dan gemiddeld in Den Haag. Zo is bijvoorbeeld in stadsdeel Centrum de vaccinatiegraad voor DKTP zuigelingen van 90% in verslagjaar 2021 naar 71% dit jaar gegaan, en BMR zuigelingen van 91% naar 74% dit jaar. Dit laatst percentrage is ongeveer vergelijkbaar met gemeenten in de Bible Belt. In verslagjaar 2021 was de vaccinatiegraad van alle 8 de stadsdelen tussen de 90 en 93% voor DKTP zuigelingen. Er is nu sprake van een veel grotere spreiding. Zo zien we in Centrum een dekkingsgraad van 70% en deze is bijvoorbeeld in Haagse Hout 89%. Er lijkt hier een kloof te ontstaan tussen de stadsdelen met een lage SES score (lage vaccinatiegraad in Centrum, Escamp en Laak) en de overige vijf stadsdelen met minder achterstand (hogere vaccinatiegraad). Deze kloof is ook zichtbaar voor BMR en DTP 10-jarigen en HPV meisjes. Voor MenACWY is sprake van een collectief afhaken.

De adolescenten lijken voor de meningokokkenvaccinatie massaal en collectief afgehaakt te zijn vanaf verslagjaar 2022; de vaccinatiegraad is gedaald van 82% in verslagjaar 2022 naar 41% dit jaar.

Afbeelding 1 Gemiddeld gewogen vaccinatiegraad op wijkniveau

6

Hoe interpreteer je de SES-WOA-scores en hoe zijn deze bepaald? | CBS

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792044

Afbeelding 2 Gemiddeld gewogen vaccinatiegraad op stadsdeelniveau Laagdrempelig voorlichten en vaccineren Het programmateam ‘Laagdrempelig voorlichten en vaccineren’ zet in op het zo laagdrempelig mogelijk voorlichten. Uitgangspunt is daarbij dat er een goede kennisbasis dient te zijn voor het maken van de eigen keuze. Het vergemakkelijken van het halen van vaccinaties is eveneens een speerpunt binnen het programma. Het programma is gestart met focus op de stadsdelen Laak, Centrum en Escamp. Daar waar de vaccinatiegraad het laagst is, de meeste kinderen wonen en de kans op uitbraken het grootst is. Inmiddels wordt ook stadsbreed ingezet op laagdrempelig voorlichten. Zo wordt in alle stadsdelen het netwerk van professionals betrokken, o.a. huisartsen. En start een Haagse vaccinatiecampagne. Opgemerkt dient te worden dat de dalende trend niet van de een op andere dag omgebogen is, dit is een proces van lange adem. Daarom focust het programma niet enkel op acties maar juist op implementatie van een duurzame aanpak. Toegankelijkheid Per 1 januari 2024 is het mogelijk om op alle 9 CJG- locaties, die geografisch verspreid zijn over de stad, vaccinaties te laten zetten. Wekelijks kunnen bewoners meerdere dagen bij deze CJG’s terecht om vaccinaties te halen. Voorlichting Binnen het reguliere takenpakket van de JGZ en de GGD is blijvende aandacht voor vaccinaties.

De vrije keuze van de bewoner blijft voorop staan waarbij de gemeente door goede voorlichting en laagdrempelig in de wijk aanwezig te zijn bewoners faciliteert in deze keuze. Sinds Q2 is een team fijnmazig voorlichten gestart om voorlichtingen in de stad te geven. Dit team bestaat uit elf jeugdverpleegkundigen en artsen van de JGZ en de GGD die in de wijken met de laagste vaccinatiegraad voorlichting geven over het RVP. Dat doen ze op scholen, bij wijkcentra en andere bijeenkomsten, zoals wijkfeesten. Bij deze bijeenkomsten worden beweegredenen en belemmeringen om wel/niet te vaccineren goed in kaart gebracht die weer benut worden als input voor verdergaande acties binnen het programma.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10792044

Ook zijn we voornemens trainingen te gaan geven bij kinderdagverblijven, verloskundigenpraktijken en huisartsenpraktijen over het voeren van het gesprek over vaccineren en doorverwijzing naar de JGZ. In het najaar starten we met een digitaal vragenuur waar Haagse bewoners wekelijks vragen over vaccineren kunnen stellen aan een JGZ- arts. Prikken op alternatieve locaties In september 2024 starten we met een voor Nederland unieke pilot om de maternale kinkhoestvaccinatie (22-weken prik) te laten zetten bij verloskundigenpraktijken in Den Haag. De vertrouwensrelatie die ouders/verzorgers hebben met de verloskundige kan drempelverlagend werken bij het maken van de keuze om te vaccineren. De vaccinaties worden op locatie gezet door JGZprofessionals. Deze pilot doen we met 5 verloskundigenpraktijken. Daarnaast is het college verheugd dat een praktijkschool in Den Haag, met relatief veel ongevaccineerde kinderen, medewerking wil verlenen aan een pilot waarbij leerlingen op school gevaccineerd kunnen worden. In goed overleg met de directie, leerlingen en ouders zal dit najaar gekeken worden of voorlichten en vaccineren op school dusdanig drempelverlagend werkt dat de vaccinatiegraad verbetert. Zodat de leerlingen elkaar en hun directe omgeving zoals kleine broertjes en zusjes beter kunnen beschermen. Beide pilots worden door JGZ-en GGD-professionals gemonitord.

Communicatie Het is belangrijk dat Haagse inwoners op basis van betrouwbare bronnen informatie kunnen krijgen over het RVP. Via onder andere de CJG- website, de Stadskrant en social media posts worden inwoners regelmatig geïnformeerd over het belang van het RVP. Toetsing van communicatie-uitingen wordt gedaan met de doelgroep, onder andere via het Stadspanel van de Gemeente Den Haag. Haagse vaccinatiecampagne Om dit kracht bij te zetten, start deze maand de Haagse Vaccinatiecampagne, met stadsbrede communicatie over het belang van vaccineren. Maatwerk per stadsdeel vindt plaats door de inzet van herkenbare rolmodellen en uitingen op basis van ontvangen signalen. Ook huisartsen, verloskundigen en kinderdagverblijven werken mee aan het verspreiden van campagne-uitingen via onder meer hun digitale muurkranten. Op 16 september start de campagne in het Atrium van het Stadhuis door met bewoners te onderzoeken hoe AI kan ondersteunen in het stimuleren van de dialoog, of beter gezegd ‘PrikPraat’. Tot slot Het is absoluut alle hens aan dek in Den Haag, kijkend naar de veel te lage vaccinatiegraden met als gevolg nu een toenemend aantal meldingen van kinkhoest en mazelen hebben gezien. In Den Haag doen we dit met het programma ‘Laagdrempelig voorlichten en vaccineren’. Maar verdere intensivering en uitbreiding van de wijkgerichte en fijnmazige aanpak is hard nodig.

Door de G4 is al eerder een beroep gedaan op het Rijk om samen met gemeenten te werken aan het verhogen van de RVP-vaccinatiegraad en gemeenten financieel te ondersteunen bij het bestendigen en intensiveren van de lokale fijnmazige en wijkgerichte aanpak. Hier blijven we als gemeente en in G4 verband aandacht voor vragen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5