RIS319836 Beantwoording SV Disproportioneel politiegeweld tijdens demonstratie

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

8 oktober 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Butt, luidend: ‘Disproportioneel politiegeweld tijdens demonstratie’

BSD/10794078 RIS319836

Het raadslid mevrouw Butt heeft op 9 september 2024 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 2 september publiceerde Omroep West een artikel met de titel "Disproportioneel' en 'niet behoorlijk', politie greep twee keer te hard in bij A12-blokkade", waarin staat dat de klachtencommissie van de politie heeft geoordeeld dat de politie bij twee casussen bij demonstraties van Extinction Rebellion disproportioneel geweld heeft toegepast. Ook Extinction Rebellion zelf bericht op haar website in het artikel "Klachtencommissie politie geeft Extinction Rebellion-demonstranten gelijk: ‘bokkenpootje’ en ander geweld ging te ver" over deze uitspraak van de klachtencommissie. Mijn fractie, en andere fracties van deze raad, hebben eerder vragen gesteld naar aanleiding van zorgelijke videobeelden en signalen over de inzet van geweldsmiddelen tijdens demonstraties. De burgemeester heeft, in antwoord op deze vragen, steeds verwezen naar de klachtencommissie van de politie. 1.

Welke conclusies trekt de burgemeester uit de recente uitspraak van de klachtencommissie? En wat vindt hij van deze uitspraak?

In de lokale driehoek er is scherp aandacht voor het ingewikkelde werk van de politie bij het handhaven van de openbare orde en het optreden tegen strafbare feiten. Dat geldt ook zeker voor de moeilijke taak die agenten hebben bij de acties op de A12, waarbij actievoerders de wet overtreden en het de politie zo moeilijk mogelijk maken om te ontruimen. Intussen heeft de politie meer dan 10.000 aanhoudingen moeten verrichten voor het overtreden van de wet op en rond de A12. Het optreden van de politie moet altijd goed en zorgvuldig gebeuren. De politie heeft hiervoor landelijke richtlijnen en een klachtenprocedure. De gemeente / de burgemeester heeft hierbij geen rol. De uitspraak in twee zaken bevestigt dat de klachtenprocedure werkt. De burgemeester heeft, zoals toegezegd in de commissie bestuur van 25 september, aan de politiechef verzocht om de klachtenprocedure van de politie tegen het licht te houden. Uiteraard is iedere gegronde klacht er één te veel en is het van groot belang dat de politie hier van leert en er alles aan doet om dit in de toekomst te voorkomen. 2.

Hoe ziet de burgemeester deze uitspraak in het licht van het demonstratierecht en het afschrikwekkende effect met betrekking tot het demonstratierecht van (gewelddadig) overheidsoptreden?

Er was hier sprake van rechtmatige aanhoudingen van mensen die de wet overtraden. Het recht om te demonstreren was niet in het geding.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10794078

3.

Kan er van disproportioneel geweld van de politie een zogenaamd “chilling effect” uitgaan volgens de burgemeester?

Iedere gegronde klacht is er één te veel omdat die het vertrouwen in de politie kan schaden. Zoals mei jl. geantwoord op schriftelijke vragen (RIS318633) mogen politiemensen echter geweld gebruiken om te beschermen en te handhaven indien daar onverhoopt aanleiding toe is. Het gebruik van geweld door de politie is onderdeel van het professioneel vakmanschap van politiemensen. Agenten zetten hun vakmanschap en hun geweldsbevoegdheid in voor een veiliger samenleving en zetten een bewuste stap naar voren als het moet. De politie verantwoordt zich op een transparante wijze, waarbij tevens recht wordt gedaan aan de bijzondere rol van politiemensen in de samenleving. De maatschappij moet erop kunnen vertrouwen dat de politie professioneel omgaat met deze geweldsbevoegdheid. Om dit goed te borgen zorgt de politie dat politiemensen goed getraind zijn, zij verantwoording afleggen over het gebruikte geweld, geweld getoetst wordt aan professionaliteitseisen en politiemensen leren van gebruikt geweld. 4.

Gaat de burgemeester de conclusies van de klachtencommissie van de politie bespreken met de politiechef en de rest van de driehoek? Zo ja, kunnen de uitkomsten van dit gesprek gedeeld worden met de raad?

Bij dit onderwerp wordt zeker stilgestaan in de driehoek. 5.

Hoe oordeelt de burgemeester nu, na de uitspraak van de klachtencommissie, over de inzet van geweldsmiddelen door de politie bij (vreedzame) demonstraties in Den Haag?

Zie het antwoord op de vragen 2 en 3. 6.

Heeft de burgemeester contact met de slachtoffers die deze klachten bij de klachtencommissie hadden ingediend?

7.

Vindt de burgemeester excuses vanuit de burgemeester en/of de politie richting de slachtoffers gepast? Waarom wel of niet?

Ad 6 en 7: Het college heeft geen rol bij de procedurele en inhoudelijke afhandeling van klachten tegen de politie. Het contact met mensen die een klacht hebben ingediend verloopt ook via de politie. 8.

In het artikel van Extinction Rebellion zelf wordt bericht dat de politiechef van de Eenheid Den Haag in zijn antwoord op het advies van de klachtencommissie toegeeft dat er een afwijkende procedure voor demonstranten van Extinction Rebellion was. ⁠Waarom was er een speciaal protocol voor Extinction Rebellion?

Navraag bij de politie leert dat er, als gevolg van het relatief grote aantal klachten (rond de 40) dat is ontvangen naar aanleiding van deze blokkadeacties, destijds bewust is gekozen voor een meer algemene wijze van behandeling en afdoening van de klachten. In de praktijk is echter gebleken dat deze werkwijze niet aan alle behandelde klachten voldoende recht heeft gedaan. De politie heeft haar werkwijze daarom aangepast en alle klachten, ook de meer gelijkluidenden, op hun eigen merites beoordeeld.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10794078

De GroenLinks fractie ontvangt zorgen van mensen over toekomstige demonstraties in Den Haag en de angst voor politiegeweld. 9.

Hoe wordt het oordeel van de klachtencommissie over deze casussen meegenomen in de voorbereiding op demonstraties in de toekomst?

De geldende geweldsinstructie van de politie was en is van toepassing. Zie verder het antwoord op vraag 3 en 5. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Mariëlle Vavier

3/3